زنان فاسد و مکّار و زنان خوب و پاک دامن
ساعت ٧:۱٠ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ۳٠ آذر ۱۳٩٠   کلمات کلیدی: زنان فاسد و مکّار و زنان خوب و پاک دامن ،حضرت مریم، آسیه، خدیجه

قرآن مجید زنان فاسد و مکّار و زنان خوب و پاک دامن را چگونه توصیف فرموده است؟

به طور کلى از دیدگاه قرآن مجید، خوبى و بدى، درستى و نادرستى، مکر و حقیقت، به قوّت ایمان و ضعف آن بستگى دارد و در این مورد تفاوتى بین زن و مرد نیست؛ بنابراین، فرد فاسد و مکّار چه زن باشد و چه مرد، فردى است که پیرو هوى و هوس بوده، به دستورهاى الهى بى‏اعتنا است؛ به جاى بندگى خدا، بنده شیطان و غرایز نفسانى خویش بوده، نسبت به امور دنیا حریص و گرفتار غرور و خودبینى است. قرآن در آیاتى، اوصاف انسان‏هاى مؤمن و صالح و فاسق و منافق را بیان مى‏فرماید، که به چند نمونه آن اشاره مى‏شود:

«والمُؤمِنونَ والمُؤمِنتُ بَعضُهُم اولِیاءُ بَعضٍ یَأمُرونَ بِالمَعروفِ ویَنهَونَ عَنِ المُنکَرِ ویُقیمونَ الصَّلوةَ ویُؤتونَ الزَّکوةَ ویُطیعونَ اللَّهَ ورَسولَهُ اولکَ سَیَرحَمُهُمُ اللَّهُ ...؛ (توبه، 71)

مردان و زنان با ایمان، ولّى [و یار و یاور] یک دیگرند، امر به معروف و نهى از منکر مى‏کنند، و نماز را برپا مى‏دارند، و زکات را مى‏پردازند، و خدا و رسولش را اطاعت مى‏نمایند، خداوند به زودى آن‏ها را مورد رحمت خویش قرار مى‏دهد.» در این آیه، به پنج صفت براى انسان‏هاى پاک و صالح اشاره شده، که هر یک از این صفات، دلیل قوّت ایمان و منشأ صفات نیک دیگرى است؛ در مقابل، در آیه دیگر، پنج صفت براى انسان‏هاى فاسد و مکّار و دورو بیان مى‏فرماید:

«المُنفِقونَ والمُنفِقتُ بَعضُهُم مِن بَعضٍ یَأمُرونَ بِالمُنکَرِ ویَنهَونَ عَنِ المَعروفِ ویَقبِضونَ ایدِیَهُم نَسُوا اللَّهَ فَنَسِیَهُم انَّ المُنفِقِینَ هُمُ الفسِقون؛ (توبه، 67)

مردان منافق و زنان منافق همه از یک گروهند، آن‏ها امر به منکر و نهى از معروف مى‏کنند، و دست‏هایشان را [از انفاق و بخشش‏] مى‏بندند، آن‏ها خدا را فراموش کردند؛ و خدا نیز آن‏ها را فراموش کرده منافقان فاسق و فاجرند.»

در این آیات به صفاتى که در برابر یک دیگرند اشاره شده است. بدیهى است که هر چیزى را باید به ضدّ آن شناخت، انسان‏هاى خوب و صالح، دوست و پشتیبان هم دیگرند و انسان فاسق و مکّار، دشمن یک‏دیگر بوده، همه از یک قماش هستند افراد صالح، امر به معروف و ناصالحان نهى از معروف مى‏کنند، نیکوکاران دست بخشنده دارند، و بدکاران هرگز بخشش ندارند، آن‏ها مطیع خدا و این‏ها به کلى خدا را فراموش کرده‏اند، و بنده هوى و هوس خویش هستند. در سوره فرقان نیز اوصاف دیگرى براى بندگان خوب و صالح بیان مى‏فرماید:

«وعِبادُ الرَّحمنِ الَّذینَ یَمشونَ عَلَى الارضِ هَونًا واذا خاطَبَهُمُ الجهِلونَ قالوا سَلما؛ (فرقان، 63)

