بوى دهان نشانه بیمارى است
ساعت ۸:٤۳ ‎ب.ظ روز شنبه ۳٠ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: بوى دهان نشانه بیمارى است

همیشه وقتى همکلاسى هایش دور هم جمع مى شدند، مى رفت به نقطه اى دور و در خود مچاله مى شد .ردیف آخر کلاس همیشه جاى او بود. دلش نمى خواست نزدیک معلم و بچه ها باشد. شب ها در خواب هذیان مى گفت. انگار یک نفر مرتب داد مى زد: «دهانت بو مى ده.» بوى تند آمونیاک؛ تو رو خدا نزدیکتر از این نیا. اما شاید نمى دانست بوى بد دهانش علامتى از بیمارى ها و امراض موجود در بدنش است. علامت هایى که اگر بدون خجالت کشیدن و مشورت با پزشک شناسایى مى شد حالا کار به اینجاها نمى رسید.وقتى همکلاسى ام مى خواد از کنارم بگذرد غصه ام مى گیرد. انگار یه تندباد خشن بى صدا از روى دندون هاى درشتش پس مى ره و دیگه نمى تونم تحمل کنم.

راستش روم نمى شه بهش بگم که دهنش چه بوى بدى مى ده.

اینهاگفته هاى برخى از بچه مدرسه اى ها، کارمندان و انسان هایى است که در مقابل افرادى با بیمارى «بدبویى دهان» مواجه هستند.کسانى که مجبورند در طول شبانه روز مدتها پهلو به پهلوى یکدیگر بنشینند و شاید سال ها از زجرى که مى کشند دم برنیاورند.به اعتقاد دکتر جاوید قهرمانى دندانپزشک، عوامل موضعى، بافت هاى نرم و سخت دندان ها مى توانند در ایجاد این بیمارى دخالت داشته باشند.او ادامه مى دهد: «بیمارى هاى لثه اى، پوسیدگى و نامرتبى دندان ها نیز مى تواند در تشدید بوى بد دهان تأثیرگذار باشد.»

جابه جایى دندان ها، جلو و یا عقب تر قرار گرفتن دندان ها هم مى تواند علاوه بر ایجاد پوسیدگى هاى زودرس بوى بد دهان را تشدید کند. به همین دلیل بسیارى از انسان هایى که دندان هاى پوسیده ندارند به خاطر حفره هاى میانى دندانى و بدشکلى آنها دهانشان بوى بد مى دهد.

دکتر قهرمانى مى افزاید: در صورتى که بیمارى هاى اولیه و پیشرفته لثه اى - مانند قرمزى و خونریزى این بافت نرم دهانى - مورد معاینه دقیق قرار نگیرد بافت هاى نگهدارنده آن آسیب پذیر شده و منجر به این بیمارى خواهد شد.

متخصص دندانپزشکى ترمیمى و زیبایى تأکید مى کند: بیمارى هاى سینوسى، لوزه و گوارش عوامل دورتر پدید آمدن این بو هستند. اما این نکته را هم باید در نظر داشت که این بوى بد بیشتر نشانگر ناراحتى هاى روده اى است تا معده اى.

در بسیارى از موارد، مواد سمى روده وارد خون شده و خود را به حفره هاى دهانى مى رسانند.

به اعتقاد قهرمانى، بیمارى هاى عمومى و رایج نیز مى توانند در بروز این بیمارى مؤثر باشند.

او ضمن هشدار جدى به خانواده ها بر مراجعه دائم به دندانپزشک تأکید کرده و ادامه مى دهد: بهتر است دهان شویه ها با توصیه پزشکان مصرف شوند. مردم هم نباید استفاده از مسواک و نخ دندان را پس از هر وعده غذایى فراموش کنند.

برخلاف نظر عده اى که نوشیدن آب زیاد را عامل از بین بردن بوى دهان مى دانند این متخصص دندانپزشکى معتقد است: این امر مى تواند به عنوان عاملى مهم عمل کند. اما از بین برنده کامل بوى دهان نیست.

دکتر قهرمانى مصرف آدامس هاى بدون قند را براى از بین بردن بوى دهان در دنیا علم پزشکى پذیرفته شده مى داند.

 بیمارى در راه است

 گاهى اطرافیانم مى گویند دهانت بوى سولفور مى دهد. اتفاقاً به من هم مى گویند وقتى نفس مى کشى بوى آمونیاک بلند مى شود.واى از لحظه اى که بچه ام مى گوید بابا دهانت بوى استون (لاک پاک کن) مى دهد، دلم مى خواهد زمین دهان باز کند و مرا ببلعد.این واژه هاى کنار هم چیده شده بخش تلخى از واقعیات زندگى خیلى از مردم است.

دکترمحسن نراقى،متخصص گوش و حلق و بینى در این باره مى گوید: نارسایى هاى کبدى نفس افراد را سولفورى و مشکلات کلیوى تنفس را آمونیاکى مى کند و بیمارى دیابت، تنفس را با بوى «استون» همراه مى سازد.

استاد دانشگاه علوم پزشکى شهید بهشتى ادامه مى دهد: بیمارى هاى گوارشى و عمومى در موارد زیادى بابوى بد دهان همراه هستند.

وى باتوجه به آزار بوى دهان براى خود اشخاص و اطرافیان آنها، مشکلات مجارى تنفسى، سینوس هاى حفره حلقى و دهانى، حنجره و ناى را علت این بو معرفى مى کند.

نراقى یادآور مى شود: تا ?? درصد بوى دهان در داخل حفره هاى دهانى جمع مى شود. بهداشت ناکافى دهان، پوسیدگى ها، پلاک هاى دندانى، ذرات ریز غذایى و موارد مشابه کانون هاى مساعد افزایش رشد باکترى ها را فراهم آورده و به تولید گازهاى بدبوى دهانى منجر مى شوند.

دکتر نراقى مى گوید: کاهش ترشحات بزاقى (به هر دلیلى که باشد) از پاکیزگى دهان کاسته و بر بوى آن مى افزاید. خشکى محدوده صحبت و مکان ورود غذا به درون بدن نیز عامل مهمى در ایجاد این بو به شمار مى رود.

افرادى که در تمام مدت شبانه روز و بویژه شب ها تنفس دهانى دارند بیش از سایرین در معرض خطر بوى دهان قرار دارند.

نراقى، سرماخوردگى، انحرافات تیغه اى و پلیپ هاى داخل بینى، سینوزیت ها و گرفتگى هاى مزمن بینى را از عمده دلایل تنفس هاى دهانى مى داند.

استاد دانشگاه علوم پزشکى شهید بهشتى مى افزاید: سوراخ بینى بسیارى از افراد به دلیل جراحى هاى زیبایى نامناسب کیپ شده و تنگى بیش از حد آن موجب تنفس دهانى و در نتیجه خشکى و بوى بد این محل مى شود.

این متخصص گوش و حلق و بینى تأکید مى کند: افزایش سن و پرتودرمانى هاى مختلف فعالیت غدد بزاقى را کاهش داده و خشکى طولانى مدت و بدبویى دهان را به دنبال خواهد داشت.

وى حفره هاى دهانى را در ایجاد این مشکل مهم دانسته و تأکید مى کند: ممکن است حفره هاى لوزه اى در سنین مختلف عمیق شده و ناهموارى هایى را به وجود آورند. اما گاهى عمق زیاد این حفره ها بستر مساعدى براى رشد باکترى ها پدید آورده و بوى بدى در دهان به وجود مى آورند. اما با این حال باید به دنبال ریشه هاى شایع این بیمارى بود. زیرا لوزه ها عموماً نمى توانند تنها دلیل بوى بد دهان باشند.

او با اشاره به تومورها و زخم هاى طولانى مدت دهانى از ناحیه اى در پشت بینى نام مى برد که حلق بینى نام دارد و مى تواند محل رشد باکترى ها باشد.

نراقى ادامه مى دهد: عفونى شدن لوزه سوم کودکان و ترشح هاى چرکین در سینوزیت هاى مزمن تنفس بویناکى به وجود مى آورد. این چرک ها ممکن است در پشت حلق وجودداشته باشد و بوى بد دهان را به وجود آورد.

 ساخت وسیله اندازه گیرى بوى دهان

 شاید روزى تصور ساخت وسیله اى براى سنجش بوى بد دهان دور از ذهن بود. اما چندى پیش مهندسان زیستى دانشگاه پزشکى و دندانپزشکى توکیو در ژاپن موفق به ساخت وسیله اى شدند که دوبرابر میزان حساسیت بینى به بوى دهان حساس هستند.

محققان ژاپنى ابداع این وسیله را در تشخیص انواع و اقسام بیمارى هاى لثه و دندان مؤثر عنوان کرده اند.

به گفته پزشکان بوى دهان در خانم ها بیشتر از آقایان شایع است. حال آن که تولید این بو با گرماى معده نیز ارتباط زیادى دارد. از این رو، براى درمان این بیمارى باید به حل مشکلات گوارشى توجه ویژه اى نشان داد.

 

اهمیت توجه به دستگاه گوارش

 

دکتر مسعود کیمیاگر، متخصص تغذیه در این باره مى گوید: استفاده از ترکیباتى مانند تخم مرغ هاى سفت و لایه لایه (لاستیکى) هضم آن را در معده دچار مشکل کرده و پس از چند روز حالتى شبیه عفونت در معده به وجود مى آورد.

استاد دانشگاه علوم پزشکى شهید بهشتى مى افزاید: برخى ازغذاهاى نشاسته اى مانند نان راحت تر در معده هضم شده و بوى خاصى پدید نمى آورند. این درحالى است که چربى ها و گوشت ها دیرهضم بوده و مشکلات دستگاه گوارش را چندبرابر مى کنند.

وى خوردن غذا را درمحیطى مطبوع و در کنار افرادى که دوستشان داریم توصیه کرد و از مردم مى خواهد به سلامت دهان و دندان خود توجه ویژه نمایند.

 

اگر زبان باردار شود

 

دکتر رعنا محمدى، دندانپزشک عمومى نیز مى گوید: سفیدى زبان و اصطلاحاً باردارى آن مى تواند دهان را بودار کند.

وى تصریح مى کند: بیمارى هاى لثه اى، مسواک زدن نامرتب، عفونت هاى حاد و آبسه هاى دهانى، چرک و خونابه پس از کشیدن دندان مى تواند از عوامل مؤثر این بو باشد.

دکتر محمدى مى افزاید: بیمارى هایى مانند آنفولانزا، ترش کردن معده، یبوست و انگل هاى روده اى از دیگر علل این بیمارى بدنى و اجتماعى اشخاص به شمار مى رود.

وى تأکید مى کند: درطول روز مصرف مایعات مختلف مى تواند تاحدزیادى از بوى دهان کم کند و رفع کننده عوامل پوسیدگى زا باشد.

بنابراین مسواک زدن شبانه (قبل از خواب) مهم ترین توصیه جلوگیرى از جمع شدن غذاهاى شیرین و بوآور دهانى است.

در هرحال اگر اهل سیر و پیازخوردن مداوم نیستید و فکر مى کنید دهانتان بى دلیل و به دلایل ناشناخته اى بومى دهد، سخت در اشتباهید. چون این بو مى تواند نشانه اى از بیمارى هاى درون باشد. پس آن را جدى بگیرید.

                                          نرم افزار دانشنامه پزشکی

 


 
9 نکته برای داشتن موهای زیبا
ساعت ۸:٤۳ ‎ب.ظ روز شنبه ۳٠ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: 9 نکته برای داشتن موهای زیبا

برای داشتن موهایی زیبا چه کاری انجام دهیم؟  اگر دوست دارید هنگامی که مقابل آینه ایستاده اید و به شانه کردن موهای خود مشغول هستید، از برق و زیبایی موهایتان به وجد بیایید؛ رعایت نکاتی را که می تواند کمک بسیاری به این امر بکند در برنامه زندگی خود قرار دهید.

 در این جا به برخی نکات اشاره می کنیم:

1 - انتخاب یک شامپوی مناسب مهمترین راه برای حفظ سلامت موی سر است.    شامپو مسئول پاک کردن موها از هرگونه آلودگی، گرد و خاک و چربی است که بر روی سر انباشته شده و برایش دردسر ساز شده اند. حال اگر شامپوی انتخابی ما توان از بین بردن این مواد زاید را نداشته باشد، در واقع به مهمترین وظیفه خود عمل نکرده است.هیچگاه سشوار داغ را روی موی خیس نگیرید چرا که این کار باعث شکنندگی مو می شود. اگر هم عجله به خشک شدن سریع مو داشتید، سشوار را روی گرمای کم یا متوسط بگذارید و آن را از فاصله دور به شکلی که مرتب آن را روی قسمت های مختلف مو می چرخانید نگه دارید. هیچگاه برای چند دقیقه بر روی یک نقطه متوقف نشوید.

2 - همیشه با توجه به نوع و جنس مو شامپوی خود را انتخاب کنید . شخصی که موی چرب دارد نباید از شامپویی که مختص موهای خشک است استفاده کند

3 - به نحوه شستن موها دقت کنید . به آرامی موها را بشویید و به تمیز شدن تمامی قسمت های آن توجه نمایید.

 4 - برای نرمی مو از نرم کننده استفاده کنید.

اگرچه بسیاری از تولیدکنندگان ادعا می کنند که شامپوهایشان حاوی نرم کننده است، اما بسیاری از آنها فاقد این ماده هستند و در نتیجه شخص نیاز دارد تا از یک نرم کننده جانبی نیز بهره ببرد.

5 - پس از شستن، موهای خود را به آرامی با یک حوله خشک کنید    توجه داشته باشید که هیچگاه سشوار داغ را روی موی خیس نگیرید چرا که این کار باعث شکنندگی مو می شود. اگر هم در خشک کردن سریع مو عجله داشتید، سشوار را روی گرمای کم یا متوسط بگذارید و آن را از فاصله دور به شکلی که مرتب آن را روی قسمت های مختلف مو می چرخانید نگه دارید. هیچگاه برای چند دقیقه بر روی یک نقطه متوقف نشوید.

6 - از شانه کردن موی خیس، جداً بپرهیزید بگذارید موهایتان کمی خشک شوند سپس با شانه ای که دندانه هایش نیز درشت است، موی خود را شانه کنید.

7 - از برس هایی استفاده کنید که نرم و انعطاف پذیر باشد.

انتخاب یک شامپوی مناسب مهم ترین راه برای حفظ سلامت موی سر است.

8 - از رنگ مو کمتر استفاده کنید.در صورت استفاده، مو را مرتب تقویت کنید.

9 - از قرار گرفتن در نور شدید خورشید برای مدت زمان طولانی پرهیز کنید  این کار می تواند بر ساختمان پروتئینی مو اثر بگذارد و آن را شکننده کند.

                                                             نرم افزار دانشنامه پزشکی

ما که دقت نکردیم از دست دادیم ولی شما ................................................

 


 
10 فرمان برای فرار از بوی بد عرق
ساعت ۸:٤۳ ‎ب.ظ روز شنبه ۳٠ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: 10 فرمان برای فرار از بوی بد عرق

عرق یک پدیده ی طبیعی و لازم بدن است که ضمن مرطوب نگه داشتن پوست ، موجب دفع مقداری از مواد زاید بدن می شود ، اما وقتی که بدن مخصوصاً در فصل گرم بد بو می شود آن وقت برای فرد و اطرافیان او غیر قابل تحمل می شود . عرق بدن به تنهایی بدون بو است ، اما باکتری ها و قارچ های روی بدن از آن به عنوان محیط رشد استفاده کرده و سریعاً شروع به تکثیر می کنند و عرق را به ترکیبات بدبویی تجزیه می کنند ؛ اما چرا برخی نواحی مثل زیر بغل بیشتر بو می گیرد ؟ علت این است که غدد عرق در این مناطق پروتئین و چربی نیز تولید می کنند که مواد اولیه مناسبی برای تغذیه باکتری ها و قارچ های سطح پوست است . این در حالی است که عرق نقاط دیگر بدن بیشتر محتوی نمک است و باکتری ها کمتر می توانند از آن استفاده کنند .

اگر می خواهید از بوی بد عرق رها شوید به دستورهای زیر عمل کنید :

1 ـ از خوردن ادویه ، زردچوبه ، فلفل ، خردل ، سس گوجه فرنگی ، پنیر کهنه ، تخم مرغ ، روغن سرخ شده کالباس ، سوسیس و اغذیه نظیر آن خودداری کنید و همراه غذا از سبزی تازه و میوه استفاده کنید . همچنین استفاده از مواد لبنی مثل شیر و ماست را فراموش نکنید .

2 ـ پیشگیری بهترین روش برای مبارزه با بوی بد عرق است . اگر عرق روی بدن نماند ، بو نیز نمی گیرد . برای بسیاری از افراد شستشوی مرتب بدن برای رهایی از شر بوی بد کفایت می کند ؛ البته شستشو با آب خالی کافی نیست چون نمی تواند به خوبی عرق را از سطح پوست پاک کند . برای دستیابی به نتیجه مطلوب باید از شامپو و صابون ها استفاده کنید .

3 ـ بعد از شستشوی بدن با آب و صابون و خشک کردن کامل بدن ، بلافاصله ، از ترکیبات ضد عرق برای زیر بغل خود استفاده کنید . توجه داشته باشید دئودورانت ها مانع تعریق نمی شوند بلکه مانع متصاعد شدن بوی بدن می شوند . در حالی که ضد تعریق ها مواد شیمیایی هستند که تعریق را کاهش می دهند ؛ البته ضد تعریق ها در اکثر موارد حاوی دئودورانت نیز هستند که بوی بدن را دفع می کند .

4 ـ حتماً بدن خود را مرتب خشک کنید زیرا باکتری ها به سختی در مناطق خشک بدن زنده می مانند .

5 ـ لباس های نخی بپوشید. زیرا لباس نخی و کتانی عرق را بهتر به خود جذب می کنند . در مقابل لباس های نایلونی عرق را از سطح بدنتان کمتر جذب کرده و با باقی ماندن این عرق در سطح پوست ، خود به خود بوی بد نیز استشمام می شود .

6 ـ سیگار نکشید .مصرف سیگار علاوه بر بدبو کردن دهان ، موجب بدبو شدن عرق نیزمی شود . در نظر داشته باشید که هفته ها طول می کشد تا بوی بد سیگار و اثر آن در عرق بدن بعد از ترک از بین برود .

7 ـ لباس تمیز عامل مهمی برای جلوگیری از بوی عرق است . هر بار به حمام می روید لباس هایتان را عوض کنید و لباس های تمیز بپوشید . گاهی در مناطق گرم و شرجی لازم است لباس ها را روزی چند بار عوض کرد .

8 ـ برخی بیماری ها موجب تعریق بدبو می شود ، در این مواقع چاره ای جز درمان بیماری اصلی وجود ندارد .

9 ـ موهای زیر بغل و کشاله ران خود را به طور مرتب بتراشید . وجود مو در این منطقه موجب مساعد شدن شرایط رشد برای باکتری ها می شود .

10 ـ در هفته یک بار استفاده از صابون آنتی باکتریال ، گوگرددار و ترکیبات ضد قارچ می تواند میزان باکتری های مزاحم و بدبو شدن عرق را کم کند .

منبع:نرم افزار دانشنامه پزشکی 

 


 
10 روش از بین بردن خستگی کار
ساعت ۸:٤۳ ‎ب.ظ روز شنبه ۳٠ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: 10 روش از بین بردن خستگی کار

کاری را به تازگی آغاز کرده اید ولی احساس خستگی می کنید. چه اولین کار شما باشد و چه شغلتان را تغییر داده باشید، به هر حال وارد این حرفه شده اید و احساس می کنید گیر افتاده اید. کارها به نظرتان ملالت آور، خسته کننده و تکراری می آید و زمانتان را نمی توانید آن طور که دوست دارید بگذرانید.

قبل از این که برگه ی استعفای خود را امضا کنید، مدتی وقت صرف کنید و به درستی درمورد کارتان فکر کنید. فرصتی هم به این کار بدهید. شاید آن قدرها هم که فکر می کردید خسته کننده نباشد.

راه حل های کوتاه مدت

 

1 - کارهای روزانه تان را یادداشت کنید

همه ی کارهایی را که تا قبل از اتمام زمان کاری می بایست انجام دهید یادداشت کنید. و با انجام هر کار کنارش تیک بزنید. با این کار زمان برایتان سریعتر می گذرد و شما از کارهایی که انجام داده اید به خوبی اطلاع می یابید. این کار در مواقعی هم که اطرافیان می گویند شما سریعتر از سایر کارمندان کار نمی کنید بسیار کمک کننده است زیرا نشان می دهد که کارهایتان را کامل و به سرعت انجام داده اید.

2- طالب کار بیشتری باشید

با رئیس خود رک و راست باشید و از او کار بیشتری طلب کنید و مسئولیت های خود را بیشتر کنید. اگر در شرکت شما کارها به صورت گروهی انجام می گیرد، می توانید کارهایتان را با همکارانتان جابه جا کنید. یا این که به همکارانتان در انجام کارها کمک کنید. اما همیشه مراقب باشید که همکارانتان با انداختن کارهایشان گردن شما سوء استفاده نکنند. حتماً در این مواقع رئیس را در جریان کارها بگذارید.

3 - برای کارهایی که در حیطه ی مسئولیت شما نیست هم داوطلب باشید

 

در کمیته ی اجتماعی شرکتتان نام نویسی کنید. با این کار می توانید در کارهای فوق برنامه هم شرکت داشته باشید که شما را سرگرم نگاه خواهد داشت. در هر زمینه ای که می توانید، استعدادها ومهارت هایتان را نشان دهید.

4 - به کارهایتان ارزش دهید

به رئیس خود نشان دهید که چه توانایی هایی دارید. برای این منظور، کارهای اضافه بر سازمان انجام دهید. اما نه طوری که رئیس فکر کند قصد خودنمایی دارید. این کارها را بدون این که کسی از همکارانتان متوجه شود انجام دهید، فقط رئیس از این کار اطلاع داشته باشد. بعد که رئیس با پیشنهادتان موافقت کرد، چند روز بعد کار را به او تحویل دهید. با این کارها می توانید توانایی ها و علاقه خود را بالاتر برده وخستگی و بی حوصلگی را از خود دور کنید.

5 - ابتکار به خرج دهید و کار جدیدی را شروع کنید

همیشه شروع کننده شما باشید. پیشنهاد کارها و پروژه های جدید بدهید. این مطالب را با دست اندرکاران مربوطه در میان بگذارید. هدفتان این باشد که علاقه ی خود را به کار کردن نشان دهید، اما نگذارید دیگران بد به شما نگاه کنند و فکر کنند با این کارها قصد خودنمایی دارید.

6 - دیدگاهتان را درمورد کارتان تغییر دهید

در هر پستی که کار می کنید، سعی کنید نگاه خوبی به کارتان داشته باشید. کار خود را دست کم نگیرید. اگر در قسمت اینترنت شرکت هستید، خود را رابط حیاتی به زنجیره ی ارتباطات بدانید. اگر درقسمت جوابگویی به تلفن ها هستید، خود را یکی از موثرترین افراد اداره بدانید که رضایت مشتریان را جلب می کند. در هر پستی، نقش خود را در پیش برد اهداف شرکت موثر بدانید. با این طرز تفکر کار خودرا بهتر انجام خواهید داد و به سرعت ترفیع پیدا می کنید.

7 - از زمان استراحت تان بهترین استفاده را ببرید

اگر می بینید که کار باعث خستگیتان شده است، کمی استراحت کنید. همراه چند تن از دوستان به کافه تریای شرکت رفته و چای یا قهوه ای بنوشید. از ساعات استراحت خود نهایت استفاده را ببرید تاخستگیتان را کاملاً از تنتان بیرون کند و بتوانید دوباره با انرژی کارتان را دنبال کنید.

راه حل های طولانی مدت

8 - در مورد شرکت محل کارتان بیشتر بدانید

سعی کنید اطلاعات بیشتری در مورد شرکت کسب کنید. از همکارانتان در این زمینه سوال کنید. از روابط شرکت آگاهی پیدا کنید. همکارانتان را بشناسید و از سیاست ها و خط مشی شرکت آگاهی یابید.

9- آموزش های خود را بالاتر ببرید

از حالت یک نواخت همیشگی بیرون بیایید و دانش خود را در زمینه ی حرفه تان بالاتر ببرید. همین طور که از نردبان ترقی بالا می روید، زمان برایتان لرزش زیادی پیدا می کند. بنابراین سعی کنید معلومات و علم خود را در کاری که انجام می دهید افزایش دهید.

10- مربی داشته باشید

در هر مرحله ای از کارتان، خوب است که برای خود مربی پیدا کنید تا شما را در انجام کارهایتان راهنمایی کند. او می تواند به شما کمک کند تا این صنعت را بهتر درک کنید و در کارتان موفق تر باشید.

هشیار باشید و مثبت فکر کنید

هر کس باید در جایی شروع کند. ممکن است از خود انتظار داشته باشید که کاری مهمتر و چالش برانگیزتر داشته باشید اما شکایت نکنید. از منفی بافی در مورد کارتان دوری کنید، و سعی کنید که بهترین استفاده را از موقعیت فعلیتان ببرید. آگاهی هایتان را افزایش دهید و مهارت هایتان را توسعه دهید. در حد توانایی هایتان کار کنید و به زودی خواهید دید که خستگی و ملالت ناپدید می شود.

                                                           نرم افزار دانشنامه پزشکی

 


 
گناهانى بزرگ و باز هم بزرگ‏
ساعت ٢:٠٤ ‎ب.ظ روز شنبه ۳٠ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: گناهانى بزرگ و باز هم بزرگ‏ ،رباخوارى

××× الإمام الصّادق «ع»- فیما روى عن الإمام الباقر «ع»: إنّه أتی بآکل الرّبا فاستتابه فتاب، ثمّ خلّى سبیله، ثمّ قال: «یستتاب آکل الرّبا، کما یستتاب من الشّرک». « وسائل» 18/ 581»

امام صادق «ع»: رباخوارى را نزد امام باقر «ع» آوردند، ایشان از او خواستند که توبه کند و چنین کرد، آنگاه رهایش کردند، بعد فرمودند:

«رباخوار را چنان باید توبه داد که مشرک را توبه مى‏دهند».

××× الإمام الصّادق «ع»- فیما رواه عبد العظیم بن عبد اللَّه الحسنیّ، عن الإمام أبی جعفر الثّانى الجواد «ع»، عن أبیه الإمام أبی الحسن علیّ بن موسى الرّضا «ع»، عن أبیه الإمام أبی إبراهیم موسى الکاظم «ع»: دخل عمرو بن عبید على أبی عبد اللَّه «ع»، فلمّا سلّم و جلس تلا هذه الآیة: «الَّذِینَ یَجْتَنِبُونَ کَبائِرَ الْإِثْمِ وَ الْفَواحِشَ‏»، ثمّ أمسک فقال أبو عبد اللَّه «ع»: ما أسکتک؟ قال: أحبّ أن أعرف الکبائر من کتاب اللَّه عزّ و جلّ، فقال: نعم یا عمرو! أکبر الکبائر الإشراک باللَّه، یقول اللَّه: «مَنْ یُشْرِکْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَیْهِ الْجَنَّةَ»؛ و بعده الإیاس من روح اللَّه، لأنّ اللَّه عزّ و جلّ یقول: «إِنَّهُ لا یَیْأَسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ‏ إِلَّا الْقَوْمُ الْکافِرُونَ‏»؛ ثمّ الأمن لمکر اللَّه، لأنّ اللَّه عزّ و جلّ یقول: «فَلا یَأْمَنُ مَکْرَ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْخاسِرُونَ‏» ... و أکل الرّبا، لأنّ اللَّه عزّ و جلّ یقول: «الَّذِینَ یَأْکُلُونَ الرِّبا، لا یَقُومُونَ إِلَّا کَما یَقُومُ الَّذِی یَتَخَبَّطُهُ الشَّیْطانُ مِنَ الْمَسِ‏». « اصول کافى» 2/ 285- 286»

امام صادق «ع»- به روایت عبد العظیم‏ بن عبد اللَّه حسنى، از امام جواد «ع»، از پدرش امام ابو الحسن على بن موسى الرّضا «ع»، از پدرش امام موساى کاظم «ع»: عمرو بن عبید  به خدمت ابو عبد اللَّه (امام صادق «ع») رسید، و چون سلام کرد و نشست این آیه را خواند: «الَّذِینَ یَجْتَنِبُونَ کَبائِرَ الْإِثْمِ وَ الْفَواحِشَ‏ ... « سوره نجم» (53): 32» کسانى که از گناهان کبیره و کارهاى زشت دورى مى‏کنند ...»، و سپس خاموش ماند. ابو عبد اللَّه «ع» فرمود: چرا خاموش ماندى؟

گفت: دوست دارم بدانم «گناهان کبیره»، از روى کتاب خدا چه چیزهایى است؟ (امام صادق «ع») فرمود: باشد، اى عمرو! بزرگترین گناه کبیره شرک به خدا است، که خدا در این باره مى‏فرماید: «مَنْ یُشْرِکْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَیْهِ الْجَنَّةَ « سوره مائده» (5): 72» هر کس به خدا شرک ورزد (و براى خدا شریک قرار دهد)، خداوند بهشت را بر او حرام مى‏کند». پس از شرک به خدا، نومید شدن از رحمت خدا بزرگترین گناه است، چون که خداى بزرگ مى‏فرماید: «إِنَّهُ لا یَیْأَسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْکافِرُونَ‏* « سوره یوسف» (12): 87» جز کافران (خداناشناسان)، کسى از رحمت خدا مأیوس نخواهد شد*». و سپس (بزرگترین گناه)، خود را از مکر خدا  ایمن دانستن است، زیرا که خداى بزرگ مى‏فرماید: «فَلا یَأْمَنُ مَکْرَ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْخاسِرُونَ‏* « سوره اعراف» (7): 99» جز مردم زیانکار کسى (در صورتى که معصیتى، ستمى کرده باشد)، خود را از مکر (نهانگیرى) خداوند ایمن نمى‏داند*» ... و (از جمله گناهان کبیره) رباخوارى است، زیرا که خداوند بزرگ مى‏فرماید:

«الَّذِینَ یَأْکُلُونَ الرِّبا لا یَقُومُونَ إِلَّا کَما یَقُومُ الَّذِی یَتَخَبَّطُهُ الشَّیْطانُ مِنَ الْمَسِ‏ « کافى» 2/ 285- 286» کسانى که ربا مى‏خورند، (در روز قیامت) چنان آدمى (از گور خویش) بر مى‏خیزند که به آسیب شیطان دچار گشته (و دیوانه شده) باشد ...».

×××  الإمام الصّادق «ع»: إنّ رسول اللَّه «ص» قبل الجزیة من أهل الذّمّة، على أن لا یأکلوا الرّبا، و لا یأکلوا لحم الخنزیر، و لا ینکحوا لأخوات و لا بنات الأخ و لا بنات الأخت؛ فمن فعل ذلک منهم برئت منه ذمّة اللَّه و ذمّة رسوله «ص».

امام صادق «ع»: پیامبر خدا جزیه را از اهل ذمّه‏ «5» بدان شرط پذیرفت که رباخوارى نکنند، و گوشت خوک نخورند، و با خواهران و دختران برادر و دختران خواهر خود ازدواج نکنند؛ پس هر کس از آنان چنین مى‏کرد، پیمان خدا و پیامبر خدا با او قطع مى‏گشت.

الحیاة / ترجمه احمد آرام، ج‏5، ص: 616

 

 

 


 
ایمان ابو طالب (علیه السلام)
ساعت ٢:٠٤ ‎ب.ظ روز شنبه ۳٠ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: ایمان ابو طالب (علیه السلام)

دشمنان اهل بیت در جاى جاى کتابهایشان با امیر مؤمنان على (علیه السلام) و خاندان رسالت عداوت و دشمنى کرده‏اند و چون در خود آن حضرت عیبى پیدا نکرده‏اند، کوشیده‏اند مثلا با نسبت دادن کفر به جناب ابو طالب پدر آن بزرگوار دشمنى خود را آشکار سازند در حالى که تمامى اهل بیت طهارت و خاندان رسالت که اقوالشان سندیت دارد و جمهور علماى شیعه که اجماعشان حجت است، همه اتفاق دارند بر این که ابو طالب (علیه السلام) پدر امیر مؤمنان از مؤمنان مخلص و حامیان صدیق پیامبر اسلام بوده است و به اجماع اهل بیت اگر کسى در ایمان او شک به خود راه دهد، از زمره شیعیان خارج و اهل آتش مى‏باشد.

