ماهیت و کیفیت قوانین اسلام‏
ساعت ۱۱:۳٩ ‎ق.ظ روز یکشنبه ۱٦ بهمن ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: ماهیت و کیفیت قوانین اسلام‏

دلیل دیگر بر لزوم تشکیل حکومت، ماهیت و کیفیت قوانین اسلام (احکام شرع) است. ماهیت و کیفیت این قوانین مى‏رساند که براى تکوین یک دولت و براى اداره سیاسى و اقتصادى و فرهنگى جامعه تشریع گشته است:

اولًا، احکام شرع حاوى قوانین و مقررات متنوعى است که یک نظام کلى اجتماعى را مى‏سازد. در این نظام حقوقى هر چه بشر نیاز دارد فراهم آمده است: از طرز معاشرت با همسایه و اولاد و عشیره و قوم و خویش و همشهرى و امور خصوصى و زندگى زناشویى گرفته تا مقررات مربوط به جنگ و صلح و مراوده با سایر ملل، از قوانین جزایى تا حقوق تجارت و صنعت و کشاورزى. براى قبل از انجام نکاح و انعقاد نطفه قانون دارد و دستور مى‏دهد که نکاح چگونه صورت بگیرد، و خوراک انسان در آن هنگام یا موقع انعقاد نطفه چه باشد، در دوره شیرخوارگى چه وظایفى بر عهده پدر و مادر است، و بچه چگونه باید تربیت شود، و سلوک مرد و زن با همدیگر و با فرزندان چگونه باشد.

براى همه این مراحل دستور و قانون دارد تا انسان تربیت کند- انسان کامل و فاضل- انسانى که قانون متحرک و مجسم است و مجرى داوطلب و خودکار قانون است. معلوم است که اسلام تا چه حد به حکومت و روابط سیاسى و اقتصادى جامعه اهتمام مى‏ورزد تا همه شرایطْ به خدمت تربیت انسان مهذب و با فضیلت درآید. قرآن مجید و سنت شامل همه دستورات و احکامى است که بشر براى سعادت و کمال خود احتیاج دارد. در کافى‏ «1» فصلى است به عنوان «تمام احتیاجات مردم در کتاب و سنت بیان شده است‏ «2»» و «کتاب» یعنى قرآن، «تِبیانُ کُلِّ شَیْ‏ءٍ» «3» است. روشنگر همه چیز و همه امور است. امام سوگند یاد مى‏کند (طبق روایات) که تمام آنچه ملت احتیاج دارد در کتاب و سنت هست‏ «4». و در این شکى نیست.

ثانیاً، با دقت در ماهیت و کیفیت احکام شرع درمى‏یابیم که اجراى آنها و عمل به آنها مستلزم تشکیل حکومت است؛ و بدون تأسیس یک دستگاه عظیم و پهناور اجرا و اداره نمى‏توان به وظیفه اجراى احکام الهى عمل کرد.

ما اکنون بعضى موارد را ذکر مى‏کنیم، آقایان به موارد دیگر هم مراجعه کنند.

ادامه دارد ........................

______________________________
(1). الکافی فى الحدیث؛ مشهور به کافى از کتب اربعه شیعه تألیف محمد بن یعقوب کلینى. این اثر شامل 34 کتاب و 326 باب است و احادیث آن را تا شانزده هزار شمار کرده‏اند.

(2). اصول کافى؛ ج 1، ص 76- 80، «کتاب فضل العلم» «بابُ الردّ الى الکتاب و السُنَّةِ ... و جمیع ما یحتاج الناسُ إلَیه إلّا وَ قَدْ جاءَ فیه کتابٌ أَوْ سُنَّةٌ».

(3). اشاره است به آیه 89 سوره نحل: «وَ نَزَّلْنا عَلَیْکَ الْکِتابَ تِبیاناً لِکُلِّ شَى‏ءٍ ...» (و ما بر تو قرآن را فرو فرستادیم، در حالى که روشنگر هر چیز است).

(4). عن مُرازمٍ، عن ابى عبد اللَّه، علیه السلام قال: إنَّ اللَّهَ تبارکَ و تعالى‏ أَنْزَلَ فى القرآنِ تِبْیانَ کُلِّ شَى‏ءٍ، حتّى و اللَّهِ ما تَرَکَ اللَّهُ شیئاً یحتاجُ إِلَیهِ العِبادُ حَتّى لا یَسْتَطیعَ عَبْدٌ یَقُولَ لَوْ کانَ هذا أُنزِلَ فى القرآنِ إلّا و قد أَنْزَلَهُ اللَّهُ فیهِ. (امام صادق (ع) فرمود: خداى تبارک و تعالى بیان هر چیز را در قرآن فرو فرستاده، تا آنجا که به خدا سوگند چیزى از احتیاجات بندگان را فروگذار نکرده. و بنده نتواند بگوید کاش این در قرآن آمده بود، چه همان را خدا در قرآن بیان فرموده است). اصول کافى؛ ج 1، ص 77. «کتاب فضل العلم»، «باب الرد الى الکتاب و السنّة ...»، حدیث 1.

ولایت فقیه،حکومت اسلامى، متن، ص:27 -  31