ترس و پروا داشتن در سالهاى آخر عمر
ساعت ٢:٤٦ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱٠ بهمن ۱۳٩٠   کلمات کلیدی:

 1- امام صادق علیه السلام فرمود: انسان تا سن چهل سالگى (تا حدودى) در گشایش و مهلت است و چون به چهل سالگى رسد خداوند متعال به دو فرشته (مامور انسان) دستور مى‏دهد: تا اینجا بنده‏ام را عمر (با فرجه و مهلت دادم) از این‏ پس او را شدیدا و به سختى کنترل و (اعمالش را) ضبط کنید و زیادى و کمى، و کوچک و بزرگ عملش را بنویسید.

2- امام باقر علیه السلام فرمود: زمانى که انسان به چهل سالگى رسد بر او (از عالم باطن) گفته مى‏شود: خود را بپا (و بر حذر باش) که دیگر عذرى (مانند جوانى و خامى و خواهشهاى جوانى) ندارى، (ولى در عین حال) انسان چهل ساله (و بالاتر) سزاوار به بر حذر بودن از بیست ساله نیست (بلکه انسان در هر سن و سالى بعد از بلوغ و تکلیف از نظر مسئولیت یکسان است) زیرا آنکه انسان را در این دو مرحله زندگى بازخواست مى‏کند یکى است و به خواب غفلت نیست (خداوند در همه عمر انسان را تحت نظر دارد) پس بکوش بر آنچه از بیم و هراس (در روز معاد) در پیش دارى و زیادى گفتار را فرو گذار.

3- حضرت صادق علیه السلام فرمود: بر خودت (از پیش خود) فراگیر (یعنى از وجود خودت به نفع خودت در کسب نیکى‏ها بکوش) و بر خودت در هنگام سلامتى پیش از مرض، و در هنگام قدرت پیش از ضعف، و در هنگام زندگى پیش از مرگ بکوش و کار کن.

4- امیر المؤمنین علیه السّلام فرمود: عمرى که خدا عذر انسان را مى‏پذیرد تا شصت سالگى است (که انسان بهانه مى‏آورد که قواى غریزى و شهوى بر من غلبه داشته و عقل و تدبیرم اندک بوده ولى از این سال به بعد دیگر این عذرها پذیرفته نمى‏شود).

5- از امام صادق علیه السلام در باره این آیه سؤال شد: (هنگامى که گویند خدایا ما را عمر دیگر ده تا اعمال خوب انجام دهیم. خداوند گوید:) آیا عمر ندادیم شما را به مقدارى که تذکر یابد هر که بخواهد تذکر یابد (فاطر/ 35) امام فرمود: منظور، سرزنش (تا) هیجده سالگى است (که در این دوران هر کسى صاحب عقل و شعور شده و باید به راه حق و صواب قدم گذارد).

6- امام صادق علیه السلام فرمود: سه چیز در هر که نباشد هرگز امیدى بخیر (و رستگاریش) نیست: کسى که در پیرى پرهیزکارى نکند، کسى که خداوند را از غیب نترسد، و کسى که از عیب حیاء نکند.

7- ابو بصیر گوید: حضرت صادق علیه السلام فرمود: زمانى که انسان به سى و سه سالگى رسید به نهایت قوت و جوانیش رسیده است و زمانى که به چهل سالگى رسید به آخر (جوانیش) رسیده است، و زمانى که پا به چهل و یک سالگى گذارد رو به نقصان است، و سزاوار است بر کسى که به پنجاه سالگى رسیده خود را در حال رفتن و کوچ کردن از دنیا ببیند (و به جبران گذشته و آمادگى بر آخرت و حساب بپردازد).

جهاد النفس وسائل الشیعة / ترجمه صحت، ص:385 -  387