چنان که «محمد بن یونس» از پدرش از امام صادق (علیه السلام) نقل مى‏کند که آن حضرت به من فرمود: اى یونس مردم در باره ابو طالب چه مى‏گویند؟ عرض کردم فدایت شوم مى‏گویند: «هو فی ضحضاح من نار و فی رجلیه نعلان من نار تغلى منهما امّ رأسه»: ابو طالب در مایعى از آتش و در پاهایش کفشى از آتش است که مغزش را مى‏جوشاند.

فرمود:

«کذب اعداء اللَّه انّ ابا طالب من رفقاء النَّبِیِّینَ وَ الصِّدِّیقِینَ وَ الشُّهَداءِ وَ حَسُنَ أُولئِکَ رَفِیقاً»

« امینى، الغدیر، ج 7، ص 392- 395».

دروغ مى‏گویند دشمنان خدا، ابو طالب از رفقاى پیامبران و صدیقین و شهداء است که نیکو رفقائى هستند.

محمد بن بابویه از عبد العظیم‏ حسنى نقل مى‏کند که به امام رضا (علیه السلام) مى‏نویسد:

اى پسر پیامبر، مرا در باره آن خبر آگاه ساز که مى‏گوید: ابو طالب در مایعى از آتش است که مغزش را مى‏جوشاند، آن حضرت در پاسخ نوشت:

اما بعد، فانک ان شککت فی ایمان ابى طالب کان مصیرک الى النّار

» « امینى، الغدیر، ج 7، ص 392- 395».

اگر در ایمان ابو طالب شک و تردید کنى سرانجام تو آتش است.

«ابان بن محمود» نقل مى‏کند که: نامه‏اى به امام على بن موسى الرضا (ع) نوشتم و پرسیدم که فدایت شوم، من در ایمان ابو طالب شک کرده‏ام، در پاسخ نوشت:

وَ مَنْ یُشاقِقِ الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ ما تَبَیَّنَ لَهُ الْهُدى‏ وَ یَتَّبِعْ غَیْرَ سَبِیلِ- الْمُؤْمِنِینَ‏ ... « سوره نساء، آیه 115». و بعدها انک ان لم تقرّ بایمان ابى طالب کان مسیرک الى النّار»

. (هر کس پس از روشن شدن راه حق بر او با رسول خدا به مخالفت برخیزد و راهى غیر طریق اهل ایمان پیش گیرد وى را به همان طریق باطل و راه ضلالت که برگزیده، وامى‏گذاریم و او را به جهنم در افکنیم و آن مکان بر او منزلگاه ابدى است). اگر تو به ایمان ابو طالب اقرار نکنى پایان کارت به آتش است‏ « الغدیر، ج 7، ص 381».

بدیهى است که اجماع اهل بیت رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله و سلّم در نزد هر مسلمانى بایستى حجت باشد چون عدل قرآنند و یکى از دو ثقلى هستند که ما مسلمانان مأموریم به گفتار و کردار آنها تمسک جوئیم تا گمراه نشویم، بنا بر حدیث شریف «ثقلین» و احادیث دیگرى که به اتفاق فریقین ثابت است.

مضافا بر این به مقتضاى «اهل البیت ادرى بما فی البیت» (اهل خانه بهتر مى‏داند که در خانه چیست؟) آن خاندان جلیل، از ایمان و کفر و سایر خصوصیات‏ اخلاقى پدران و خویشاوندان خود آگاهتر بودند تا امثال «مغیرة بن شعبة» و دیگران از بنى امیه و خوارج و نواصب.

ابن ابى الحدید معتزلى در شرح نهج البلاغه مى‏گوید: اسلام ابو طالب مورد اختلاف است ولى جامعه شیعه امامیه و اکثر زیدیه گفته‏اند که ابو طالب مسلمان از دنیا رفت علاوه بر اجماع جمهور علماى شیعه برخى از بزرگان علماء ما (معتزله) مانند: شیخ ابو القاسم بلخى و ابو جعفر اسکافى و برخى دیگر هم بر این عقیده‏اند که ابو طالب اسلام آورد « ابن ابى الحدید، شرح نهج البلاغه، ج 14، ص 6- 65.». و علت آنکه ایمان خود را ظاهر نساخت آن بود که بتواند پیغمبر را کاملا یارى نماید و مخالفان به ملاحظه مقام او مزاحم آن حضرت نشوند.

البته دلائل بسیارى بر ایمان ابو طالب در دست است که جاى انکار نمى‏باشد از جمله: «ابو الفداء» این روایت را نقل مى‏کند که ابو طالب در ماه شوال سال دهم از بعثت پیامبر از دنیا رفت وقتى بیمارى او شدت یافت، پیامبر اکرم صلى اللَّه علیه و آله و سلّم به او فرمود: اى عمو، شهادت را بگو تا در روز قیامت به شفاعتم نائل شوى، ابو طالب عرض کرد: اى پسر برادرم، اگر از شماتت نمى‏ترسیدم و باکى نداشتم از این که قریش خواهند گفت: ابو طالب از ترس مرگ شهادت را گفت، من شهادت را بر زبان جارى مى‏کردم. وقتى مرگ ابو طالب نزدیک شد، لبانش را حرکت داد. عباس گوشش را نزدیک برد، شنید که ابو طالب چه مى‏گوید؟ و گفت پسر برادرم سوگند به خدا همان کلمه را مى‏گوید که تو به او تعلیم کردى یعنى کلمه: «لا اله الّا اللَّه و محمّد رسول اللَّه» پیامبر فرمود:

«الحمد للَّه الذى هداک یا عم»

: اى عمو، سپاس خداى را که ترا هدایت فرمود.

و سپس ابو الفداء مى‏گوید: این جریان از ابن عباس هم نقل شده است‏ « ابو الفداء، المختصر فی اخبار البشر، ج 1، ص 120».

همچنین «شبراوى شافعى» « الاتحاف بحب الأشراف، ص 11» و «شمس الدین ذهبى» « تاریخ اسلام، ج 1، ص 139» نیز این روایت را نقل کرده‏اند و ضمنا شبراوى این روایت را هم نقل کرده است که موقعى که «ابو قحافه» پدر ابو بکر اسلام را پذیرفت، ابو بکر به پیامبر اکرم صلى اللَّه علیه و آله و سلّم عرض کرد:

«و الذى بعثک بالحق لانا کنت اشد فرحا باسلام عمک ابى طالب منى باسلام ابى، التمس بذلک قرة عینک فقال: صدقت»

 سوگند به خدائى که ترا به حق برانگیخته است اسلام ابو طالب براى من چشم روشن‏کننده‏تر از اسلام ابو قحافه است، زیرا اسلام ابو طالب چشمان ترا روشن‏کننده‏تر بود پیامبر فرمود: راست گفتى.

همچنین «ابو الفداء» دو بیت زیرا از ابو طالب نقل مى‏کند که خطاب به رسول اکرم صلى اللَّه علیه و آله و سلّم مى‏گوید:

و دعوتنى و علمت انّک صادق‏

 

و لقد صدقت و کنت ثمّ امینا

و لقد علمت بأنّ دین محمّد

 

من خیر ادیان البریّة دینا «4».

     

(تو مرا دعوت کردى و من دانستم که تو در ادعایت، صادق هستى و تو آدم امین و درستکار مى‏باشى من (ابو طالب) به یقین دانسته‏ام که دین محمد از بهترین ادیان است که مردم به آن گرویده‏اند).

آرى اشعار و سروده‏هاى ابو طالب کاملا گواهى بر ایمان و اخلاص او مى‏دهد، خدمات ارزنده او در ده سال آخر عمر گواه محکمى بر ایمان فوق العاده او است .

الطرائف / ترجمه داود إلهامى، ص:448 -  451

 

 

 

 


 
زیارت نادره‏
ساعت ٩:٢٩ ‎ق.ظ روز شنبه ۳٠ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: زیارت نادره‏

 ****  محمّد بن عبد اللَّه بن جعفر حمیرى، از پدرش، از على بن محمّد بن سلیمان، از محمّد بن خالد، از عبد اللَّه بن حمّاد البصرى، از حضرت ابى عبد اللَّه علیه السّلام مى‏گوید: حضرت به من فرمودند:

بدرستى که نزد شما است یا فرمودند: بدرستى که در نزدیکى شما است‏

فضیلتى که به احدى مثل آن اعطاء نشده و گمان نمى‏کنم که به حقیقت آن پى برده باشید، شما نگهدار آن نبوده و بر آن قیام نمى‏کنید براى آن افراد خاصّى بوده که اهلش هستند و این فضیلت به آنها اعطاء شده بدون اینکه از ایشان حرکت و فعالیتى سرزده باشد بلکه صرفا از ناحیه حق تعالى ایشان مورد رحمت و رأفت قرار گرفته و این عطیّه الهى به آنها عنایت شده است.

عرض کردم: فدایت شوم این فضیلتى که توصیف فرموده و نامش را نبردید چیست؟

حضرت فرمودند:

زیارت جدّم حسین بن على علیهما السّلام، چه آنکه او در سرزمین دور دست غریب مى‏باشد هر کس به زیارتش رود بر او مى‏گرید و اندوهگین مى‏شود و آن کس که بر سر مزارش حاضر نشود مى‏سوزد و آن کس که به پائین پاى آن حضرت به قبر فرزندش بنگرد و ملاحظه کند که در آن زمین فلات دفن شده است بر آن حضرت ترحّم مى‏کند، نه خویشى در نزدیکى آن جناب بوده و نه اقربایش آن جا مى‏باشند، او را از حقّ مسلّمش منع نموده و اهل ظلم و ستم و گروه مرتد با هم توافق کرده و بر علیه آن حضرت قیام کرده تا جایى که او را کشته و بدن مبارکش را در آن بیابان انداخته و در معرض درندگان گذاردند، از نوشیدن آب فرات که سگ‏ها از آن مى‏آشامیدند او را منع کردند و بدین ترتیب حق رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله و سلّم را ضایع نموده و عمل به وصیّت و سفارشى که آن وجود مبارک راجع به حضرتش به سایر افراد اهل بیتش نموده بود را ترک نمودند، عصر آن روزى که حضرت شهید شدند در حالى که ستمها به آن جناب شده بود در بین اقرباء و پیروانش در گودال روى خاک‏ها افتاده بودند، اهل بیتش در آن بیابان تنها و دور از جدّ و منزل و کاشانه‏شان به حالتى غمگین و اندوه بودند، این آزمایش براى احدى اتفاق نمى‏افتد مگر آنان که خداوند امتحانشان کرده و قلبى مالامال از ایمان داشته و به حقّ ما عارف و آگاه مى‏باشند.

محضرش عرض کردم: فدایت شوم قبلا من به زیارت آن حضرت مى‏رفتم تا وقتى که مبتلا به سلطان شده و من را مستحفظ اموالشان قرار دادند و چون من نزد ایشان مشهور و معروف بودم از این رو زیارت آن جناب را تقیّه ترک کردم در حالى که به ثواب و اجر زیارت آن حضرت کاملا واقف و آگاه هستم.

حضرت فرمودند:

آیا فضل و برترى کسى که به زیارت آن حضرت رود را مى‏دانى؟ و آیا خیر عظیم و جزیلى که براى او نزد ما هست را آگاهى؟

عرضه داشتم: خیر.

حضرت فرمودند:

امّا فضل او: تمام فرشتگان آسمان به او مباهات مى‏کنند.

و امّا خیر عظیمى که براى او نزد ما است: هر صبح و شام بر او رحمت مى‏شود.

سپس مصنّف کتاب رحمة اللَّه مى‏فرماید:

پدرم برایم نقل نمود که از زمان شهادت آن حضرت آن مکان یک آن از نمازگزار خالى نمانده بلکه از آن تاریخ تا حال یا فرشتگان و یا جنّ و یا انس و یا وحوش در آن مکان مقدّس به عبادت و نماز اشتغال داشته‏اند، و هیچ موجودى نیست مگر آنکه به حال زائر آن حضرت غبطه مى‏خورد و او را مسح کرده و به او نظر کرده و در این نظر امید خیر دارد زیرا شخصى که وى به او نگریسته به قبر آن حضرت نظر افکنده است.

سپس حضرت فرمودند:

خبر به من داده‏اند که از نواحى کوفه گروهى از غیر اهل کوفه و زمانى به زیارتش رفته و بر آن حضرت ندبه و زارى نموده‏اند و این زیارت در نیمه شعبان صورت گرفته، از این گروه بعضى به قرائت قرآن مشغول بوده و برخى قضایا و حوادث واقعه کربلاء را براى دیگران بازگو کرده و جماعتى به ندبه و زارى‏

سرگم شده و پاره‏اى به خواندن مراثى مبادرت نموده‏اند.

عرض کردم: بلى فدایت شوم من شاهد برخى از این توصیفاتى که مى‏فرمائید بوده‏ام.

حضرت فرمودند:

حمد و سپاس خدائى را که در میان مردم کسانى را گذارده که بطرف ما کوچ و سفر کرده و مدح و مراثى ما را مى‏گویند و در مقابل دشمن ما را کسانى قرار داده که از اقرباء ما بوده و آن گروه اوّل را مورد طعن قرار مى‏دهند ولى دیگران ایشان را هلاک کرده و کار و عملشان را تقبیح مى‏نمایند.

کامل الزیارات / ترجمه ذهنى تهرانى، ص: 976 - 981

 

 

 


 
فضیلت زیارت قبر حضرت عبد العظیم‏ بن عبد اللَّه الحسنى در رى‏
ساعت ٩:٢٩ ‎ق.ظ روز شنبه ۳٠ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: فضیلت زیارت قبر حضرت عبد العظیم‏ بن عبد اللَّه

على بن الحسین بن موسى بن بابویه، از محمّد بن یحیى العطّار، از بعضى اهل رى، وى گفت:

بر حضرت ابى الحسن العسکرى علیه السّلام داخل شدم، حضرت فرمودند:

کجا بودى؟

عرض کردم: به زیارت حضرت حسین بن على علیهما السّلام رفته بودم.

حضرت فرمودند:

آیا نمى‏دانى، اگر قبر عبد العظیم را که نزدتان هست زیارت کنى مثل آن است که حسین علیه السّلام را زیارت کرده‏اى.

کامل الزیارات / ترجمه ذهنى تهرانى، ص: 977

 

 

 


 
توصیه بسیار زیبا از امام رضا ( ع ) به عبد العظیم حسنی
ساعت ٩:٢٩ ‎ق.ظ روز شنبه ۳٠ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: توصیه بسیار زیبا از امام رضا ( ع ) به عبد العظیم

×××××××××××

1- مردى که اندازه خود را بداند هلاک نشود.

2- تدبیر پیش از کار تو را از پشیمانى آسوده دارد، 3- هر که بزمانه پشت دهد بزمین میخورد.

4- خود رأى خویش را در خطر اندازد.

5- کمى عیال هم یکى از دو وسعت است.

6- هر که را خود بینى بر سر آید نابود گردد.

7- هر که بداند جاى گزین دارد عطا بخش است.

8- هر که بعافیت زیر دستش خشنود است از بالا دست خود سالم ماند- در اینجا حضرت عبد العظیم‏ عرضکرد مرا بس است.

الأمالی (للصدوق) / ترجمه کمره‏اى، متن، ص: 448

 

 

 


 
عقیده حضرت عبد العظیم‏ حسنى
ساعت ٩:٢٩ ‎ق.ظ روز شنبه ۳٠ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: عقیده حضرت عبد العظیم‏ حسنى

 

عقیده حضرت عبد العظیم‏ حسنى گوید وارد شدم بآقاى خود امام دهم على نقى چون چشمش بمن‏ افتاد فرمود خوش آمدى اى أبو القاسم تو براستى ولى ما هستى گوید عرضکردم یا ابن رسول اللَّه من میخواهم دین خود را بر تو عرضه نمایم و اگر پسند است تا بمیرم بر آن بر جا بمانم، فرمود بیاور، گفتم من معتقدم که خداى تبارک و تعالى یگانه است و بمانندش چیزى نیست بیرون از دو سوى نفى خدا و تشبیه او بموجودات است و معتقدم که جسم و صورت و عرض و جوهر نیست بلکه او پدید آرنده جسمها و نقشه کش صورتها و خالق اعراض و جواهر و پرورنده هر چیز، مالک و جاعل و پدید آرنده است و معتقدم محمد بنده و رسول او و خاتم پیغمبرانست و بعد از او پیغمبرى نیست تا روز قیامت و شریعت او خاتم شریعت‏ها است و پس از او شریعتى نیست تا روز قیامت و معتقدم که امام و خلیفه و ولى امر پس از او امیر المؤمنین على بن ابى طالب است و سپس حسن و بعد حسین بعد على بن الحسین بعد محمد بن على بعد جعفر بن محمد بعد موسى بن جعفر بعد على بن موسى بعد محمد بن على سپس شما اى مولاى من فرمود پس از من پسرم حسن و چطور باشند مردم نسبت بجانشین او؟ گوید گفتم مگر چطور است او مولاى من؟

گفت براى آنکه شخص او را نبینند و نامش نتوان برد تا ظهور کند و زمین را پر از عدل و داد نماید چنانچه پر از ظلم و جور شده باشد گوید گفتم من هم بدو اقرار دارم و میگویم ولى آنها ولى خداست و دشمنانشان دشمن خدا و طاعتشان طاعت خدا و معصیت آنها معصیت خدا و معتقدم که معراج حق است و سؤال و جواب در قبر حق است و بهشت حق و دوزخ حق و صراط حق و میزان حق و قیامت آید و شکى ندارد و خدا هر که در قبرها است برانگیزد و معتقدم که فرائض واجبه پس از ولایت نماز است و روزه و حج جهاد و امر بمعروف و نهى از منکر، امام فرمود اى أبو القاسم بخدا این دین دین خداست که براى بندگانش پسندیده بر آن باش خدایت بدارد بر گفتار ثابت در دنیا و آخرت.

 

الأمالی (للصدوق) / ترجمه کمره‏اى، متن، ص: 339 - 340

 

 


 
« نسب و محل دفن عبد العظیم‏ حسنی »
ساعت ٩:٢٩ ‎ق.ظ روز شنبه ۳٠ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: «نسب و محل دفن عبد العظیم‏ حسنی ،محلّه غریبان ،باغ عبد الجبّار بن عبد الوهّاب

 

عبد العظیم بن عبد اللَّه بن علىّ بن الحسن بن زید بن الحسن بن علىّ بن ابى طالب علیهما السّلام. ابو عبد اللَّه غضائرى روایت کرده است از علىّ بن حسین سعدآبادى از جعفر بن محمّد بن قولویه از احمد بن محمد بن خالد برقى که گفت عبد العظیم در حال فرار از حاکم زمان به شهر رى وارد شد و در سردابى در خانه مردى از شیعیان که در محلّه غرباء بود منزل کرد، و در آنجا مشغول به عبادت میبود، روزها را روزه مى‏گرفت، و شبها بنماز و راز و نیاز مى‏پرداخت، و در تاریکى شب پنهانى بیرون مى‏شد و قبرى که اکنون مقابل قبر اوست و فاصله‏اش قدمى چند بیش نیست زیارت مى‏کرد و میگفت این قبر یکى از فرزندان موسى بن جعفر علیهما السّلام است، و مدّت زمانى در آن سرداب مى‏زیست و شیعیان تک تک از او خبر مى‏یافتند تا اینکه بیشتر شیعیان آن ناحیه با وى آشنا شدند، تا اینکه مردى از آنان در خواب رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله را دید که بدو فرمود: مردى از فرزندان من جنازه‏اش را از محلّه غریبان خواهند آورد و در باغ عبد الجبّار بن عبد الوهّاب در کنار درخت سیبى که در آنجاست دفن خواهند نمود و بدان مکان با دست اشاره کرد، مرد چون برخاست بسوى باغ عبد الجبّار رفت تا محلّ قبر و آن درخت سیب را از صاحب و مالکش خریدارى کند،

صاحب باغ پرسید این را براى چه مى‏خواهى؟ گفت: چنین خوابى دیده‏ام و قصّه را بیان کرد، مرد صاحب باغ گفت: من خود نیز چنین خوابى دیده‏ام مکان این درخت و همه باغ را وقف آن سیّد و شیعیان کرده‏ام که در آن دفن شوند، چندى بعد عبد العظیم- رحمه اللَّه- مریض شده، در گذشت و هنگامى که او را براى غسل برهنه مى‏کردند در جیب آن رقعه‏اى یافتند که در آن چنین مرقوم بود: من ابو القاسم عبد العظیم بن عبد اللَّه بن علىّ بن حسن بن زید بن حسن بن علىّ بن ابى طالب علیهما السّلام هستم

من لا یحضره الفقیه / ترجمه غفارى، على اکبر ومحمد جواد و بلاغى، صدر، ج‏6، ص: 465

 

 


 
نامه امام حسن عسکرى علیه السّلام به علىّ بن بابویه‏
ساعت ۱٠:٢۳ ‎ب.ظ روز جمعه ٢٩ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: نامه امام حسن عسکرى علیه السّلام به علىّ بن بابویه

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ‏ و العاقبة للمتّقین و الجنّة للموحّدین و النّار للملحدین و لا عدوان الّا على الظّالمین و لا اله الّا اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِینَ‏ و الصّلوة على خیر خلقه محمّد و عترته الطّاهرین.

امّا بعد اوصیک یا شیخى و معتمدى و فقیهى ابا الحسن علىّ بن الحسین بن بابویه القمىّ- وفّقک اللَّه لمرضاته و جعل من صلبک اولادا صالحین برحمته- بتقوى‏ اللَّهِ وَ إِقامِ الصَّلاةِ وَ إِیتاءِ الزَّکاةِ فانّه لا تقبل الصّلاة من مانع الزّکاة و اوصیک بمغفرة الذّنب و کظم الغیظ و صلة الرّحم و مواساة الاخوان و السّعى فی حوائجهم فی العسر و الیسر و الحلم و التّفقّه فی الدّین و التّثبّت فی الامر و التّعاهد للقرآن و حسن الخلق و الامر بالمعروف و النّهى عن المنکر، فانّ اللَّه عزّ و جلّ قال: لا خَیْرَ فِی کَثِیرٍ مِنْ نَجْواهُمْ إِلَّا مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلاحٍ بَیْنَ النَّاسِ‏ و اجتناب الفواحش کلّها و علیک بصلاة اللّیل فانّ النّبىّ صلّى اللَّه علیه و آله و سلّم اوصى علیّا علیه السّلام فقال: یا علىّ علیک بصلاة اللّیل علیک بصلاة اللّیل علیک بصلاة اللّیل و من استخفّ بصلاة اللّیل فلیس منّا، فاعمل بوصیّتى و أمر شیعتى حتّى یعملوا علیه و علیک‏ بالصّبر و انتظار الفرج فانّ النّبىّ صلّى اللَّه علیه و آله و سلّم قال: افضل اعمال امّتى انتظار الفرج، و لا تزال شیعتنا فی حزن حتّى یظهر ولدى الّذى بشّر به النّبىّ صلّى اللَّه علیه و آله و سلّم بملاء الارض قسط و عدلا کما ملئت ظلما و جورا. فاصبر یا شیخى یا ابا الحسن علىّ و أمر جمیع شیعتى‏ بالصّبر فانّ‏ الْأَرْضَ لِلَّهِ یُورِثُها مَنْ یَشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِینَ‏ و السّلام علیک و على جمیع شیعتنا و رحمة اللَّه و برکاته و صلّى اللَّه على محمّد و آله» «1».

امام حسن عسکرى علیه السّلام در این نامه، پس از حمد خدا و درود بر پیامبر و عترت طاهرینش مى‏فرماید:

اى فقیه مورد اعتماد من، على بن الحسین بن بابویه القمى، خداوند تو را به کارهاى مورد رضایتش توفیق دهد و از نسل تو، اولاد صالح بیافریند. تو را به رعایت تقوى و برپا داشتن نماز و اداى زکات وصیّت مى‏کنم، به رعایت تقوى و بر پا داشتن نماز و اداى زکات زیرا کسى که زکات نپردازد، نمازش قبول نخواهد شد. و نیز تو را سفارش مى‏کنم به بخشایش گناه دیگران، و خویشتن‏دارى به هنگام خشم و غضب، ارتباط با خویشاوندان، تعاون و همکارى با برادران دینى و کوشش در رفع نیازهاى آنها در تنگدستى و گشاده‏دستى، بردبارى و کسب آگاهى و معرفت در دین. در کارها ثابت قدم و با قرآن هم‏پیمان باش، اخلاق خود را نیکو گردان و دیگران را به کارهاى شایسته امر کن و از پلیدى‏ها باز دار، زیرا خداوند فرموده است: «در بسیارى از سخنان آهسته و در گوشى آنها، هیچ خیرى نیست مگر اینکه ضمن آن، به صدقه یا کار نیک و یا اصلاح بین مردم امر نمایند» [و بطور کلّى‏] تو را سفارش مى‏کنم به خوددارى از تمام معاصى و گناهان.

نماز شب را ترک مکن، زیرا پیامبر اکرم صلّى اللَّه علیه و آله و سلّم در وصیّت خود به‏ علىّ علیه السّلام، سه مرتبه فرمود: «بر نماز شب مواظبت نما. و [آگاه باش‏] هر کس نسبت به نماز شب بى‏اعتنا باشد، از ما نیست» پس اى علىّ بن الحسین، تو خود به سفارشات من عمل کن و شیعیان مرا نیز دستور ده تا عمل کنند.

نیز تو را به صبر و پایدارى و انتظار فرج توصیه مى‏کنم، زیرا پیامبر اکرم صلّى اللَّه علیه و آله و سلّم فرمود: «بهترین کارهاى امت من، انتظار فرج است». شیعیان ما همواره در غم و اندوه به سر مى‏برند تا فرزندم ظهور کند، همان کسى که پیامبر صلى اللَّه علیه و آله و سلّم بشارت آمدنش را داده است. او زمین را از عدل و داد پر مى‏کند، همان گونه که از ظلم و ستم پر شده است.

پس بار دیگر اى علىّ بن بابویه، تو را به صبر و استقامت توصیه مى‏کنم و تو نیز به همه شیعیان و پیروان مرا به صبر و استقامت فرمان بده. «به راستى زمین از آن خداست و آن را به هر کس از بندگانش که بخواهد به ارث مى‏دهد و عاقبت از آن پرهیزگاران است».

سلام و رحمت و برکت حقّ بر تو و بر همه شیعیان ما، و درود خداوند بر محمّد صلّى اللَّه علیه و آله و سلّم و آل او. «2»

______________________________
(1)- «معادن الحکمة فی مکاتیب الائمّة» تألیف علم الهدى محمد بن المحسن بن مرتضى الکاشانى، ج 2، ص 265.

(2)- این نامه را اکثر محقّقین و صاحبان تراجم نقل نموده‏اند که از جمله آنها، مى‏توان از علامه بحرانى در «لؤلؤة البحرین»، ص 384، محقّق خوانسارى در «روضات الجنّات»، ج 4، ص 273، علامه مجلسى در «بحار الانوار»، ج 50، ص 317 و 318، محدّث نورى در «مستدرک الوسائل»، ج 3، ص 527، قاضى نور اللَّه شوشترى در «مجالس المؤمنین»، ج 1، ص 453، محدّث قمى در «فوائد الرضویة»، ص 281، و علامه شیخ محمّد تقى تسترى در «قاموس الرّجال»، ج 6، ص 474، نام برد.

                                  صفات الشیعة / ترجمه توحیدى، ص:7 -  9

 

 

 


 
کد آهنگهای پیشواز همراه اول پیشنهادی این هفته
ساعت ۸:٥۸ ‎ب.ظ روز جمعه ٢٩ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: کد آهنگهای پیشواز همراه اول پیشنهادی این هفته ،آخرین کد پیشواز همراه اول

کد آهنگهای پیشواز همراه اول پیشنهادی این هفته ۹۱

 کد آهنگ پیشواز همراه اول غمگین تیر ۹۱,کد پیشواز همراه اول احساسی,کدهای پیشواز همراه اول عاشقانه جدید ۹۱,کد اهنگ همراه اول خیلی باحال,کد پیشواز جدید همراه اول تازه,کد آهنگ پیشواز همراه اول ساده,,کد آهنگ پیشواز اعتباری عاشقانه,کد آهنگ های پیشواز  غمگین همراه اول,کد پیشواز آوای انتظار احساساتی,کد آهنگ پیشواز دائمی رومانتیک,کد پیشواز اعتباری باحال,کد پیشواز دائمی جدید ۹۱,کد تمامی پیشواز همراه اول تیر ۹۱

آخرین کد پیشواز همراه اول

۳۰۱۵۰   باورم کن    سهیل تهرانی  ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۳۰۲۰۳   باور نمی کنم    احسان خواجه امیری  ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۳۰۱۵۳   باور ندارم   سهیل تهرانی  ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۳۰۱۶۶   باور    پیام مقامی ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۳۰۲۲۴   بازارخرمشهر    محسن چاووشی  ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۳۰۳۲۷   باران    مرتضی گودرزی  ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۳۰۲۲۶   بابا حیدر   فرمان فتحعلیان  ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۱۰۱۷۶   با هر نفس پر میزنم   کریمی ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۳۰۱۳۷   با تو باشم    مهدی نیکخواه  ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۳۰۱۸۰   ایران من    محمد یاوری  ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۳۰۲۵۱   ای اکبرم    داریوش رحیمی  ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۳۰۲۱۱   ای آدما    علیرضا اویسی  ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۳۰۳۱۳   اگه به تو نمیرسم    حمید عسگری  ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۳۰۱۴۸   اگه برگردی ببینی    حامد طاها ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۳۰۲۲۰   اگه باشی    محمد اصفهانی  ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۳۰۲۳۴   این حسین کیست ؟   کویتی پور  ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۳۰۲۹۶   ای حرمت    علی محمد کریمخانی  ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۳۰۱۷۸   ای ایران    غلامحسین بنان  ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۳۰۳۱۵   اهای تو که عشق منی    حمید عسگری  ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۳۰۱۴۹   انتظار    سهیل تهرانی  ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۳۰۱۷۲   انتظار    علیرضا افتخاری  ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۳۰۱۸۲   انتظار    مهرزاد خیری  ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۳۰۴۰۶   امیرالمومنین (مدرس،آتش افروز،زندگانی،حسینی)   جمعی از
۳۰۳۸۸   امیرالمومنین   روح اله بهمنی ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۳۰۲۲۹   امشب شب عشق (ویژه عید غدیر خم )   محمود کریمی  ۳۰  روز    ۵۰۰۰
۳۰۲۷۸   امام حسن (ع)   سعید حدادیان  ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۱۰۲۲۸   الله الله توپناهی بر ضعیفان ۱   گروه سرود ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۳۰۲۹۲   الله الله ۲   رضا رویگری  ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۳۰۲۹۱   الله الله ۱   رضا رویگری  ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۳۰۳۰۵   الله اکبر    اقتباسی  ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۱۰۱۴۴   الله   سامی یوسف ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۳۰۲۴۱   السلام ای سربریده یا قتیل العبرات    محمود کریمی  ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال
۳۰۳۱۶   التماس    حمید عسگری  ۳۰  روز    ۵۰۰۰ ریال

 

 


 
چرا باید کار کرد؟
ساعت ٤:۳٩ ‎ب.ظ روز جمعه ٢٩ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: چرا باید کار کرد؟ ،چگونه تصمیم بگیریم

 

برای کسب پول. این آشکارترین دلیل است. اما ‌اکنون که ما و‌الدین شده‌ایم هیچ چیز مثل گذشته نیست.

