ورود اهل‏بیت علیهم السلام در اربعین به کربلا
ساعت ٩:٢٠ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٠ دی ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: ورود اهل‏بیت علیهم السلام در اربعین به کربلا

قول اول، آن است که اهل بیت علیهم السلام در همان سال 61 در روز بیستم صفر به کربلا وارد شدند که همان نظر سید بن طاووس در لهوف است و ابن نما نیز همین را معتقد در نفس المهموم از قول «تاریخ حبیب السّیر» آمده است که یزید سرهاى شهیدان را به على بن الحسین علیه السلام تسلیم کرد و آن حضرت سرها را روز بیستم صفر به بدن‏ها ملحق کرده و سپس به مدینه بازگشت، «1» و در مقتل الحسین مقرّم این سخن از ابوریحان بیرونى در- الآثار الباقیه- نیز نقل شده است. «2»

مطابق این سخن، مى‏توان گفت که اهل بیت نیز همراه امام سجاد علیه السلام در روز اربعین به کربلا آمدند و سخن سید بن طاووس تقویت مى‏شود.

قول دوم، از شیخ مفید است که مى‏نویسد: «روز بیستم صفر روزى است که خاندان حرم حسینى از شام به مدینه آمدند، و این روز همان روزى است که جابر بن عبداللَّه انصارى به کربلا براى زیارت قبر امام حسین علیه السلام آمد و او نخستین کسى است که قبر آن حضرت را زیارت کرد». «3»

شیخ طوسى نیز در مصباح المتهجّد تصریح مى‏کند: روز بیستم صفر، روز ورود حرم حسینى از شام به مدینه است. «4»

قول سوم، از سید بن طاووس در کتاب اقبال است که ایشان در این کتاب، هم ورود حرم حسینى را در اربعین به کربلا بعید مى‏شمرد و هم ورودشان را به مدینه «5» و علامه‏  وى مى‏نویسد: پس از ورود کاروان اسیران به کوفه، عبیداللَّه بن‏زیاد براى یزید نامه نوشت تا تکلیفش را درباره اسرا روشن سازد و یزید پاسخ داد که آنها را به شام روانه کند، این رفت و برگشت و سپس حرکت و رسیدن به شام بیست روز یا بیشتر طول مى‏کشید؛ و از طرفى وقتى آنها به شام رسیدند، در آنجا نیز آنها را یک ماه در مکانى که از سرما و گرما حفظشان نمى‏کرد، جاى دادند؛ بنابراین، طبیعت کار اقتضا مى‏کند که آنها بیش از چهل روز از شهادت امام حسین به عراق و یا مدینه برسند مجلسى نیز این هر دو را بعید مى‏داند. «6» در واقع سید بن طاووس که کتاب اقبال را پس از لهوف نوشته، نظرِ نخست خویش را نمى‏پذیرد، هرچند مى‏گوید: ممکن است آنها به کربلا رفته باشند، ولى نه در روز بیستم صفر. «7»

قول چهارم و پنجم، آنکه به هنگام رفتن از کوفه به شام، نخست به کربلا آمده‏اند «8» و یا آنکه بعد از مراجعت از شام به مدینه، در زمان دیگرى به کربلا آمده‏اند.

این دو قول را مرحوم حاج شیخ عباس قمى در منتهى الآمال به برخى نسبت داده؛ ولى آنها را ضعیف شمرده است؛ چراکه در نقل‏ها نیامده است.

قول ششم، آن است که خاندان حسینى در سال 62 یعنى یک سال بعد، در روز بیستم صفر به کربلا آمده‏اند؛ که این قول را فرهاد میرزا در کتاب «قمقام زخّار» انتخاب کرده است. «9»

مطابق آنچه گفته شد، «سید بن طاووس» در «لهوف» و «ابن نما» در «مثیر الاحزان» و «شیخ بهایى» در «توضیح المقاصد» معتقدند اهل‏بیت علیهم السلام در اربعین اوّل به کربلا آمدند و مقصود، اربعین سال 61 است؛ زیرا گفته‏اند به هنگام مراجعت از شام از راهنماى کاروان خواستند آنها را به کربلا ببرد؛ ولى بسیارى دیگر از مورّخان و صاحب نظران این سخن را نپذیرفتند. آنان نیز اقوال گوناگونى داشته‏اند و همین اختلاف اقوال و گوناگونى دیدگاه‏ها سبب تردید شده است.

__________________________________________________

(1). نفس المهموم، ص 269

 (2). مقتل الحسین مقرّم، ص 363

 (3). مسارّالشیعه، ص 46

 (4). مصباح المتهجد، ص 548

 

(5). زاد المعاد، ص 402

(6). اقبال الاعمال، ج 3، ص 100- 101.

 (7). اقبال، ص 101

 (8). قول چهارم را ناسخ التواریخ (ج 3، ص 176) انتخاب کرده است. مرحوم شعرانى نیز در ترجمه‏نفس المهموم (ص 270) این قول را ترجیح داده است‏

 (9). قمقام زخار، ص 586

                        عاشورا ریشه‏ها انگیزه‏ها، رویدادها پیامدها، ص:626 -  628