ابتدای عالم کجاست ؟
ساعت ۳:٥٢ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٩ اسفند ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: زمان خلقت حضرت آدم ،ابتدای عالم کجاست ؟ ،نسناس و جنیان

در چند روزنامه و کتاب معتبر آمده است که چندی پیش فسیل و جای پای آدمی را که قدمت آن به 5 میلیون سال قبل بر می‌گردد در غارهای چین کشف کرده‌اند، از طرفی در اکثر کتابهای معتبر دینی آمده است که خلقت حضرت آدم حدود 700 هزار سال قبل بوده است اینها چگونه قابل جمع می باشند؟

پاسخ:

در ابتدا مناسب است به آیات و روایاتی که در این زمینه قابل استناد هستند بپردازیم:
1. خداوند در سوره بقره پس از آن که ملائکه را از خلقت انسان به عنوان خلیفة الله برروی زمین آگاه می‌کند با این گفتار ملائکه مواجه می‌شود که گفتند: أتجعلُ فیها من یفسد فیها و یسفک الدماء(1) آیا می‌خواهی کسی را در روی زمین قرار دهی که فساد می‌کند و خون می‌ریزد. بعضی از تفاسیر در بیان این گفتار ملائکه وجود خلقت‌های مشابه را قبل از آدم ـ علیه السّلام ـ مطرح می‌نمایند.(2)
2. جابر بن عبدالله انصاری از امیر المؤمنین ـ علیه السّلام ـ نقل می‌نماید. که چون از حضرت سوال شد که آیا قبل از حضرت آدم ـ علیه السّلام ـ کسی در زمین و آسمان خلق شده بود که عبادت خدا نماید؟ فرمود: آری، خداوند پس از خلق زمین و آسمان ملائکه را خلق نمود که بین طبقات آسمان در طیران و پرواز بوده و خدا را تقدیس می‌کردند.
پس در روی زمین نیز جنیانی را خلق نمود که خلق آنها از خلق ملائکه پایین‌تر بود. پس خداوند خلقی پایین‌تر از جنیان نمود، خداوند موجوداتی را خلق نمود که روح و بدن داشتند ولی بال نداشتند، می‌خوردند و می‌نوشیدند اینان «نسناس»(3) بودند ولی انسان نبودند. نسناس به همراه جن بر روی زمین سکونت داشتند تا اینکه دو گروه، یعنی نسناس و جنیان، عصیان خدا نمودند و به فساد و خونریزی پرداختند، و حتی خدا را منکر شدند.(4) بسیاری از تفاسیر به این روایت در تفسیر آیه 30 سوره بقره بهره استناد کرده‌اند. (5)
3. جابر بن یزید جعفی از امام باقر ـ علیه السّلام ـ در مورد آیة(30 سوره بقره) سؤال نمود. حضرت ـ علیه السّلام ـ فرمودند: گویا تو گمان می‌کنی خداوند تنها این عالم را آفریده است و گمان می‌کنی خداوند غیر از شما بشر دیگری نیافریده است. بخدا سوگند خداوند هزار هزار عالم آفریده است و هزار هزار آدم و تو در آخرین این عالم و از آخرین این آدم‌ها هستی.(6)
4. ابوحمزه ثمالی می‌گوید از امام سجاد ـ علیه السّلام ـ شنیدم که می‌فرمود: «... آیا گمان می‌کنی که خداوند خلقی غیر از شما نداشته است، آری به خدا قسم هزار هزار آدم و هزار هزار عالم خلق نموده و تو به خدا قسم در آخر آن عالم هستی.»(7)
از مجموع آیات و روایات مذکور می‌توان نتیجه گرفت که:
خلقت حضرت آدم ـ علیه السّلام ـ به عنوان اولین خلقت بشر نبوده است ولی این امر بدان معنی نیست که خلقتهای پیشین هم از لحاظ فیزیکی و جسمانی و هم از نظر روحی و روانی همانند آدم و فرزندان او بوده‌اند بلکه باید گفت که آن موجودات در مرتبة پایین‌تری از خلقت بوده‌اند و در واقع حضرت آدم ـ علیه السّلام ـ اولین فرد از نوع انسانی کنونی است.

                                                                          نرم افزار پاسخ

 


پاورقی:

1. بقره:30
2. علامه طباطبایی، محمدحسین، المیزان، قم: انتشارات جامعه مدرسین،(بی تا) ج1، ص 119.
3. نسناس: میمون آدم نما، نوعی از بوزینه (فرهنگ عمید) اما از نظر اسلام نسناس نوع تکامل نیافته از انسانی بوده که قبل از حضرت آدم، که اولین انسان از نوع کنونی می باشد، بر روی زمین زندگی می کرده و این که برخی نسناس را میمون آدم نما تعبیر می کند تحت تاثیر نظریه تکامل انسان از میمون می باشد که مخالفت دیدگاه اسلام است..
4. راوندی، قصص الانبیاء، تحقیق غلامرضا عرفانیان، قم: انتشارات الهادی، چ اول، 1418 ق، ص 38 ـ 42، جزائری، قصص الانبیاء، ص 30. مجلسی، بحارالانوار، بیروت: موسسه الوفاء، چ دوم، 1403 هـ ، ج11، ص103.
5. ر.ک: تفسیرعیاشی، نور الثقلین، تفسیر الصافی.
6. صدوق، التوحید، قم:‌جامعه مدرسین، چ دوم، ج 2، ص 227. مجلسی، پیشین، ج 8 ص 374. شیخ صدوق، خصال، قم: جامعه مدرسین، 1403ق، ج2، ص652.
7. مجلسی، پیشین، ج 25، ص 25.