وقتی بچه‌دار می‌شویم ارزش کار کردن بسیار بالاتر می‌رود. بعضی اوقات نیمی از درآمد مان صرف مراقبت و نگهداری فرزندانمان در مهدکودک‌ها می شود.

قبل از اینکه شروع به کار کنید خرج خانه میزان مالیات و خرج مراقبت از فرزندتان خود را محاسبه کنید.

   چگونه تصمیم بگیریم

• با سایر والدین چه آنهایی که در خانه کار می کنند و چه آنهایی که در بیرون از محیط کار می‌کنند مشورت کنید.

• قبل از کارکردن در محیط بیرون از خانه و قبل از بچه دارشدن در مورد کارتان خوب فکر کنید.

• با همسر خود در این مورد صحبت کنید.

• مشکلات کاری خود را تا آنجا که ممکن است باز کنید، هیچ مسئله‌ای را تا جایی که مجبور نباشید حذف نکنید.

• از نیا‌زهای فرزندانتان به خوبی نیازهای خودتان کاملاً آگاه شوید. مثل زمانی که فرزند شما بیماری مزمن و طولانی دارد و مجبور هستید به طور مداوم به بیمارستان بروید.

• به یاد داشته باشید اگر تصمیم گرفته‌اید در خانه بمانید و یا به سر کار بروید، تصمیم شما ممکن است عوض شود.

 

سعی نکنید همیشه تحت تأثیر رفتارهای کلیشه‌ای پدرانه و مادرانه باشید. در زندگی انعطاف پذیر باشید.

شاغل بودن به معنی غفلت از نیازهای فرزندان نیست و ماندن در خانه نیز به معنی یک زندگی پر از ناامیدی که هیچ فرصتی برای انجام وظیفه وجود ندارد نمی‌باشد.

تعداد زیادی از شغل‌ها وجود دارد که والدین زمان زیادی را با بچه‌هایشان می‌گذرانند. به همان اندازه والدین خسته و ناتوانی هم هستند که به نظر می‌رسد نمی‌توانند زمان آزادی پیدا کنند تا با فرزندان خود باشند.

در مورد هر برنامه و موضوعی برنامه ریزی کنید تا بتوانید زمان زیادی را با خانواده‌تان بگذرانید. همچنین در مورد مضرات و فواید کار کردن و ماندن در خانه فکر کنید.

   فواید کار کردن

• شما ممکن است به بالا رفتن در آمدن خانواده کمک کنید.

• ممکن است از مباحثات روشنفکرانه و تعاملات اجتماعی در زندگی کاری خود لذت ببرید.

• احساس ارزشمندی در محیط کار خود بکنید.

• به فرزندان خود این فرصت را بدهید که زندگی راحت‌تری داشته باشند.

 


 
ارگونومی‌ محل‌ کار
ساعت ٤:۳٩ ‎ب.ظ روز جمعه ٢٩ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: ارگونومی‌ محل‌ کار ،آیا هنگام‌ نشستن‌ کاملاً راحت‌ هستید؟ ،آیا وسایل‌ کار باید به‌ آسانی‌ دسترس‌ باشند؟

وضعیت‌ بد و نادرست‌ هنگام‌ کار کردن‌، می‌تواند منجر به‌ صدمات‌ عضلانی‌ اسکلتی‌ شود و روی‌ گردن‌، پشت‌، شانه‌ها، بازوها و انگشتان‌ تاثیر بدی بگذارد. در صورتی‌ که‌ احساس‌ هرگونه‌ ناراحتی‌ می‌کنید باید پزشک‌ خود مشورت‌ کنید.

   آیا هنگام‌ نشستن‌ کاملاً راحت‌ هستید؟

صندلی‌ راحت‌ و مناسب‌ کشیدگی‌ کمر‌ را کمتر می‌کند. باید قادر باشید، ارتفاع و وضعیت‌ پشت‌ صندلی‌ خود را تغییر دهید. سعی‌ کنید هنگان‌ نشستن‌ که‌ زانوهایتان‌ در سطح‌ ران‌هایتان‌ قرار گیرند. به‌ منظور جلوگیری‌ از صدمات‌ کمر، هنگام‌ نشستن‌ روی‌ صندلی‌ به‌ حالت‌ راست‌ بنشینید.

اگر صندلی‌تان‌ به‌ اندازه‌ کافی‌ از کمرتان‌ محافظت‌ نمی‌کند، از یک‌ حوله‌ گرد شده‌ و یا یک‌ بالشتک‌ استفاده‌ کنید تا هنگام‌ نشستن‌ کمر شما وضعیت‌ صحیح‌ به‌ خود بگیرد. صندلی‌ مناسبی‌ برای‌ خود تهیه‌ کنید. بعد از این‌ که‌ صندلی‌تان‌ وضعیت‌ صحیح‌ پیدا کرد، به‌ پاهایتان‌ نگاه‌ کنید. آیا آنها صاف‌ در کف‌ زمین‌ قرار گرفته‌اند؟ ممکن‌ است‌ بخواهید به‌ پاهایتان‌ استراحت‌ دهید. این‌ حالت‌ هرگونه‌ فشار روی‌ مفاصل‌ و عضلات‌ را تسکین‌ می‌دهد. از انداختن‌ یک‌ پا روی‌ پای‌ دیگر و یا نشستن‌ روی‌ یک‌ پا، حتما خودداری‌ کنید.

   بررسی‌ موقعیت‌ صفحه‌ کامپیوتر

هنگامی‌ که‌ در یک‌ وضعیت‌ کاملاً راحت‌ نشسته‌اید، باید کامپیوتر شما هم‌ در یک‌ وضعیت‌ صحیح‌ باشد. صفحه‌ کامپیوتر باید تقریباً 12 تا 30 اینچ‌ (30 تا 75 سانتی‌متر) از چشم‌ شما فاصله‌ داشته‌ باشد.

بهترین‌ وضعیت‌ قرار دادن‌ کامپیوتر، به‌ اندازه‌ طول‌ بازوهاست‌. بخش‌ بالایی‌ صفحه‌ کامپیوتر باید حدوداً در سطح‌ چشم‌ها باشد. به‌ منظور قرارگیری‌ در این‌ وضعیت‌ ممکن‌ است‌ نیاز باشد که‌ بایستید. از تعدادی‌ کتاب‌ برای‌ بالا آوردن‌ صفحه‌ کامپیوتر و‌ دستیابی‌ به‌ بهترین‌ وضعیت‌ کمک‌ بگیرید.

   انعکاس‌ صفحه‌ کامپیوتر و نور آزاردهنده‌ آن‌

در واقع‌ صفحه کامپیوتر باید نور آزاردهنده‌ و شدید نداشته‌ باشید. این‌ به‌ این‌ معنی‌ است‌ که‌ موقعیت‌ صفحه‌ کامپیوتر باید طوری‌ باشد که‌ نور و روشنایی‌ از قسمت‌ بالا روی‌ صفحه‌ نیفتد. سعی‌ کنید صفحه‌ کامپیوتر را طوری‌ قرار دهید که‌ با یک‌ زاویه‌ راست‌ نسبت‌ به‌ پنجره‌ قرار گیرد.

صفحه‌ کامپیوتر را چند بار بچرخانید و چند بار در موقعیت‌های‌ مختلف‌ امتحان‌ کنید تا بهترین‌ وضعیت‌ را پیدا کنید. ممکن‌ است‌ مجبور باشید میز خود را کمی‌ حرکت‌ دهید. در صورتی‌ که‌ تابش‌ نور شدید هنوز وجود داشت‌، از یک‌ فیلتر روی‌ صفحه‌ کامپیوتر استفاده‌ کنید فیلتر را نیز چند بار امتحان‌ کنید. تنظیم‌ نور تفاوت‌ زیادی‌ در دیدن‌ صفحه‌ کامپیوتر ایجاد می‌کند.

   آیا وسایل‌ کار باید به‌ آسانی‌ دسترس‌ باشند؟

وسایل‌ کار مثل‌ تلفن‌ و یا منگنه‌ باید قابل‌ دسترسی‌ و در فاصله‌ اندکی‌ از بدن‌ باشد. مهم‌ است‌ که‌ به‌ طور مکرر بدن‌ خود را بکشید و برای‌ برداشتن‌ شی‌ء خم‌ شوید. داشتن‌ بهترین‌ وضعیت‌ بدنی باعث می‌شود تا از کشسدگی بیش از حد بازوها، شانه‌ و عضلات‌ پشت‌ پیشگیری شود. در صورتی‌ که‌ مجبورید مدت‌ طولانی‌ با تلفن‌ صحبت‌ کنید، ممکن‌ است‌ باید گوشی‌ تلفن‌ را از یک‌ دست‌ به‌ دست‌ دیگر دهید. تکرار حرکت‌ گوشی‌ بین‌ گوش‌ و شانه‌هایتان‌ می‌تواند منجر به‌ کشیدگی‌ عضلات‌ گردن‌ شود.

   نشستن‌ روبروی‌ صفحه‌ کلید:

وقتی‌ از صفحه‌ کلید استفاده‌ می‌کنید، مچ‌ دست‌ خود را در وضعیت‌ مستقیم‌ نگهدارید. نباید مچ دست را به‌ جلو، پایین‌ و یا یک‌ طرف‌ خم‌ کنید. بازوهای‌ شما باید در وضعیت‌ عمودی‌ و پایین‌تر از شانه‌ها باشند. استفاده‌ از حالت‌ استراحت‌ مچ‌ها ممکن‌ است‌ به‌ شما کمک‌ کند تا از خم‌ شدن‌ ناراحت‌کننده‌ مچ‌ دست‌ جلوگیری‌ کنید.

موس‌ صفحه‌ کلید باید تا حد امکان‌ به‌ شما نزدیک‌ باشد.

بازوها باید حالت عمودی‌ نسبت به شانه‌ها داشته باشند و پایین‌تر از شانه‌ها باشند. پد موس‌ به‌ شما کمک‌ می‌کند تا مچ‌ دست‌ خود را راست‌ نگهدارید و از خم‌ کردن‌ آزاردهنده‌ جلوگیری‌ می‌کند. سعی‌ کنید که یاد بگیرید کار کردن با صفحه کلید را یاد بگیرید و از موس کمتر استفاده نمایید.

   استراحت‌ کنید

سعی‌ کنید زمان‌ کار کردن‌ خود را طوری‌ تنظیم‌ کنید که‌ مدت‌ زیادی‌ روبروی‌ کامپیوتر خود ننشینید. اگر کار شما عمدتاً با کامپیوتر است‌، به‌ طور منظم‌ مدتی‌ استراحت‌ داشته‌ باشید. هنگام‌ کار طولانی‌ با کامپیوتر، حداقل‌ 5 تا 10 دقیقه استراحت‌ کنید. به‌ چشم‌هایتان‌ نیز استراحت‌ دهید و مدت‌ طولانی‌ به‌ صفحه‌ کامپیوتر نگاه‌ نکنید. می‌توانید به‌ مدت‌ چند ثانیه‌ به‌ وسایل‌ دیگر نگاه‌ کنید.

   نکته‌: هنگامی‌ که‌ روی‌ میز کار خود هستید، اگر احساس‌ درد و ناراحتی‌ کردید، کار خود را مدتی‌ قطع‌ کنید و استراحت‌ نمایید. در صورتی‌ که‌ هنگام‌ کار احساس‌ درد داشتید، با افرادی‌ که‌ در وضعیت‌های‌ بهتری‌ هستند صحبت‌ کرده‌ تا مشکلات‌ خود را برطرف‌ کنید. در صورتی‌ که‌ علایم‌ پایدار بودند و برطرف‌ نشدند، با پزشک‌ خود مشورت‌ کنید.

                                                             نرم افزار دانشنامه پزشکی

 


 
آیا در خانه استرس دارید؟
ساعت ٤:۳٩ ‎ب.ظ روز جمعه ٢٩ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: آیا در خانه استرس دارید؟ ،دفتر یادداشت روزانه استرس ،نکات برتر استرس

بسیاری از افراد در محیط کار استرس دارند. در نتیجه در خانه احساسات خود را سرکوب می‌کنند. مثل زمانی که همسرتان در گوشه‌ای از اتاق مخصوص گذراندن وقت خویش است و یا زمانی که تمایلی به انجام فعالیت‌های جنسی ندارد. شما باید بتوانید چیزها و یا افرادی را که موجب ایجاد استرس و تأثیرات بر روی شما می‌شوند را بشناسید. یک دفترچه یادداشت روزانه برای خود تهیه کنید و به مدت ? تا ? هفته مواردی را که موجب استرس در شما می‌شود یادداشت نمایید.

   دفتر یادداشت روزانه استرس

اگر شما احساس می‌کنید که استرس شغلی شما زیاد است حتماً دفترچه‌ای برای یادداشت آن تهیه کنید. هر روز یادداشتی از موارد زیر تهیه کنید:

• چه وظیفه و یا ملاقات‌هایی را باید هنگام کار انجام دهید.

• آیا روز خود را با رضایت و خوش‌بینی آغاز کرده‌اید و یا با بیم و هراس به سر کار خود رفته‌اید؟

• آیا زمان‌هایی بوده است که خلق شما تغییر کند؟

• آیا کارها و یا افرادی هستند که دلتان می‌خواهد از آنها دوری گزینید؟

• آیا بعضی اوقات احساس ناخوشایندی دارند.

• آیا مجبور هستید به سؤالات زیادی پاسخ دهید.

• آیا از این که شغل خود را از دست بدهید می‌ترسید؟

• آیا روز خود را با این فکر که آیا پیشرفتی در کار کرده‌اید به پایان می‌برید؟

• آیا قبل از اینکه کارتان را تمام کنید محیط کار خود را ترک می‌کنید و در خانه در مورد آن مشغولیت ذهنی دارید؟

آیا در محیط کار بیش از توانایی‌هایتان از شما انتظار دارند؟ مثلاً در مدت زمان کوتاه‌تر مسئولیت‌های بیشتری از شما می‌خواهند؟

آیا برای پیشرفت فشاری وجود دارد که باعث عدم راحتی شما می‌شود؟

و آیا یک تهدید ممتد در محیط کار وجود دارد طوری که ممکن است از محیط کار خود اخراج شوید؟

   نکات برتر

• یاد بگیرید که چگونه اثرات فیزیکی استرس را بشناسید.

• سعی کنید در محیط کار استرس نداشته باشید. قبل از اینکه استرس واقعاً شما را بیمار کند جلوی آن را بگیرید.

• توجه کنید که استرس کار خود را به زندگی شخصی‌تان وارد نکنید.

• اگر فکر می‌کنید که استرس شغلی شما دائمی است برای تغییر دادن شغل هرگز دیر نیست در مورد روابط خود در محیط کار فکر کنید. آیا در محیط کارتان افرادی وجود دارند که به نظر می‌رسد شغل شما را برایتان سخت نشان می‌دهند. آیا کار کردن با این افراد برایتان مشکل است. در مورد روابط خود خارج از محیط کار فکر کنید. آیا شغل شما روی تعادل زندگی خانوادگی‌تان اثر دارد.

                                                            نرم افزار دانشنامه پزشکی

 


 
شغل رضایت‌بخش چیست؟
ساعت ٤:٠٢ ‎ب.ظ روز جمعه ٢٩ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی:

رضایت شغلی

چه تعدادی از ما واقعاً هر روز مشتاقانه به سر کار می‌رویم و از گذراندن زمان در محیط کار خود احساس رضایت می‌کنیم؟

   شغل رضایت‌بخش چیست؟

بسیاری از ما که کار می کنیم حداقل 50 درصد ساعت بیداری‌مان را در حال کارکردن هستیم. هر روز که از خواب بیدار می‌شویم همان کارهای روزمره را انجام می‌دهیم اما چه تعدادی از ما صادقانه از کارمان راضی هستیم؟

وجود هرکدام از موارد زیر به رضایت‌مندی شغلی کمک می‌کنند:

• شما احساس می‌کنید آنچه که انجام می‌دهید ارزشمند و متفاوت از سایر کارهاست.

• به نظرات و پیشنهادات شما توجه می‌شود.

• شما با افرادی که دوستشان دارید کار می‌کنید (در یک محیط خوب و صمیمی)

• از اینکه به سر کار می‌روید خوشحال و راضی هستید.

• تعادلی بین کار و زندگی در منزل‌تان برقرار است.

• کارهای روزانه شما و وظیفه‌تان متنوع است.

• ارزش کار کارفرمای شما به ارزش کار شما نزدیک است

• شما احساس زیرکی و باهوشی هنگام کار می‌کنید.

• آیا روابط‌تان با موسسه‌ای که در آن کار می‌کنید خوب است؟

• آیا وضعیت کاری خوبی دارید و حقوق خوبی نیز دریافت می‌کنید؟

• با فرصت‌های آموزشی راهی برای رشد و پیشرفت کردن دارید.

• شغل شما در درازمدت باعث رسیدن به اهدافتان می‌شود.

 زمان‌هایی وجود دارد که ما از کارهایمان کمتر احساس رضایت می‌کنیم. و این به معنی لذت نبردن از کارمان نیست. تأثیرات محیط بیرون نقش مهمی دارند. اما گاهی مسئله خیلی جدی‌تر است. ما می‌توانیم احساس کنیم که در امتداد یک سرازیری افتاده‌ایم و منتظر وقوع یک حادثه هستیم و یا منتظر چیزی هستیم که مطابق استاندارد و توقع ما باشد. کار ما ممکن است بسیار آسان و آشنا باشد بدون هیچ بحث و گفتگو و بدون هیچ محرکی.

شغل و وظیفه ما و خط مشی ما می‌تواند در هر زمان تغییر کند. بسیاری از افراد زندگی خود را بازبینی می‌کنند مخصوصاً بعد از یک حادثه‌ای که برایشان اتفاق می‌افتد. مثل داغدیدگی و یا بیماری وخیم. بنابراین اگر شما چنین مشکلاتی دارید مسئله را سبک و سنگین کنید. اگر روز به روز نسبت به شغلتان در شما علاقه‌ای ایجاد نمی‌شود و احساس رضایت هم نمی‌کنید، زمان آن است قبل از اینکه از آن روحیه‌تان خراب شود فکر اساسی کنید.

   رشد و تکامل

برای اطمینان از میزان رضایت‌مندی از کار می‌توانید خودتان شرایط تحت کنترل داشته باشید. در مورد اینکه چه توقعی از کار خود دارید فکر کنید. در یک دوره 10 ساله خودتان را در کجا می‌بینید؟ اگر عدم رضایت‌مندی از شغل روی احساس عاطفی شما اثر گذاشته است. شما نیاز به واکنش مثبت دارید. شما نیاز دارید در مورد سمتی که دوست دارید فکر کنید. آیا این قابل دسترسی است.

از خودتان بپرسید چه چیزی در کارتان مقدم‌تر است. در مورد زمان‌هایی که احساس رضایت می‌کنید، فکر کنید و نیز در مورد چیزهایی بی‌ارزش است نیز فکر کنید و اینکه چگونه می‌توانید از تکرار شدن آنها جلوگیری کنید.

آیا شهرت و جایگاه برای شما خیلی مهم است؟ آیا می‌خواهید مسئولیت چیزی را داشته باشید و یا اختیار انجام کاری را داشته باشید؟

آیا ایده جدیدی دارید که می‌خواهید آن را امتحان کنید و یا وظایف اضافه دیگری را نیز می‌توانید به عهده بگیرید؟ اینها چیزهایی هستند که باید به آنها توجه کنید.

 

 


 
رژیم غذایی سالم
ساعت ۱۱:۳٥ ‎ق.ظ روز جمعه ٢٩ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: رژیم غذایی سالم ،ویتامین ها و موادمعدنی ،ارزیابی وزن

 رژیم غذایی تأثیر عمده‌ای بر سلامت دارد و قادر است احتمال پیدایش بسیاری از بیماری‌ها را تحت تأثیر قرار دهد؛ برای مثال رژیم غذایی پرچربی، خطر پیدایش بیماری‌های قلبی را می‌افزاید. رژیم غذایی در تنظیم وزن هم اهمیت اساسی دارد. برای متعادل بودن رژیم غذایی لازم است مقادیر مناسبی از هیدرات‌های کربن، چربی، پروتئین، ویتامین و مواد معدنی در آن وجود داشته باشند. غذاهای پرسلولز (فیبر) و به میزان فراوان بخورید اما مصرف غذاهای پرچربی یا شیرین را محدود کنید و از مصرف مقادیر زیاد نمک، و کافئین پرهیز کنید. از مصرف الکل نیز پرهیز کنید. علاوه بر همه اینها، مصرف آب برای زندگی حیاتی است و باید روزانه ? لیوان (? لیتر) آب بنوشید.  

ویتامین ها و موادمعدنی

بدن به انواعی از ویتامین‌ها و موادمعدنی نیازمند است زیرا این مواد نقش حیاتی در رشد و سوخت و ساز (فرایندهای شیمیایی روی دهنده در بدن) دارند. بدن می‌تواند ویتامین‌های K و D را بسازد؛ اما سایر ویتامین‌ها و همه موادمعدنی باید از غذا تأمین شوند. بعضی از گروه‌های خاص به غذاهای مکمل علاوه بر وعده‌های غذایی معمول نیاز دارند. برای مثال زنان باردار برای سلامت جنین به اسیدفولیک نیاز دارند و گیاهخواران نیز چون گوشت یا دیگر محصولات حیوانی را مصرف نمی‌کنند، احتیاج به ویتامین B12 دارند(منبع معمول این ویتامین در محصولات حیوانی است). ویتامین‌های E,D,Aو K را بیش از مقادیر مجاز مصرف نکنید، زیرا بدن این ویتامین‌ها را ذخیره می‌کند و اگر مقادیر زیادی از آنها در بافت های بدن تجمع یابند، ممکن است اثرات سمی داشته باشند. همچنین زنان باردار نیز باید از خوردن غذاهای حاوی مقادیر زیاد ویتامین A پرهیز کنند؛ زیرا این ویتامین اثرات بالقوه مضری بر روی جنین در حال رشد دارد.

 ارزیابی وزن

برای پیشگیری از بیماری‌ها مربوط به داشتن اضافه وزن یا کم وزن بودن لازم است وزن خود را در محدوده طبیعی متناسب با قدتان حفظ کنید. با استفاده از یک نمودار قد/ وزن شبیه آنچه که در زیر نشان داده شده است، می‌‌توانید دریابید که آیا وزنتان در حد طبیعی است یا خیر. راه دیگر ارزیابی وزن با محاسبه «شاخص توده بدن» است. برای محاسبه شاخص توده بدن، وزن خود را برحسب کیلوگرم بر مجذور قدتان برحسب متر تقسیم کنید. BMI کوچکتر از ?? نشان‌دهنده لاغری بیش از حد متعارف و شاخص توده بدن بزرگتر از ?? نشان دهنده ابتلا به اضافه وزن است.

 

                                                                             نرم افزار دانشنامه پزشکی


 
آثار مضر الکل
ساعت ۱۱:۳٥ ‎ق.ظ روز جمعه ٢٩ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: الکل ،آثار مضر الکل

الکل

الکل ماده‌ای است که وضعیت جسمی و ذهنی را تغییر داده، می تواند موجب از دست رفتن کنترل بر رفتار شود و در درازمدت، مشکلات اجتماعی، جسمی و روانی به وجود آورد.  

آثار مضر الکل

مصرف الکل موجب مشکلات وخیمی برای سلامت شخص می شود. الکل پس از نوشیدن، از طریق معده و روده کوچک جذب خون می‌شود و 35 تا 45 دقیقه بعد به حداکثر میزان غلظتش در خون می‌رسد. میزان غلظت به عواملی چون وزن شخص و نیز این که آیا شخص الکل با غذا خورده است یا با معده خالی، بستگی دارد. اگر الکل را با غذا خورده باشید، بدن آن را کندتر جذب خواهد کرد. کبد، الکل را با سرعتی در حدود یک واحد در ساعت تجزیه می‌کند. بدن قادر به تغییر این مقدار نیست؛ بنابراین، هرچه بیشتر الکل بنوشید، بدن وقت بیشتری لازم دارد تا آن را تجزیه کند. در کوتاه مدت، نوشیدن زیاد الکل موجب مستی و خماری می‌شود و در درازمدت به اکثر دستگاه‌های بدن صدمه می‌زند. مصرف دایم و الکل ممکن است موجب وابستگی به الکل و مشکلات اجتماعی از جمله خشونت خانوادگی و بلهوسی شود. الکل کنترل مغز بر خویشتن‌داری و توازن و هماهنگی حرکتی را مختل می‌کند. نوشیدن درازمدت الکل به سلول های مغزی کنترل کننده یادگیری و حافظه صدمه می رساند. مصرف الکل موجب التهاب کبد (هپاتیت) شود. نوشیدن الکل قادر است به کبد صدمه شدید وارد کند و موجب بیماری‌های چون سیروز و سرطان شود. ممکن است در نتیجه مصرف الکل، زخم معده و دوازدهه (اولین قسمت روده کوچک) ایجاد شود. علاوه بر آن، خطر پیدایش سرطان معده نیز وجود دارد. الکل ممکن است، عملکرد جنسی را مختل کند. در درازمدت شاید میزان باروری هم کاهش یابد. نوشیدن الکل رگ‌های پوست را گشاد کرده، موجب دفع گرما از بدن می شود. نوشیدن درازمدت الکل خطر ابتلا به پرفشاری خون را می‌‌افزاید.

 

                                                              نرم افزار دانشنامه پزشکی


 
فواید ورزش برای سلامتی
ساعت ۱۱:۳٥ ‎ق.ظ روز جمعه ٢٩ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: فواید ورزش برای سلامتی ،طرح‌ریزی برنامه ورزشی ،افزایش سن ،زنان باردار

ورزش

 اکثر مردم بر این موضوع واقفند که ورزش، بخش مهمی از نحوه زندگی است. ورزش منظم سلامت جسمی و عقلی را حفظ می کند و قادر است، خطر پیدایش بیماری های مزمن را کاهش دهد، امید به بقا را افزایش دهد و کیفیت زندگی را در طول سال‌های آینده بهبود بخشد. اگر ورزش را جزیی از برنامه روزمره خود نمایید، احتمالاً درخواهید یافت که انرژی بیشتری برای انجام فعالیت‌‌های روزانه معمول ـ مثل خرید، کار منزل، مراقبت از کودک و باغبانی ـ دارید.  

فواید ورزش برای سلامتی

ورزش منظم برای بیشتر دستگاه‌های بدن سودمند است. به ویژه دستگاه قلبی ـ عروقی، دستگاه عضلانی ـ اسکلتی و دستگاه تنفسی. ورزش کردن همچنین با فراهم کردن انبساط خاطر، کاهش استرس و ایجاد تغییراتی که باعث بهبود خلق می‌شوند، برای سلامت ذهنی هم مفید است.

 طرح‌ریزی برنامه ورزشی

برای مفید واقع شدن ورزش، باید مرتب ورزش کرد. توصیه می‌شود روزانه حداقل 30 دقیقه ورزش سبک ـ مثلاً پیاده روی سریع ـ و در حداقل ? روز هفته انجام شود. برای آمادگی جسمانی بیشتر یا برای کاهش وزن باید بیشتر ورزش کنید. باید به انجام دادن فعالیت‌هایی بپردازید که قلب و شش‌ها را به فعالیت وادارند (افزایش استقامت)، تحرک مفاصل را بهبود بخشند (افزایش انعطاف‌پذیری) و قدرت عضلانی را افزایش دهند. اگر تا به حال اصلاً به صورت مرتب ورزش نکرده‌اید یا از نظر سلامت مشکلاتی دارید، قبل از شروع مرتب ورزش با پزشک خود مشورت کنید.

 

 

ورزش کردن سالم و بی‌خطر

برای اجتناب از آسیب یا ورزش بیش از حد، اهداف واقع گرایانه ای برای خود معین کنید. اگر آمادگی جسمانی کافی ندارید، ورزش را به آرامی شروع کنید و به تدریج آن را افزایش دهید. مراقب باشید که بیش از حد ورزش نکنید به طوری که احساس درد یا ناخوشی ننمایید. حتماً برای ورزش از کفش، لباس و تجهیزات محافظتی مناسب استفاده کنید. هرگاه که ورزش می کنید برای پیشگیری از کرامپ عضلانی و خشکی بدن و به حداقل رساندن خطر آسیب به بدن، ابتدا بدن را گرم کنید و در پایان هم به تدریج بدن را سرد کنید نه آن که ناگهان به ورزش خاتمه دهید. چنین برنامه‌ای مستلزم ورزشهای سبک هوازی مثل هروله کردن است که باید به دنبال آن یک رشته حرکات کششی عضلانی هم انجام داد. در اینجا، دو نمونه ا ز حرکات کششی را نشان داده‌ایم: دست خود را بر روی زانوهای خود بگذارید تا بتوانید بدنتان را ثابت نگاه دارید. در حالی که لگن خود را حرکت می‌دهید، کمر خود را صاف نگاه دارید.

 

کشش لگن و ران

زانو بزنید و یکی از پاها را بر روی زمین و در جلوی خود بگذارید. لگن خود را به سمت پایین و جلو حرکت دهید به طوری که عضلات پشت ران کشیده شوند. همین کار را برای پای دیگر انجام دهید.

 

کشش کمر

زانو بزنید و روی پاشنه های خود بنشینید. بازوی خود را رو به بالای سر خود بکشید و به جلو خم شوید و کف دست خود را بر روی زمین بگذارید. بازو، سر و بدن خود را در یک امتداد نگاه دارید.

ورزش در سنین مختلف

اکثر افراد ـ در هر سنی که باشند ـ از ورزش بهره‌های جسمی و ذهنی مختلف می‌برند، ورزش علاوه بر بهبود کلی انعطاف‌پذیری، قدرت و استقامت، منافع متفاوتی برای افراد با گروه‌های سنی متفاوت دارد. در کودکان، ورزش به پرورش استخوان‌ها و عضلات قوی کمک می‌کند، توازن و هماهنگی حرکتی را بهبود می‌بخشد و نوعی سرگرمی هم است. در بزرگسالان، ورزش، خطر بیماری‌های قلبی را به حداقل می رساند، در افراد مسن، ورزش، فرایندهای همراه با پیری ـ مثل کاهش تراکم استخوان ـ را کند می‌کند و این افراد را قادر می کند تا مدت بیشتری توانایی حرکت خود را حفظ کنند. ورزش منظم به زنان باردار نیز کمک می کند تا بهتر از عهده‌ نیازهای دوران بارداری و زایمان برآیند.

 فعالیت کودکان

بازی‌هایی چون فوتبال قادرند جنبه‌های مختلف جسمی کودک از قبیل قدرت، تعادل و هماهنگی و توازن حرکتی را بهبود بخشند. چنین بازی‌هایی موجب سرگرمی هستند و به کودک امکان می‌دهند تا از بین دیگر بازیکنان برای خود دوستانی بیابد.

 زنان باردار

شنا کردن ملایم در دوران بارداری به شما این امکان را می‌دهد تا در حال که آب وزن بدن را تحمل می کند، به کشش عضلات و ورزش دادن آنها بپردازید.

 افزایش سن

فعالیت‌هایی همچون پیاده‌روی با حفظ قدرت عضلانی و انعطاف‌پذیری مفاصل کمک می کند تا آثار ناشی از افزایش سن کمتر شود.

 

 

                                                  نرم افزار دانشنامه پزشکی


 
واکنش‌های شدید و خطرات مواد مخدر و داروها
ساعت ۱۱:۳٥ ‎ق.ظ روز جمعه ٢٩ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: مواد مخدر ،واکنش‌های شدید و خطرات مواد مخدر و داروها

مواد مخدر

 دارو نوعی ماده شیمیایی است که عملکرد یک عضو یا یک فرایند زیست شیمیایی را در بدن تغییر می‌دهد. داروهایی که برای بهبود عملکرد بدن یا درمان بیماری‌ها و اختلالات استفاده می‌شوند، در واقع مصارف پزشکی دارند. بعضی از داروها هم مصرف پزشکی دارد و هم مورد سوءاستفاده قرار می‌گیرد. داروهای دیگری هم وجود دارند که ارزش پزشکی ندارند و فقط برای مقاصد تفریحی مورد استفاده قرار می‌گیرند. سوءمصرف مواد مخدر و داروها ممکن است موجب مشکلات وخیم جسم و روان شود؛ به ویژه در صورتی که فرد به دارو معتاد شود یا مقدار زیادی از آن را مصرف کند و حتی ممکن است موجب مرگ هم بشود. علاوه بر همه این مسایل، مصرف داروهای محرک، غیرقانونی هم است.  

