نماز پیامبر پیش از اسلام‏
ساعت ٩:٤٤ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ۳٠ آذر ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: نماز پیامبر پیش از اسلام‏

آیا پیامبر صلى الله علیه و آله پیش از بعثت و نزول قرآن نماز مى‏خواندند؟ اگر نماز مى‏خواندند نماز ایشان چگونه بود؟

خداوند متعال مى‏فرماید: «وَ کَذَ لِکَ أَوْحَیْنَآ إِلَیْکَ رُوحًا مّنْ أَمْرِنَا مَا کُنتَ تَدْرِى مَا الْکِتبُ وَ لَاالْإِیمنُ وَ لکِن جَعَلْنهُ نُورًا نَّهْدِى بِهِ مَن نَّشَآءُ مِنْ عِبَادِنَا وَ إِنَّکَ لَتَهْدِى إِلَى‏ صِرَ طٍ مُّسْتَقِیمٍ» « شورى، آیه 52»

؛ و همین گونه، روحى از امر خودمان به سوى تو وحى کردیم. تو نمى‏دانستى کتاب چیست و نه ایمان [کدام است؟] ولى آن را نورى گردانیدیم که هر که از بندگان خود را بخواهیم به وسیله آن راه مى‏نماییم و به راستى که تو به خوبى به راه راست هدایت مى‏کنى.

ازآیه شریفه به‏دست مى‏آید:

.1 آن چه رسول خدا صلى الله علیه و آله دارد و مردم را به‏سویش مى‏خواند، همه از ناحیه خداوند متعال است و مراد از این که: تو خودت درایت و فهم حقایق کتاب را نداشتى این است که از معارف جزیى، عقاید و شرایع عملى که در کتاب آمده، قبلًا اطلاعى نداشتى، زیرا رسول‏اکرم صلى الله علیه و آله بعد از نبوت و وحى، به آن جزئیات آگاه شد و التزام تفصیلى به تک تک معارف حقه و اعمال صالح پیدا کرد.

2. آیه مى‏فرماید: تو قبل از وحى، به کتاب و معارف و شرایعى که در آن هست علمى نداشتى و به ایمانى که بعد از وحى دارا شدى، متصف نبودى، پس آیه با ایمان داشتن رسول خدا صلى الله علیه و آله و این که اعمالش همه صالح بوده است، منافاتى ندارد، چون در آن علم به تفاصیل و جزئیات معارفى که در کتاب آمده نفى شده است و بدیهى است که نفى علم و التزام تفصیلى، با التزام اجمالى ایمان به خدا و خضوع در برابر حق، منافاتى ندارد.

 3. آیه اشاره مى‏کند که حال رسول خدا صلى الله علیه و آله قبل از بعثت، با بعد از بعثت، متفاوت است وگرنه پیامبراکرم صلى الله علیه و آله قبل از بعثت نیز موّحد و یگانه‏پرست بوده است. عدم آگاهى آن حضرت به محتواى قرآن، باعث عدم آگاهى او به خداوند نمى‏شود و زندگى پیامبراکرم صلى الله علیه و آله قبل از دوران بعثت،- که در کتاب‏هاى تاریخى آمده- گواه زنده این حقیقت است.

حضرت على علیه السلام مى‏فرماید: از همان زمان که رسول خدا صلى الله علیه و آله از شیر بازگرفته شد، خداوند بزرگ‏ترین فرشته رابراى تربیت او گمارد و آن‏ فرشته شب‏ها و روزها اخلاق و آداب نیک را به او مى‏آموخت. «1»

از آیات و روایات به دست مى‏آید که برخى از احکام و عبادت‏ها، مانند: نماز، روزه، زکات و ...، در شریعت‏هاى قبل از اسلام نیز وجود داشته است؛ چنان‏که پیش از این به نماز آنان اشاره شد.

قرآن کریم از قول حضرت عیسى علیه السلام مى‏فرماید:

«وَ أَوْصنِى بِالصَّلَوةِ وَ الزَّکَوةِ مَا دُمْتُ حَیًّا» «2»؛

تا زمانى که زنده‏ام خداوند مرا به نماز و زکات توصیه کرده است و نیز در سوره بقره، آیه 183، از وجوب روزه بر امت‏هاى گذشته سخن به میان آمده است، ولى جزئیات و کیفیت عبادت‏هاى پیامبراکرم صلى الله علیه و آله قبل از بعثت نیز در تاریخ نقل نشده است. «3» البته نماز خواندن به شکل کنونى پس از بعثت واجب شد و پیش از آن واجب نبود.

(1). نهج‏البلاغه، خطبه 192 (خطبه قاصعه)

 (2). مریم، آیه 31

 (3). ر. ک: همان، تفسیر المیزان، ج 18، ص 75- 78؛ همان، تفسیر نمونه، ج 20، ص 504 و 509؛ جعفرسبحانى، فروغ ابدیت، ص 209- 210؛ شرح نهج‏البلاغه، شیخ محمّد عبده، ج 1- 4، ص 442

                                                                پرسمان قرآنى نماز، ص: 38