یک مسأله بسیار زیبا از فقه :
ساعت ٧:٤۳ ‎ب.ظ روز جمعه ۱٤ بهمن ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: یک مسأله بسیار زیبا از فقه :

استاد مفید رضی الله عنه گفته: تندرستى ببالین بیمارى آمد و باو گفت: وصیت کن باو گفت چه وصیتى بکنم جز این نیست که وارثم دو همسر تو است و دو خواهرت و دو عمه‏ات و دو خاله‏ات و دو جدت و شاعر در این باره سروده:

بعیادت رفته بودم ظهر در نزد ولید

 

در تنش بنشسته بیمارى جانکاه شدید

گفتمش در مال خود میکن وصیت بیدرنگ‏

 

گفت: نه حرفى ندارم با تو در گفت و شنید

از براى هر دو عمه‏ى تو و هر دو جده‏ات‏

 

وز دو خاله‏ى تو است ارث من ز هر طرف و تلید

حق دیگر از براى هر دو زوجت ثابت است‏

 

ما بقى باشد ز دو خواهر که دارى رو سفید

زاده بو خالد اکنون باش آنجاها تو خوش‏

 

ده سهم ارث من در چنگ تو افتد پدید

     

پاسخ: این بیمار جده پدرى و جده مادرى آن شخص تندرست را بزنى گرفته و هر کدام دو دختر برایش زائیدند و دو دختر از جده مادریش هر دو خاله آن تندرستند و آن تندرست هم دو جده بیمار را از پدرى و مادر بزنى گرفته و پدر بیمار هم مادر تندرست را بزنى گرفته و دو دختر از او دارد بنا بر این بیمار چهار دختر دارد که دوتاشان عمه آن تندرستند و دوتاشان خاله او و دو تا جده هم یکى از پدر و یکى از مادر دارد که هر دو زن آن تندرستند و دو زنش جده امى و جده ابى آن تندرستند و دو خواهر پدرى هم دارد که خواهر مادرى آن تندرستند.

دخترانش همه دو سهم ارث را برند و دو زنش یک هشتم و دو جده‏اش یک ششم و باقیمانده از ان دو خواهر پدرى او است و این گونه تقسیم ارث بمذهب عامه صحیح است نه خاصه‏ «1»

______________________________
(1) چون ارث بردن دو خواهر پدرى با وجود اولاد بنا بر قانون تعصیب است که عامه معتقدند ولى در فقه شیعه با وجود فرزند به خواهر و برادر و جد ارث نرسد و ما زاد از فرض بفرزند برگردد (مترجم)

گنجینه معارف شیعه إمامیه / ترجمه کتاب کنز الفوائد و التعجب، ج‏1، ص:129 -  130

 

________________________________________
کراجکى، محمد بن على - کمره اى، محمد باقر، گنجینه معارف شیعه إمامیه / ترجمه کتاب کنز الفوائد و التعجب، 2جلد، چاپخانه فردوسى - تهران، چاپ: اول، بى تا.