واکنش‌های شدید و خطرات مواد مخدر و داروها

مواد مخدر و داروها خطر زیادی برای سلامتی دارند. مصرف بیش از حد مواد مخدری مثل هرویین و کوکایین ممکن است مرگبار باشد. داروهای دیگری مثل اکستازی ممکن است موجب مرگ هم بشوند. بعضی از مواد مخدر و داروها عملکردهای حیاتی بدن را تغییر می‌دهند؛ برای مثال هروئین قادر است تداخلات سوء با موادی مثل الکل نیز پیش بیاورد. یکی دیگر از آثار شایع مواد مخدر و دارو، وابستگی است که در این حالت وقتی مصرف ‌کننده به دارو دسترسی ندارد میل جسمی و ذهنی شدیدی برای آن می‌یابد. بعضی از مشکلات ممکن است بلافاصله پس از مصرف مواد مخدر روی دهند (حتی بعد از اولین بار مصرف)، ولی مشکلات دیگر هم هستند که پس از استفاده درازمدت ایجاد می شوند. داروهای تزریقی خطرات دیگری هم دارند که مرتبط با استفاده از سر سوزن های غیراستریل است از جمله، عفونت با ویروس نقص ایمنی انسانی (بیماری ایدز)، هپاتیت B یا C یا مسمومیت خونی. اگر خودتان یا یکی از نزدیکانتان دچار سوءمصرف مواد مخدر شده است از پزشک خود درباره، خطرات آن برای سلامت اطلاعاتی کسب کنید و درباره مشاوره و درمان هم راهنمایی بخواهید.

                                                        نرم افزار دانشنامه پزشکی

 


 
روابط جنسی سالم
ساعت ۱۱:۳٥ ‎ق.ظ روز جمعه ٢٩ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: آمیزش جنسی سالم ،روابط جنسی ،روابط جنسی سالم

روابط جنسی سالم

 دوران بلوغ ـ که در طی آن تغییراتی برای گذار از دوران کودکی به بزرگسالی ایجاد می‌شود ـ فرد را از نظر جسمانی آماده فعالیت جنسی و تولید مثل می‌نماید. نمو و گسترش بلوغ عاطفی اغلب بیشتر طول می کشد و مستلزم آن است که هم درباره خودتان یاد بگیرید و هم درباره چگونگی ارتباط با دیگران تجربه بیاموزید. آمیزش جنسی ممکن است تجربه بسیار خوشایندی باشد که احساس خوش و سرحال بودن را تقویت کند و علاوه بر آن آمیزش جنسی منظم با همسر قادر است سلامتی قلبی ـ عروقی را بهبود بخشد و موجب طولانی‌تر شدن عمر شود. با همه این اوصاف، باید از خطراتی که آمیزش جنسی برای سلامتی دارد ـ مثل بارداری و بیماری‌های موسوم به عفونت‌های منتقله از راه جنسی که کلاً یا عمدتاً از طریق مقاربت منتقل می‌شوند ـ نیز آگاه باشید.  

روابط جنسی

ارضای جنسی به ترکیبی از عوامل جنسی و روانی بستگی دارد و آن چه که درباره یک فرد یا یک زوج صادق است ممکن است مناسب دیگری نباشد. هم شما و هم همسرتان باید از دفعات فعالیتی جنسی خرسند باشید و باید قادر باشید درباره فعالیت‌های که برایتان لذت‌بخش یا ناخوشایند است، گفتگو کنید. هر کسی که رابطه جنسی برقرار می‌کند باید درباره عفونت‌های منتقله از راه جنسی آگاه باشد و بداند که چگونه می‌توان با‌آمیزش جنسی سالم و مطمئن خطر مواجهه با چنین بیماری‌هایی را به حداقل رساند. (همین صفحه). علاوه بر آن، برای اجتناب از بارداری‌های ناخواسته، باید با روش‌های پیشگیری از بارداری آشنا باشید (به مبحث «روش‌های پیشگیری از بارداری در مردان» ص ??? و «روش‌های پیشگیری از بارداری در زنان» ص ??? مراجعه نمایید). گذراندن دوره‌هایی از کاهش موقت میل جنسی یا ناتوانی در اجرای اعمال جنسی شایع است. (به مبحث «کاهش میل جنسی در مردان» ص ??? و در «کاهش میل جنسی در زنان» ص ??? مراجعه نمایید). چنین مسایلی اغلب ناشی از استرس یا مشکلات عاطفی یا نتیجه استفاده از الکل، داروهای محرک یا بعضی از داروها است. اختلالاتی مثل دیابت قندی قادرند مشکلات جنسی بلند مدت‌تری ایجاد نمایند. گفتگو با همسرتان درباره نگرانی‌هایی که دارید، اهمیت بسیار دارد. در صورت تداوم مشکل به پزشک خود رجوع کنید.

آمیزش جنسی سالم

معمولاً تماس با پوست آلوده یا مایعات بدن مثل منی، خون و ترشحات مهبلی، عامل انتشار عفونت‌های منتقله از راه جنسی و بیماری‌ مقاربتی می باشند. بسیاری از انواع بیماری‌های مقاربتی ناراحت کننده‌اند ـ هرچند که صرفاً مشکلات خفیف ایجاد می‌کنند ـ اما بعضی هم مثل عفونت ویروس ایمنی انسانی (بیماری ایدز) حیات را به مخاطره می‌افکنند. اقدامات ساده ای وجود دارند که برای حمایت از خود می توانید انجام دهید. در صورت ابتلا به عفونت‌های منتقله از راه آمیزشی، باید تا هنگام درمان و علاج از عفونت، از فعالیت جنسی بپرهیزید.

 

 


 
رژیم غذایی سالم
ساعت ۱۱:۳٥ ‎ق.ظ روز جمعه ٢٩ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: رژیم غذایی سالم ،ویتامین ها و موادمعدنی ،ارزیابی وزن

 رژیم غذایی تأثیر عمده‌ای بر سلامت دارد و قادر است احتمال پیدایش بسیاری از بیماری‌ها را تحت تأثیر قرار دهد؛ برای مثال رژیم غذایی پرچربی، خطر پیدایش بیماری‌های قلبی را می‌افزاید. رژیم غذایی در تنظیم وزن هم اهمیت اساسی دارد. برای متعادل بودن رژیم غذایی لازم است مقادیر مناسبی از هیدرات‌های کربن، چربی، پروتئین، ویتامین و مواد معدنی در آن وجود داشته باشند. غذاهای پرسلولز (فیبر) و به میزان فراوان بخورید اما مصرف غذاهای پرچربی یا شیرین را محدود کنید و از مصرف مقادیر زیاد نمک، و کافئین پرهیز کنید. از مصرف الکل نیز پرهیز کنید. علاوه بر همه اینها، مصرف آب برای زندگی حیاتی است و باید روزانه ? لیوان (? لیتر) آب بنوشید.  

گروه‌های غذایی

این نمودار دایره ای نشان دهنده  گروه غذایی اصلی و نسبتی از کل رژیم غذایی است که هر گروه تشکیل می‌دهد. غذاهایی که بخش‌های بزرگتری از نمودار را به خود اختصاص داده‌اند، باید نسبت به بخش‌های کوچک تر، جزء بیشتری از رژیم غذایی را شامل شوند.

 ویتامین ها و موادمعدنی

بدن به انواعی از ویتامین‌ها و موادمعدنی نیازمند است زیرا این مواد نقش حیاتی در رشد و سوخت و ساز (فرایندهای شیمیایی روی دهنده در بدن) دارند. بدن می‌تواند ویتامین‌های K و D را بسازد؛ اما سایر ویتامین‌ها و همه موادمعدنی باید از غذا تأمین شوند. بعضی از گروه‌های خاص به غذاهای مکمل علاوه بر وعده‌های غذایی معمول نیاز دارند. برای مثال زنان باردار برای سلامت جنین به اسیدفولیک نیاز دارند و گیاهخواران نیز چون گوشت یا دیگر محصولات حیوانی را مصرف نمی‌کنند، احتیاج به ویتامین B12 دارند(منبع معمول این ویتامین در محصولات حیوانی است). ویتامین‌های E,D,Aو K را بیش از مقادیر مجاز مصرف نکنید، زیرا بدن این ویتامین‌ها را ذخیره می‌کند و اگر مقادیر زیادی از آنها در بافت های بدن تجمع یابند، ممکن است اثرات سمی داشته باشند. همچنین زنان باردار نیز باید از خوردن غذاهای حاوی مقادیر زیاد ویتامین A پرهیز کنند؛ زیرا این ویتامین اثرات بالقوه مضری بر روی جنین در حال رشد دارد.

ارزیابی وزن

برای پیشگیری از بیماری‌ها مربوط به داشتن اضافه وزن یا کم وزن بودن لازم است وزن خود را در محدوده طبیعی متناسب با قدتان حفظ کنید. با استفاده از یک نمودار قد/ وزن شبیه آنچه که در زیر نشان داده شده است، می‌‌توانید دریابید که آیا وزنتان در حد طبیعی است یا خیر. راه دیگر ارزیابی وزن با محاسبه «شاخص توده بدن» است. برای محاسبه شاخص توده بدن، وزن خود را برحسب کیلوگرم بر مجذور قدتان برحسب متر تقسیم کنید. BMI کوچکتر از نشان‌دهنده لاغری بیش از حد متعارف و شاخص توده بدن بزرگتر از  نشان دهنده ابتلا به اضافه وزن است.

                                                                                                          نرم افزار دانشنامه پزشکی


 
دخانیات و سیگار
ساعت ۱۱:۳٥ ‎ق.ظ روز جمعه ٢٩ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: دخانیات و سیگار ،زیان‌های سیگار کشیدن برای سلامتی ،سیگار کشیدن و سرطان ریه ،استفاده از برچسب نیکوتینی

دخانیات و سیگار

 

تنباکو بیش از همه در سیگار کشیده می‌شود اما در پیپ و سیگار برگ هم وجود دارد و می‌توان به صورت انفیه هم آن را تدخین کرد یا جوید. تنباکو به هر شکلی که مصرف شود، برای سلامت، مضر است. در ایران، سیگار کشیدن یکی از علل عمده مرگ در افراد با سن کمتر از ?? سال است. سیگار کشیدن، سلامت «افراد غیرسیگاری‌» را هم که در واقع دود سیگار دیگران را استنشاق می‌کنند، به مخاطره می‌اندازد. تنها راه پیشگیری از این خطراتی که برای سلامتی وجود دارد، اجتناب از سیگار کشیدن و اجتناب از تماس و همنشینی با افراد سیگاری است.  

زیان‌های سیگار کشیدن برای سلامتی

دود تنباکو حاوی مواد آسیب رسان بسیاری برای سلامتی است: مثل قطران، مونوکسیدکربن و نیکوتین. قطران راه‌های هوایی را تحریک می‌کند؛ مونوکسیدکربن به گویچه‌های سرخ متصل شده، توانایی آنها را برای حمل اکسیژن کاهش می‌دهد؛ و نیکوتین هم اعتیادآور است. دودتنباکو حاوی مواد سرطانزا هم می باشد که به شش‌ها و اعضای دیگر آسیب می رسانند. دود سیگار، چشم، بینی و گلو را تحریک می‌کند و در درازمدت ممکن است موجب سرطان ریه و بیماری قلبی ـ عروقی شود. مواجهه کودکان با دود سیگار، خطر پیدایش عفونت‌ها ـ مثلاً عفونت‌های گوش ـ را افزایش می‌دهد و قادر است آغازگر آسم و آلرژی باشد. شیرخوارانی که از مادران سیگاری متولد می‌شوند، کوچک‌تر از حد معمول هستند و در معرض خطر بیشتری برای نشانگان مرگ ناگهانی شیرخوار (مرگ در گهواره) می‌باشند.

 

 

سیگار کشیدن و سرطان ریه

این نمودار نشان می دهد که احتمال پیدایش سرطان ریه، در مردان و زنان سیگاری به ترتیب بیش از ?? و ?? برابر مردان و زنان غیرسیگاری است. افرادی که قبلاً سیگاری بوده‌اند ولی دیگر سیگار نمی‌کشند، دچار خطرات بسیار کمتری می‌باشند. ?? سال پس از ترک سیگار خطر ابتلا به سرطان ریه در این افراد بیش از ??% کاهش یافته است.

 

 

ترک سیگار

اگر سیگار نکشید یااگر قبل از پیدایش بیماری‌ها، آن را ترک کنید، می‌توانید مانع از بیماری‌های قلب یا ریه شوید. مهم نیست که چه مدت سیگاری بوده‌اید؛ با ترک سیگار می توانید از صدمه رسیدن بیشتر به سلامتی خود جلوگیری کنید. اگر در ترک سیگار نیازمند کمک هستید، برای مشاوره به پزشک خود مراجعه کنید. اگر می خواهید خودتان به این کار مبادرت کنید، فهرستی از دلایل علاقمندی خود به آن فراهم کنید و فهرستی هم از دلایل علاقمندی خود به سیگار کشیدن تهیه نمایید. راه هایی برای مقابله با وسوسه سیگار کشیدن، پیدا کنید و از خانواده و دوستانتان هم بخواهید شما را یاری کنند. برای ترک کامل سیگار، روزی را انتخاب کنید که تقریباً استرس نداشته باشید و همه سیگارها، کبریت‌ها، فندک‌ها و جاسیگاری‌ها را دور بریزید، ممکن است علایم ترک سیگار ـ مثل تحریک‌پذیری ـ ایجاد شود و میل بسیار به نیکوتین در شما ایجاد شود. چیزهایی مثل برچسب آدامس نیکوتینی مانع چنین تمایلی می شوند. اگر مجدداً شروع به سیگار کشیدن کردید، بررسی کنید که این امر چرا روی داده است و به دلیل ترک رجوع کرده، از نو شروع کنید.

 

استفاده از برچسب نیکوتینی

برچسب‌های نیکوتینی مقادیر ثابتی از نیکوتین را از طریق پوست به بدن می رسانند و مانع تمایل شدید فرد به سیگار کشیدن می‌شوند.

                                                       نرم افزار دانشنامه پزشکی

 

 


 
استرس ، منشأ و شیوه درمان آن
ساعت ۱۱:۳٥ ‎ق.ظ روز جمعه ٢٩ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: منشأ استرس ،استرس ،تشخیص های نشانه‌های استرس ،تغییر دادن روش زندگی

استرس

 استرس نوعی نیاز جسمی یا ذهنی است که در ما پاسخ‌های خاصی را بر می‌انگیزد و به ما امکان می دهد تا با خطر مبارزه کنیم یا از آن بگریزیم. مقادیر کم استرس قادر است عملکرد شما را در اوضاع و احوال خاصی مثل ورزش و کار بهبود بخشد اما استرس بیش از حد به سلامت شخصی آسیب می رساند. با مشخص نمودن شرایط استرس‌زا و یافتن راه‌هایی برای مقابله با آن، قادر خواهید بود، استرس‌های مضر را به حداقل برسانید.  

 منشأ استرس

استرس ممکن است از حوادث یا شرایط برونی، واکنش های فردی به تنش ها یا ترکیبی از این عوامل ناشی شده باشد. از جمله منابع عمده برونی استرس می توان مشکلات درازمدتی مثل روابط خانوادگی ناراحت‌کننده، بیماری‌های ناتوان کننده یا بیکاری و نیز تغییرات عمده حتی تغییرات خوشایندی مثل ازدواج یا اثاث‌کشی و جمع شدن استرس های روزانه مثل دیررفتن سرکار یا گیرکردن در ترافیک را نام برد. از جمله الگوهای رفتاری ایجادکننده یا تشدیدکننده استرس هم می توان ناشکیبایی و پرخاشگری، عدم اعتماد به نفس و احساسات سرکوبگری مثل تنش یا اضطراب را بر شمرد.

تشخیص های نشانه‌های استرس

اگر نشانه های استرس، زود تشخیص داده شوند، برای پیشگیری از مشکلاتی که برای سلامت ایجاد ممکن است شود، باید اقداماتی انجام داد. داشتن انرژی کمتر از حد معمول، کاهش اشتها یا خوردن بیش از حد معمول از جمله این نشانه‌ می‌باشد، ممکن است دچار سردرد یا زخم‌های دهان شوید و بیش از حد مستعد ابتلا به عفونت‌های خفیفی همچون سرماخوردگی شوید. اگر احساس استرس، زیاد باشد، ممکن است مضطرب، بغض کرده، تحریک‌پذیر یا غمگین باشید. خواب ممکن است مختل شود و روابط با دیگران کدورت یابد. برای آن که از این حالت رهایی یابید ممکن است به الکل، تنباکو یا موادمخدر وابسته شوید. اگر استرس موجب هر یک از این مشکلات شود، درصدد کمک از خانواده، دوستان یا پزشک خود برآیید.

 تغییر دادن روش زندگی

اگر روش زندگی‌تان پر از استرس است، سعی کنید آثار مضر استرس را کم کنید. وقتی را برای گذراندن اوقات خود با خانواده یا دوستان کنار بگذارید و فعالیت‌های لذت‌بخش انجام دهید. ورزش کردن منظم نیز همانند آموختن، آسوده سازی و تمدد اعصاب هوشیارانه‌ بدن، قادر است تنش ‌های جسمی را تسکین دهد (به مبحث «تمرین‌های تمدد اعصاب» در همین صفحه مراجعه نمایید). کارهای پراسترس را به بخش های کوچک و آسان تقسیم کنید. بیشتر برروی کارهای مهم تمرکز کنید و برای حفظ زمان و انرژی خود، تعداد کارهایی را که کمتر ضروریند، کاهش دهید . اگر افراد، توقعات بیش از حد از شما دارند، سعی کنید این توقعات را کمتر کنید.

 تمرین‌های تمدد اعصاب

در صورتی که دچار استرس شوید، عضلات منقبض شده، قلب تندتر می زند و تنفس کم عمق و سریع می شود. با یادگیری برنامه‌های ساده تمدد اعصاب به ذهن و جسم خود آرامش ببخشید. این برنامه پاسخ بدن را به استرس کاهش می دهند. شیوه تنفسی که در این جا نشان داده شده است ممکن است موجب کاهش استرس شود. برای کسب اطلاعات بیشتر، از پزشک خود پرسش نمایید و ببینید که آیا او کلاس های تمدد اعصاب را تمدید می نماید یا خیر.

 تنفس برای تمدد اعصاب

با استفاده از دیافراگم و عضلات شکم خود، آرام و عمیق تنفس کنید. دستی را برروی قفسه سینه و دست دیگر را برروی شکم قرار دهید. دستی که برروی شکم است باید بیش از دست دیگر حرکت کند.

                                                                          نرم افزار دانشنامه پزشکی

 

 


 
چگونه در حالیکه پشت کامپیوتر خود نشسته ایم نرمش کنیم؟
ساعت ٦:٥٤ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٢۸ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: چگونه در حالیکه پشت کامپیوتر خود نشسته ایم نرمش کن

در این قسمت نیز، نرمش های ساده ای که باعث بهبود سلامتی و وضعیت جسمی شما هنگام کارکردن با رایانه می شود را پیش می گیریم .

??) در زمانی که نشسته اید ، پاهای خود را به روی پنجه برده و دوباره به زمین بگذارید ,آن قدر این کار را انجام دهید که پاهایتان کمی خسته شود، ده دقیقه دیگر این کار را ادامه دهید و این کار را برای یک ساعت به صورت مدام انجام دهید . این حرکت باعث تقویت ساق پا های شما می شود .

?? ) یک بطری آب در کنار خود داشته باشید و عادت کنید که هر نیم ساعت آب بنوشید . اگر این عمل را دائما انجام دهید احساس خواهید کرد که هوشیار تر هستید و در دراز مدت لاغر خواهید شد .

 نکات

 • صندلی خود را به عقب برده و به کمر خود زاویه بیشتری از نود درجه بدهید .

• از سلامت چشمان خود غافل نشوید . خیره شدن به یک چیز مثل یک صفحه نمایش برای یک مدت طولانی برای چشمان شما مضر است، پس به چشمان خود استراحت داده و از پنجره به بیرون نظاره کنید و به چیز هایی با مصافت های دور تر نگاه کنید تا سلامت چشمی خود را حفظ نمائید .اگر از نمایش گر هایLCD استفاده کنید بهتر است . چون دیدن صفحه آنها برای چشم آسانتر است . اپتومتریست ها به شما پیشنهاد می کنند اگر زمان طولانی را به تماشای صفه نمایشگر مشغول هستید از قانون ?? - ?? -?? پیروی کنید،این قانون می گوید که پس از هر بیست دقیقه نگاه کردن به صفحه نمایش،باید بیست ثانیه به شیئی که بیست فوت از شما دور تر است نگاه کنید .

• تا زمانی که چیزی در حال حرکت است ،به شما کمک خواهد شد تا اندامتان در وضعیت بهتری نگه داشته شود . حرکات ثابت باعث سوختن کالری و کمک کردن به سلامت شما می شود . باید توجه داشت که انجام این تمارین در حین کار کردن با کامپیوتر با وجود موثر و کمک بخش بودن هیچ گاه جایگزین مناسبی به جای باشگاه رفتن و یک ورزش مستمر نیست .

• ثابت و بی حرکت ننشینید .تحرک و جا به جا شدن در زمان نشستن راه مناسبی برای حفظ سلامت حرکت بدن است و همینطور ضربه زدن به پا،زیاد سرو صدا نکنید چون سر وصدا دیگران را اذیت می کند .

• همیشه آب برای نوشیدن در کنار خود داشته باشید .

• اگر تنها هستید برای چند لحظه کامپیوتر را خاموش کنید و نرمش کنید . اگر با موبایل حرف میزنید بایستید و حرکات کششی انجام دهید , پاهای خود را بالا ببرید و یا هر کاری که موجب جنب و جوش خود در زمان استراحت می شود، ادامه دهید و حرکت کنید .

• از نرمش هایی استفاده کنیدکه ماهیچه های رو به روی هم و متضادرا ترکیب می کند ( عضله خم کننده و عضله منبسط کننده ها مثل عضله های دو سر و سه سر ) این یک تمرین خوب و مناسب است. دستان خود را به هم قلاب کنید طوری که کف دستهایتان رو به روی هم باشد. با کف یک دست به سمت پائین و با کف دست دیگر به سمت بالا فشار بیاورید .

• اگر یک دونده هستید میتوانید روی زمین بنشینید و همزمان حرکات کششی را در حین کار با کامپیوتر انجام دهید . با این کار در وقت خود نیز صرفه جویی کرده اید .

• گوش کردن به موسیقی در حین کار باعث تحریک شدن بدن به تکان خوردن و دور کردن استرس از ان است. یک دستگاه پخش موسیقی کوچک برای این کار مناسب تر است .

• توپ های تعادلی وجود دارند که با نشستن روی آنها در حین انجام کار و ثابت نگه داشتن بدن روی آن به سوختن کالری بدن کمک می کند . اگر امکان تعویض صندلی خود با این توپ ها را در محیط کار ندارید آن را با صندلی کامپیوتر خود در خانه عوض کنید .

• از نرمش های Kegel در حال نشستن و کار کردن با کامپیوتر استفاده کنید .

 

                                                           نرم افزار دانشنامه پزشکی

 


 
توصیه هائی برای پیاده روی
ساعت ٦:٥٤ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٢۸ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: توصیه هائی برای پیاده روی ،چه بپوشیم؟

 

 تعداد زیادی از پزشکان مشوق هر نوع پیاده روی هستند، پیاده روی امکان بیماریهای قلبی را کاهش میدهد و میتواند راه مطمئنی برای حفظ تناسب اندام و در نتیجه سلامتی بیشتر شود. بعلاوه پیاده روی کاری است آسان که میتوانید برایش به راحتی برنامه ریزی کنید و این برنامه را ادامه دهید. در اینجا به چند نکته که شما را در مسیر صحیح قرار میدهند اشاره میکنیم:

 ? چه بپوشیم

 ?- از یک جفت کفش راحت و کاملا اندازه شروع میکنیم. یک فروشگاه مطمئن کفش ورزشی میتواند به شما در انتخاب کفش مناسب کمک کند.توجه کنید که کفش کف طبی متناسب با گودی کف پا و کنارههایی محکم داشته باشد. از آنجایی که معمولا یک پا کمی بزرگتر از پای دیگر است،کفش خود را متناسب با اندازه پای بزرگتر خود انتخاب کنید.

?- جورابهایی را انتخاب کنید که بیشتر میپسندید،ممکن است شما جورابهایی با بافت متراکم و ضخیم انتخاب کنید که چسبان هستند و از میزان اصطکاک پا و کفش کم میکنند و یا نوع نازک که جاذب رطوبت هستند ویا نوع نخی را ترجیح دهید.

?- لباسهای آزاد و راحت بپوشید و اگر هوا سرد است به جای یک پوشش ضخیم از چند پوشش نازک و سبک استفاده کنید تا بتوانید پس از گرم شدن از تعداد آنها کم کنید

 ? چگونه شروع کنیم تا بتوانیم ادامه دهیم

 ? - با یک میزان متناسب و نسبتا کوتاه شروع کنید.برای مثال ?? تا ?? دقیقه با سرعت متوسط راه بروید.

? - پیاده روی شما باید شامل سه بخش باشد: گرم کردن، طی کردن مسافت مورد نظر و حرکات پایانی برای خنک کردن بدن.

?- برای گرم شدن ? دقیقه اول را با سرعت کم،در حدود نصف سرعت عادی خودتان راه بروید. بعد مکث کنید و مقداری حرکات کششی انجام دهید. تمرکز حرکاتتان روی مچ پا رانها و پشت ساق پا باشد.این کار موجب نرمی و انعطاف پذیری ماهیچه هایتان میشود.اما توجه کنید که این کار تنها در صورتی مفید است که بدنتان را گرم کرده باشید.کششها باید آرام و با مکث باشد و فشار بیش از حد بر ماهیچه ها وارد نکند.

?- پس از حرکات کششی با سرعت عادی شروع به راه رفتن کنید.سرعت و مسافت پیاده روی باید متناسب با سن و شرایط عمومی بدنتان باشد.هرگز از حد تعادل خارج نشوید. زمانی که قادر باشید بدون تنگی نفس هنگام راه رفتن گفتگو کنید،از سرعت مناسب خارج نشده اید.

?- شانه های خود را عقب نگه دارید و عضلات خود را آزاد کنید.بگذارید دستهایتان آزادانه در کنارتان تاب بخورند.

?- قدمهای خود را به صورت پاشنه – پنجه بردارید. کف پا را بر زمین نکوبید.

?- گامهای منظم بردارید تا سرعتتان یکنواخت باشد.

?- در ? دقیقه آخر پیاده روی، به تدریج گامهایتان را کوتاه و سرعتتان را کم کنید تا به سرعت اولیه زمان گرم کردن برسید. پیاده روی خود را با تعدادی حرکت کششی تمام کنید. این کار ماهیچه ها را از انقباض خارج کرده و ضربان قلب را به حالت طبیعی برمیگرداند.

 ? انتخاب سرعت مناسب

 ? به تدریج، برای مثال در طول یک هفته، ? دقیقه به زمان پیاده روی خود اضافه کنید.حرکات کششی را هرگز حذف نکنید.

? هنگامی که زمان پیاده روی شما به ?? دقیقه یا بیشتر رسید، سعی کنید مسافت حرکت خود را در همین چهارچوب زمانی افزایش دهید .

? برای بدست آوردن بهترین نتیجه، حداقل ? مرتبه در هفته و هربار به مدت ?? دقیقه یا بیشتر پیاده روی کنید.

? از هر فرصتی برای بیشتر راه رفتن استفاده کنید، حتی اگر در این حد باشد که در مدت پخش تبلیغات از تلویزیون از جای خود بلند شوید و کاری انجام دهید.(یادتان باشد که این کار رفتن به سراغ یخچال نباشد!)

? چگونه از صدمات احتمالی پیشگیری کنیم

 ?- عدم ثبات یکی از دلایل اصلی بروز صدمات بدنی در ورزش است. کلید موفقیت در افزایش تدریجی شدت و مقدار (زمان و مسافت) است. امکان اینکه در جلسه اول پیاده روی در ماهیچه های خود احساس کوفتگی کنید وجود دارد و کاملا طبیعی است و در عرض ??- ?? ساعت برطرف میشود.

?- مراقب باشید که زودتر از زمان مناسب زمان،سرعت و مسافت پیاده روی خود را افزایش ندهید.

?- اگربرای مدت چند هفته به دلیلی موفق به پیاده روی نشدید، انتظار نداشته باشید که بتوانید با همان سرعت و قدرت قبل ادامه دهید، طبعا مدتی زمان برای بازگشت به حالت قبل لازم است.

?- در صورتی که پاشنه کفشهایتان ساییده شده است، بخصوص اگر این ساییدگی نا منظم است، باید به فکر تهیه کفش جدید باشید.

 ? پیاده روی مزایای بیشماری دارد

 ?- قلب شما را سالم نگه میدارد. فعالیتهای بدنی موجب کاهش فشار خون بالا شده و میزان کلسترول "مفید" را در خون افزایش می دهد که خود عاملی برای جلوگیری از حمله قلبی است. داشتن اندام مناسب خطر ابتلا به دیابت، سکته قلبی و فشار خون بالا را کاهش میدهد.

?- انرژی شما را افزایش میدهد. پیاده روی قابلیتهای شما را در انجام کارهای روزانه و مقابله با تنشهای روحی افزایش میدهد.

?- به خوابیدن شما کمک میکند. اگر از بیخوابی رنج میبرید، پیاده روی کمک بزرگی برای داشتن یک خواب راحت و بدون تنش است.

?- استخوانهای شما را سالم نگه میدارد. پیاده روی از پوکی استخوان جلوگیری میکند و اصولا هر ورزشی که موجب مقاومت بدن در برابر نیروی جاذبه شود، در استحکام استخوانها بسیار موثر است.

یک نکته مهم :اگر بالای ?? سال سن دارید و قبلا هرگز ورزش نکرده اید، حتما قبل از شروع پرزش با پزشک خود مشورت کنید.

                                                      نرم افزار دانشنامه پزشکی

 


 
آهسته دویدن و دویدن
ساعت ٦:٥٤ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٢۸ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: آهسته دویدن و دویدن

 این تمرینها را برای سه دوره بررسی می کنیم: سه ماهه اول، سه ماهه دوم و سه ماهه سوم.

دویدن آرام می تواند سریعترین و موثرترین راه برای به فعالیت درآوردن قلب و بدن باشد. همچنین، می توانید این فعالیت را در هر بخش از برنامه روزانه که وقت کافی دارید انجام دهید: یک روز که وقت کافی ندارید 15 دقیقه بدوید، و روز دیگر که وقت کافی دارید حدودا نیم ساعت را به دویدن اختصاص دهید. با این حال، اگر پیش از حامله شدن تجربه این ورزش را نداشته اید، این فعالیت احتمالا نمی تواند گزینه مناسبی برای شما باشد. در دوران حاملگی، بدن شما میزان بیشتری از هورمون ریلکسین را ترشح می کند، که مفاصل شما را شل کرده و احتمال مصدومیت را در شما افزایش می دهد. پس اگر یک دونده حرفه ای نیستید، بهتر است حداقل تا زمان زایمان، از این کار صرف نظر کنید. بارداری دوران مناسبی برای شروع این فعالیت نیست و بهتر است به پیاده روی یا فعالیتهای دیگری که برای خانمهای حامله ایمن و بی خطر است بپردازید. دویدن فشار زیادی بر لگن شما وارد می کند، پس انجام تمرینهای لگنی را در حین دویدن فراموش نکنید: انجام این تمرینها تنها چند دقیقه قبل و بعد از دویدن، کافی نخواهد بود.

