در سیرت پادشاهان
ساعت ٧:٤٢ ‎ب.ظ روز جمعه ۱٦ دی ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: در سیرت پادشاهان

1. دروغ مصلحت آمیز به ز راست فتنه برانگیز 

  در یکى از جنگها، عده اى را اسیر کردند و نزد شاه آوردند. شاه فرمان داد تا یکى از اسیران را اعدام کنند. اسیر که از زندگى ناامید شده بود، خشمگین شد و شاه را مورد سرزنش و دشنام خود قرار داد که گفته اند: ((هر که دست از جان بشوید، هر چه در دل دارد بگوید.))

وقت ضرورت چو نماند گریز

 

دست بگیرد سر شمشیر تیز

 

شاه از وزیران حاضر پرسید: ((این اسیر چه مى گوید؟))

یکى از وزیران پاکنهاد گفت : اى آیه را مى خواند:

((والکاظمین الغیظ و العافین عن الناس ))

((پرهیزکاران آنان هستند که هنگام خشم ، خشم هود را فرو برند و لغزش ‍ مردم را عفو کنند و آنها را ببخشند.))

(آل عمران / 134)

شاه با شنیدن این آیه ، به آن اسیر رحم کرد و او را بخشید، ولى یکى از وزیرانى که مخالف او بود (و سرشتى ناپاک داشت ) نزد شاه گفت : ((نباید دولتمردانى چون ما نزد سخن دروغ بگویند. آن اسیر به شاه دشنام داد و او را به باد سرزنش و بدگویى گرفت .

شاه از سخن آن وزیر زشتخوى خشمگین شد و گفت : دروغ آن وزیر براى من پسندیده تر از راستگویى تو بود، زیرا دروغ او از روى مصلحت بود، و تو از باطن پلیدت برخاست . چنانکه خردمندان گفته اند: ((دروغ مصلحت آمیز به ز راست فتنه انگیز))

هر که شاه آن کند که او گوید

 

حیف باشد که جز نکو گوید

 

و بر پیشانى ایوان کاخ فریدون شاه ، نوشته شده بود:

جهان اى برادر نماند به کس

 

دل اندر جهان آفرین بند و بس

 

مکن تکیه بر ملک دنیا و پشت

 

که بسیار کس چون تو پرورد و کشت

 

چو آهنگ رفتن کند جان پاک

 

چه بر تخت مردن چه بر روى خاک

 

(به این ترتیب با یادآورى این اشعار غرورشکن و توجه به خدا و عظمت خدا، باید از خواسته هاى غرورزاى باطن پلید چشم پوشید و به ارزشهاى معنوى روى آورد و با سر پنجه گذشت و بخشش ، از فتنه و بروز حوادث تلخ ، جلوگیرى کرد، تا خداوند خشنود گردد.)

                           نرم افزار بوستان حکایت ،  بر گرفته از حکایتهای گلستان سعدی