آفت قاریان قرآن ولی خواهشا فقط ......................................بهوش ؟!
ساعت ٦:۱٥ ‎ب.ظ روز جمعه ٩ دی ۱۳٩٠   کلمات کلیدی:

قال الصّادق علیه السّلام: المتّقرى بلا علم کالمعجب بلا مال و لا ملک، یبغض النّاس لفقره، و یبغضونه لعجبه، فهو ابدا مخاصم للخلق فی غیر واجب، و من خاصم الخلق فی غیر ما یؤمر به، فقد نازع الخالقیّة و الرّبوبیّة.

حضرت امام صادق علیه السّلام مى‏فرماید که: قارى قرآن که از علم خالى باشد، مثل کسى است که از مال و ملک خالى باشد و با وجود این، عجب و کبر داشته باشد و چنانکه متکبّر بى مال، از نداشتن مال، بغض و کینه مردم دارد و مردم از جهت عجب، بغض او دارند. همچنین این قارى نادان هم هر گاه با وجود نادانى، که فقر معنوى است، خود را قارى نام کرده باشد و به این اسم عظیم خود را موسوم نموده، گویا با وجود فقر و پریشانى و عدم مال و منال، عجب و کبر به خود راه داده است و خود را قارى خوانده. و هر که صاحب عجب است و فقیر است، خواه فقرش از مال باشد و خواه از علم، چنانکه دانستى مخاصمه و منازعه با مردم دارد، بى سببى که موجب منازعه باشد. مثل منازعه با مخالفین و معاندین، و هر منازعه‏اى این چنین که بى سبب باشد، راجع مى‏شود به منازعه و مخاصمه با خداى تعالى در خالقیّت و ربوبیّت. که چرا مرا فقیر کردى و غنى نکردى؟ و نمى‏داند که هر چه جناب احدیّت کرده است و مى‏کند، عین حکمت و مصلحت است و به هر کس آن چه لایق و سزاوار دانسته است از غنا و فقر، و صحّت و مرض داده است. و قارى بى علم نیز چون در حکم معجب است، پس نزاع او با خلق راجع مى‏شود به نزاع با خالق، و جوابش آن است که دانستى.

قال الله تعالى: وَ من النَّاسِ من یُجادِلُ فی الله بِغَیْرِ عِلْمٍ وَ لا هُدىً وَ لا کِتابٍ مُنِیرٍ. (حج- 8) خداوند عالم مى‏فرماید که: بعضى از آدمیان، کسانى‏اند که از روى عناد و جدال مجادله مى‏کنند در کلام الهى، و بى دلیل و برهانى که هدایت کند به مقصد، و بى کتاب واضح و روشن که به سبب او خطا از صواب تمیز تواند یافت، آیات قرآنى را تفسیر مى‏کنند. هر آینه این جماعت از اهل خسران هستند و نیست هیچکس زیانکارتر از ایشان.

و لیس شی‏ء اشدّ عقابا ممّن لبس قمیص النّسک بالدّعوى، بلا حقیقة و لا معنى.

یعنى: نیست هیچکس عذاب و عقابش سخت‏تر از عذاب کسى که پوشیده باشد لباس عبادت را به محض دعوى، و از حقیقت عبادت و بندگى عارى باشد و به ظاهر، به زىّ عبّاد و زهّاد باشد و در باطن، به نعوت کریهه و اوصاف خسیسه موصوف، چنانکه أطوار مردم روزگار است.

و قال زید بن ثابت لابنه: یا بنیّ لا یرى الله اسمک فی دیوان القُرّاء.

زید بن ثابت در مقام نصیحت و وصیّت به پسر خود مى‏گفته است که اى فرزند:

چنان کن که نبیند خداى تعالى اسم تو را در دیوان قرّاء. یعنى: چنان مکن که نام تو در سلک قرّائى که قرائت قرآن را کسب خود کرده‏اند و از ادراک معانى و دقایق و لطایف آن عارى‏اند، منسلک باشد.

و قال النّبیّ صلّى الله علیه و آله: یأتی على امّتى زمان، تسمع باسم الرّجل خیر من ان تلقاه، و ان تلقاه خیر من ان تجرّب.

