شناخت زمان، و روزگار و پیشامدها و دگرگونیهاى روزگار
ساعت ۱٢:٤٥ ‎ب.ظ روز شنبه ٢٧ اسفند ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: شناخت زمان، و روزگار و پیشامدها و دگرگونیهاى روزگا

قرآن‏

1 ... وَ تِلْکَ الْأَیَّامُ نُداوِلُها بَیْنَ النَّاسِ، وَ لِیَعْلَمَ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا وَ یَتَّخِذَ مِنْکُمْ شُهَداءَ ... « سوره آل عمران (3): 140» این روزهاى روزگار را به نوبت (و به اختلاف احوال از پیروزى و شکست)، میان مردمان مى‏گردانیم (و هر چند روزه را نوبت کسى یا کسانى قرار مى‏دهیم)، تا خداوند (به آزمایش) مقام آنان را که ایمان آورند معلوم دارد، و (بر ایمان و درستکارى آنان) از میان شما گواهانى قرار دهد ...

2 فَهَلْ یَنْتَظِرُونَ إِلَّا مِثْلَ أَیَّامِ الَّذِینَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِهِمْ؟ قُلْ: فَانْتَظِرُوا إِنِّی مَعَکُمْ مِنَ الْمُنْتَظِرِینَ‏* « سوره یونس (10): 102» آیا روزهایى را، جز همانند روزهاى کسانى که پیش از ایشان بوده‏اند، انتظار مى‏کشند؟ (اگر چنین است)، بگو منتظر باشید که من هم با شمایم، از منتظران*

3 وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا مُوسى‏ بِآیاتِنا أَنْ: أَخْرِجْ قَوْمَکَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ، وَ ذَکِّرْهُمْ بِأَیَّامِ اللَّهِ، إِنَّ فِی ذلِکَ لَآیاتٍ لِکُلِّ صَبَّارٍ شَکُورٍ* « سوره ابراهیم (14): 5» موسى را با آیات خود فرستادیم (و به او فرمان دادیم) که قوم خود را از تاریکیها به روشنى بیرون آر، و روزهاى خدا (ایام اللَّه) را به یاد آنان بیاور، که در اینها همه، نشانه‏هایى (از دانایى و توانایى و یگانگى خداوند) است براى هر انسان شکیباى سپاسگزار*

حدیث‏

1 الامام علی «ع»: من عرف الایّام، لم یغفل عن الاستعداد. ««کافى» 8/ 23»

امام على «ع»: هر که روزها (و پیشامدها) را بشناسد، از آمادگى غافل نماند.

2 الامام علی «ع»: من فهم مواعظ الزّمان، لم یسکن الى حسن الظّنّ بالأیّام. ««غرر الحکم»/ 292»

امام على «ع»: هر که پندهاى زمانه را بفهمد، به خوش‏گمانى، به روزگار دل نسپارد.

3 الامام علی «ع»: لم یعقل مواعظ الزّمان، من سکن الى حسن الظّنّ بالأیّام. « «غرر الحکم»/ 259»

امام على «ع»: آن کس که به خوش‏گمانى، دل به روزگار سپارد، از اندرزهاى زمانه پند نیاموخته است.

4 الامام علی «ع»: من اعتبر بالغیر، لم یثق بمسالمة الزّمان. ««غرر الحکم»/ 285»

امام على «ع»: آن کس که از دگرگونیهاى روزگار عبرت گیرد، به مسالمت‏جویى زمانه اعتماد نخواهد کرد.

5 الامام علی «ع»: من لم یعرف لؤم ظفر الأیّام، لم یحترس من سطوات الدّهر، و لم یتحفّظ من فلتات الزّلل، و لم یتعاظمه ذنب و إن عظم. ««بحار» 71/ 342»

امام على «ع»: هر کس فرومایگى روزگار را در گرفتن و انداختن کسان نشناخته باشد، از حمله روزگار خود را حفظ نمى‏کند، و از لغزشها در امان نمى‏ماند، و گناه، هر اندازه هم که بزرگ باشد، در نظر او اهمیتى ندارد.

6 الامام علی «ع»: أعرف النّاس بالزّمان، من لم یتعجّب من أحداثه. « «غرر الحکم»/ 95»

امام على «ع»: با شناخت‏ترین مردم از زمانه، کسى است که از پیشامدهاى روزگار تعجب نکند.

7 الامام الصّادق «ع»: فی حکمة آل داود: على العاقل ان یکون عارفا بزمانه، مقبلا على شأنه، حافظا للسانه. ««اصول کافى» 2/ 116»

امام صادق «ع»: در دستورهاى حکیمانه خاندان داود پیامبر چنین آمده است: وظیفه انسان خردمند است که زمانه (و اهل زمانه) خویش را بشناسد، و به حال خود (و اصلاح آن) اهتمام ورزد، و نگاهدار زبان خویش باشد.

8 الامام علی «ع»: لا بدّ للعاقل من ثلاث: ان ینظر فی شأنه، و یحفظ لسانه، و یعرف زمانه. ««تحف العقول»/ 144: «مستدرک نهج البلاغه»/ 159»

امام على «ع»: عاقل را سه چیز دربایست است: اینکه در کار خود نظر کند، و زبان خود نگاه دارد، و روزگار خود بشناسد.

الحیاة / ترجمه احمد آرام، ج‏1، ص:263 -  266