کسب روزی حلال و حرام
ساعت ۱٠:۳٩ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱٧ بهمن ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: کسب روزی حلال و حرام

کسب حلال و حرام چیست؟ کسب حلال به نوعی از فعالیت اقتصادی گفته می شود که در چهار چوب قوانین اسلامی و شرعی انجام می شود و مهمترین خصوصیت آن نفع خود انسان چه از لحاظ مادی و چه از لحاظ معنوی و از طرفی رعایت کردن حق الناس می باشد.
بنابراین حرمت بخشی از فعالیت‌های اقتصادی بسیار روشن است. مانند مالی که از راه دزدی، کلاه‌برداری، رشوه، گرفتن، مالی که از راه ربا به دست می‌آید، خوردن مال یتیم، پولی که از راه معامله اشیایی مانند حرام مانند معامله مواد مخدر، قاچاق و غیره به دست می‌آید. اما برخی از اموال حرام به این روشنی نیست. مثلا افراد شاغل کارهای را که وظیفه آنهاست به درستی انجام نمی‌دهند، کم‌کاری می‌کنند، کار را اشتباه انجام می‌دهند، یا کسانی که در معاملات اموال خوب و بد را مخلوط می‌کنند و می‌فروشند یا کسانی که اموال خراب را عمدا به جای سالم می‌فروشند. همه موارد فوق مصداق مال حرام به حساب می‌‌آیند و خوردن آنها اثرات منفی بر خود انسان و فرزندان انسان بر جا می‌گذارند.

اهمیت کسب حلالدر منابع اسلامی بسیار تأکید شده است که انسان روزی خود و فرزندان خویش را از راه حلال به دست آورد. در بعضی روایات، ائمه طاهرین ـ علیهم السلام ـ تلاش برای به دست آوردن روزی حلال را از شمشیر زدن در میدان جنگ سخت تر شمرده اند.(1)
در مورد کسب حلال و نیز فعالیتهای اقتصادی مشروع به روایات بسیاری در منابع اسلامی برمی خوریم که ائمه، مؤمنین را به این گونه فعالیت‌ها تشویق می‌کنند. مانند آنکه رسول اکرم ـ صلی الله علیه و آله ـ که طلب رزق حلال را واجب و آنرا در حکم جهاد معرفی می کنند.(2) به کوشش شایسته و نیکو در این راه امر می شویم تا آنجا که رسول اکرم ـ صلی الله علیه و آله ـ کسی را که در راه به دست آوردن روزی برای خانواده تلاش می کند، به مجاهد فی سبیل الله (در راه خدا) تشبیه می‌کنند.(3) در مقابل از بی‌کاری و تنبلی و سربار بر جامعه بودن نهی می شویم در این زمینه حضرت امام صادق ـ علیه السلام ـ می فرمایند: «لا تکونوا کلاّ علی الناس» یعنی سربار جامعه نباشید.(4)
از مطالبی که بیان شد به این نتیجه می‌توان رسید که به طور کلی اسلام با کسب و کار و فعالیت‌های صحیح اقتصادی خیلی اهمیت قائل است و به آن سفارش اکید دارد. از نزدیک شدن به مال حرام و شبهه ناک به شدت نهی فرموده است: امام محمد باقر - علیه السلام- در این باره می فرماید: همه گناهان سخت می‌باشند و سخت‌ترین آنها گناهی است که گوشت و پوست از آن روئیده باشد.

                                                                      نرم افزار پاسخ

 


پاورقی:

1. محمدی ری شهری، محمد، میزان الحکمه، نشر سازمان تبلیغات، 1416، ج2، ص 509، حدیث شماره 4293.
2. همان، ج4، ص 120، حدیث شماره 7213 و 7214.
3. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، چاپ الاسلامیه، چاپ دوم، 1389ق، ج103، ص13، حدیث 59،.
4. میزان الحکمه، ج4، ص 121، حدیث 7222.
5. - سوره اسراء (17)، آیه 64.