مقصود از طلب علم
ساعت ۱۱:٠٩ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٠ دی ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: مقصود از طلب علم ،ملاصدرا علم را براى مال و جاه ،شرایطى را که ملاّصدرا براى پذیرش شاگرد مطرح مى کرد

ملاصدرا علم را براى مال و جاه نمى خواست و معتقد بود که طالب علم نباید در فکر جاه و مال باشد و مى فرمود: کسى که علم را براى مال و جاه بخواهد موجودى است خطرناک که باید از او برحذر بود. او در جلسات درس این اشعار را از مثنوى معنوى مى خواند:

بى گهر را علم و فن آموختن

 

دادن تیغ است دست راهزن

 

تیغ دادن در کف زنگى مست

 

به که افتد عِلم را ناکس بدست

 

علم و مال و منصب و جاه و قِران

 

فتنه آرَد در کف بدگوهران

 

چون قلم در دست غدّارى فتاد

 

لا جرم منصور بر دارى فتاد

 

شرایطى را که ملاّصدرا براى پذیرش شاگرد مطرح مى کرد عبارت بود از اینکه :

1 محصّل درصدد تحصیل مال نباشد مگر به اندازه تحصیل معاش .

2 محصّل در صدد تحصیل مقام نباشد.

3 محصّل معصیت نکند.

4 محصّل تقلید از دیگران نکند.

او مى گفت : محال است کسى که در صدد تحصیل مال است بتواند تحصیل علم کند و تحصیل مال دنیا و تحصیل علم مخالف یکدیگر است که با هم قرین نمى شود.

میرداماد استاد ملاّصدرا در اوائل تحصیل به ملاّصدرا مى گوید:

کسى که مى خواهد حکمت را تحصیل کند باید حکمت عملى را تعقیب کند به دو دلیل :

1 به انجام رسانیدن تمام واجبات دین اسلام

2 پرهیز از هر چیزى که نفس بوالهوس براى خوشى خود مى طلبد.

و امّا به انجام رسانیدن واجبات دین از آن جهت ضرورت دارد که طلبه وقتى آن واجبات را انجام مى دهد از هر یک نتیجه اى مى گیرد که به سود اوست و از طرف دیگر باید از تاءمین درخواستهاى نفس خوددارى ورزد. کسى که مطیع نفس امّاره شد و مشغول تحصیل حکمت هم گردید به احتمال قوى بى دین خواهد شد و از صراط مستقیم ایمان منحرف مى گردد.

درا مى گوید: هنگامى که در کَهَک به سر مى بردم براى تزکیه نفس مى کوشیدم و در حال تنهایى به فکر فرو مى رفتم و معلوماتى را که فراگرفته بودم از نظر مى گذراندم . مى کوشیدم که با نیروى علم و ایمان به اسرار هستى پى ببرم و بر اثر اخلاص و تزکیه نفس ، قلبم روشن شد و درهاى ملکوت و آنگاه درهاى جبروت به رویم گشوده شد.

و به اسرار عالَم الهى پى بردم . چیزهایى فهمیدم که در آغاز تصوّر نمى کردم رموز آن برمن آشکار گردد!