سخن امیر مؤمنان (ع) در باره خرد( عقل )
ساعت ٩:٥۸ ‎ب.ظ روز جمعه ۱٤ بهمن ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: سخن امیر مؤمنان (ع) در باره خرد( عقل )

1- هیچ ساز و برگى سودمندتر از خرد نیست و هیچ دشمنى زیانبارتر از نادانى، زیور مرد خرد او است.

2- هر که با نادان کم خرد همنشین شود از خردش کاسته شود، بازرسى در هر کارى سر خردمندیست، شتاب در کار و تندى سر حماقت و خشم نادان در گفتار او عیانست و خشم خردمند در کار او باشد.

3- ادب صورت خرد است و خرد خود را هر چه خواهى با رعایت ادب زیبا ساز.

4- عقول بخششهاى خدایند و ادب دست آورد آدمى است.

5- فساد اخلاق در معاشرت سفیهان و نابخردانست و صلاح اخلاق در معاشرت با خردمندان و بریدن از نادان برابر پیوستن با خردمند است و خردمند آنکه هر تجربه‏اى باو پندى آموخته.

6- پیک تو ترجمان و گویاى خردمندى تو است، نزد خود جامده آن را که عقل ندارد تا زیانت فزون گردد.

7- گمان هر کسى پاره‏اى از عقل او است، هر که گوش دادن بسخن خردمندان را ترک گوید خردش بمیرد و هر که از هوس خود کناره کند خردش درست ماند و هر کس رأى خود را پسندد گمراه باشد و هر کس بهمان خرد خود بى‏نیاز از دیگران بماند بلغزش افتد و هر کس بمردم تکبر کند خوار شود، خود پسندى دلیل کم عقلى است.

8- هر کس بیشتر چیزى که دارد خردش نباشد بیشتر سرمایه او همان است که کشنده او باشند.

9- هیچ زیبائى آرایشگرتر از خرد نباشد، شگفت از خردمند که چگونه دنبال شهرتى رود که در پى آن افسوس است.

10- صحت عقل در ترک گناهان و اصلاح عیبها است.

11- زیبائى بزبانست و کمال به خرد، پیوسته خرد و حماقت در هر کس مبارزه دارند و خواهند بر او چیره شوند تا بسال هجده عمرش و هر کدام در آن غالب شدند و دیگرى را راندند بهمان حال عمرانه بماند.

12- بر خردمند نیست که جلو مقدر را بگیرد بر او است که هر کارى را بجا و درست انجام دهد، خردها رهبران اندیشه‏اند و اندیشه‏ها رهبران دل و دلها رهبران حواس و حواس رهبران اندام تن.

گنجینه معارف شیعه إمامیه / ترجمه کتاب کنز الفوائد و التعجب، ج‏1، ص: 241