اهمیت نماز جمعه‏
ساعت ۸:٤٩ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٥ دی ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: اهمیت نماز جمعه

اهمیت نماز جمعه را از دیدگاه قرآن، بیان کنید.

با نگاهى به شأن نزول و کلمات به کار رفته در آیات 9- 11 سوره جمعه، اهمیت نماز جمعه از دیدگاه قرآن معلوم مى‏شود؛ چند نکته از این آیات استفاده مى‏شود:

1. نماز جمعه از جمله نهادهایى است که به صراحت از آن در قرآن نام برده شده است؛

2. در این آیات دستور داده شده که هنگام نماز جمعه هر گونه کسب و کار و برنامه مزاحم را ترک گویید؛

3. از شأن نزول آیات استفاده مى‏شود، اگر در سالى که مردم گرفتار کمبود مواد غذایى هستند کاروانى بیاید و نیازهاى آنان را با خود داشته باشد به سراغ آن نروند و برنامه نماز جمعه را ادامه دهند، تا چه رسد به مواقعى که مردم زندگى عادى خود را مى‏گذرانند. «1»

در روایات متعددى به اهمیت نماز جمعه اشاره شده است. «2»

آیا شرکت جوانان و نوجوانان در نماز جمعه، مهم است؟

بله؛ نماز جمعه بزرگ‏ترین و با شکوه‏ترین اجتماع عبادى سیاسى در اسلام است که مسلمانان در هر هفته با شرکت در آن، وحدت و همدلى و رشد فکرى و عقیدتى خود را به نمایش مى‏گذارند.

بهترین دلیل اهمیت این فریضه بزرگ و دشمن‏شکن قبل از هر چیز آیات قرآن کریم است؛ چنان که مى‏فرماید: «یأَیُّهَا الَّذِینَ ءَامَنُواْ إِذَا نُودِىَ لِلصَّلَوةِ مِن یَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْاْ إِلَى‏ ذِکْرِ اللَّهِ وَ ذَرُواْ الْبَیْعَ ذَ لِکُمْ خَیْرٌ لَّکُمْ إِن کُنتُمْ تَعْلَمُون» « جمعه، آیه 9»؛ اى کسانى که ایمان آورده‏اید! هنگامى که براى نماز جمعه روز جمعه اذان گفته مى‏شود به سوى ذکر خدا بشتابید و خرید و فروش را رها کنید که این براى شما بهتر است، اگر مى‏دانستید. در برخى از روایات از نماز جمعه به «حج» فقرا و کسانى که قادر به شرکت در مراسم حج نیستند یاد شده است.

پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله مى‏فرماید: خداوند نماز جمعه را بر شما واجب کرده، هر کس آن را در حیات من یا بعد از وفات  

خداوند او را پریشان مى‏کند و به کار او برکت نمى‏دهد، بدانید نماز او قبول نمى‏شود، بدانید زکات او قبول نمى‏شود، بدانید حج او قبول نمى‏شود، بدانید اعمال نیک او قبول نخواهد شد، تا از این کار (انکار نماز جمعه) توبه کند. «3»

هم‏چنین حضرت امام باقر علیه السلام مى‏فرماید: نماز جمعه فریضه است و اجتماع براى آن با امام [معصوم‏] فریضه است، هرگاه مردى بدون عذر سه جمعه، نماز جمعه را ترک گوید، فریضه را ترک گفته و کسى جز منافق سه فریضه را بدون علت ترک نمى‏گوید. «4»

بنابراین، در موقعیت کنونى شرکت در نماز جمعه براى جوانان و نوجوانان، بسیار مهم بوده و تأثیرهاى فراوانى را در وجود خود آنها دارد و باعث مى‏شود که سطح فکرى و عقیدتى آنها بالا رود و از طرفى باعث مأیوس شدن دشمنان اسلام و بى‏اثر شدن توطئه‏هاى آنان خواهد شد.

البته باید توجه داشت که سرزنش‏هاى شدیدى که درباره ترک نماز جمعه آمده است و تارکان جمعه در ردیف منافقان شمرده شده‏اند، در صورتى است که نماز جمعه واجب عینى باشد؛ یعنى در زمان حضور امام معصوم علیه السلام باشد، امّا در زمان غیبت، بنابراین‏که واجب مخیر باشد (تخییر میان نماز جمعه و نماز ظهر) و از روى استخفاف و انکار انجام نگیرد، مشمول این مذمت‏ها نخواهد شد، هرچند عظمت نماز جمعه و اهمیت فوق‏العاده آن در این حال نیز محفوظ است.

در صورتى که واجب مخیر باشد و از روى استخفاف (سبک شمردن) و انکار ترک شود، طبق روایتى که از پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم نقل شد جبران آن به توبه است.

بنابراین باید «توبه» کرد، چرا که خداوند متعال در این باره مى‏فرماید: «و هو الذى یقبل التوبة عن عباده و یعفوا عن السیّئات» « شورى، آیه 25»؛ او کسى است که توبه را از بندگانش مى‏پذیرد و گناهان را مى‏بخشد. «5»

__________________________________________________

(1). ترجمه المیزان، ج 19، ص 551 و تفسیر نمونه، ج 24، ص 127- 133

(2). در این زمینه ر. ک: حر عاملى، وسائل الشیعه، ج 5، باب وجوب نماز جمعه‏

(3). محمد باقر مجلسى، بحار الانوار، ج 86، ص 166

 (4). حر عاملى، وسائل الشیعه، ج 7، ص 297

(5). ر. ک: تفسیر نمونه، ج 24، ص 126- 133

                        پرسمان قرآنى نماز، ص:300 -  302