 سه ماهه اول:

 موارد احتیاطی و پیشگیری معمول را (از قبیل زیر نظر گرفتن ضربان قلب، و نوشیدن مقادیر زیاد آب قبل، بعد و در حین دویدن) مراعات نمایید. در غیر این صورت، ممکن است بدن شما مقادیر زیادی آب را از دست بدهد، که در نتیجه ممکن است خونرسانی به رحم کاهش یافته و حتی موجب بروز انقباضات زودرس زایمانی نیز شود. از دویدن در هوای گرم و مرطوب خودداری کنید. گرم شدن بیش از حد بدن، خصوصا در سه ماهه اول، ممکن است خطرات بالقوه ای برای کودک شما داشته باشد؛ شما باید از گرم شدن بیش از حد بدن خود جلوگیری نمایید. بعلاوه، کفشهای مناسبی را انتخاب کنید که پاهایتان را به میزان کافی حمایت کنند.

 سه ماهه دوم:

 محل مرکز ثقل بدن شما در حال تغییر است و شکم شما در حال بزرگ شدن می باشد؛ در نتیجه احتمال لیز خوردن و افتادن برای شما زیاد شده است. برای ایمنی بیشتر تنها در مسیر پیاده روهای صاف و مسطح به دویدن بپردازید. اگر تعادل خود را از دست دادید، سعی کنید که در جهت مناسبی بر روی زمین بیفتید: به پهلو، یا روی دستها و زانوها؛ از افتادن بر روی شکم به شدت جلوگیری کنید.

سه ماهه سوم:

همانند سه ماهه اول و دوم، مراقب خود باشید. به یاد داشته باشید که اگر خیلی خسته هستید، به سراغ این فعالیت نروید. هرچند عدم تحرک برای شما نامناسب است، تحرک بیش از حد نیز می تواند خطرناک باشد. خانمهایی که پیش از بارداری نیز دویدن یا آهسته دویدن را انجام می دادند، می توانند با لذت به این کار ادامه دهند. اگر چه با افزایش سن حاملگی بهتر است مسافت، زمان و شدت فعالیت خود را کاهش دهید. به بدن خود فشار نیاورید و مراقب علائم خطر احتمالی باشید.

نرم افزار دانشنامه پزشکی

 


 
فواید پیاده روی
ساعت ٦:٥٤ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٢۸ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: فواید پیاده روی

یاده روی یکی از بهترین ورزشها برای خانمهای حامله است که بدون وارد آوردن فشار بیش از حد بر زانو و قوزک پا، وضعیت بدنی آنها را در حالت مناسبی نگه می دارد. این فعالیت برای تمام 9 ماه حاملگی، سالم و ایمن ارزیابی می شود و در صورتی که شما قبلا به طور منظم ورزش نمی کردید، یکی از آسانترین راههای آغاز ورزش کردن است.

در صورتی که قبلا هم پیاده روی می کردید، برنامه خود را ادامه دهید. اگر پیش از حاملگی، برای مدتی طولانی فعالیت چندانی نداشته اید، از پیاده روی آرام آغاز کنید و به تدریج میزان آن را به 20 تا 30 دقیقه پیاده روی تند برسانید. می توانید هر چند دقیقه یکبار، پیاده روی خود را از حالت آرام به سریع و بالعکس تغییر دهید. بهتر است این تمرین را حداقل سه بار در هفته انجام دهید. در صورتی که به طور منظم و مداوم به ورزش نپردازید، خطر بروز آسیب دیدگی در شما افزایش می یابد؛ بعلاوه در صورتی که گهگاهی به ورزش بپردازید، از مزایا و منافع ورزش بهره نخواهید برد. انجام تمرینهای مربوط به ماهیچه های کف لگن خود را در حین پیاده روی فراموش نکنید.

هنگامی که عازم پیاده روی هستید، مقداری آب با خود ببرید تا بدن شما مقادیر زیادی آب از دست ندهد، زیرا این امر ممکن است موجب بروز برخی انقباضات عضلانی و همچنین افزایش دمای بدن شود، که این دو عارضه ممکن است به حدی برسند که برای شما و کودکتان خطرناک باشند.

سه ماهه اول: برای شما لازم نیست که عادتهای پیاده روی معمولی خود را خیلی تغییر دهید، فقط اطمینان حاصل کنید که کفشهای شما برای پیاده روی مناسب باشند و حمایت کافی را از پاهای شما به عمل می آورند. اگر هوای بیرون گرم و مرطوب است، از پیاده روی صرف نظر کنید. این وضعیت آب و هوایی، احتمال گرمازدگی شما را افزایش می دهد. هر چند مطالعه ای که خطرات گرم شدن بیش از حد بدن برای بارداری انسان را اثبات کند وجود ندارد، اما برخی مطالعات بر روی حیوانات نشان داده اند که این عامل می تواند منجر به بروز اختلالاتی شود. قبل از آغاز هر گونه برنامه ورزشی در دوران حاملگی، راهنمای مربوط به سلامتی و امنیت را مطالعه و رعایت کنید.

سه ماهه دوم: وضعیت بدنی شما ممکن است در این دوره تغییرات زیادی کرده و از حالت طبیعی خارج شده باشد، پس با توجه به وضعیت راه رفتن خود، از وارد آوردن فشار بیش از حد بر پشتتان جلوگیری کنید. سرتان را صاف بگیرید، چانه خود را به صورت افقی نگه دارید، باسن خود را دقیقا زیر شانه نگه دارید تا از خم شدن پشت خود جلوگیری کنید و مستقیم به مسیر روبروی خود نگاه کنید. دستهای خود را به طور هماهنگ با بدن و با ریتم پیاده روی خود، حرکت دهید تا هم تعادل بدن را حفظ کنید و هم سرعت پیاده روی را افزایش دهید.

سه ماهه سوم: برنامه ورزشی خود را در همان مدت زمان قدیمی که به آن عادت کرده اید، ادامه دهید. با توجه به اینکه به علت بزرگ شدن شکم، نمی توانید پاهای خود را ببینید، از پیاده روی دسته جمعی (پشت سر افراد دیگر) و یا پیاده روی در زمینهای نامسطح که می تواند شما را در خطر از دست دادن تعادل و زمین خوردن قرار دهد، خودداری کنید.

نرم افزار دانشنامه پزشکی

 


 
شش عادت بد ورزشی
ساعت ٦:٥٤ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٢۸ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: شش عادت بد ورزشی ،اینجا کتابخانه نیست: ،مایعات بدن را حفظ کنید: ،ورزشهای استقامت را فراموش نکنید:

 

 فایده بعضی از تمرینها و برنامه های بسیار عادی و معمول در باشگاههای ورزشی میتوانند با عادتهای نادرستی که اتفاقا در میان اهالی ورزش باشگاهی بسیار رایج هستند، به باد برود. در حالی که هنگام حضور در باشگاه، باید از هر دقیقه به نفع خود استفاده کنید.

تنها رفتن به باشگاه تضمین کننده یک جلسه ورزش عالی و مفید نیست. مطالعه هنگام راه رفتن بر روی تردمیل، نخوردن صبحانه و انجام ندادن حرکات با وزنه، از جمله این عادات هستند. در اینجا شش مورد از شایعترین موارد را به شما یادآوری میکنیم تا حضورتان در باشگاه، بی نتیجه نماند:

 اینجا کتابخانه نیست:

 اگر هنگام کار با دستگاهها، توجه خود را بر روی مطلبی در مجله یا یک فصل کتاب متمرکز کنید، به احتمال فراوان به اندازه کافی به ورزش توجه نخواهید کرد. به گفته مربیان، مطالعه هنگام ورزش یکی از بدترین کارهای ممکن است. اگر برای ورزش امده اید باید بر روی کار کشیدن از بدن خود متمرکز شوید نه تقویت مغز! اگر میخواهید هنگام کار با تردمیل یا دوچرخه ثابت، سرتان گرم شود، با هدفون موسیقی بشنوید یا در صورت امکان تلویزیون تماشا کنید. این کارها به توجه کمتری نیاز دارند و میتوانید در حین تماشا، سرتان را بالا گرفته و فعالیت کنید.

 مایعات بدن را حفظ کنید:

 هرچند تعریق هنگام ورزش، به خصوص “خیس عرق شدن” حس بهتر ورزش کردن را در ما ایجاد میکند، اما از دست دادن آب بدن، به هیچ وجه سالم نیست. مربیان کارکشته و قدیمی میگویند که در طی تجربیات خود بارها با افرادی مواجه شده اند که بدون نوشیدن آب، در هوای گرم ورزش کرده و تصور میکنند این کار موجب آب شدن چربی و کاهش وزن میشود، در حالی که آنها تنها بدن خود را از مایعات حیاتی تخلیه میکنند. تعرق زیاد و کاهش شدید آب بدن میتواند به گرفتگی عضلات و آسیبهای ورزشی و غیر ورزشی شدید منجر شود. هنگام ورزش باید مدام یک بطری آب در دسترس داشته و در حد فاصل حرکات ورزشی، آب بنوشید.

ورزشهای استقامت را فراموش نکنید:

 تنها پرداختن به رکاب زدن روی دوچرخه ثابت یا دویدن بر روی تردمیل، به این معناست که شما خود را از محسنات تمرینهای استقامت محروم میکنید. تمرینهای استقامت تاثیر بسیار بیشتری بر سوزاندن کالری و کاهش وزن دارند. ممکن است شما با ?? دقیقه راه رفتن بر روی تردمیل ??? کالری بسوزانید، اما در همین مدت میتوانید با انجام حرکات استقامت با دستگاههای وزنه دار چندکاره، حدود ??? تا ??? کالری بسوزانید. تمرینهای استقامت عضلات را نیز تقویت کرده و بدن را برای فعالیتهای روزمره مانند بالا رفتن از پله، حمل ساکهای خرید و… آماده کرده و بدن را در سنین بالا، متناسب نگه میدارند.

وزنه برداری:

 آیا از این نگران هستید که کار با دمبل و دستگاههای سنگین عضلات شما را به آرنولد شبیه کند؟ اما این نگرانی هر چند بسیار شایع است، اما صحت ندارد. ورزش با دمبل و دستگاههای وزنه دار، موجب درشت شدن و برجسته شدن عضلات زنان نمیشود. به گفته متخصصین، ماهیچه های زنان تنها در صورتی به شکل قهرمانان زیبایی اندام درمی آید که از هورون رشد استفاده کنند. پس عضلات خود را بدون نگرانی تقویت کنید.

 

چیزی بخورید:

 

 

ورزش با معده خالی مانند راندن اتوموبیلی با باک بنزین خالی است. بدن برای حرکت و فعالیت به انرژی نیاز دارد. یک خوراکی سالم مانند موز و مقداری برشتوک و شیر در فاصله رسیدن شما تا باشگاه و آماده شدنتان، هضم میشود و انرژی مورد نیاز بدن را تامین میکند. خوردن چنین غذایی، به خصوص هنگام صبح بسیار مهم است. زیرا بدن در طول شب بدون غذا بوده و شما باید سوخت صبحگاهی را به آن برسانید.

 سؤال کنید:

کوشش برای وارد و ماهر به نظر رسیدن میتواند موجب بروز مشکلاتی شود. تازه واردین به باشگاه باید بدانند که بدترین کار ممکن، نگاه کردن به دیگران و سعی در تقلید کردن حرکات ورزشی آنان است. ممکن است شخصی با یک دستگاه اشتباه کار کند یا به خاطر شرایط بدنی خاص، شیوه تمرین مخصوص به خود داشته باشد. بهترین کار این است که برای استفاده از هر وسیله، از مربیانی که همیشه در باشگاه حضور دارند کمک بگیرید. در هنگام آغاز کار ورزشی با هر مربی، مشکلات بدن خود را با آنها درمیان بگذارید، اگر کمر درد دارید، اگر به تازگی جراحی کرده یا نمیتوانید به جهت خاصی خم شوید، مربی را آگاه کنید تا ناخواسته موجب آسیب دیدگی شما نشود.

                                                                  نرم افزار دانشنامه پزشکی


 
شش عادت بد ورزشی
ساعت ٦:٥٤ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٢۸ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی:

 

 فایده بعضی از تمرینها و برنامه های بسیار عادی و معمول در باشگاههای ورزشی میتوانند با عادتهای نادرستی که اتفاقا در میان اهالی ورزش باشگاهی بسیار رایج هستند، به باد برود. در حالی که هنگام حضور در باشگاه، باید از هر دقیقه به نفع خود استفاده کنید.

تنها رفتن به باشگاه تضمین کننده یک جلسه ورزش عالی و مفید نیست. مطالعه هنگام راه رفتن بر روی تردمیل، نخوردن صبحانه و انجام ندادن حرکات با وزنه، از جمله این عادات هستند. در اینجا شش مورد از شایعترین موارد را به شما یادآوری میکنیم تا حضورتان در باشگاه، بی نتیجه نماند:

 اینجا کتابخانه نیست:

 اگر هنگام کار با دستگاهها، توجه خود را بر روی مطلبی در مجله یا یک فصل کتاب متمرکز کنید، به احتمال فراوان به اندازه کافی به ورزش توجه نخواهید کرد. به گفته مربیان، مطالعه هنگام ورزش یکی از بدترین کارهای ممکن است. اگر برای ورزش امده اید باید بر روی کار کشیدن از بدن خود متمرکز شوید نه تقویت مغز! اگر میخواهید هنگام کار با تردمیل یا دوچرخه ثابت، سرتان گرم شود، با هدفون موسیقی بشنوید یا در صورت امکان تلویزیون تماشا کنید. این کارها به توجه کمتری نیاز دارند و میتوانید در حین تماشا، سرتان را بالا گرفته و فعالیت کنید.

 مایعات بدن را حفظ کنید:

 هرچند تعریق هنگام ورزش، به خصوص “خیس عرق شدن” حس بهتر ورزش کردن را در ما ایجاد میکند، اما از دست دادن آب بدن، به هیچ وجه سالم نیست. مربیان کارکشته و قدیمی میگویند که در طی تجربیات خود بارها با افرادی مواجه شده اند که بدون نوشیدن آب، در هوای گرم ورزش کرده و تصور میکنند این کار موجب آب شدن چربی و کاهش وزن میشود، در حالی که آنها تنها بدن خود را از مایعات حیاتی تخلیه میکنند. تعرق زیاد و کاهش شدید آب بدن میتواند به گرفتگی عضلات و آسیبهای ورزشی و غیر ورزشی شدید منجر شود. هنگام ورزش باید مدام یک بطری آب در دسترس داشته و در حد فاصل حرکات ورزشی، آب بنوشید.

ورزشهای استقامت را فراموش نکنید:

 تنها پرداختن به رکاب زدن روی دوچرخه ثابت یا دویدن بر روی تردمیل، به این معناست که شما خود را از محسنات تمرینهای استقامت محروم میکنید. تمرینهای استقامت تاثیر بسیار بیشتری بر سوزاندن کالری و کاهش وزن دارند. ممکن است شما با ?? دقیقه راه رفتن بر روی تردمیل ??? کالری بسوزانید، اما در همین مدت میتوانید با انجام حرکات استقامت با دستگاههای وزنه دار چندکاره، حدود ??? تا ??? کالری بسوزانید. تمرینهای استقامت عضلات را نیز تقویت کرده و بدن را برای فعالیتهای روزمره مانند بالا رفتن از پله، حمل ساکهای خرید و… آماده کرده و بدن را در سنین بالا، متناسب نگه میدارند.

وزنه برداری:

 آیا از این نگران هستید که کار با دمبل و دستگاههای سنگین عضلات شما را به آرنولد شبیه کند؟ اما این نگرانی هر چند بسیار شایع است، اما صحت ندارد. ورزش با دمبل و دستگاههای وزنه دار، موجب درشت شدن و برجسته شدن عضلات زنان نمیشود. به گفته متخصصین، ماهیچه های زنان تنها در صورتی به شکل قهرمانان زیبایی اندام درمی آید که از هورون رشد استفاده کنند. پس عضلات خود را بدون نگرانی تقویت کنید.

 

چیزی بخورید:

 

 

ورزش با معده خالی مانند راندن اتوموبیلی با باک بنزین خالی است. بدن برای حرکت و فعالیت به انرژی نیاز دارد. یک خوراکی سالم مانند موز و مقداری برشتوک و شیر در فاصله رسیدن شما تا باشگاه و آماده شدنتان، هضم میشود و انرژی مورد نیاز بدن را تامین میکند. خوردن چنین غذایی، به خصوص هنگام صبح بسیار مهم است. زیرا بدن در طول شب بدون غذا بوده و شما باید سوخت صبحگاهی را به آن برسانید.

 سؤال کنید:

کوشش برای وارد و ماهر به نظر رسیدن میتواند موجب بروز مشکلاتی شود. تازه واردین به باشگاه باید بدانند که بدترین کار ممکن، نگاه کردن به دیگران و سعی در تقلید کردن حرکات ورزشی آنان است. ممکن است شخصی با یک دستگاه اشتباه کار کند یا به خاطر شرایط بدنی خاص، شیوه تمرین مخصوص به خود داشته باشد. بهترین کار این است که برای استفاده از هر وسیله، از مربیانی که همیشه در باشگاه حضور دارند کمک بگیرید. در هنگام آغاز کار ورزشی با هر مربی، مشکلات بدن خود را با آنها درمیان بگذارید، اگر کمر درد دارید، اگر به تازگی جراحی کرده یا نمیتوانید به جهت خاصی خم شوید، مربی را آگاه کنید تا ناخواسته موجب آسیب دیدگی شما نشود.

                                                                  نرم افزار دانشنامه پزشکی


 
اصناف فرشتگانى که تدبیر امور این عالم را مى‏نمایند
ساعت ٢:٢۱ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢٧ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: اصناف فرشتگانى که تدبیر امور این عالم را مى‏نمایند ،سوگند به فرشتگانى که

 

1- وَ النَّازِعاتِ غَرْقاً* وَ النَّاشِطاتِ نَشْطاً* وَ السَّابِحاتِ سَبْحاً* فَالسَّابِقاتِ سَبْقاً* فَالْمُدَبِّراتِ أَمْراً. « آیات 1 تا 5، از سوره 79: النّازعات‏»

«سوگند به فرشتگانى که در هنگام امر پروردگار، نسبت به امرى از امور عالم از جاى خود حرکت نموده و از موقف خطاب، براى انجام مأموریّت در این عالم با شدّت و جدّیت پائین مى‏آیند.

و سوگند به فرشتگانى که از موقف خطاب، براى انجام مأموریّت به تمام مَعنى الکلمه خارج میشوند.

و سوگند به فرشتگانى که بعد از حرکت و خروج از موقف با سرعت تامّ و تمامى بسوى مأموریّت خود میروند.

و سوگند به فرشتگانى که در انجام مأموریّت خود طبق قضاء حتمى و مُبرَم پروردگار، از سائر فرشتگان‏ که نسبت به مأموریّت آنان حکم بتّى و جدّى صادر نشده است سبقت گرفته و مأموریّت خود را که به حکم حتمى رسیده است انجام میدهند.

و سوگند به فرشتگانى که پس از سبقت بسوى مأموریّت با انجام آنچه در تدبیر امور این عالم به آنها مُفوَّض شده است تدبیر امور را

مى نمایند.»

2- وَ قالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمنُ وَلَداً سُبْحانَهُ بَلْ عِبادٌ مُکْرَمُونَ* لا یَسْبِقُونَهُ بِالْقَوْلِ وَ هُمْ بِأَمْرِهِ یَعْمَلُونَ‏. «. آیه 26 و 27، از سوره 21: الانبیآء»

«مردم میگویند: خداوند رحمن فرشتگان را فرزند خود قرار داده است؛ پاک و مقدّس است پروردگار از این نسبت.

فرشتگان بندگان بزرگوار و گرامى خدا هستند که در گفتار از خدا سبقت نمى‏گیرند و فقط به امر خدا عمل مى‏کنند.»

3- قُلْ مَنْ کانَ عَدُوًّا لِجِبْرِیلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلى‏ قَلْبِکَ بِإِذْنِ اللَّهِ. « آیه 97، از سوره 2: البقرة »

«اى پیغمبر بگو کیست که دشمن جبرائیل باشد؟ پس بدرستیکه جبرائیل قرآن را با اذن خدا بر دل تو فرو فرستاد.»

4- قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّکَ بِالْحَقِّ لِیُثَبِّتَ الَّذِینَ آمَنُوا وَ هُدىً وَ بُشْرى‏ لِلْمُسْلِمِینَ‏. « آیه 102، از سوره 16: النّحل‏»

«بگو اى پیغمبر! قرآن را روح القدس از جانب پروردگارت به‏ حقّ فرو فرستاد تا اینکه کسانى را که ایمان آورده‏اند تثبیت کند و هدایت و بشارت براى مسلمین بوده باشد.»

5- نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِینُ* عَلى‏ قَلْبِکَ لِتَکُونَ مِنَ الْمُنْذِرِینَ‏. « آیه 193 و 194، از سوره 26: الشّعرآء »

«قرآن را بر قلب تو، روح الامین فرستاد تا اینکه از بیم دهندگان باشى.»

6- هُوَ الَّذِی یُصَلِّی عَلَیْکُمْ وَ مَلائِکَتُهُ لِیُخْرِجَکُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ. « صدر آیه 43، از سوره 33: الاحزاب‏»

«خداست که با فرشتگانش بر شما رحمت میفرستد تا شما را از تاریکى‏ها به نور درآورد.»

7- إِنَّ الَّذِینَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَیْهِمُ الْمَلائِکَةُ أَلَّا تَخافُوا وَ لا تَحْزَنُوا وَ أَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِی کُنْتُمْ تُوعَدُونَ‏. « آیه 30، از سوره 41: فُصّلت‏»

«آن کسانى که میگویند پروردگار ما خداست و بر این اساس استقامت مى‏ورزند، فرشتگان بر آنان نازل میشوند که: نترسید و اندوهى هم نداشته باشید و بشارت باد شما را به بهشتى که بدان وعده داده شده‏اید.»

8- إِذْ تَقُولُ لِلْمُؤْمِنِینَ أَ لَنْ یَکْفِیَکُمْ أَنْ یُمِدَّکُمْ رَبُّکُمْ بِثَلاثَةِ آلافٍ مِنَ الْمَلائِکَةِ مُنْزَلِینَ* بَلى‏ إِنْ تَصْبِرُوا وَ تَتَّقُوا وَ یَأْتُوکُمْ مِنْ‏ فَوْرِهِمْ هذا یُمْدِدْکُمْ رَبُّکُمْ بِخَمْسَةِ آلافٍ مِنَ الْمَلائِکَةِ مُسَوِّمِینَ‏. « آیه 124 و 125، از سوره 3: ءَال عمران‏»

«در آن وقتى که در غزوه بَدر به مؤمنین مى‏گفتى: آیا این مقدار براى شما کافى نیست که پروردگار شما با سه هزار نفر از فرشتگان شما را یارى دهد؟

بلى، اگر شما پاى شکیبائى و صبر و استقامت محکم دارید و تقوى پیشه سازید و دشمنان شما با سرعتى هر چه تمامتر هم اکنون در رسند، پروردگار شما به پنج هزار نفر از فرشتگانِ نشان زننده و داغ کننده، شما را یارى خواهد نمود.»

9- وَ الْمَلائِکَةُ یُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَ یَسْتَغْفِرُونَ لِمَنْ فِی الْأَرْضِ أَلا إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ. « ذیل آیه 5، از سوره 42: الشّورى‏»

«و فرشتگان به حمد پروردگار تسبیح مى‏کنند و طلب آمرزش مى‏کنند براى کسانى که در روى زمین هستند؛ آگاه باشید که خداوند حقّاً آمرزنده و مهربان است.»

10- قُلْ یَتَوَفَّاکُمْ مَلَکُ الْمَوْتِ الَّذِی وُکِّلَ بِکُمْ ثُمَّ إِلى‏ رَبِّکُمْ تُرْجَعُونَ‏. « آیه 11، از سوره 32: السّجدة »

«بگو اى پیغمبر! مى‏میراند شما را و به نحو تامّ، نفْس‏هاى شما را میگیرد ملک مرگى که بر شما گماشته شده است، و پس از آن بازگشت شما بسوى خدا خواهد بود

11- الَّذِینَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِکَةُ طَیِّبِینَ یَقُولُونَ سَلامٌ عَلَیْکُمْ. « آیه 32، از سوره 16: النّحل‏»

«کسانى که جانهاى خود را پاک و طیّب نموده‏اند، چون فرشتگان رحمت بخواهند آنها را قبض روح کنند فرشتگان به آنها میگویند: سلامٌ علیکم؛ یعنى سلام و سلامتى و درود از جانب پروردگار شما بر شماست.»

12- فَکَیْفَ إِذا تَوَفَّتْهُمُ الْمَلائِکَةُ یَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَ أَدْبارَهُمْ‏. « آیه 27، از سوره 47: محمّد »

« (افرادى که در دلهاى آنها مرض است و مرتدّ میشوند به أعقابشان پس از آنکه راه هدایت براى آنها روشن شده، و میگویند به کسانى که آیات خدا را- که فرستاده میشود- ناپسند دارند: ما در بعضى امور، شما را اطاعت مى‏کنیم؛ خداوند از اسرار آنان آگاه است.) پس چگونه هستند زمانى که فرشتگان غضب الهى در وقتى که میخواهند آنانرا قبض روح کنند، میزنند صورت‏هاى آنان را و پشت‏هاى آنانرا.»

13- وَ الْمَلَکُ عَلى‏ أَرْجائِها وَ یَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّکَ فَوْقَهُمْ یَوْمَئِذٍ ثَمانِیَةٌ. « آیه 17، از سوره 69: الحآقّة»

« (در آن روزى که قیامت بر پا میشود و آسمان شکافته میشود و در آن روز بسیار سست است) فرشتگان در آن روز در اطراف‏ آسمانند، و در آن روز عرش پروردگار تو را، که عالم هستى و کاخ وجود یا عالم مشیّت الهیّه باشد، هشت فرشته بر بالاى خود حمل مى‏کنند.»

14- یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَکُمْ وَ أَهْلِیکُمْ ناراً وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الْحِجارَةُ عَلَیْها مَلائِکَةٌ غِلاظٌ شِدادٌ لا یَعْصُونَ اللَّهَ ما أَمَرَهُمْ وَ یَفْعَلُونَ ما یُؤْمَرُونَ‏.

«اى کسانى که ایمان آورده‏اید جان‏هاى خود را و بستگان خود را از آتش جهنّم حفظ کنید. آتشى که آتشگیرانه آن، سنگ و افراد بشر است. و خداوند بر آن آتش، فرشتگان سخت دل و با شدّتى که هیچگاه مخالفت و عصیان امر پروردگار را نکنند و به هر چه امر شوند بجاى مى‏آورند گماشته است.»

در این آیات مبارکات خداوند بسیارى از وظائف فرشتگان مختلف را از اصناف متفاوته آنان بیان میکند

معاد شناسى، ج‏3، ص:140 -  143

 

 

 


 
سؤال مامون و پاسخ حضرت رضا (ع)
ساعت ٢:٢۱ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢٧ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: سؤال مامون و پاسخ حضرت رضا (ع) ،بازگشت بعضى از مردگان ،رجعت ،طابق النعل بالنعل

صدوق در کتاب «عیون اخبار الرضا» بسند خود از حسن بن جهم روایت مى کند که مأمون (خلیفه دانشمند عباسى) بحضرت رضا علیه السّلام عرضکرد: در باره رجعت چه میفرمائید؟ حضرت فرمود: رجعت درست است بازگشت بعضى از مردگان در امتهاى پیشین سابقه داشته و قرآن هم ناطق بآنست، و پیغمبر صلّى اللَّه علیه و آله فرمود: آنچه‏ در امتهاى پیشین بوده است طابق النعل بالنعل در این امت نیز خواهد بود و هم پیغمبر فرمود: موقعى که فرزند من مهدى قیام میکند عیسى بن مریم از آسمان فرود آمده و پشت سر او نماز میگذارد، و هم فرمود: اسلام با غربت آشکار گشت و عنقریب نیز غریب مى‏شود، پس خوش بحال غربا. عرض شد یا رسول اللَّه بعد از آنکه اسلام دوباره غریب شد چه مى‏شود؟ فرمود: حق بصاحب حق بازگشت میکند.

قطب الدین راوندى در کتاب «خرایج» از جابر جعفى از حضرت امام باقر علیه السّلام روایت کرده که فرمود: امام حسین علیه السّلام پیش از آنکه شهید شود بیارانش فرمود: جدم پیغمبر خدا بمن فرمود: اى فرزند! تو را بعراق میبرند و آن سر- زمینى است که پیغمبران و جانشینان بآن برخوردند و آنجا «عمورا» خوانده مى‏شود.

تو در آنجا شهید میشوى و جماعتى از اصحاب تو که احساس اسلحه و آهن را نخواهند کرد نیز با تو بشهادت میرسند.

آنگاه این آیه را تلاوت نمود: قُلْنا یا نارُ کُونِی بَرْداً وَ سَلاماً عَلى‏ إِبْراهِیمَ‏ « سوره انبیاء آیه- 69» و سپس فرمود: آتش جنگ بر تو و آنها سرد و سلامت خواهند شد. پس مژده باد شما را!.

بخدا قسم اگر این قوم ما را بقتل رسانند، ما بنزد پیغمبرمان برمیگردیم.

آنگاه من تا مدت زمانى که خداوند بخواهد خواهم ماند. من نخستین کسى خواهم بود که قبرش شکافته گردد و بموازات برانگیخته شدن امیر المؤمنین از قبر و قیام قائم ما از گورم بیرون مى‏آیم.

آنگاه جماعتى از فرشتگان‏ آسمان بامر الهى فرود مى‏آیند، جبرئیل و میکائیل و اسرافیل با لشکرى از فرشتگان‏ بسوى من نازل میشوند ... سپس محمد و على و من و برادرم (امام حسن) و تمام آنها که خدا بواسطه ایمان کامل بر آنان منت نهاده بر مرکبهاى ابلق که همه از نورند و تا آن روز آفریده‏اى بر آنها سوار نگشته فرود مى‏آئیم. سپس محمد صلّى اللَّه علیه و آله پرچم خود را باهتزاز درآورده و آن را با شمشیر خود بقائم ما میدهد، و بدین گونه بعد از آن تا زمانى که خدا تقدیر فرموده در جهان خواهیم زیست ...

من هر جنبنده حرام گوشتى را کشته و نابود میگردانم، بطورى که جز حیوانات حلال گوشت در روى زمین باقى نماند. سپس من یهود و نصارى و سایر ملل را بدین اسلام دعوت میکنم و آنها را در برگزیدن اسلام و شمشیر مخیر مى‏گردانم. هر- کس اسلام آورد بر وى منت مینهم و هر کس امتناع ورزید، خون او را میریزم.

و نیز در کتاب «منتخب البصائر» از جمیل بن دراج روایت کرده که گفت: تفسیر این آیه را إِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنا وَ الَّذِینَ آمَنُوا فِی الْحَیاةِ الدُّنْیا وَ یَوْمَ یَقُومُ الْأَشْهادُ یعنى: ما فرستادگان خود و کسانى را که ایمان آورده‏اند، در دنیا و روزى که شهیدان برمى‏خیزند، یارى میکنیم: از حضرت صادق علیه السّلام پرسیدم، فرمود: بخدا قسم این در رجعت است. نمى‏دانى که بسیارى از پیغمبران در دنیا یارى نشدند و کشته گشتند و ائمه هم کشته شدند و کسى آنها را یارى نکرد؟ تأویل این آیه در رجعت است.