و از حضرت خیر البشر صلّى الله علیه و آله، مروى است که مى‏فرموده که: خواهد آمد بر امّت من زمانى که در آن زمان، شنیدن نام مردم به از ملاقات کردن با آن مردم است، و ملاقات کردن به از معاشرت کردن است و معاشرت کردن به از تجربه کردن و این حال و صفت زمان مترجم است، که هر که را شنیدى که مرد خوب است و خدا ترس و صالح است، هر گاه به او مى‏رسى و ملاقات مى‏کنى، خلاف شنیده ظاهر مى‏شود، و همچنین به تجربه و معاشرت، خلاف آن چه در هنگام ملاقات ظاهر شده بود، ظاهر مى‏شود. پس هر چند در این زمان، کس ملاقات با کس نکند و معاشرت ننماید، بهتر است تا عیب ایشان ظاهر نشود و موجب غیبت و سوء ظنّ به مردم نشود.

و قال النّبیّ صلّى الله علیه و آله: اکثر منافقى امّتى قُرّاؤها، فکن حیث ندبت إلیه و أمرت به، و أخف سرّک من الخلق ما استطعت، و اجعل طاعتک للَّه بمنزلة روحک من جسدک، و لیکن معتبرا حالک ما تحقّقه بینک و بین بارئک، و استعن باللَّه فی جمیع أمورک، متضرّعا إلیه إناء اللّیل و النّهار.

و حضرت پیغمبر صلّى الله علیه و آله مى‏فرماید که: بیشترین منافقان امّت من قاریانند، چرا که ایشان از آن چه از قرآن مجید مى‏خوانند، از اوامر و نواهى، عمل به او نمى‏کنند. و گفتار ایشان موافق کردار نیست، پس سعى کن که کردار تو موافق فرموده الهى باشد و به مضمون کریمه: فَاسْتَقِمْ کَما أُمِرْتَ (هود- 112)، عمل کرده باشى، و تا قدرت دارى، پوشیده دار باطن خود را از غیر، و افشاى سرّ خود به غیر مکن، که أذاعت سرّ، موجب ندامت و پشیمانى است. و بگردان طاعت و بندگى خود را از براى خدا و از براى محض رضاى او، و چنان کن که علاقه تو به عبادت از بابت علاقه روح باشد به بدن. چنانکه مفارقت روح از بدن دشوار است، مفارقت تو نیز از بندگى الهى دشوار باشد، و چنان کن که افعال و اعمال تو، میان تو و خداى تو درست باشد، گو نزد خلق ناپسند باش. و در جمیع کارها و در همه حالات و اوقات شب و روز، مدد و یارى از خدا طلب کن، و در هنگام مناجات با پروردگار، در نهایت خضوع و خشوع باش، و از روى عجز و شکستگى و فروتنى بگو: خداوندا بنده ضعیف توأم و در نهایت عجز و قصورم و بى مدد و یارى تو از من کارى بر نمى‏آید، تو از روى کرم و شفقت، به هر چه خیر من در او است، توفیقم ده. و از اغواى شیطان و شیطان، دورى کرامت فرما.

قال الله تعالى: ادْعُوا رَبَّکُمْ تَضَرُّعاً وَ خُفْیَةً إِنَّهُ لا یُحِبُّ الْمُعْتَدِینَ (اعراف- 55).

و الاعتداء من صفة قرّاء زماننا و علاماتهم.

چنانکه حضرت بارى عزّ اسمه فرموده: بخوانید اى بندگان من خداى خود را در کارها و حاجتها، از روى تضرّع و خفیه، و پروردگار شما دوست نمى‏دارد کسانى را که از حدّ توسّط و اعتدال تجاوز مى‏کنند و در وقت تلاوت قرآن، صدا بلند مى‏کنند و در معنى قرآن فکر و تأمّل نمى‏کنند، و ملازم خضوع و خشوع نیستند. مى‏فرماید که: «اعتداء» که تفسیر او را شنیدى صفت قرّاء این زمان است که زمان مؤلّف باشد.

و لتکن من الله تعالى فی جمیع أحوالک على وجل، لئلا تقع فی میدان التّمنّى فتهلک.

مى‏فرماید که: در جمیع حالات، به خوف و ترس الهى باش که مبادا که در وقتى از اوقات، خواه در اثناى تلاوت یا غیر تلاوت، قصد آرزوى نفس کنى، و از بساط قرب به فضاى بعد، و از روح رحمت، به فوح لعنت گرفتار گردى.

از حضرت امیر المؤمنین علیه السّلام مروى است که فرمود که: در جهنّم آسیابى است که همیشه در گشت است و خرد مى‏کند. پرسیدند که: چه چیز خرد مى‏کند یا حضرت؟ فرمود که: علماى فاجر را که به علم خود عمل نمى‏کنند، و قاریان قرآن را که فاسق باشند و بى تأمّل و تفکّر و بى خشوع و خضوع قرآن خوانند، و عاملهاى ظالم را و وزراى خیانتکار را.

                                                    مصباح الشریعة، ص:413 -  417