توبه از گناهان کبیره‏
ساعت ۱:٢۸ ‎ب.ظ روز جمعه ٧ بهمن ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: توبه از گناهان کبیره‏

1- سلیمان بن خالد گوید: امام صادق علیه السلام فرمود: خداوند شریک قائل شدن به خود را نمى‏آمرزد و غیر از آن را براى هر که بخواهد مى‏آمرزد (نساء/ 48) یعنى کبائر و غیر کبائر را مى‏آمرزد. عرض کردم: شما گناهان کبیره را هم داخل در استثناء کردید؟ (یعنى جزء گناهانى که مورد بخشش واقع مى‏شود و در آیه فوق بصورت غیر از شرک استعمال شده است قرار دادید؟) حضرت فرمود: بله! 2- اسحاق بن عمار گوید: به امام صادق علیه السلام عرض کردم: آیا استثناء در آیه (خداوند غیر از شرک گناهانى دیگر را مى‏آمرزد) شامل گناهان کبیره مى‏شود؟ امام فرمود: بله.

3- امام صادق علیه السلام فرمود: هیچ مؤمنى نباشد که در شبانه روز چهل گناه کبیره انجام دهد و از کار خود پشیمان شده و بگوید: «طلب آمرزش مى‏کنم از خدائى که نیست الهى مگر او، زنده و قیم است، آفریدگار آسمانها و زمین و صاحب جلالت و کرامت است و مسألت مى‏کنم از او که درود فرستد بر محمد و آل محمد، و اینکه بیامرزد بر من» مگر که خداوند گناهانش را مى‏آمرزد، و خیرى نیست بر آنکه در شبانه روز بیش از چهل گناه کبیره انجام دهد (چون از چهل عدد بگذرد مشکل است خدا برایش بیامرزد).

4- رسول خدا (ص) فرمود: شفاعت من براى اهل گناهان کبیره از امت من است.

5- امام صادق علیه السلام فرمود: شفاعت ما براى انجام دهندگان گناهان کبیره از شیعیانمان است، ولى در باره توبه‏کنندگان خداوند مى‏گوید: و بر نیکوکاران راهى نیست (عتاب و گناهى نیست) و خداوند آمرزنده و مهربان است. (توبه/ 94) 6- امیر المؤمنین على علیه السلام فرمود: شفاعت‏کننده‏اى پیروزتر از توبه نیست.

7- از امام صادق علیه السلام در باره این آیه: خداوند نمى‏آمرزد اینکه شرک ورزیده شود و مى‏آمرزد غیر از آن را بر هر که بخواهد (نساء/ 48) سؤال شد که آیا گناهان کبیره در این استثناء (و غیر از آن را مى‏آمرزد بر هر که بخواهد) داخل مى‏شود؟ حضرت فرمود: آرى! اگر بخواهد بر آن گناهان عذاب مى‏کند و اگر بخواهد در مى‏گذرد و مى‏آمرزد.

8- از امام صادق علیه السلام در باره این آیه: و هر که مؤمنى را از روى عمد بکشد پس جزایش دوزخ جاودانى است (نساء/ 94) سؤال شد. حضرت فرمود: جزایش دوزخ است اگر خدا بخواهد مجازاتش کند (ممکن است در اثر توبه و غیره او را مجازات نکند).

9- ابو بصیر گوید: امام باقر علیه السلام در بیان حدیث اسلام و ایمان فرمود:

... و ایمان عبارت است از شهادت به‏

لا اله الا الله‏

. تا اینکه فرمود: و ملاقات نکند خدا را با داشتن گناهى که خداوند وعده آتش به آن داده است. ابو بصیر گوید: به حضرت عرض کردم: کدامیک از ما است که بدون داشتن گناهى که خدا به آن وعده آتش داده است خدا را ملاقات کند؟ (یعنى همه ما یک چنین گناهى داریم، پس چگونه مى‏توانیم مؤمن باشیم؟) حضرت فرمود: این طور نیست که فکر مى‏کنى بلکه منظورم این است: مؤمن نیست کسى که با چنین گناهى خدا را ملاقات کرده در حالى که توبه نکرده باشد (پس مؤمنین ممکن است چنین گناهى را مرتکب شوند اما توبه کنند).

