اگر حرف زدن و نگاه کردن به نامحرم گناه است ........................
ساعت ۱٠:٢٧ ‎ب.ظ روز یکشنبه ٧ اسفند ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: اگر حرف زدن و نگاه کردن به نامحرم گناه است ،چگونه همسر دلخواه را باید انتخاب کرد و ارتباط برقر

اگر حرف زدن و نگاه کردن به نامحرم گناه است در دین اسلام چگونه همسر دلخواه را باید انتخاب کرد و ارتباط برقرار کرد؟

پاسخ:

سؤال مطرح شده در واقع ترکیبی از دو سؤال می‌باشد که هر کدام جواب مخصوص به خود را دارد.
سؤال اول: آیا در دین اسلام نگاه کردن و صحبت کردن با نامحرم مطلقاً اشکال دارد؟
سؤال دوم: حکم نگاه کردن و صحبت کردن با کسی که می‌خواهیم با او ازدواج کنیم، چیست؟
جواب سؤال اول: باید توجه داشت که اسلام صحبت کردن با نامحرم و نگاه کردن به نامحرم را به طور مطلق حرام نکرده، چرا که انسان یک موجود اجتماعی است و ناگزیر از برخی ارتباطات. در اسلام برای ارتباط با نامحرم (کلامی و دیداری) یک سری ضوابط و قوانین وضع شده که به طور قطع این قوانین و مقرّرات در راستای به کمال رسیدن انسان وضع شده است. یعنی یک سازگاری بین تکوین (ساختار جسم و روح) و تشریع (قانون گذاری) وجود دارد و همة احکام اسلام بر اساس نظام خلقت انسان و جهان وضع شده است.(1) خداوند متعال در مورد این تطابق چنین می‌فرماید: فَاَقِم وَجهک للدین حنیفاً فطره اللهِ التی فَطَرَ الناسَ علیها لا تبدیلَ لخلقِ اللهِ ذلک الدین القیم و لکنَّ اکثر النّاس لا یعلمون(2) «پس تو روی به جانب آیین پاک اسلام آور و پیوسته از طریق دین خدا که فطرت خلق را بر آن آفریده است پیروی کن که هیچ تغییری در خلقت خداوند نباید داد، این است آیین استوار حق و لکن اکثر مردم از حقیقت آن آگاه نیستند.»(3)
بر طبق این دیدگاه اگر چیزی حرام شده قطعاً برای انسان مضرّ بوده و اگر چیزی واجب شده برای او لازم و مفید و ضروری است. در نتیجه ریشة قوانین الهی به نیاز خود انسان برمی‌گردد نه به خداوندی که کمال مطلق است و بی‌نیاز.(4)
با این توضیح کوتاه که داده شده در مورد سؤال اول باید بگوئیم که نگاه کردن به نامحرم و صحبت کردن با او در چهارچوبی که اسلام تعیین کرده است هیچ اشکالی ندارد. از آنجایی که دختر و پسر دو جنس مخالف هستند، نسبت به یکدیگر جاذبه دارند و تعیین این ضوابط از سوی اسلام برای روابط دختر و پسر به خاطر این است که این روابط به حاکمیت شهوت بر روابط و اجتماع منجر نگردد. مثلاً در اسلام آمده که ارتباط کلامی با نامحرم به قصد لذّت نباشد. امّا برای ارتباط‌های ضروری با رعایت اصول و ضوابط اسلامی هیچ اشکالی ندارد.
جواب سؤال دوم:
ازدواج یک میثاق مقدس آسمانی است که دختر و پسر دو رکن اساسی این میثاق مقدس هستند. طبیعی است که دختر و پسر باید یکدیگر را انتخاب کنند و انتخاب بدون شناخت میسّر نیست و شناخت بدون ارتباط امکان پذیر نیست. از این رو اسلام به دختر و پسری که قصد ازدواج دارند اجازه داده که به صورت همدیگر نگاه کرده و خوب یکدیگر را ببینند. به این احادیث توجّه کنید:
1. مردی به حضرت صادق ـ علیه السّلام ـ عرض کرد: آیا مرد می‌تواند به زنی که قصد دارد با او ازدواج نماید نگاه کند و مو و زیبائی‌هایش را ببیند؟ فرمود: در صورتی که در نگاه کردن قصد لذت‌جویی نداشته باشد مانعی ندارد.(5)
2. شخصی به امام صادق ـ علیه السّلام ـ عرض کرد: مردی قصد دارد با زنی ازدواج کند،آیا جایز است به او نگاه کند؟ فرمود: آری، زن نیز می‌تواند لباس نازک بپوشد تا مرد درست او را ببیند، زیرا مرد، زن را با قیمت سنگینی به دست می ‌آورد.(6) آری لازم و ضروری است که دختر و پسر یکدیگر را ببینند، اگر مورد پسند واقع شدند، رسماً به خواستگاری بروند و چه بسیار نمونه‌هایی که به خاطر دقت نکردن در این مسأله، ازدواج ناموفق و نافرجامی داشتند.
امّا در مورد صحبت کردن با نامحرم در امر ازدواج، اسلام باز این اجازه را داده که دختر و پسر با هم صحبت کنند و از آراء و افکار یکدیگر مطلع گردند.
در پایان تذکّر چند نکته لازم است:
1. باید قبل از انجام هر کاری نسبت به آن کار شناخت و آگاهی و اطّلاعات کافی به دست آوریم «بی‌گدار به آب نزنیم» مخصوصاً در امر مهمی مانند ازدواج.
2. توجه به ملاک‌های اسلامی و انسانی در انتخاب همسر باید عمیقاً مورد توجه قرار گیرد.
3. صحبت کردن دختر و پسر تنها راه شناخت نیست و باید قبول داشته باشیم که با صحبت کردن و نگاه کردن تنها بخشی از انتخاب را انجام داده‌ایم و چه بسیار کسانی که در صحبت بسیار خوش کلام امّا در عمل ...
4. در انتخاب همسر علاوه بر استفاده از ارتباط کلامی و دیداری با خواستگار باید از شیوه‌هایی مانند: تحقیق و بررسی، استفاده از تجارب والدین و دیگر افراد دلسوز، مشورت و ... نیز بهره گرفت.

 


پاورقی:

1. شجاعی، محمّد، درّ و صدف، انتشارات نشر محیی، چاپ اول، 1376، ص 25.
2. روم:30.
3. ترجمة الهی قمشه‌ای.
4. شجاعی، محمّد، همان، ص 26.
5. به نقل از امینی، ابراهیم، انتخاب همسر، انتشارات سازمان تبلیغات اسلامی، چاپ اول، 1369. ص 912.
6. امینی، ابراهیم، انتخاب همسر، نشر سازمان تبلیغات اسلامی، چاپ اول، 1369، ص 113.