مهدى موعود ع، متن، ص: 1202

 

 

 


 
سؤال مامون و پاسخ حضرت رضا (ع)
ساعت ۱٢:٥۱ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢٧ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: سؤال مامون و پاسخ حضرت رضا (ع)

 

صدوق در کتاب «عیون اخبار الرضا» بسند خود از حسن بن جهم روایت مى کند که مأمون (خلیفه دانشمند عباسى) بحضرت رضا علیه السّلام عرضکرد: در باره رجعت چه میفرمائید؟ حضرت فرمود: رجعت درست است بازگشت بعضى از مردگان در امتهاى پیشین سابقه داشته و قرآن هم ناطق بآنست، و پیغمبر صلّى اللَّه علیه و آله فرمود: آنچه‏ در امتهاى پیشین بوده است طابق النعل بالنعل در این امت نیز خواهد بود و هم پیغمبر فرمود: موقعى که فرزند من مهدى قیام میکند عیسى بن مریم از آسمان فرود آمده و پشت سر او نماز میگذارد، و هم فرمود: اسلام با غربت آشکار گشت و عنقریب نیز غریب مى‏شود، پس خوش بحال غربا. عرض شد یا رسول اللَّه بعد از آنکه اسلام دوباره غریب شد چه مى‏شود؟ فرمود: حق بصاحب حق بازگشت میکند.

قطب الدین راوندى در کتاب «خرایج» از جابر جعفى از حضرت امام باقر علیه السّلام روایت کرده که فرمود: امام حسین علیه السّلام پیش از آنکه شهید شود بیارانش فرمود: جدم پیغمبر خدا بمن فرمود: اى فرزند! تو را بعراق میبرند و آن سر- زمینى است که پیغمبران و جانشینان بآن برخوردند و آنجا «عمورا» خوانده مى‏شود.

تو در آنجا شهید میشوى و جماعتى از اصحاب تو که احساس اسلحه و آهن را نخواهند کرد نیز با تو بشهادت میرسند.

آنگاه این آیه را تلاوت نمود: قُلْنا یا نارُ کُونِی بَرْداً وَ سَلاماً عَلى‏ إِبْراهِیمَ‏ « سوره انبیاء آیه- 69» و سپس فرمود: آتش جنگ بر تو و آنها سرد و سلامت خواهند شد. پس مژده باد شما را!.

بخدا قسم اگر این قوم ما را بقتل رسانند، ما بنزد پیغمبرمان برمیگردیم.

آنگاه من تا مدت زمانى که خداوند بخواهد خواهم ماند. من نخستین کسى خواهم بود که قبرش شکافته گردد و بموازات برانگیخته شدن امیر المؤمنین از قبر و قیام قائم ما از گورم بیرون مى‏آیم.

آنگاه جماعتى از فرشتگان‏ آسمان بامر الهى فرود مى‏آیند، جبرئیل و میکائیل و اسرافیل با لشکرى از فرشتگان‏ بسوى من نازل میشوند ... سپس محمد و على و من و برادرم (امام حسن) و تمام آنها که خدا بواسطه ایمان کامل بر آنان منت نهاده بر مرکبهاى ابلق که همه از نورند و تا آن روز آفریده‏اى بر آنها سوار نگشته فرود مى‏آئیم. سپس محمد صلّى اللَّه علیه و آله پرچم خود را باهتزاز درآورده و آن را با شمشیر خود بقائم ما میدهد، و بدین گونه بعد از آن تا زمانى که خدا تقدیر فرموده در جهان خواهیم زیست ...

من هر جنبنده حرام گوشتى را کشته و نابود میگردانم، بطورى که جز حیوانات حلال گوشت در روى زمین باقى نماند. سپس من یهود و نصارى و سایر ملل را بدین اسلام دعوت میکنم و آنها را در برگزیدن اسلام و شمشیر مخیر مى‏گردانم. هر- کس اسلام آورد بر وى منت مینهم و هر کس امتناع ورزید، خون او را میریزم.

و نیز در کتاب «منتخب البصائر» از جمیل بن دراج روایت کرده که گفت: تفسیر این آیه را إِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنا وَ الَّذِینَ آمَنُوا فِی الْحَیاةِ الدُّنْیا وَ یَوْمَ یَقُومُ الْأَشْهادُ یعنى: ما فرستادگان خود و کسانى را که ایمان آورده‏اند، در دنیا و روزى که شهیدان برمى‏خیزند، یارى میکنیم: از حضرت صادق علیه السّلام پرسیدم، فرمود: بخدا قسم این در رجعت است. نمى‏دانى که بسیارى از پیغمبران در دنیا یارى نشدند و کشته گشتند و ائمه هم کشته شدند و کسى آنها را یارى نکرد؟ تأویل این آیه در رجعت است.

مهدى موعود ع، متن، ص: 1202

 

 

 


 
مکاشفه و شهود قلبى یعنى چه؟
ساعت ۱٢:٥۱ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢٧ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: مکاشفه و شهود قلبى یعنى چه؟ ،موجودات جهان بر دو دسته‏اند: ،«شهود باطن»

 

یکى از منابع معرفت مسأله «شهود قلبى و مکاشفه» است.

قبل از هر چیز لازم است تعریفى براى این منبع که براى بسیارى ناشناخته است بشود، تا هم تفاوت آن با مسأله «وحى» و «الهام» و «فطرت» و «ادراکات عقلى» روشن گردد، و هم ناآگاهان آن را به «پندارگرائى» حمل نکنند.

و از سوى دیگر راه براى سوء استفاده‏هائى که از این عنوان شده، و جمعى را بر این داشته که با دیده تردید و بدبینى به آن نگاه کنند ببندد.

اصولًا موجودات جهان بر دو دسته‏اند:

1- موجوداتى که با حس قابل درکند و آن را «عالم حس» مى‏نامند.

2- موجوداتى که از حس ما پنهانند و آن را «عالم غیب» مى‏نامند.

ولى گاه مى‏شود که انسان درک و دید تازه‏اى پیدا مى‏کند که مى‏تواند با دید خود به جهان غیب راه یابد و قسمتى از این جهان را (به مقدار توانائى و قدرت خویش) مشاهده کند، به تعبیر دیگرى پرده‏ها کنار مى‏رود، و بعضى از حقائق جهان غیب، بر او کشف مى‏گردد به همان روشنى که انسان با چشم خود محسوسات را مى‏بیند، بلکه به مراتب از آن روشنتر و اطمینان‏بخش‏تر.

این حالت را «مکاشفه» یا «شهود باطن» مى‏گویند.

این همان مطلبى است که در قرآن مجید در آیه 5 و 6 سوره تکاثر منعکس است‏ «کَلَّا لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْیَقِینِ لَتَرَوُنَّ الْجَحِیمَ: «اینگونه نیست که شما مى‏پندارید، اگر علم الیقین داشته باشید دوزخ را با چشم خود مى‏بینید»!و در مورد «مجرمان» و «مؤمنان» در منابع مختلف اسلامى وارد شده است که در آستانه مرگ حالت شهودى به آنها دست مى‏دهد، و فرشتگان‏ یا ارواح مقدس اولیاء خدا را مشاهده مى‏کنند در حالى که اطرافیان آنها از درک چنین مطلبى عاجزند.

این همان مطلبى است که در غزوه خندق براى پیغمبر اکرم صلى الله علیه و آله دست داد و فرمود در میان جرقه‏اى که از اصابت کلنگ به قطعه سنگى برخاست، قصرهاى کسرى یا قیصر روم و یا کاخهاى ملوک یمن را دیدم‏ «1».

و همان است که در آن حدیث معروف در مورد «آمنه» مادر گرامى پیغمبر اکرم صلى الله علیه و آله آمده است که در دوران حمل رسول خدا صلى الله علیه و آله گفت: «نورى را دیدم که از من خارج شد و قصرهاى سرزمین «بصرى» در شام را با آن مشاهده کردم» اینها نه وحى است، و نه الهام قلبى، بلکه نوعى مشاهده و درک و دید است که با مشاهده حسى فرق بسیار دارد.

این همان است که آن سخن سنج معروف مى‏گوید: «گر تو را چشمى از غیب بازشود، ذرات این جهان با تو همراز مى‏گردد، آنگاه است که نطق آب و گل را مى‏شنوى، و با شنیدن غلغله تسبیح موجودات جهان وسوسه تأویلها از تو زدوده مى‏شود، گوش نامحرمان این حقائق را نمى‏شنوند اما انسانى که محرم راز گردد لایق شنیدن این آوازها و رازها است» «2»

بنابراین «کشف و شهود» را در یک عبارت کوتاه چنین مى‏توان تعریف کرد: راه یافتن به عالم ما وراء حس، و مشاهده حقائق آن عالم با چشم درون، درست مانند مشاهده حسى، بلکه قویتر، یا شنیدن آن زمزمه‏ها با گوش جان‏

البته نه هرکس چنین ادعائى را کند مى‏توان از او پذیرفت، و نه به سخنان هر مدعى مى‏توان گوش فرا داد، ولى به هر حال سخن از اصل وجود چنین منبع معرفتى است‏ «3»، و بعد در چگونگى وصول آن و سپس طرق شناختن مدعیان راستین از دروغین.

______________________________
(1)- «کامل ابن اثیر» جلد 2 صفحه 179.

(2)- تلخیص از اشعار معروف.

(3)- تفسیر پیام قرآن 1/ 252

یکصد و هشتاد پرسش و پاسخ، ص: 649

 

 

 


 
ابتداى آفرینش :
ساعت ٩:۳۳ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٢٧ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: ابتداى آفرینش :

 

امام على علیه السّلام درباره پیدایش خلقت سخنانى دارد که فشرده تفسیر آن چنین است:

خداى سبحان فضاها را خلق کرده و بر بلنداى آن آبى متلاطم و مواج آفرید، آبى سرکش و ناآرام، با موجهاى بلند که بر هم فزونى مى‏گرفتند، سپس آن را بر پشت تند بادى سخت و کوبنده قرار داد تا با تکانهاى بسیار شدید،- همانگونه که ماست و شیر را در مشک مى‏زنند و مى‏جنبانند و از آن سرشیر و کره مى‏گیرند- کفهاى آن بر فراز آمد، آب کفها را پراکنده ساخت، کفها در هواى باز و جو گسترده فضا بالا رفتند و خداوند از آنها هفت آسمان پدید آورد، پائین‏ترین آنها را موجى ممنوع از سرریز و سیلان قرار داد، و بالاترینشان را سقفى محفوظ، بدون آنکه ستونى داشته و یا با وسائل و ابزار اتصال و پیوند، به هم مرتبط باشند. آسمان دنیا را با ستارگان آراست، سپس میانه آسمانهاى فوقانى را که بالاى آسمان دنیا هستند گشود و آنها را از انواع فرشتگان انباشت، برخى از آنان در حال سجده دائم، بر نمى‏خیزند، و برخى در حال رکوع دائم، قیامى ندارند، و برخى ایستاده و مستقیم و استوار با صفوف منظم در جاى خود، بى‏حرکت هستند، خداى را تسبیح گویند، و هرگز خسته نمى‏شوند، خواب چشمها و غفلت عقلها و سستى تن‏ها و فراموشى و بى‏توجهى در آنان راهى ندارد، برخى امینان وحى خدایند، و زبان پیغام رسان او به رسولان، و براى رساندن حکم و فرمان خدا دائم در آمد و شد هستند، برخى نگهبان بندگان او و دربان دربهاى بهشت‏اند، برخى از آنان چنانند که قدمهایشان بر سرزمینهاى پست قرار گرفته و سرهاشان از آسمان بالا بیرون رفته است ... آنان پروردگار خود را با توهّم و خیال تصویر نمى‏کنند، و صفات مخلوقات مصنوع را به خدا نسبت نمى‏دهند، او را به وسیله مکان محدود نمى‏کنند، و به وسیله نظایر و امثال مورد اشاره قرار نمى‏دهند.

عقاید اسلام در قرآن کریم، ج‏1، ص: 138

 

 

 


 
درباره آفرینش‏ فرشتگان‏:
ساعت ٩:۳۳ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٢٧ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: درباره آفرینش‏ فرشتگان‏:

 

در کتاب بحار الانوار است که آن حضرت به خدا عرض مى‏کند:

... و فرشتگانى که آفریدى و در آسمانهایت جاى دادى، سستى در آنان راه ندارد و فراموشى به سراغشان نیاید، و نافرمانى در ذاتشان نیست، آنان داناترین آفریدگانت به تو هستند، و بیمناکترین آنان از تو، و نزدیکترین ایشان به سوى تو، و عاملترین مخلوقات به طاعت تو، خواب چشمها آنان را فرا نگیرد، و اشتباه عقول عارضشان نگردد، و سستى تن‏ها در ایشان راه نیابد، آنان در صلب پدران و رحم مادران جاى نگرفته، و از آب بى‏مقدار آفریده نشده‏اند، تو خود آنان را بدان گونه که باید ایجاد کردى، و در آسمانهایت جاى دادى، و در کنار خود گرامى داشتى، و بر وحى خود امین فرمودى، و از آفات به دور، و از بلاها نگاهدار، و از گناهان پاکیزه‏شان کردى. اگر توانشان نمى‏دادى توانمند نبودند، و اگر پابرجایشان نمى‏داشتى بر جاى نمى‏ماندند، و اگر مشمول رحمتت نبودند اطاعتى نداشتند، و اگر نبودى نبودند. آنان با همه قرابتى که به تو دارند و اطاعتى که از تو مى‏کنند، و جایگاه ویژه‏اى که نزد تو از آن برخوردارند، و کمى غفلتى که از فرمان تو دارند، اگر مقامات مستور تو را که از دید آنان پوشیده است، مشاهده نمایند، اعمال خود را کوچک دانسته، و به سرزنش و ملامت خویش مى‏پردازند، و به راستى در مى‏یابند آنگونه که حق عبادت و بندگى توست عبادتت نکرده‏اند. منزّهى تو، اى خالق واى معبود، وه که امتحان و گزینش تو نزد مخلوقات، چقدر زیبا و شکوهمند است. « بحار الانوار، ج 59، ص 175 و 176»

عقاید اسلام در قرآن کریم، ج‏1، ص: 138

 

 

 


 
شناخت عصر جاهلیّت‏ در نهج البلاغه
ساعت ٩:۳۳ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٢٧ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: شناخت عصر جاهلیّت‏ در نهج البلاغه

 

خدا پیامبر اسلام را زمانى فرستاد که مردم در فتنه‏ها گرفتار شده، رشته‏هاى دین پاره شده و ستون‏هاى ایمان و یقین ناپایدار بود. در اصول دین اختلاف داشته، و امور مردم پراکنده بود، راه رهایى دشوار و پناهگاهى وجود نداشت (2353- 2330)، چراغ هدایت بى نور، و کور دلى همگان را فرا گرفته بود. (2358- 2354) خداى رحمان معصیت مى‏شد و شیطان یارى مى‏گردید، ایمان بدون یاور مانده و ستون‏هاى آن ویران گردیده و نشانه‏هاى آن انکار شده، راه‏هاى آن ویران و جاده‏هاى آن کهنه و فراموش گردیده بود. (2377- 2359) مردم جاهلى شیطان را اطاعت مى‏کردند و به راه‏هاى او مى‏رفتند و در آبشخور شیطان سیراب مى‏شدند. (2384- 2378) با دست مردم جاهلیت، نشانه‏هاى شیطان، آشکار و پرچم او بر افراشته گردید. (2390- 2385) فتنه‏ها، مردم را لگد مال کرده و با سم‏هاى محکم خود نابودشان کرده و پا بر جا ایستاده بود. (2401- 2391) امّا مردم حیران و سرگردان، بى خبر و فریب خورده، در کنار بهترین خانه (کعبه) و بدترین همسایگان (بت پرستان) زندگى مى‏کردند. (2413- 2402) خواب آنها بیدارى، و سرمه چشم آنها اشک بود، در سرزمینى که دانشمند آن لب فرو بسته و جاهل گرامى بود. (2424- 2414)

نهج البلاغة / ترجمه دشتى، ص: 45

 

 

 


 
ویژگى‏هاى قرآن و احکام اسلام‏
ساعت ٩:۳۳ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٢٧ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: ویژگى‏هاى قرآن و احکام اسلام‏

 

کتاب پروردگار میان شماست (1996- 1990)، که بیان کننده حلال و حرام، واجب و مستحب، ناسخ و منسوخ، مباح و ممنوع، خاصّ و عام، پندها و مثل‏ها، مطلق و مقیّد، محکم و متشابه مى‏باشد، عبارات مجمل خود را تفسیر، و نکات پیچیده خود را روشن مى‏کند (2033- 1997)، از واجباتى که پیمان شناسایى آن را گرفت و مستحبّاتى که آگاهى از آنها لازم نیست. (2043- 2034) قسمتى از احکام دینى در قرآن واجب شمرده شد که ناسخ آن در سنّت پیامبر صلّى اللّه علیه و آله و سلّم آمده (2054- 2044)، «2» و بعضى از آن، در سنّت پیامبر صلّى اللّه علیه و آله و سلّم واجب شده که در کتاب خدا ترک آن مجاز بوده است (2064- 2055)، بعضى از واجبات، وقت محدودى داشته که در آینده از بین رفته است. (2072- 2065) «3» محرّمات الهى از هم جدا مى‏باشند، برخى از آنها، گناهان بزرگ است که وعده آتش دارد و بعضى کوچک که وعده بخشش داده است (2086- 2073)، و برخى از اعمال که اندکش مقبول و در انجام بیشتر آن آزادند.

 (2194- 2175)

نهج البلاغة / ترجمه دشتى، ص: 43

 

 

 


 
ضرورت امامت پس از پیامبران الهى‏
ساعت ٩:۳۳ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٢٧ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: ضرورت امامت پس از پیامبران الهى‏

 

رسول گرامى اسلام، در میان شما مردم جانشینانى برگزید که تمام پیامبران گذشته براى امّت‏هاى خود برگزیدند (1978- 1971)، زیرا آنها هرگز انسان‏ها را سرگردان رها نکردند و بدون معرّفى راهى روشن و نشانه‏هاى استوار، از میان مردم نرفتند (1989- 1979) «1».

نهج البلاغة / ترجمه دشتى، ص: 41

______________________________
(1). اشاره به حکومت تئوکراسى‏THEOCRACY )حکومت مذهبى)

 

 

 


 
فلسفه بعثت پیامبر خاتم صلّى اللّه علیه و آله و سلّم‏ در نهج البلاغه
ساعت ٩:۳۳ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٢٧ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: فلسفه بعثت پیامبر خاتم (ص)‏ در نهج البلاغه

 

تا این که خداى سبحان، براى وفاى به وعده خود، و کامل گردانیدن دوران نبوّت، حضرت محمّد (که درود خدا بر او باد) را مبعوث کرد، پیامبرى که از همه پیامبران پیمان پذیرش نبوّت او را گرفته بود، نشانه‏هاى او شهرت داشت (1909- 1888)، و تولّدش بر همه مبارک بود. در روزگارى که مردم روى زمین داراى مذاهب پراکنده، خواسته‏هاى گوناگون، و روش‏هاى متفاوت بودند (1923- 1910): عدّه‏اى خدا را به پدیده‏ها تشبیه کرده و گروهى نام‏هاى ارزشمند خدا را انکار و به بت‏ها نسبت مى‏دادند (1931- 1924)، و برخی به غیر خدا اشاره مى‏کردند. (1935- 1932) پس خداى سبحان، مردم را به وسیله محمد صلّى اللّه علیه و آله و سلّم از گمراهى نجات داد و هدایت کرد، و از جهالت رهایى بخشید. (1944- 1936) سپس دیدار خود را براى پیامبر صلّى اللّه علیه و آله و سلّم بر گزید، و آنچه نزد خود داشت براى او پسندید (1955- 1945) و او را با کوچ دادن از دنیا گرامى داشت، و از گرفتارى‏ها و مشکلات رهایى بخشید و کریمانه قبض روح کرد. .

نهج البلاغة / ترجمه دشتى ؛ ؛ ص39

 

 

 


 
فلسفه بعثت پیامبران (نبوّت عامّه) در نهج البلاغه
ساعت ٩:۳۳ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٢٧ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: فلسفه بعثت پیامبران (نبوّت عامّه) در نهج البلاغه

 

خدا پیمان وحى را از پیامبران گرفت (1759- 1748) تا امانت رسالت را به مردم برسانند، آنگاه که در عصر جاهلیت‏ها بیشتر مردم، پیمان خدا را نادیده انگاشتند و حق پروردگار را نشناختند و برابر او به خدایان دروغین روى آوردند (1777- 1760)، و شیطان مردم را از معرفت خدا باز داشت و از پرستش او جدا کرد (1786- 1778)، خداوند پیامبران خود را مبعوث فرمود، و هر چندگاه، متناسب با خواسته‏هاى انسان‏ها، رسولان خود را پى در پى اعزام کرد (1793- 1787) تا وفادارى به پیمان فطرت‏ «1» را از آنان باز جویند و نعمت‏هاى فراموش شده را به یاد آورند (1800- 1794) و با ابلاغ احکام الهى، حجّت خدا را بر آنها تمام نمایند (1804- 1801) و توانمندى‏هاى پنهان شده عقل‏ها را آشکار سازند (1809- 1805) و نشانه‏هاى قدرت خدا را معرّفى کنند (1813- 1810)، مانند:

سقف بلند پایه آسمان‏ها بر فراز انسان‏ها، گاهواره گسترده زمین در زیر پاى آنها، و وسائل و عوامل حیات و زندگى، و راه‏هاى مرگ و مردن (1827- 1814)، و مشکلات و رنج‏هاى پیر کننده، و حوادث پى در پى، که همواره بر سر راه آدمیان است. (1834- 1828) خداوند هرگز انسان‏ها را بدون پیامبر، یا کتابى آسمانى، یا برهانى قاطع، یا راهى استوار، رها نساخته است (1852- 1835)، پیامبرانى که با اندک بودن یاران، و فراوانى انکار کنندگان، هرگز در انجام وظیفه خود کوتاهى نکردند. (1863- 1853) بعضى از پیامبران، بشارت ظهور پیامبر آینده را دادند و برخى دیگر را پیامبران گذشته معرّفى کردند. (1874- 1864) بدین گونه قرن‏ها پدید آمد، و روزگاران سپرى شد (1881- 1875)، پدران رفتند و فرزندان جاى آنها را گرفتند. (1887- 1882)

نهج البلاغة / ترجمه دشتى ؛ ؛ ص39

 

 

 


 
آدم علیه السّلام و داستان بهشت‏ در نهج البلاغه
ساعت ٩:۳۳ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٢٧ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: آدم علیه السّلام و داستان بهشت‏ در نهج البلاغه

 

سپس خداوند آدم را در خانه‏اى مسکن داد که زندگى در آن گوارا بود. جایگاه او را امن و امان بخشید و او را از شیطان و دشمنى او ترساند. (1701- 1685) پس شیطان او را فریب داد، بدان علّت که از زندگى آدم در بهشت و هم نشینى او با نیکان حسادت ورزید. (1710- 1702) پس آدم علیه السّلام یقین را به تردید، و عزم استوار را به گفته‏هاى ناپایدار شیطان فروخت (1716- 1711) و شادى خود را به ترس تبدیل کرد، که فریب خوردن براى او پشیمانى آورد (1723- 1717) آنگاه خداى سبحان در توبه را بر روى آدم گشود و کلمه رحمت، بر زبان او جارى ساخت و به او وعده بازگشت به بهشت را داد. (1739- 1724) آنگاه آدم را به زمین، خانه آزمایش‏ها و مشکلات، فرود آورد، تا ازدواج کند، و فرزندانى پدید آورد (1747- 1740)، و خداى سبحان از فرزندان او پیامبرانى برگزید.

نهج البلاغة / ترجمه دشتى، ص: 39

 

 

 


 
شگفتى آفرینش آدم علیه السّلام و ویژگى‏هاى انسان کامل در نهج البلاغه
ساعت ٩:۳۳ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٢٧ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: شگفتى آفرینش آدم علیه السّلام و ویژگى‏هاى انسان

 

سپس خداوند بزرگ، خاکى از قسمت‏هاى گوناگون زمین، از قسمت‏هاى سخت و نرم، شور و شیرین، گرد آورد، آب بر آن افزود تا گلى خالص و آماده شد (1541- 1520)، و با افزودن رطوبت، چسبناک گردید (1546- 1542)، که از آن، اندامى شایسته، و عضوهایى جدا و به یکدیگر پیوسته آفرید (1557- 1547) «1». آن را خشکانید تا محکم شد. خشکاندن را ادامه داد تا سخت شد (1564- 1558) تا زمانى معیّن و سر انجامى مشخّص، اندام انسان کامل گردید. (1569- 1565) آنگاه از روحى که آفرید در آن دمید تا به صورت انسانى زنده در آمد (1575- 1570)، داراى نیروى اندیشه، که وى را به تلاش اندازد (1579- 1576) و داراى افکارى که در دیگر موجودات، تصرّف نماید. (1583- 1580) «2» به انسان اعضاء و جوارحى بخشید، که در خدمت او باشند (1586- 1584)، و ابزارى عطا فرمود، که آنها را در زندگى به کار گیرد. (1589- 1587) قدرت تشخیص به او داد تا حق و باطل را بشناسد (1597- 1590) «3»، و حواس چشایى، و بویایى، و وسیله تشخیص رنگ‏ها، و أجناس مختلف در اختیار او قرار داد. (1609- 1598) انسان را مخلوطى از رنگ‏هاى گوناگون، و چیزهاى همانند و سازگار، و نیروهاى متضاد، و مزاج‏هاى گوناگون، گرمى، سردى، ترى، خشکى، قرار داد. (1626- 1610) سپس از فرشتگان خواست تا آن چه در عهده دارند انجام دهند، و عهدى را که پذیرفته‏اند وفا کنند، اینگونه که بر آدم سجده کنند، و او را بزرگ بشمارند (1644- 1627)، و فرمود: «بر آدم سجده کنید پس فرشتگان همه سجده کردند جز شیطان» (1651- 1645) غرور و خود بزرگ بینى او را گرفت و شقاوت و بدى بر او غلبه کرد، و به آفرینش خود از آتش افتخار نمود، و آفرینش انسان از خاک را پست شمرد. (1665- 1652) خداوند براى سزاوار بودن شیطان به خشم الهى، و براى کامل شدن آزمایش، و تحقّق وعده‏ها، به او مهلت داد (1676- 1666) و فرمود: «تا روز رستاخیز مهلت داده شدى». (1684- 1677)

نهج البلاغة / ترجمه دشتى ؛ ؛ ص37

 

 

 


 
شگفتى خلقت‏ فرشتگان‏ در نهج البلاغه :
ساعت ٩:۳۳ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٢٧ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: شگفتى خلقت‏ فرشتگان‏ در نهج البلاغه :

 

سپس آسمان‏هاى بالا را از هم گشود، و از فرشتگان گوناگون پر نمود. (1406- 1395) گروهى از فرشتگان همواره در سجده‏اند و رکوع ندارند (1410- 1407) و گروهى در رکوعند و یاراى ایستادن ندارند (1414- 1411) و گروهى در صف‏هایى ایستاده‏اند که پراکنده نمى‏شوند (1418- 1415) و گروهى همواره تسبیح گویند و خسته نمى‏شوند (1422- 1419) و هیچ گاه خواب به چشمشان راه نمى‏یابد، و عقل‏هاى آنان دچار اشتباه نمى‏گردد (1430- 1423)، بدن‏هاى آنان دچار سستى نشده، و آنان دچار بى خبرى برخاسته از فراموشى نمى‏شوند. (1438- 1431) برخى از فرشتگان، امینان وحى الهى، و زبان گویاى وحى براى پیامبران مى‏باشند (1447- 1439)، که پیوسته براى رساندن حکم و فرمان خدا در رفت و آمدند. (1452- 1448) جمعى از فرشتگان حافظان بندگان (1456- 1453)، و جمعى دیگر دربانان بهشت خداوندند. (1460- 1457) بعضى از آنها پاهایشان در طبقات پایین زمین قرار داشته، و گردن‏هاشان از آسمان فراتر (1473- 1461)، و ارکان وجودشان از اطراف جهان گذشته (1478- 1474)، عرش الهى بر دوش‏هایشان استوار است (1483- 1479)، برابر عرش خدا دیدگان به زیر افکنده (1486- 1484)، و در زیر آن، بالها را به خود پیچیده‏اند. (1489- 1487) میان این دسته از فرشتگان با آنها که در مراتب پایین‏ترى قرار دارند، حجاب عزّت، و پرده‏هاى قدرت، فاصله انداخته است. (1500- 1490) هرگز خدا را با وهم و خیال، در شکل و صورتى نمى‏پندارند (1504- 1501)، و صفات پدیده‏ها را بر او روا نمى‏دارند (1510- 1505)، هرگز خدا را در جایى محدود نمى‏سازند (1514- 1511)، و نه با همانند آوردن، به او اشاره مى‏کنند. (1519- 1515)

 

نهج البلاغة / ترجمه دشتى، ص: 37

 

 


 
شگفتى خلقت‏ فرشتگان‏ در نهج البلاغه :
ساعت ٩:۳۳ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٢٧ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی:

 

سپس آسمان‏هاى بالا را از هم گشود، و از فرشتگان گوناگون پر نمود. (1406- 1395) گروهى از فرشتگان همواره در سجده‏اند و رکوع ندارند (1410- 1407) و گروهى در رکوعند و یاراى ایستادن ندارند (1414- 1411) و گروهى در صف‏هایى ایستاده‏اند که پراکنده نمى‏شوند (1418- 1415) و گروهى همواره تسبیح گویند و خسته نمى‏شوند (1422- 1419) و هیچ گاه خواب به چشمشان راه نمى‏یابد، و عقل‏هاى آنان دچار اشتباه نمى‏گردد (1430- 1423)، بدن‏هاى آنان دچار سستى نشده، و آنان دچار بى خبرى برخاسته از فراموشى نمى‏شوند. (1438- 1431) برخى از فرشتگان، امینان وحى الهى، و زبان گویاى وحى براى پیامبران مى‏باشند (1447- 1439)، که پیوسته براى رساندن حکم و فرمان خدا در رفت و آمدند. (1452- 1448) جمعى از فرشتگان حافظان بندگان (1456- 1453)، و جمعى دیگر دربانان بهشت خداوندند. (1460- 1457) بعضى از آنها پاهایشان در طبقات پایین زمین قرار داشته، و گردن‏هاشان از آسمان فراتر (1473- 1461)، و ارکان وجودشان از اطراف جهان گذشته (1478- 1474)، عرش الهى بر دوش‏هایشان استوار است (1483- 1479)، برابر عرش خدا دیدگان به زیر افکنده (1486- 1484)، و در زیر آن، بالها را به خود پیچیده‏اند. (1489- 1487) میان این دسته از فرشتگان با آنها که در مراتب پایین‏ترى قرار دارند، حجاب عزّت، و پرده‏هاى قدرت، فاصله انداخته است. (1500- 1490) هرگز خدا را با وهم و خیال، در شکل و صورتى نمى‏پندارند (1504- 1501)، و صفات پدیده‏ها را بر او روا نمى‏دارند (1510- 1505)، هرگز خدا را در جایى محدود نمى‏سازند (1514- 1511)، و نه با همانند آوردن، به او اشاره مى‏کنند. (1519- 1515)

 

نهج البلاغة / ترجمه دشتى، ص: 37

 

 


 
برخى از ویژگى‏هاى ملائکه ...............
ساعت ٩:۳۳ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٢٧ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: برخى از ویژگى‏هاى ملائکه

برخى از ویژگى‏هاى ملائکه که در قرآن آمده را بر مى‏شماریم:

1. فرشتگان موجودات عاقل و باشعورند و بندگان گرامى خدا هستند. (انبیاء/ 26)

2. آنها سر بر فرمان خدا دارند و معصیت نمى‏کنند. (انبیاء/ 27)

3. آنها وظایف مهم و متنوعى از سوى خدا بر عهده دارند از جمله:

گروهى حاملان عرشند. (حاقه/ 17)

برخى مدبرات امرند. (نازعات/ 5)

گروهى فرشتگان قبض ارواحند. (اعراف/ 37)

بعضى مراقبان اعمال بشرند. (انفطار/ 10- 13)

عده‏اى حافظان انسان از خطرات و حوادث مى‏باشند. (انعام/ 61)

گروهى مأمور عذاب و مجازات اقوام سرکشند. (هود/ 77)

گروهى امدادگران الهى نسبت به مؤمنان مى‏باشند. (احزاب/ 9)

و بالاخره گروهى مبلغان وحى و آورندگان کتب آسمانى براى انبیاء مى‏باشند. (نحل/ 2)

4. آنها داراى مقامات مختلف و مراتب متفاوت و همیشه در حال تسبیح و تقدیس خداوند هستند. (صافات/ 164- 166 و شورى/ 5)

5. با این حال انسان براساس استعداد تکاملى که دارد از آن‏ها برتر است تا آنجا که همه‏ى فرشتگان به خاطر آفرینش آدم به سجده افتادند و آدم معلم آنها گشت. (بقره/ 30- 34)

__________________________________________________

 ***  ر. ک: نمونه، ج 18، ص 173 با تلخیص‏

 


 
آفرینش انسان در نهج البلاغه :
ساعت ٩:۳۳ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٢٧ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: آفرینش انسان در نهج البلاغه :

 

امام فرموده: سپس از مکانهاى مختلف زمین، از سخت و نرم و شور و شیرین آن، خاکى را برگرفت و با آب درآمیخت تا خالص شد، و با نم دار کردن مجدد آن، جلا و صیقلش داد، و از آن صورت و شکلى داراى اعضا و جوارح پدید آورد، آن را خشکانید تا خود را گرفت، و استحکامش بخشید تا محکم و متین شد، براى روز مشخص و معلوم.