10- سهل بن یسع گوید: امام رضا علیه السلام شنید که بعضى از اصحاب مى- گویند: خدا لعنت کند آن را که با على علیه السلام جنگ کرد (که مسلما از گناهان کبیره بزرگتر است، زیرا بغى بر امام در ردیف شرک و بسیار گناه عظیم است) حضرت فرمود:

بگوئید: بغیر از کسى که توبه کرد و صالح شد، سپس فرمود: گناه کسى که از على (ع) کناره گرفت و توبه نکرد مهمتر از گناه کسى است که با آن حضرت مقاتله کرد و توبه نمود.

11- محمد بن ابى عمیر گوید: شنیدم امام موسى بن جعفر علیه السّلام مى‏فرمود: هر کس از مؤمنان از گناهان کبیره اجتناب کند گناهان کوچک آن مورد سؤال واقع نمى‏شود، و لذا خداوند مى‏گوید: اگر از گناهان کبیره‏اى که نهى شده‏اید اجتناب کنید بدى‏هاى شما را مى‏آمرزیم و شما را به جایگاه گرامى داخل مى‏گردانیم (نساء/ 35) گفتم: پس شفاعت براى کیست؟ فرمود: حدیث کرد مرا پدرم از پدرانش از على علیهم السّلام که رسول خدا (ص) فرمود: همانا شفاعت براى صاحبان گناهان از امت من است، اما نیکوکاران پس برایشان گناهى نیست! ابن ابى عمیر گوید: به امام عرض کردم: اى فرزند رسول خدا! چگونه مى‏تواند شفاعت شامل حال صاحبان گناهان کبیره باشد در حالى که خداوند مى‏گوید:

و شفاعت نمى‏کنند مگر براى کسى که راضى باشد. (انبیاء/ 30) چگونه کسى که مرتکب گناهان کبیره مى‏شود مى‏تواند مورد رضایت باشد؟ امام فرمود: اى ابا احمد! (ابن ابى عمیر) هیچ مؤمنى نیست که مرتکب گناه شود مگر که بدحال شده و پشیمان گردد (و همین حال باعث مى‏شود که مورد رضایت واقع گردد). رسول خدا (ص) فرمود: پشیمانى از گناه کافى از توبه است. و باز فرمود: هر که کار نیکویش خوشحالش کند و کار بدش بد حالش کند مؤمن است، و هر که بر گناهى که مرتکب شده است پشیمان نشود مؤمن نمى‏باشد و مشمول شفاعت نمى- شود، و باز رسول خدا (ص) فرمود: گناه، کبیره به حساب نمى‏آید در صورتى که از آن استغفار شود کبیره‏اى وجود نخواهد داشت و اگر به گناه صغیره ادامه داده شود صغیره نخواهد بود بلکه بصورت کبیره در خواهد آمد).

12- ابراهیم بن عباس گوید: در خدمت امام رضا علیه السلام بودیم که از گناهان‏ کبیره و نظر «معتزله» که مى‏گویند (گناه کبیره آمرزیده نمى‏شود) سخن به میان آمد، امام رضا علیه السلام فرمود: امام صادق علیه السلام فرمود: قرآن بر خلاف گفتار معتزله سخن مى‏گوید: همانا پروردگارت آمرزنده است بر مردم ستمشان را. (رعد/ 5) 13- ابو ذر غفارى گوید: رسول خدا (ص) فرمود: یک روز مردى گفت: به خدا سوگند که خداوند فلانى را نمى‏آمرزد، خداوند فرمود: کیست به من قسم خورد که من فلانى را نمى‏آمرزم، همانا من او را آمرزیدم و عمل این مرد را بخاطر این جمله‏اش (خداوند فلانى را نمى‏آمرزد) تباه گردانیدم.

14- هشام گوید: در باره این آیه: خداوند غیر از شرک گناهان دیگر را مى‏آمرزد (نساء/ 48) از امام صادق علیه السلام پرسیدم: آیا گناهان کبیره هم داخل در این استثناء هست؟ حضرت فرمود: آرى.

جهاد النفس وسائل الشیعة / ترجمه صحت، ص:214 -  219

 

________________________________________
شیخ حر عاملى، محمد بن حسن - صحت، على، جهاد النفس وسائل الشیعة / ترجمه صحت، 1جلد، انتشارات ناس - تهران، چاپ: اول، 1364ش.