بندگان خاص خداوند رحمان، آن‏ها هستند که با آرامش و بى‏تکبّر بر زمین راه مى‏روند، و هنگامى که جاهلان آن را مخاطب سازند [حلیم و بردبارند]، در مقابل به آن‏ها سلام مى‏کنند.» سپس در ادامه، اوصاف فراوانى براى آنان بیان مى‏فرماید، از جمله این که آن‏ها کسانى هستند که براى خدا سجده مى‏کنند، و براى غیر خدا کُرنش و تعظیم نمى‏کنند، از هرگونه افراط و تفریط در امور زندگى، از جمله انفاق پرهیز مى‏کنند، هرگز معبود دیگرى غیر خدا را نمى‏پرستند، و مرتکب فحشا و کار زشت نمى‏شوند. (فرقان آیات 64- 68)

بدیهى است این صفاتى که براى بندگان خوب و صالح بیان شده، عکس آن در انسان‏هاى فاسد و ناصالح وجود دارد.

یکى از نشانه‏هاى زنان خوب، حفظ حجاب و عفت است. قرآن کریم هنگام معرفى کافر نمونه به دو زن- زنان نوح و لوط پیامبر علیهما السلام اشاره مى‏کند. (تحریم، 10)

و نیز هنگام معرفى مؤمن نمونه مى‏فرماید:

«وَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لّلَّذِینَ ءَامَنُواْ امْرَأَتَ فِرْعَوْن؛ (تحریم، 11- 12) و در این دو آیه ویژگى‏هایى که براى آسیه زن فرعون و مریم دختر عمران مى‏آورد: ایمان به خدا و تسلیم طغیان‏گرى‏هاى فرعونیان نشدن، صلابت در ایمان و پاکدامنى و عفاف و تسلیم محض در برابر دستورات الهى شدن و بالاخره عبادت و بندگى مدام داشتن است. البته تنها زن برگزیده‏اى که قرآن‏کریم به صراحت از او نام برده، حضرت مریم مقدس علیها السلام مى‏باشد که قرآن‏کریم درباره او مى‏فرماید: «وَإِذْ قَالَتِ الْمَلئِکَةُ یمَرْیَمُ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفکِ وَطَهَّرَکِ وَاصْطَفکِ عَلَى‏ نِسَآءِ الْعلَمِینَ؛ (آل عمران، 42)

و [و به یاد آورید] هنگامى را که فرشتگان گفتند: اى مریم! خدا تو را برگزیده و پاک ساخته و بر تمام زنان جهان، برترى داده است.»

خداوند متعال در آیات بعدى به تنها خصیصه او یعنى ولالت عجیب [بدون همسر] فرزندش اشاره مى‏کند و مفسران مى‏گویند این برگزیدن مطلق نیست؛ بلکه تنها در ولادت عجیب فرزندش، آن حضرت برگزیده زنان جهان بوده است. سرور و برگزیده زنان عالم از جهات فضل و کرامت و ... حضرت فاطمه علیها السلام مى‏باشد. چنان که پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله مى‏فرماید: «خداوند متعال از میان زنان چهار زن را انتخاب کرده، مریم، آسیه، خدیجه، فاطمه علیها السلام ... و فاطمه علیها السلام سرور زنان عالم است.» «1» زیرا حضرت فاطمه علیها السلام در دورانى مى‏زیسته که مردمش تکامل یافته‏تر و متمدن‏تر از دوران‏هاى آن سه زن دیگر (حضرت مریم، آسیه، خدیجه) بوده است؛ پس حضرت فاطمه علیها السلام از آن سه تن دیگر افضل است. «2»

__________________________________________________

 (1)  ر. ک: من لایحضره الفقیه، شیخ صدوق، ج 4، ص 420/ نور الثقلین، عبدعلى العروسى الحویزى، ج 1، ص 336

 (2). ر. ک: تفسیر المیزان، علامه طباطبایى، ج 3، ص 204- 233

                        پرسمان قرآنى زن، ص: 140