وجوب حسن ظن به پروردگار و عدم سوء ظن به او
ساعت ٦:۳٦ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢۱ دی ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: وجوب حسن ظن به پروردگار و عدم سوء ظن به او

 1- امام رضا علیه السلام فرمود: نیکو کن گمان خود را به خدا، همانا خداوند مى‏گوید: من به نزد گمان بنده مؤمنم باشم اگر گمانش به من خوب باشد من هم برایش خوب باشم و اگر بد باشد من هم برایش بد باشم.

2- احمد بن عمر از حضرت رضا علیه السلام نقل کرده که فرمود: گمان خود را به خدا نیکو کن، همانا ابا عبد اللَّه حضرت صادق علیه السلام مى‏فرمود: هر که گمانش به خدا نیکو باشد خدا نیز طبق گمانش با او خواهد بود، و هر که به روزى اندک خوشنود شود عمل کم از او پذیرفته مى‏گردد.

3- امام باقر علیه السلام فرمود: در کتاب على علیه السلام خواندم که رسول خدا (ص) در بالاى منبر فرمود: سوگند به آنکه نیست الهى مگر او، خیر دنیا و آخرت به مؤمنى داده نمى‏شود مگر بواسطه حسن ظن به خدا، و خوى نیکو، و اجتناب از غیبت مؤمنان، سوگند به آن که نیست الهى مگر او، خداوند مؤمنى را بعد از توبه و استغفار عذاب نمى‏کند مگر بواسطه سوء ظن به خدا، و کوتاهى در امید داشتن به خدا، و غیبت کردن از مؤمنان، سوگند به خدائى که نیست الهى مگر او، نیکو نشود گمان بنده مؤمنى به خدا مگر که خدا در نزد گمان بنده مؤمن خود باشد، زیرا خدا کریم است و خیر بدست اوست، حیاء کند از این که بنده مؤمنش به او گمان خوب داشته باشد ولى خدا به گمانش و امیدش عمل نکند، پس گمانتان را به خدا نیکو کنید و بسوى خدا روى آورید.

4- امام صادق علیه السلام فرمود: حسن ظن به خدا این است که امید نداشته باشى جز خدا و نترسى جز از گناهت.

5- سنان بن طریف گوید: شنیدم امام صادق علیه السلام مى‏فرمود: سزاوار است براى مؤمن که از خدا بترسد آن گونه که گویا مشرف به آتش است، و امیدوار به خدا باشد آن گونه که خود را از اهل بهشت بداند، سپس فرمود: خداوند متعال در نزد گمان بنده خود است (طبق آن پاداش مى‏دهد) اگر خوب شد خوب باشد و اگر بد شد بد باشد.

6- حضرت على علیه السلام در وصیت خود به فرزندش محمد حنفیه فرمود: مبادا که بد بینیت نسبت به خدا بر تو غلبه کند که این حالت میان تو و دوستت راه آشتى باقى نمى‏گذارد (یعنى میان بنده و خدا).

7- امام صادق علیه السلام فرمود: آخرین فرد را براى فرستادن به آتش مى‏آورند، پس درنگ مى‏کند و به انتظار مى‏ماند، خداوند مى‏گوید: زودتر بسوى آتش برانیدش، چون آورده شود، خدا گوید: بنده من بچه انتظار است؟ گوید: پروردگارا! گمان من بتو این‏ نبود (که به آتش ببرى)، خداوند گوید: گمانت نسبت به من چیست؟ گوید: گمانم بتو این بود که خطایم را بیامرزى و داخل بهشتم کنى، خداوند گوید: اى فرشتگانم، سوگند به عزت و جلال و بزرگیم هرگز این بنده من چنین حسن ظنى در زندگیش بمن نداشته است، اگر یک ساعت هم در زندگیش به من خوشبین بود او را به آتش تهدید نمى‏کردم، دروغ او را بپذیرید و داخل بهشت کنید، سپس امام صادق علیه السلام فرمود: بنده‏اى به خدا گمان خوب نبرد مگر اینکه خدا طبق گمانش با او رفتار نماید، و این همان قول خداوند است که مى‏فرماید: «و این گمان شما است که گمان کردید به پروردگارتان نابود کرد شما را، پس صبح کردید در حالى که از زیانکاران هستید، (فصلت/ 23)».

8- اسماعیل بن بزیع گوید: حضرت رضا علیه السلام به من فرمود: گمان خود را به خدا نیکو کن، خداوند مى‏فرماید: من در نزد گمان بنده‏ام هستم (طبق آن با او رفتار مى‏کنم) پس جز گمان نیکو به من نداشته باش.

9- ابن رئاب گوید: شنیدم امام صادق علیه السلام مى‏فرمود: روز قیامت بنده‏اى که به خود (در اثر گناه) ستم کرده آورده مى‏شود، خداوند مى‏گوید: آیا تو را به فرمانبریم امر نکرده بودم، و از معصیتم باز نداشته بودم؟! گوید: بلى پروردگارم ولى شهوتم بر من غلبه کرد، پس اگر عذابم کنى بواسطه گناهم مى‏باشد و به من ستم روا نداشته‏اى، خداوند فرمان مى‏دهد بسوى آتش ببرندش، گوید: خداى گمانم بتو این نبود (که به آتش مرا ببرى)، خداوند گوید: گمانت در باره من چه بود؟ گوید: من بهترین گمان را بتو داشتم! در این هنگام خداوند گوید: او را به بهشت ببرید، سپس خداوند گوید: اى بنده‏ام در این هنگام گمان خوبت نسبت به من تو را نفع و سود بخشید.

جهاد النفس وسائل الشیعة / ترجمه صحت، ص:90 -  93

 

________________________________________
شیخ حر عاملى، محمد بن حسن - صحت، على، جهاد النفس وسائل الشیعة / ترجمه صحت، 1جلد، انتشارات ناس - تهران، چاپ: اول، 1364ش.