اجتناب از گناهان صغیره‏ ( کوچک )
ساعت ۱٠:٢٦ ‎ق.ظ روز جمعه ٧ بهمن ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: اجتناب از گناهان صغیره‏ ،شدیدترین گناهان

1- زید شحام گوید: امام صادق علیه السلام فرمود: از گناهان کوچک و اندک بپرهیزید که آنها آمرزیده نمى‏شوند (زیرا به انسان گفته مى‏شود که ترک گناه کوچک آسان بود چرا انجام دادى، و گناهان کوچک داراى اثر و فائده اندک بود چرا انجام دادى؟!) زید شحام گوید عرض کردم: گناهان حقیر و کوچک کدام است؟ حضرت فرمود:

گناهى است که شخص آن را انجام مى‏دهد و سپس مى‏گوید: خوشا بحال من اگر غیر از این گناه نداشتم (و خیال مى‏کند که گناه کوچک مورد بازخواست قرار نمى‏گیرد).

2- سماعه گوید: شنیدم که حضرت ابا الحسن علیه السلام فرمود: خیر زیاد را زیاد حساب نکنید (که به آن ببالید و افتخار کنید) و گناه کم را اندک حساب نکنید، همانا گناهان اندک جمع شده و بسیار مى‏گردد، و از خدا در پنهانى بترسید تا از خود انصاف کرده باشید (چون کسى که انصاف داشته باشد حاضر به گناه حتى در پنهانى نمى‏شود زیرا خدا را در همه جا حاضر مى‏بیند).

3- امام صادق علیه السلام فرمود: رسول خدا (ص) وارد سرزمین بى‏آب و علفى شد و به یارانش فرمود: بروید هیزم جمع کنید و بیاورید: یاران گفتند: اى رسول خدا! اینجا زمین بى‏علف و گیاهى است و چوب و هیزم ندارد. حضرت فرمود: هر کس به اندازه‏اى که مى‏تواند بگردد و هیزم پیدا کند، پس اصحاب آمدند و هر کدام مقدار اندکى چوب خشک پیدا کرده و آوردند و بروى هم ریختند (و همین چوبهاى اندک چون روى هم ریخته شد بسیار گردید). رسول خدا (ص) فرمود: گناهان نیز این چنین جمع و انباشته مى‏شود (چون گناه اندک است انسان اعتنائى به آن نمى‏کند ولى بتدریج جمع شده و کوهى از گناهان بوجود مى‏آید و در ظاهر بنظر انسان چیزى نمى‏نماید) سپس حضرت رسول (ص) فرمود: بپرهیزید از گناهان ناچیز و اندک، همانا براى هر چیزى بازخواست‏کننده‏اى است، و بازخواست‏کنندگان گناهان مى‏نویسند: «آنچه را پیش فرستادند مردم و اثرهاشان را، و هر چیز را ضبط و شماره کردیم در نزد امام آشکار». (یس/ 12).

4- ابو بصیر گوید: شنیدم امام باقر علیه السلام مى‏فرمود: بپرهیزید از گناهان ناچیز چه اینکه براى آنها بازخواست‏کننده‏اى است. گاهى یکى از شما مى‏گوید: گناه مى‏کنم و طلب آمرزش مى‏نمایم، ولى خداوند مى‏گوید: «و آنچه از پیش انجام دادند و اثرهاشان و طلب آمرزش مى‏نمایم، ولى خداوند مى‏گوید: «و آنچه از پیش انجام دادند و اثرهاشان را مى‏نویسیم، و هر چیزى را در مقتداى آشکار شماره و ضبط مى‏کنیم (یس/ 12) و باز خداوند مى‏گوید: «لقمان به فرزندش گفت: اى فرزندم اگر اعمال (انسان) همانا به اندازه دانه‏اى از خردل در سنگ سختى و یا در آسمانها و یا در زمین باشد خداوند آنها را مى‏آورد (و مجسم مى‏کند) همانا خداوند لطیف و آگاه است». (لقمان/ 16) 5- از امام صادق علیه السلام نقل است که على علیه السلام فرمود: کوچک شمرده نشود آنچه در روز قیامت سود بخشد و کوچک شمرده نشود آنچه در روز قیامت ضرر بخشد.