سپس از روح خود در آن دمید، پس به شکل انسان هشیارى در آمد که به تحرک برخاسته و ذهن و فکر و اعضاى خود را به خدمت مى‏گیرد، و از ابزار جابجائى استفاده مى‏کند، حق و باطل را مى‏شناسد، و از حواس چشیدن و بوئیدن و دیدن برخوردار است معجونى است با سرشتى از رنگهاى مختلف و اشیاى گرد آمده که برخى ضد یکدیگر بوده و برخى با هم متباین هستند، مانند: گرمى و سردى، ترى و خشکى، بدحالى و خوش حالى. « شرح نهج البلاغه ابن ابى الحدید، ج 1، ص 32»

عقاید اسلام در قرآن کریم، ج‏1، ص: 139

 

 

 


 
آفرینش جنّ و شیطان و ابلیس در نهج البلاغه :
ساعت ٩:۳۳ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٢٧ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: آفرینش جنّ و شیطان و ابلیس در نهج البلاغه :

××××

امام على علیه السّلام فرموده: خداوند سبحان پس از آنکه هفت هزار سال از زندگى جن و نسناس بر روى زمین گذشت، چون دوست داشت مخلوقى را به دست قدرت خود بیافریند، و آن مخلوق باید آدم باشد که تدبیر و تقدیر آسمانها و زمین براى او منظور شده بود، پرده از طبقات آسمانها برگرفت و به فرشتگان فرمود: مخلوقات من- جن و نسناس- را در زمین مشاهده کنید.

آنان هنگامى که رفتار عاصیانه و خونریزى ناحق و فساد اهل زمین را دیدند، بر ایشان گران آمد، و براى خدا به خشم آمدند، و بر زمینیان تأسف خوردند، و درحالى‏که نمى‏توانستند خشم خود را کنترل کنند گفتند: پروردگارا! تو عزیز قادر جبار قاهر بزرگوارى، و اینان مخلوقات ضعیف و ذلیل تو هستند که در قبضه قدرتت جا به جا شده، و از رزق تو روزى مى‏خورند، و از بخشش تو بهره مى‏برند، و با این گناهان بزرگ نافرمانى‏ات مى‏کنند، حال آنکه نه ناراحت مى‏شوى و نه خشم مى‏گیرى، و نه از آنچه از ایشان مى‏شنوى و مى‏بینى انتقام مى‏کشى، این مسأله بر ما بسیار گران است، و آن را درباره تو خیلى بزرگ مى‏شماریم! خداى سبحان که این سخنان را از فرشتگان شنید. فرمود: «من در روى زمین خلیفه‏اى قرار مى‏دهم» تا جانشین و حجت من بر خلقم باشد، فرشتگان گفتند: منزّهى تو! «آیا در زمین کسى را قرار مى‏دهى که در آن فساد و خونریزى کند، درحالى‏که ما تسبیح و حمد تو را به جا مى‏آوریم، و تو را تقدیس مى‏کنیم» و گفتند: این جانشینى را در بین ما قرار ده که نه در زمین فساد مى‏کنیم، و نه خونریزى مى‏نمائیم.

خداى عزّ و جلّ فرمود: فرشتگان من! «من حقایقى را مى‏دانم که شما نمى‏دانید» من بنا دارم مخلوقى را به دست خود بیافرینم و ذریّه او را پیامبران مرسل، و بندگان صالح، و امامان راه یافته گردانم، و آنان را در بین آفریدگانم جانشینان زمینى خود قرار دهم، تا ایشان را از گناهان بازدارند، و از عذاب من بترسانند، و به اطاعتم راهنمائى کنند، و به راه من بیاورند، و آنان را برهان آگاهی‏بخش، و دلیل عذر خود گردانم، و نسناس‏ « حقیقت نسناس بر ما روشن نیست، در بحار اینچنین آمده است » را از زمین‏ خود دور کرده، و آنجا را از لوث وجودشان پاک نمایم، و گردنکشان جن را از بین مخلوقات خود در زمین بیرون کرده، و آنان را در هوا و مکانهاى دوردست آن جاى دهم، تا در مجاورت نسل آدم نباشند، و با آنان انس نگیرند، و معاشرت ننمایند، پس هر که از نسل این آفریده من که آنان را براى خود برگزیده‏ام مرا نافرمانى کند او را در جایگاه سرکشان جاى داده و به منزلگاههاى ایشان وارد مى‏کنم، و اهمیتى نمى‏دهم! فرشتگان گفتند: پروردگارا! هر چه مى‏خواهى بکن که:" ما چیزى جز آنچه به ما تعلیم داده‏اى، نمى‏دانیم، تو دانا و حکیمى." ... « بحار ج 63 ص 82 و 83 »

 

عقاید اسلام در قرآن کریم، ج‏1، ص: 140

 

 


 
روح در بیان مولا علی ( ع )
ساعت ٩:۳۳ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٢٧ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: روح در بیان مولا علی ( ع )

 

امام على علیه السّلام درباره روح بیانى دارند که خلاصه آن چنین است:

روح جبرئیل نیست، جبرئیل از فرشتگان است و روح غیر از جبرئیل است. زیرا خداوند به پیامبرش فرموده:

یُنَزِّلُ الْمَلائِکَةَ بِالرُّوحِ مِنْ أَمْرِهِ عَلى‏ مَنْ یَشاءُ مِنْ عِبادِهِ. فرشتگان را با روح- به فرمانش- بر هر کس از بندگانش بخواهد نازل مى‏کند « نحل/ 2» پس روح غیر از فرشتگان است. و فرموده: لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ* تَنَزَّلُ الْمَلائِکَةُ وَ الرُّوحُ فِیها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ* شب قدر بهتر از هزار ماه است، فرشتگان و روح در این شب به اذن پروردگارشان فرود مى‏آیند « قدر/ 3 و 4.». و فرموده:

یَوْمَ یَقُومُ الرُّوحُ وَ الْمَلائِکَةُ صَفًّا. روزى که روح و فرشتگان در یک صف مى‏ایستند « نبأ/ 38». و درباره آدم علیه السّلام به فرشتگان که جبرئیل نیز با آنان بود، فرموده: إِنِّی خالِقٌ بَشَراً مِنْ طِینٍ* فَإِذا سَوَّیْتُهُ وَ نَفَخْتُ فِیهِ مِنْ رُوحِی فَقَعُوا لَهُ ساجِدِینَ* من بشرى را از گل مى‏آفرینم، پس هنگامى که آن را نظام بخشیدم و از روح خود در او دمیدم، براى او به سجده افتید! « ص/ 71 و 72» پس جبرئیل همراه با فرشتگان براى این روح سجده کردند. و درباره مریم فرموده: فَأَرْسَلْنا إِلَیْها رُوحَنا فَتَمَثَّلَ لَها بَشَراً سَوِیًّا. ما روح خود را به سوى او فرستادیم، و او به مانند انسانى تمام عیار بر مریم نمایان شد. « مریم/ 17.» و به پیامبر صلّى اللّه علیه و آله و سلم فرموده: نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِینُ* عَلى‏ قَلْبِکَ* روح الأمین آن را نازل کرده است. بر قلب تو.

سپس فرموده: لِتَکُونَ مِنَ الْمُنْذِرِینَ* بِلِسانٍ عَرَبِیٍّ مُبِینٍ* تا از بیم‏دهندگان باشى! به زبان عربى آشکار! « شعراء/ 195- 194»

پس روح حقیقتى است واحد با صورتهاى گوناگون‏ « الغارات ص 184 و 185». پایان کلام امام علیه السّلام-

بنا بر این، روح- و خدا بهتر مى‏داند- آن چیزى است که در آدم علیه السّلام دمیده شد، و آن چیزى است که فرشته مرسل به سوى مریم، آن را با خود داشت، و آن چیزى است که فرشته حامل وحى بر پیامبر، با خود مى‏آورد، گاهى نیز به فرشته‏اى که حامل وحى براى پیامبر صلّى اللّه علیه و آله و سلم بوده روح الامین گفته شده است. همچنین روح همان روح القدسى است که خداوند عیسى علیه السّلام را به او تأیید فرموده است، و روز قیامت خود روح شخصا با فرشتگان در یک صف قرار مى‏گیرد، و این همان روح است که خدا درباره‏اش فرموده:

وَ یَسْئَلُونَکَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّی.

از تو درباره روح سؤال مى‏کنند، «بگو: روح از فرمان پروردگار من است‏ « اسراء/ 85».

پروردگارا! ما را از خطاى در فهم و لغزش در گفتار مصون دار.

عقاید اسلام در قرآن کریم، ج‏1، ص: 141

 

 

 


 
معناى سجده فرشتگان براى آدم علیه السّلام:
ساعت ٩:۳۳ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٢٧ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: معناى سجده فرشتگان براى آدم علیه السّلام:

 

امام على علیه السّلام در این باره سخنى دارد که فشرده آن چنین است:

سجده فرشتگان براى آدم علیه السّلام سجده طاعت نبود، و فرشتگان با این سجده، غیر خدا، یعنى آدم را عبادت و بندگى نکردند، بلکه به برترى آدم و فضل و رحمتى که خدا به او داده بود اعتراف کردند. « بحار ج 11 ص 139»

عقاید اسلام در قرآن کریم، ج‏1، ص: 142

 

 

 


 
فرشتگان الهی در کلام علی ( ع )
ساعت ٩:۳۳ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٢٧ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: فرشتگان الهی در کلام علی ( ع ) ،پاسداران عباد ،امینان وحى خدا ،عبادت کنندگان

 

امام على علیه السّلام در بیانات گذشته فرشتگان را به چهار گروه تقسیم کرده است:

گروه اول: عبادت کنندگان، برخى در حال رکوع، برخى سجده کنان، برخى ایستاده، و گروهى تسبیح گوى،

گروه دوم: امینان وحى خدا در رساندن آن به پیامبران، و زبان گویا در دهان رسولان، و رفت و آمد کنندگان در پى امور بندگان که خداوند به وسیله آنان، کار خلق را سامان مى‏دهد.

گروه سوم: پاسداران عباد، بگونه نیروهاى امانى و ذخیره در تن و جان بشر که خداوند همراهانشان را بدین وسیله از مهالک و مفاسد نگه مى‏دارد، و اگر چنین نبود هلاکت و مفسده بیش از سلامت و امان به انسان مى‏رسید، برخى از ایشان نیز خادم بهشت‏اند، یعنى نگهبان و خدمتگزار.

گروه چهارم: حاملان عرش‏اند، و شاید اینانند که مأمور تدبیر امر جهان از فرستادن باران و رویاندن نبات و امثال آنند، امورى که به ربوبیت پروردگار جهانیان مربوط مى‏شود، و براى عالم مخلوقات تدبیر گردیده است.

                                                         عقاید اسلام در قرآن کریم    ج‏1    142    

 

 

 


 
* ویژگى‏هاى قرآن و احکام اسلام‏ در نهج البلاغه
ساعت ٩:۳۳ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٢٧ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: * ویژگى‏هاى قرآن و احکام اسلام‏ در نهج البلاغه

 

کتاب پروردگار میان شماست (1996- 1990)، که بیان کننده حلال و حرام، واجب و مستحب، ناسخ و منسوخ، مباح و ممنوع، خاصّ و عام، پندها و مثل‏ها، مطلق و مقیّد، محکم و متشابه مى‏باشد، عبارات مجمل خود را تفسیر، و نکات پیچیده خود را روشن مى‏کند (2033- 1997)، از واجباتى که پیمان شناسایى آن را گرفت و مستحبّاتى که آگاهى از آنها لازم نیست. (2043- 2034) قسمتى از احکام دینى در قرآن واجب شمرده شد که ناسخ آن در سنّت پیامبر صلّى اللّه علیه و آله و سلّم آمده (2054- 2044)، «2» و بعضى از آن، در سنّت پیامبر صلّى اللّه علیه و آله و سلّم واجب شده که در کتاب خدا ترک آن مجاز بوده است (2064- 2055)، بعضى از واجبات، وقت محدودى داشته که در آینده از بین رفته است. (2072- 2065) «3» محرّمات الهى از هم جدا مى‏باشند، برخى از آنها، گناهان بزرگ است که وعده آتش دارد و بعضى کوچک که وعده بخشش داده است (2086- 2073)، و برخى از اعمال که اندکش مقبول و در انجام بیشتر آن آزادند.

(2094- 2087


 
راه رهایی از بختک یا کابوس
ساعت ٤:٢٦ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٦ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: راه رهایی از بختک یا کابوس

. وضو به هنگام خواب، پناه بردن به خداوند، قرائت سوره های ناس، فلق، و یا خواندن تسبیحات حضرت زهرا ـ سلام الله علیها ـ و خواندن برخی از دعاها من جمله این دعای شریف پیامبر اکرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ که با آموزش این دعا راه دوری شیطان از انسان های کابوس گرفته را بیان کرده، فرمود: «أعوذ بکلمات الله التامه من غضبه من شر عِقابه و من شر عِباده و من هَمَزاتِ الشیاطین و أن یَحضُرون» پناه می برم به کلمات الهی و تام، از غضب او و از بدی مجازات او و از شرور بندگانش و آزار شیاطین و از اینکه نزد من حاضر شوند.
در سخنی دیگر، امام صادق ـ علیه السّلام ـ جا به جایی فرد کابوس دیده را در بستر توصیه کرد و فرموده اند: چنین شخصی باید از این پهلو به آن پهلو شود و نخست این آیة قرآن را قرائت کند:
انما النجوی من الشیطن لیحزُنَ الذین آمنوا و لیس بِضارّهم شیئاً الا باذن الله(1) چنان نجوایی صرفاً از ]القاب[ شیطان است تا کسانی را که ایمان آورده اند دلتنگ گرداند ]ولی[ جز به فرمان خدا هیچ آسیبی به آنها نمی رسد.
پس این دعا را بخواند: «عُذت بما عاذت به الملائکه الله المقرّبون و انبیائه المرسلون و عباده الصالحون من شر ما رأیت و من شر الشیطان الرجیم». پناه می برم به آنچه پناه برده اند به آن فرشتگان مقرب الهی و انبیای مرسل و بندگان صالح او از شر آن چه دیدم و از شر شیطان رانده شده.
مواردی که ذکر شد، از کار های پسندیده و پاداش آفرینی است که خواب انسان را از حضور چنین رؤیاهایی مصون می سازد.(2)

 


پاورقی:

1. سورة مجادله، آیه 10.
2. جوانان پرسشها و پاسخ ها، ج 1، ص 236 و 237، احمد لقمانی، ناشر انتشارات بهشت بینش، چاپ دوم 1383.


 
کابوس یا بختک چگونه اتفاق می افتد؟
ساعت ٤:٢٦ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٦ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: کابوس یا بختک چگونه اتفاق می افتد؟

تعداد زیادی از مؤلفان و (محققان) به موضوع کابوس (بختک) علاقه مند بوده اند و تفکرشان را در مورد ماهیت و علل آن بیان کرده اند، برخی از این افراد کارهای پژوهشی در مورد کابوس (بختک) انجام داده اند و آنها را ذکر کرده‌اند در واقع ماهیت کابوس (بختک) نظریات منظم زیادی وجود ندارد. اما به عنوان نمونه چند نظر در این خصوص بیان می گردد.
1. نگرش های قدیمی بر این اعتقاد بودند که کابوس ها (بختک ها) به خاطر سرکشی شیطان ها یا ارواح شیطانی به سراغ فرد می آیند. (روسکوف 1869، کوکس 1870، پینجز 1960).
2. میچل هرسن (1972) نظرشان بر این است که دارای افکار در زمینه مرگ یا ترس از مرگ هستند، بیشتر از دیگران دچار کابوس (بختک) می شوند.(3)
3. تعدادی از پژوهشگران قرن نوزدهم من جمله (والر 1916، رادستوک 1879) ادعا کرده اند که اشکال در نفس کشیدن، خفقان و نارسایی اکسیژن به مغز می تواند کابوس (بختک) ایجاد کند. اما برخی از پژوهشگران من جمله (ارنست هارتمن) عقیده دارند که این ادعا درست نیست.
4. استفاده و ترک دارو
برخی از محققان معتقدند که داروهای مختلف می توانند کابوس ایجاد کنند.
5. اختلالات معده ای روده ای
نظریة دیگری که به گونه ای گسترده مورد قبول واقع شده است، فرضیه «پیتزای فلفلی» (polysomnography) یعنی خوردن غذای ادویه دار کابوس ایجاد می کند. احتمالاً مکانیسم عمل این است که غذا های ادویه دار و تند باعث افزایش حرکت روده ای می شوند یا برخی از اختلالات دیگر را در عملکرد معده ای روده ای ایجاد می کنند، که دستگاه عصبی خود مختار این تغییرات یا اختلالات را حس می کنند و سپس این اعصاب در پایانه های مرکزی شان تغییرات غیر مشخصی تولید می کنند که به کابوس (بختک) منجر می شود. این فرضیة مورد قبول ولی ناآزموده با رایج ترین توجیه کابوس (بختک) در قرن نوزدهم سازگاری دارد. (ارنست جونز، 1931) نتایج مطالعات تعداد زیادی از پزشکان و دانشمندان قرن نوزدهم را که از این توجیه حمایت کرده اند، بررسی کرده است.
6. یک نظریه، که به طور وسیعی مورد قبول است ولی به ندرت به طور واضح بیان می شود، این است که گناه سبب کابوس (بختک) می شود. (جان مک 1970) در کتاب کابوس: روان شناسی و زیست شناسی رؤیاهای ترسناک، گزارش جالبی از کابوس های یک پسر بچة 12 ساله را ارائه می دهد که این کابوس ها به طور آشکاری به گناه مربوطند.
نظریه های دیگری در مورد علل کابوس (بختک) وجود دارد اما نکته ای که بسیاری از مؤلفان، در مورد آن توافق دارند این است که کابوس (بختک) شامل تعدادی از اولین و عمیق ترین اضطرابها و ترس های خیلی وحشت آوری است که همة ما در معرض آنها قرار داریم. در واقع زمانی که ما سعی در تحلیل کابوس ها داریم به سرعت به این ترس های اولیه رهنمون می شویم.
از آنچه گفته شد می توان نتیجه گرفت که بختک یک موجود خیالی بیش نیست که واقعیتی خارجی ندارد. به علل وجود آن اشاره شد

کابوس: روان شناسی و زیست شناسی رؤیاهای ترسناک، ارنست هارتمن، مترجم یاور دهقانی هشتچین، مؤسسه انتشارات امیر کبیر، تهران، چاپ اول 1380 چاپخانه سپهر، ص 51 - 284


 
چه کسانی دچار دیدن کابوس یا بختک می شوند؟
ساعت ٤:٢٦ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٦ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: چه کسانی دچار دیدن کابوس یا بختک می شوند؟

در مجموع می توانیم بگوئیم که در پسر ها و دختر ها کابوس ها بسامد یکسانی دارند. و احتمالاً در مردان و زنان نیز یکسانند. جنسیت در بسامد کابوس تعیین کننده نیست.


 
تدبیر در مقدمات و ارزشیابى نتایج‏
ساعت ٤:٢٦ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٦ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: تدبیر در مقدمات و ارزشیابى نتایج‏

 

حدیث‏

1 الامام علی «ع»: أیّها النّاس! لا خیر فی دنیا لا تدبیر فیه. «1»

امام على «ع»: اى مردم! در دنیایى که تدبیرى در آن نباشد خیرى نیست.

2 الامام علی «ع»: من ساء تدبیره، تعجّل تدمیره. «2»

امام على «ع»: هر که تدبیرش بد باشد، در نابودى و هلاک خود شتاب کرده است.

3 الامام علی «ع»: لا مال أعود من العقل .. و لا عقل کالتّدبیر. «3»

امام على «ع»: هیچ مالى سودمندتر از عقل نیست ... و هیچ عقلى همچون تدبیر نیست.

4 الامام علی «ع»: أدلّ شی‏ء على غزارة العقل، حسن التّدبیر. «4» امام على «ع»: بهترین دلیل زیادى عقل، حسن تدبیر است.

______________________________
(1) «بحار» 70/ 307- از کتاب «المحاسن».

(2) «غرر الحکم»/ 268.

(3) «نهج البلاغه»/ 1139.

(4) «غرر الحکم»/ 92.

5 الامام علی «ع»: التّدبیر قبل العمل یؤمنک من النّدم. «1»

امام جواد «ع»- از امیر المؤمنین «ع»: تدبیر کردن پیش از عمل، مانع پشیمانى است.

6 الامام علی «ع»: قدّر ثمّ اقطع، و فکّر ثمّ انطق، و تبیّن ثمّ اعمل. «2»

امام على «ع»: اندازه کن سپس ببر؛ بیندیش سپس بازگوى؛ و بسنج سپس به کار برخیز.

7 الامام علی «ع»: لا تکن فیما تورد کحاطب لیل، و غثاء سیل. «3»

امام على «ع»: در آنچه فراهم مى‏آورى همچون هیزمچین شب و گردآورنده خاشاک سیل آورده مباش.

* یعنى: چنان هیزمکشان و هیزمچینانى که به شب هیزم مى‏چینند، و هر چه رسید گرد مى‏آورند، و از خاشاک سیل آورده بار مى‏بندند، مباش! و بار جامه عمر را از هر چه رسید مینبار، و فرصت و توان و استعداد خویش را هر گونه شد بکار مبر، بلکه از هر چیز، نتیجه‏بخش و برگزیده آن را بجوى و بیاب، و بگزین و برگیر.

8 الامام علی «ع»: الطّمأنینة قبل الحزم ضدّ الحزم. «4» امام على «ع»: اطمینان کردن پیش از احتیاط (و وارسى)، ضد احتیاط است.

______________________________
(1) «تحف العقول»/ 70؛ و 97 از چاپ على اکبر غفّارى.

(2) «غرر الحکم»/ 235.

(3) «غرر الحکم»/ 342.

(4) «بحار» 78/ 9- از کتاب «مطالب السّؤول».

9 الامام علی «ع»: روّ تحزم، فإذا استوضحت فاجزم. «1»

امام على «ع»: تأمل کن تا دوراندیش باشى؛ و چون جوانب کار روشن گشت قاطعانه انجام ده.

10 الامام علی «ع»- فیما أوصى به عند وفاته: أنهاک عن التّسرّع بالقول و الفعل. «2»

امام على «ع»- از وصیت آن امام در هنگام وفات: از شتابزدگى در گفتار و کردار بپرهیز.

11 الامام علی «ع»: لا تقدمنّ على امر، حتى تخبره. «3»

امام على «ع»: تا کارى را خوب نسنجیده‏اى، به آن اقدام مکن.

______________________________
(1) «بحار» 71/ 341- از کتاب «کنز الفوائد».

(2) «امالى» طوسى 1/ 6.

(3) «غرر الحکم»/ 332.

الحیاة / ترجمه احمد آرام، ج‏1، ص:543 -  547

 

 

 

 


 
منع نسنجیده‏ کارى و پوزش خواهى
ساعت ٤:٢٦ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٦ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: منع نسنجیده‏کارى و پوزشخواهى

 

حدیث‏

1 الامام علی «ع»: الاستغناء عن العذر أعزّ من الصّدق به. «1»

امام على «ع»: به پوزشخواهى نیازمند نگشتن گرانبهاتر از راستگویى در پوزش خواستن است.

2 الامام علی «ع»: .. و احذر کلّ عمل اذا سئل عنه صاحبه، انکره او اعتذر منه. «2»

امام على «ع»: از کارى بپرهیز که چون از کننده آن پرسند، آن را انکار کند، یا به عذرخواهى بیفتد.

3 الامام الصادق «ع»: لا ینبغی للمؤمن ان یذلّ نفسه. قلت: بما یذلّ نفسه؟

قال: یدخل فیما یعتذر منه. «3»

امام صادق «ع»: مؤمن را نشاید که خود را خوار کند. (راوى حدیث گوید:) گفتم: مؤمن به چه چیز خود را خوار کند؟ گفت: در کارى وارد شود که سپس باید از آن عذر بخواهد.

4 الامام الصادق «ع»: ایّاک و ما تعتذر منه! فانّ المؤمن لا یسی‏ء و لا یعتذر، و المنافق یسی‏ء کلّ یوم و یعتذر. «4»

امام صادق «ع»: از آنچه باید از آن پوزش‏خواهى بپرهیز! مؤمن بد نمى‏کند و عذر نمى‏خواهد. منافق هر روز بد مى‏کند و پوزش مى‏خواهد.

 

(1) «نهج البلاغه»/ 1242؛ عبده 2/ 223.

(2) «نهج البلاغه»/ 1067؛ عبده 2/ 134.

(3) «مشکاة الانوار»/ 50.
(4) «وسائل» 6/ 425.

الحیاة / ترجمه احمد آرام، ج‏1، ص: 550

 

 

 


 
نظم در عمل و کار
ساعت ٤:٢٦ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٦ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: نظم در عمل و کار

 

حدیث‏

1 الامام علی «ع»: أوصیکما و جمیع ولدی و أهلی و من بلغه کتابی، بتقوى اللَّه و نظم امرکم .. «1»

امام على «ع»: به شما و همه فرزندان و کسانم و هر کس که این نامه به دست وى برسد، سفارش مى‏کنم که تقوى پیشه سازید، و کارهاى خود را نظم بدهید.

2 الامام علی «ع»: .. و امض لکلّ یوم عمله، فانّ لکلّ یوم ما فیه .. «2»

امام على «ع»: کار هر روز را در همان روز انجام ده، که هر روزى را کارى است.

3 الامام الکاظم «ع»: اجتهدوا فی أن یکون زمانکم اربع ساعات: ساعة لمناجاة اللَّه؛ و ساعة لأمر المعاش؛ و ساعة لمعاشرة الإخوان و الثّقات الّذین یعرّفونکم عیوبکم و یخلصون لکم فی الباطن؛ و ساعة تخلون فیها

للذّاتکم فی غیر محرّم. و بهذه الساعة تقدرون على الثّلاث ساعات ... «3»

امام کاظم «ع»: در آن بکوشید که زمانتان را به چهار بخش تقسیم کنید:

ساعتى براى مناجات با خدا؛ و ساعتى براى امر زندگى؛ و ساعتى براى آمیزش با برادران و معتمدانى که عیبهاى شما را به شما بشناسانند و در باطن به شما اخلاص داشته باشند؛ و ساعتى براى پرداختن به لذتهایى که حرام نباشد. و به این ساعت است که براى گذراندن آن سه ساعت توانایى پیدا مى‏کنید.

4 الامام علی «ع»: الأمور المنتظمة یفسدها الخلاف. «4»

امام على «ع»: کارهاى نظم یافته را اختلاف تباه مى‏کند.

5 الامام الصادق «ع»: قال رسول اللَّه «ص»: یا أیّها الناس! اقیموا صفوفکم، و امسحوا بمناکبکم لئلا یکون بینکم خلل. و لا تخالفوا، فیخالف اللَّه بین قلوبکم. ألا و إنّی أراکم من خلفی. «5»

امام صادق «ع»: پیامبر اکرم گفت: اى مردم! صفهاى خود را (در نماز جماعت) راست کنید، و شانه‏ها را به یک دیگر بچسبانید، تا شکافى میانتان نباشد. و با یک دیگر مخالفت نکنید که در آن صورت خدا میان قلبهاى شما خلاف مى‏اندازد. و بدانید که من شما را، در پشت سر خود، مى‏بینم.

______________________________
(1) «نهج البلاغه»/ 977.

(2) «نهج البلاغه»/ 1022.

(3) «تحف العقول»/ 302.

(4) «غرر الحکم»/ 26.

(5) «وسائل» 5/ 472.

الحیاة / ترجمه احمد آرام، ج‏1، ص:542 -  544

 

 

 


 
انگیزه‏هاى بیکارى‏
ساعت ٤:٢٦ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٦ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: برخى از انگیزه‏هاى بیکارى‏ ،تنبلى‏ ،سستى و بیحالى‏ ،خودپسندى‏

 

أ- تنبلى‏

قرآن‏

1 إِنَّ الْمُنافِقِینَ یُخادِعُونَ اللَّهَ وَ هُوَ خادِعُهُمْ، وَ إِذا قامُوا إِلَى الصَّلاةِ قامُوا کُسالى‏، یُراؤُنَ النَّاسَ، وَ لا یَذْکُرُونَ اللَّهَ إِلَّا قَلِیلًا* «1» منافقان با خدا فریب مى‏ورزند- در حالى که او ایشان را مى‏فریبد (و فریبشان را به خودشان بازمى‏گرداند)- و چون به نماز برمى‏خیزند، سنگین و تنبل برمى‏خیزند، آنهم براى اینکه به مردمان نمایش دهند؛ و (در آن نماز) جز اندکى یاد خدا نمى‏کنند*

حدیث‏

1 النبی «ص»: یا علی! ... إیّاک و خصلتین: الضّجر و الکسل، فإنّک إن ضجرت لم تصبر على حقّ، و إن کسلت لم تؤدّ حقّا. «2»

پیامبر «ص»: یا على! از دو خصلت بپرهیز: تنگ حوصلگى و تنبلى، که چون تنگ‏حوصله شوى هیچ حقى را نمى‏پذیرى، و چون تنبل باشى حق هیچ چیز را ادا نمى‏کنى.

______________________________
(1) سوره نسا (4): 142.

(2) «مکارم الاخلاق»/ 502.

2 الامام الصادق «ع»: عدوّ العمل الکسل. «1»

امام صادق «ع»: تنبلى و سستى دشمن کار است.

3 الامام الصادق «ع»- من حدیث «جنود العقل و الجهل»: .. النّشاط و ضدّه الکسل. «2»

امام صادق «ع»: (از جمله سپاهیان عقل و نیروهاى خرد) نشاط است و پرکارى که ضد آن تنبلى است ...

4 الامام علی «ع»: یا همّام! المؤمن ... بعید کسله، دائم نشاطه، قریب أمله، حیّ قلبه. «3»

امام على «ع»: اى همّام! مؤمن از تنبلى به دور است، و فعّال و پرنشاط است؛ کم آرزو است و زنده دل.

5 الامام الصادق «ع»: إیّاک و الضّجر و الکسل، إنّهما مفتاح کلّ سوء؛ إنّه من کسل لم یؤدّ حقّا، و من ضجر لم یصبر على حقّ. «4»

امام صادق «ع»: از تنگ‏حوصلگى و تن‏آسایى بپرهیز، که این دو کلید هر بدى است، زیرا آن که تنبل و تن‏آسان باشد هیچ حقى را ادا نمى‏کند، و آن‏ که بى‏حوصله باشد هیچ حقى را برنمى‏تابد.