پس در آنچه خداوند (از پاداش و جزا در روز حساب) خبر داده است به گونه‏اى باشید، که گویا (آنچه را از پاداش و جزاء در روز حساب خواهد داد) دیده و مشاهده کرده‏اید. (یعنى به وعده‏هاى خدا بطور یقین اعتقاد و عمل کنید).

6- حضرت على علیه السلام فرمود: مهمترین گناهان گناهى است که ناچیز شمرده شود.

7- و باز فرمود: شدیدترین گناهان گناهى است که صاحبش آن را سبک شمارد.

8- امام صادق علیه السلام از پدرانش علیهم السّلام در ضمن حدیث مناهى (بازداشتها) آورده که رسول خدا (ص) فرمود: چیزى از شر و بدى را ناچیز نشمارید اگر چه در چشم شما اندک باشد، و چیزى از خیر و نیکى را بزرگ نشمارید اگر چه در چشم شما بزرگ باشد، همانا گناه بزرگ با استغفار، بزرگ نیست و گناه کوچک با ادامه دادن کوچک نیست (گناه بزرگ با استغفار آمرزیده مى‏شود، و گناه کوچک با پى‏گیرى و ادامه بزرگ مى‏شود).

9- امام باقر علیه السلام به محمد بن مسلم فرمود: کار خوبى را که انجام مى‏دهى کوچک نشمار همانا آن را در جایى خواهى دید که تو را شاد کند، و کار بدى را که انجام مى‏دهى کوچک نشمار همانا آن را در جایى خواهى دید که تو را بد حال کند (در موقع حساب عملى که انسان انجام داد و شاید از یاد برده است در مقابلش تجسم پیدا مى‏کند اگر خوب باشد خوشحال و اگر بد باشد بد حالش مى‏کند).

10- امام باقر علیه السلام فرمود: از گناهانى که آمرزیده نمى‏شود سخن کسى است که مى‏گوید. اى کاش من بغیر از این گناه مواخذه و باز خواست نمى‏شدم.

11- امام علیه السلام فرمود: بر حذر باشید از گناهان ناچیز، همانا خداوند براى آنها بازخواست‏کننده‏اى قرار داده است، و اى بسا که این گناهان جمع شده و باعث هلاکت انسان شود.

12- رسول خدا (ص) فرمود: خداوند سه چیز را در سه چیز پوشانده است: رضایتش را در اطاعتش، غضبش را در نافرمانیش، و ولى و دوستش را در میان مخلوقش پوشانده است، پس هیچ یک از شما طاعتى را سبک نشمارد زیرا نمى‏داند رضایت خداوند در کدام یک از طاعتها است، و هیچ یک از شما گناهى را سبک نشمارد زیرا نمى‏داند خشم خداوند در کدام یک از گناهان است و هیچ یک از شما احدى از خلق خدا را خوار و سبک نشمارد زیرا نمى‏داند ولى و دوست خداوند کدام یک از مردم است.

13- امام علیه السلام فرمود: به کوچکى گناه نگاه نکنید بلکه به جرأت خود نگاه‏ کنید (اگر چه گناه کوچکى را انجام داده‏اید ولى جرأت به نافرمانى خدا از خود نشان داده‏اید).

14- امام صادق علیه السلام فرمود: هر که قصد کار بدى را دارد انجامش ندهد بسا مى‏شود که بنده‏اى مرتکب کار بدى شده خداوند آن را مى‏بیند و مى‏گوید: به عزت و جلال خودم سوگند که هرگز تو را نخواهم بخشید.

 

جهاد النفس وسائل الشیعة / ترجمه صحت، ص:184 -  188

________________________________________
شیخ حر عاملى، محمد بن حسن - صحت، على، جهاد النفس وسائل الشیعة / ترجمه صحت، 1جلد، انتشارات ناس - تهران، چاپ: اول، 1364ش.