______________________________
(1) «کافى» 5/ 85.

(2) «اصول کافى» 1/ 23.

(3) «بحار» 78/ 26؛ «اصول کافى» 2/ 230- با کمى تفاوت.

(4) «وسائل» 12/ 39.

6 الامام الصادق «ع»: اتّقوا اللَّه و لا تملّوا من الخیر، و لا تکسلوا ... «1»

امام صادق «ع»: خدا ترس باشید، و از کار نیک خسته نگردید، و تن به تن آسانى مدهید.

7 الامام الصادق «ع»- قال سلیمان بن جعفر الهمدانی: قال لی جعفر بن محمد: یا سلیمان! من الفتى؟ فقلت له: جعلت فداک، الفتى عندنا الشّابّ.

قال لی: أما علمت انّ أصحاب الکهف کانوا کلّهم کهولا، فسمّاهم اللَّه فتیة بایمانهم؟ یا سلیمان! من آمن باللَّه و اتّقى فهو الفتى. «2»

امام صادق «ع»- (سلیمان بن جعفر همدانى گوید: امام جعفر صادق به من گفت): اى سلیمان! «فتى» (جوانمرد) کیست؟ گفتم: جانم فداى تو باد، فتى در نزد ما به معناى جوان است. گفت: آیا نمى‏دانى که اصحاب کهف همه پیر بودند، لیکن خدا به سبب ایمانشان آنان را فتى و جوانمرد خواند؟ اى سلیمان! هر که به خدا ایمان آورد و پرهیزگار شود، جوانمرد و فتى او است.

8 الامام علی «ع»: لا تتّکل فی أمورک على کسلان. «3»

امام على «ع»: در کارهاى خود بر آدم تنبل تکیه مکن.

9 الامام الباقر «ع»: ... لا مصیبة کاستهانتک بالذّنب، و رضاک بالحالة التی أنت علیها ... «4»

______________________________
(1) «امالى» طوسى 2/ 305.

(2) تفسیر «برهان» 2/ 456.

(3) «غرر الحکم»/ 233.

(4) «تحف العقول»/ 208.

امام باقر «ع»: هیچ مصیبت همچون سبک شمردن گناه نیست، و خرسند بودن به حالتى که در آنى.

* چون خرسندى انسان به حالتى و مرتبه‏اى که در آن است، باعث مى‏گردد تا از ترقى‏خواهى و کمال‏طلبى انصراف یابد، و حالت بهتر و مرتبه بالاترى را (به ویژه در علوم و معنویات) نطلبد و براى آن تلاش نکند، از این رو، این خرسندى مصیبتى بزرگ است.

10 الامام علی «ع»: الرّاضی عن نفسه مفتون، و الواثق بها مغبون. «1»

امام على «ع»: از خود راضى ابله است، و خود محور زیانکار.

11 الامام الصادق «ع»: ثلاث یحجزن المرء عن طلب المعالی: قصر الهمّة، و قلّة الحیلة، و ضعف الرّأی. «2»

امام صادق «ع»: سه چیز آدمى را از خواستار شدن اسباب سربلندى باز مى‏دارد: کم همتى، ناپختگى و سست رأیى.

12 النبی «ص»: للکسلان ثلاث علامات: یتوانى حتى یفرط، و یفرط حتى یضیع، و یضیع حتى یأثم. «3»

پیامبر «ص»: تنبل را سه نشانه است: چندان سستى مى‏کند تا به افراط مى‏رسد، و چندان افراط مى‏کند تا به اهمال مى‏کشد، و چندان اهمال مى‏کند تا به گناه مى‏انجامد.

13 الامام الصادق «ع»: الکسل یضرّ بالدّین و الدّنیا. «4» امام صادق «ع»: تنبلى به دین و دنیا هر دو زیان مى‏رساند.

 

______________________________
(1) «غرر الحکم»/ 48.

(2) «تحف العقول»/ 234.

(3) «تحف العقول»/ 48.

(4) «تحف العقول»/ 219.

ب- خودپسندى‏

حدیث‏

1 النبی «ص»: ثلاث مهلکات: شحّ مطاع، و هوى متّبع، و إعجاب المرء بنفسه. و هو محبط للعمل، و هو داعیة المقت من اللَّه سبحانه. «1»

پیامبر «ص»: سه چیز هلاک‏کننده است: حرصى که از آن فرمان برند، و هواى نفسى که به اطاعت آن برخیزند، و از خود راضى بودن. و آن، عمل را از بین مى‏برد و سبب خشم خداى سبحان مى‏گردد.

2 الامام علی «ع»: الإعجاب یمنع من الإزدیاد. «2»

امام على «ع»: خودپسندى انسان را از افزون‏سازى (کارهاى خوب و کمالات نفسانى) باز مى‏دارد.

3 الامام الصادق «ع»: ثلاث هنّ قاصمات الظّهر: رجل استکثر عمله، و نسی ذنوبه، و أعجب برأیه. «3»

امام صادق «ع»: سه چیز پشت را مى‏شکند: مردى که عمل خود را زیاد شمارد، و گناهان خود را فراموش دارد، و مجذوب رأى و نظر خود شود.

4 الامام الهادی «ع»: من دخله العجب هلک. «4» امام هادى «ع»: کسى که خودبینى به او راه یابد هلاک مى‏شود.

______________________________
(1) «عدّة الدّاعى»/ 221.

(2) «نهج البلاغه»/ 1167- عبده 2/ 184.

(3) «بحار» 75/ 98- از کتاب «جامع الاخبار».

(4) «وسائل» 1/ 78.

5 الامام السجاد «ع»: ... نعوذ بک أن ننطوی على غشّ أحد و أن نعجب بأعمالنا. «1»

امام سجاد «ع»: خدایا! به تو پناه مى‏بریم، از اینکه کسى را فریب دهیم (و با وى دورویى کنیم)، و از اینکه در باره اعمال خویش گرفتار عجب و خودپسندى شویم.

ج- سستى و بیحالى‏

قرآن‏

1 وَ لا تَهِنُوا وَ لا تَحْزَنُوا، وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ‏* «2» سستى مکنید و اندوهگین مباشید، که اگر مؤمن باشید برترى با شما است* 2 وَ کَأَیِّنْ مِنْ نَبِیٍّ قاتَلَ مَعَهُ رِبِّیُّونَ کَثِیرٌ، فَما وَهَنُوا لِما أَصابَهُمْ فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَ ما ضَعُفُوا وَ مَا اسْتَکانُوا، وَ اللَّهُ یُحِبُّ الصَّابِرِینَ‏* «3» چه بسیار پیامبران، که خداگرایان فراوانى همراه با ایشان جنگیدند، و چنین بود که از هر سختى که در راه خدا مى‏دیدند سست نمى‏گشتند، و ناتوان نمى‏شدند، و تن به زبونى نمى‏دادند؛ و خدا بردباران را دوست مى‏دارد*

______________________________
(1) «صحیفه سجادیه»/ 83 (دعاى 8).

(2) سوره آل عمران (3): 139.

(3) سوره آل عمران (3): 146.

4 فَلا تَهِنُوا وَ تَدْعُوا إِلَى السَّلْمِ، وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ، وَ اللَّهُ مَعَکُمْ، وَ لَنْ یَتِرَکُمْ أَعْمالَکُمْ‏* «1» سستى نکنید و (کافران را) به صلح مخوانید، که شما برترانید، و خدا با شما است، و او هرگز از (پاداش) اعمال شما نخواهد کاست*

حدیث‏

1 الامام علی «ع»: من أطاع التّوانی، ضیّع الحقوق. «2»

امام على «ع»: هر که تسلیم سستى و سهل‏انگارى گردد، حق خود و دیگران را تباه سازد.

2 الامام علی «ع»: فی التّوانی و العجز أنتجت الهلکة. «3»

امام على «ع»: سستى و ناتوانى، هلاکت زاید.

3 الامام علی «ع»: لقد أخطأ العاقل اللّاهی الرّشد، و أصابه ذو الاجتهاد و الجدّ. «4»

امام على «ع»: عاقل بازیگوش، راه راست را گم مى‏کند، و سختکوش جدّى به آن مى‏رسد.

______________________________
(1) سوره محمد «ص» (47): 35.

(2) «نهج البلاغه»/ 1193؛ عبده 2/ 197.

(3) «بحار» 71/ 342- از کتاب «کنز الفوائد».

(4) «غرر الحکم»/ 254.

الحیاة / ترجمه احمد آرام، ج‏1، ص:536 -  542

 

 

 


 
پاکن اعمال
ساعت ٦:٢۸ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٢٥ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: پاکن اعمال ،فرداى قیامت ،خدا کند عادت ما

 

  فرداى قیامت هنگامیکه نامه عمل مؤ من را بدستش مى دهند که بخواند: اِقْرَاء کِتابَک کَفى بِنَفسِکَ الیُوم عَلَیْکَ حَسیبا.

بعادتى که در دنیا داشته وقتى که مى خواسته چیزى بخواند، اول بسم اللّه مى گفت . مى گوید: بسم اللّه الرحمن الرحیم . ناگاه جمیع گناهانش از صفحه اعمال پاک مى شود و ندا مى رسد: اى بنده ما، تو ما را به رحمانیّت و رحیمیّت خواندى ما هم برحمت خود با تو معامله کردیم .

خدا کند عادت ما شود تا هنگام مردن هم با نام خدا بمیریم ، سر از قبر هم که بر مى داریم ، بسم اللّه گویان الحمد اللّه گویان باشیم .

غرض بزرگى این آیه مبارک است و در جمیع حالات باید مؤ منین این آیه شریفه وِرد زبانشان باشد و در هر حالى از حالات آن را ترک نکنند.(27)

 

 


 
عرضه گناه در محضر خدا
ساعت ٦:٢۸ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٢٥ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: عرضه گناه در محضر خدا

 

  یکى از صالحین بفرزند خود گفت : مرا بتو حاجتى است . پسر گفت : هر چه بفرمائى اطاعت مى کنم . پدر گفت : شب که بمنزل مى آئى هر چه از هنگام خارج شدن از منزل گفته و انجام داده اى برایم نقل کن . پسر قبول کرد.

شب که آمد شروع به نقل کرد، تا رسید بحرفهاى زشتى که زده بود و کارهاى ناروائى که انجام داده بود، از پدر خجالت کشید که بگوید. دست پدر را بوسید و گریه کرد و گفت : اى پدر از این حاجت بگذر و جز آن هر چه بفرمائى اطاعت مى کنم . زیرا از تو خجالت مى کشم .

پدر فرمود: اى پسر، من بنده ضعیف و عاجزم از من خجالت مى کشى ، ولى فرداى قیامت در محضر رب العالمین چه خواهى کرد. این موضوع و موعظه سبب توبه پسر گردید.

آقا امیر المؤ منین (ع) در نهج البلاغه مى فرماید: کارى که مى خواهى انجام دهى ، حرفى را که مى خواهى بزنى چنان باشد که فردا بتوانى آن را بخوانى .

آیا مى توانى فردا بخوانى که در فلان روز فحش دادم در فلان روز فلان کار زشت را انجام دادم ؟

پس اگر نمى توانى چرا!؟.... هم اکنون در فکر باش ؟

 

 


 
باقیات صالحات‏
ساعت ٦:٢۸ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٢٥ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: باقیات صالحات ،آبى که به قصد قربت، ،فرزند صالح که براى او ،سنّتى که از خود بجاى گذاشته

 

امام صادق علیه السلام فرمود:

شش چیز است که ثواب آن بعد از مرگ به مؤمن مى‏رسد:

1- فرزند صالح که براى او طلب مغفرت کند.

2- مصحف که از او بجا مى‏ماند (قرآن) و دیگران از آن استفاده مى‏کنند.

3- درختى که به قصد قربت، کاشته باشد.

4- آبى که به قصد قربت، جارى ساخته است.

5- چاهى که در بیابانى حفر کرده است.

6- سنّتى که از خود بجاى گذاشته و آیندگان از او پیروى مى‏کنند «1».

______________________________
(1) حدیث 555، ج 1، ص 185.

گلچین صدوق (گزیده من لا یحضره الفقیه)، ج‏1، ص: 134

 

________________________________________
ابن بابویه، محمد بن على - صفا خواه، محمد حسین، گلچین صدوق (گزیده من لا یحضره الفقیه)، 2جلد، فیض کاشانى - تهران، چاپ: اول، 1376ش.

 

 


 
سنّت ماندگار
ساعت ٦:٢۸ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٢٥ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: سنّت ماندگار ،اما چرا الان ؟!!!!

 

امام صادق علیه السلام فرمود:

زمانى که جعفر بن ابى طالب علیه السلام به شهادت رسید، رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله و سلم به حضرت فاطمه سلام اللَّه علیها فرمود که نزد همسرش- اسماء بنت عمیس- و دیگر همسران آن حضرت رفته و او را تسلیت دهد. و براى خانواده‏اش تا سه روز غذا تهیه کند «1».

و این عمل، در نزد مسلمین یک سنت شد.

اما چرا الان .........................؟!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

______________________________
(1) حدیث 549، ج 1، ص 182.

گلچین صدوق (گزیده من لا یحضره الفقیه)، ج‏1، ص: 133

 

 


 
ضمانت بهشت‏
ساعت ٦:٢۸ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٢٥ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: ضمانت بهشت‏

 

امیر المؤمنین علیه السلام فرمود:

براى شش گروه، بهشت را ضمانت مى‏کنم:

1- شخصى که براى صدقه دادن از خانه خارج مى‏شود و در این هنگام مرگش فرا مى‏رسد.

2- کسى که براى عیادت بیمار از خانه بیرون مى‏آید و فوت مى‏کند.

3- شخصى که براى جهاد در راه خدا از خانه خارج مى‏شود و به شهادت مى‏رسد.

4- کسى که براى انجام حج خانه خدا بیرون مى‏آید و ملک الموت جانش را مى‏ستاند.

5- آن کس که براى بجا آوردن نماز جمعه از منزل خارج مى‏شود و مى‏میرد.

6- کسى که براى تشییع جنازه مسلمانى از خانه خارج شده و فوت مى‏کند «1».

(براى تمامى ایشان، بهشت را ضمانت مى‏کنم).

______________________________
(1) حدیث 384، ج 1، ص 140.

گلچین صدوق (گزیده من لا یحضره الفقیه)، ج‏1، ص: 130

 

 


 
آخرین همراه‏
ساعت ٦:٢۸ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٢٥ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: آخرین همراه‏

امیر المؤمنین علیه السلام فرمود:

زمانى که انسان آخرین روز زندگیش در دنیا و اولین روز از آخرت (یعنى روز مرگ) را مى‏بیند، مال و فرزندان و عملش در برابرش مجسّم مى‏شود. (در این حال) انسان به مال رو مى‏کند و مى‏گوید:

سوگند به خدا، من در طلب تو حریص، و در صرف کردنت بخیل بودم. اکنون براى من چه مى‏کنى؟

مال پاسخ مى‏دهد: کفن خود را از من برگیر.

آنگاه رو به فرزندانش کرده و مى‏گوید:

به خدا سوگند، من دوستدار شما و مدافع شما بودم. حال شما براى من چه مى‏کنید؟

پاسخ مى‏دهند: ما تو را به گور مى‏سپاریم و در خاک پنهان مى‏سازیم.

در این هنگام، رو به عمل خود مى‏کند و مى‏گوید: به خدا

قسم، تو بر من بسیار سنگین بودى و رغبتى براى انجام دادن تو نداشتم، تو با من چه مى‏کنى؟

عمل پاسخ مى‏دهد: من در گور و در روز محشر با تو همراه و همنشین خواهم بود، تا هر دو با هم بر خداوند، عرضه شویم‏ «1».

______________________________
(1) حدیث 370، ج 1، ص 137.

گلچین صدوق (گزیده من لا یحضره الفقیه)، ج‏1، ص: 129

 

 


 
آخرین خطبه حضرت رسول صلّى اللَّه علیه و آله و سلم
ساعت ٦:٢۸ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٢٥ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: آخرین خطبه حضرت رسول صلّى اللَّه علیه و آله و سلم

حضرت رسول صلّى اللَّه علیه و آله و سلم در آخرین خطبه‏اى که ایراد کردند، فرمودند:

هر کس یک سال قبل از فوتش توبه کند، خداوند توبه او را مى‏پذیرد. سپس فرمودند:

یک سال زیاد است. هر کس یک ماه قبل از فوتش توبه کند، توبه‏اش پذیرفته مى‏شود.

دوباره فرمودند: یک ماه نیز زیاد است. هر کس یک هفته قبل از فوتش توبه کند، توبه‏اش مقبول است.

باز فرمودند: یک هفته نیز زیاد است. هر کس یک روز قبل از مرگش توبه کند، خداوند توبه او را قبول مى‏کند.

باز فرمودند: یک روز هم بسیار است هر کس یک ساعت قبل از فوت توبه کند، توبه‏اش مقبول است.

باز فرمودند: یک ساعت نیز بسیار زیاد است، هر کس در حالى که نفسش به اینجا رسیده- با دست مبارک به حلق خود اشاره نمودند- توبه کند، توبه او مورد قبول حضرت بارى تعالى واقع مى‏شود «1».

______________________________
(1) حدیث 352، ج 1، ص 133.

گلچین صدوق (گزیده من لا یحضره الفقیه)، ج‏1، ص: 127

 

 


 
آخرین خطبه حضرت رسول صلّى اللَّه علیه و آله و سلم
ساعت ٦:٢۸ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٢٥ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی:

حضرت رسول صلّى اللَّه علیه و آله و سلم در آخرین خطبه‏اى که ایراد کردند، فرمودند:

هر کس یک سال قبل از فوتش توبه کند، خداوند توبه او را مى‏پذیرد. سپس فرمودند:

یک سال زیاد است. هر کس یک ماه قبل از فوتش توبه کند، توبه‏اش پذیرفته مى‏شود.

دوباره فرمودند: یک ماه نیز زیاد است. هر کس یک هفته قبل از فوتش توبه کند، توبه‏اش مقبول است.

باز فرمودند: یک هفته نیز زیاد است. هر کس یک روز قبل از مرگش توبه کند، خداوند توبه او را قبول مى‏کند.

باز فرمودند: یک روز هم بسیار است هر کس یک ساعت قبل از فوت توبه کند، توبه‏اش مقبول است.

باز فرمودند: یک ساعت نیز بسیار زیاد است، هر کس در حالى که نفسش به اینجا رسیده- با دست مبارک به حلق خود اشاره نمودند- توبه کند، توبه او مورد قبول حضرت بارى تعالى واقع مى‏شود «1».

______________________________
(1) حدیث 352، ج 1، ص 133.

گلچین صدوق (گزیده من لا یحضره الفقیه)، ج‏1، ص: 127

 

 


 
چگونه جذاب باشیم ؟
ساعت ٩:۳۱ ‎ق.ظ روز دوشنبه ۱۸ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: چگونه جذاب باشیم ؟

چگونه جذاب باشیم؟

 

 

یکی از مهمترین رازهای رسیدن به آن جذابیت است و قبل از هر چیز باید بدانیم که جذابیت چیزی غیر از زیبایی است‌. شخص می‌تواند صورت زیبایی نداشته باشد اما بسیار جذاب باشد و هم چنین می‌تواند بسیار زیبا باشد اما اصلاً جذابیت نداشته باشد. جذابیت و گیرایی یک ویژگی کاملاً اکتسابی است و به راحتی می‌توانیم صاحب آن باشیم‌:
ظاهری آراسته داشته باشید.
تمیز و مرتب باشید، هماهنگی و پاکیزگی شما، ناخودآگاه شما را جذاب می‌کند. بعضی از افراد براساس تصوری اشتباه برای جذاب شدن به زحمت زیادی می‌افتند و خود را به شکل‌های عجیب و غریبی درست می‌کنند. مهمترین مسئله این است که مرتب و هماهنگ و در عین حال ساده باشید. نامرتب بودن حتی حرفهای قشنگ‌، مثبت و تأثیرگذار شما را ضایع می‌کند. فرزندی که همیشه پدر و مادر خود را آراسته و با ظاهری مرتب می‌بیند، ظاهر آراسته فردِ ناآشنا او را نمی‌فریبد. چون ممکن است جذب ظاهر آراسته کسی شوند که تأثیر منفی او از اثرات مثبتش به مراتب بیشتر باشد.
بیشتر سکوت کنید:
غالباً افراد به اشتباه برای این که جذاب‌تر شوند، بیشتر شلوغ می‌کنند و به خطا می‌روند. سکوت‌، یک تأثیر ذهنی و روانی بسیار قوی می‌گذارد. در سکوت‌، فرد پیرامون خود خلاء ایجاد می‌کند و هر خلایی‌، جذب را سبب می‌شود. آنها که بیشتر صحبت می‌کنند و کمتر می‌شنوند از جذابیت خود می‌کاهند، حال آن که سکوت و گوش دادن بیشتر به واقع شما را عاقل‌تر و قابل اطمینان‌تر معرفی می‌کند و این زمینه‌ای مساعد برای صمیمیت بیشتر است‌. سکوتی سرشار از اعتماد به نفس سرچشمه صمیمیت است‌.
نرم و ملایم سخن بگویید:
هنگامی که نرم و ملایم صحبت می‌کنید افراد را جذب خود می‌کنید و به راحتی می‌توانید بر روی آنها تأثیر بگذارید. آدم‌های خشن و داد و بیدادی افراد مناسبی برای اطمینان کردن‌، نیستند.
فروتن باشید :
غرور بیشترین دافعه را در اطراف شما ایجاد می کند ارد بزرگ می گوید : فروتنی ما را خواستنی می کند و دوست داشتنی . این بدین معنی است که باید به توان دیگران احترام بگذاریم همانطور که برای شخصیت خویش ارزش قائل هستیم .
فرد محترمی باشید:
بی‌احترامی به خود، به دیگران و بی‌احترامی و بی ادبی در کلام و رفتار همگی از جذابیت شما می‌کاهد. شما باید هم در ظاهر آراسته باشید و هم در باطن وارسته‌. افراد مؤدب و متین و محترم بی تردید جذابند و این جذابیت از درون موج می‌زند.
محترم و مؤدب و باشخصیت باشید، خواهید دید خود به خود جذاب می‌شوید.
زیاد شوخی نکنید اما بسیار تبسم کنید:
شوخی فراوان از انرژی ذهنی و جذابیت شما می‌کاهد چرا که شوخی فراوان به تدریج مرزهای لازم بین افراد را از بین می‌برد متبسم باشید که تبسم به چهره شما جذابیتی عمیق و ژرف می‌بخشد. در تبسم‌، سنگینی و متانت و جذابیت است‌.
قاطعیت یعنی جذابیت‌:
کسانی که شخصیت قاطعی دارند و هدفها و ارزش‌های معینی دارند، بی‌استثنأ می‌توانند افراد جذابی باشند. زیرا شخصیت‌هایی جذاب و تأثیرگذارند که بسیار مصمم هستند و اعتماد به نفس دارند. به دنبال اهداف مشخصی بودن و به آنها رسیدن اعتماد به نفس زیادی به ارمغان می‌آورد و جذابیت از وجود چنین شخصی موج می‌زند.
آسان بود، این طور نیست‌؟ فکر می‌کنم شما هم می‌توانید یکی از جذاب‌ترین و ماندگارترین‌ها باشید. معطل نشوید دست به کار شوید

 


 
امام عارفان علی علیه السلام فرمود:
ساعت ٩:۳۱ ‎ق.ظ روز دوشنبه ۱۸ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی:

 

1 - بدترین کارها آنست که نیکى را از بین ببرد و گناهان را جلب نماید.

2 - بدترین عقاید آن است که مخالف با شریعت باشد.

3 - بدترین گرفتاریها و مصیبتها، جهل و نادانى است .

4 - بدترین زنان او است که به شوهر خود تمکین ننماید.

5 - بدترین فرزندان آنست که فرمان پدر و مادر خود را اطاعت نکند.

6 - بدترین خصلتها، دروغگوئى و دو روئى است .

7 - بدترین حاکمان کسى است که بیگناه از او بترسد.

8 - بدترین فرماندهان کسى است که هواى نفس بر او امیر باشد و فرمان دهد.

9 - بدترین قاضى او است که در قضاوت خود ستم کند.

10 - بدترین رئیس او است که به زیر دستان جور و ستم روا دارد.

11 - بدترین عمل آنست که آخرت انسان را تباه سازد.

12 - بدترین وزیر کسى است که وزیر اشرار و بد کاران باشد.

13 - بدترین مدح و ستایش آنست که بر زبان اشرار و بدان جارى گردد.

14 - بدترین سخن آنست که بعضى از آن بعض دیگر را نقض کند.

15 - بدترین دانشها آنست که به آن عمل نشود.

16 - بدترین اموال آنست که حق الله(صدقه ، خمس ،زکات ) از آن خارج نگردد.

17 - بدترین دوستان کسى است که هنگام آسایش به تو بپیوندد و هنگام گرفتارى با تو قطع رابطه کند.

18 - بدترین شهرها شهرى است که در آن امنیت نباشد

19 - بدترین مردم کسى است که خود را بهترین مردم بداند.

20 - بدترین بخششها آنست که با تأخیر و با منت باشد.

منبع : غررالحکم

 


 
نام شهدای کربلا و نحوه ی شهادت و محل دفن آنها را بنویسید؟
ساعت ٩:۳۱ ‎ق.ظ روز دوشنبه ۱۸ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: نام شهدای کربلا و نحوه ی شهادت و محل دفن آنها را ب

پاسخ:

تعداد شهدای مربوط به نهضت عاشورا که قبل از شهادت امام و یارانش در کربلا شهید شده اند، بیش از تعداد هفتاد و دو شهید مشهور است. چون برخی از یاران امام در کوفه و در مناطق دیگر قبل و پس از حادثه عاشورا به شهادت رسیده اند که همه ی آنها را در فهرست اسامی شهدای نهضت عاشورا قرار می دهند. مجموع شهدای این نهضت را صد و چهارده نفر ذکر کرده اند، اما شیخ مفید و برخی از مورخان تعداد شهدای کربلا و روز عاشورا را منحصراً هفتاد و دو نفر ذکر کرده اند.(1)

اما اسامی شهدای نهضت عاشورا طبق ترتیب حروف الفبا بدین صورت است: 1. ابوبکر بن علی ـ علیه السلام ـ 2. ابوبکر بن حسن ـ علیه السلام ـ 3. ابوالحتوف انصاری 4. ادهم بن امید عبدی 5. اسلم غلام امام حسین ـ علیه السلام ـ 6. امیة بن سعد طائی 7. انس بن حرث کاهلی 8. بریر بن خضیر همدانی 9. بشر بن عمر حضرمی 10. بکر بن حی تمیمی 11. جابر بن حجاج تمیمی 12. جبلة بن علی شیبانی 13. جعفر بن علی ـ علیه السلام ـ 14. جعفر بن عقیل 15. جنادة بن حرث سلمانی 16. جناده بن کعب انصاری 17. جندب بن حجیر فولانی 18. جون مولا ابوذر 19. جوین بن مالک تمیمی 20. حارث بن امرء القیس کندی 21. حارث غلام و برده حمزه 22. حباب بن عامر تمیمی 23. حبشی بن قیس نهمی 24. حبیب بن مظاهر اسدی 25. حجاج بن بدر سعدی 26. حجاج بن سروق جعفی 27. حر بن یزید ریاحی 28. حلاس بن عمرو راسبی 29. حنظله بن اسعد شبامی 30. رافع غلام مسلم ازدی 31. زاهر بن عمر کندی 32. زهیر بن سلیم ازدی 33. زهیر بن قین بجلی 34. زیاد بن عریب صائدی 35. سالم عبد عامر عبدی 36. سالم غلام بنی المدینه کلبی 37. سعد بن حرث انصاری 38. سعد غلام علی ـ علیه السلام ـ 39. سعد غلام عمر بن خالد 40. سعید بن عبدالله حنفی 41.سلمان بن مضارب بجلی 42. سلیمان غلام امام حسین ـ علیه السلام ـ 43. سواربن منعم نهمی 44. سوید بن ابی المطاع الخثعمی 45. سیف بن حرث جابری 46. سیف بن مالک عبدی 47. شبیب برده حرث جابری 48. شوذب شاکری 49. ضرعامر بن مالک تغلبی 50. عائذ بن مجمع عائذی 51. عابس شاکری 52. عامر بن مسلم عبدی 53. عباد بن مهاجر جهنی 54. عباس بن علی ـ علیه السلام ـ 55. عبدالله بن علی ـ علیه السلام ـ 56. عبدالله بن حسن ـ علیه السلام ـ 57. عبدالله بن حسین 58. عبدالله بن بشر خثعمی 59. عبدالله بن عمیر کلبی 60. عبدالله بن عروه غفاری 61. عبدالله بن مسلم 62. عبدالله بن تقیطر 63. عبدالله بن یزید عبدی 64. عبیدالله بن یزید عبدی 65. عبدالاعلی بن یزید کلبی66. عبدالرحمن بن عقیل 67. عبدالرحمن بن عبدالرب انصاری 68. عبدالرحمن بن عروه غفاری 69. عبدالرحمن ارحبی 70. عبدالرحمن بن مسعود تمیمی 71. عثمان بن علی ـ علیه السلام ـ 72. عقبة بن صلت جهنی 73. علی بن حسین ـ علیه السلام ـ (علی اکبر) 74. عمر بن جناده انصاری 75. عمر بن ضبیعه ضبعی 76. عمروبن خالد صیداوی 77. عمروبن عبدالله جندعی 78. عمر بن قرظه انصاری 79. عمر بن کعب ابو شامر صائدی 80. عمار بن حسان طلائی 81. عمار بن سلامه دالانی 82. عمار بن صلخب ازدی 83. عون بن عبدالله بن جعفر 84. قارب غلام امام حسین ـ علیه السلام ـ 85. قاسم بن حسن ـ علیه السلام ـ 86. قاسم بن حبیب ازدی 87. قاسط بن زهیر تغلبی 88. قعنب نمری 89. قیس بن مسهر صیداوی 90. کردوس تغلبی 91. کنانه تغلبی 92. مالک بن سریع جابری 93. مجمع عائذی 94. مجمع جهنی 95. مسلم بن عقیل 96. مسلم بن عوسجه اسدی 97. مسلم بن کثیر ازدی 98. مسعود بن حجاج تیمی 99. محمد بن عبدالله بن جعفر 100. محمد بن مسلم 101. محمد بن ابی سعید بن عقیل 102. مقسط بن زهیر تغلبی 103. منجح غلام امام حسن ـ علیه السلام ـ 104. موتع بن ثمامه اسدی 105. نافع بن هلال جملی 106. نصر غلام امیرمؤمنان ـ علیه السلام ـ 107. نعمان راسبی 108. نعیم انصاری 109. واضع غلام حرث سلمانی 110. هانی بن عروه مرادی 111. یزید بن ثبیط عبدی 112. یزید بن زیاد کندی 113. یزید بن مغفل جعفی 114. ام وهب نمریه قاسطیه همسر عبدالله بن عمیر کلبی.(2)
اما کیفیت شهادت و محل شهادت چنانکه اشاره شد همه این تعداد روز عاشورا و در کربلا شهید نشده اند، بلکه برخی مانند مسلم بن عقیل و هانی بن عروه و قیس بن مسهّر صیداوی در کوفه شهید شده و آنجا مدفون اند و برخی پس از حادثه ی کربلا به شهادت رسیدند مانند فرزندان حضرت مسلم، اما عدّه ای در کربلا و در رکاب امام در روز عاشورا به شهادت رسیده و در کربلا مدفون هستند. مثلاً قبر علی اکبر در پائین پای حضرت قرار دارد، و بقیه شهداء در یک قبر دسته جمعی پائین پای امام مدفون هستند و، مدفن حضرت عباس در کنار نهر علقمه و مدفن حرّ نیز با فاصله از حرم امام حسین قرار دارد(3). شیخ مفید فرموده است تمام حائر مدفن اصحاب حسین است.(4)

 


پاورقی:

1. مفید، الارشاد، قم، آل البیت، چ اول، 1414، ص 95، و ابی مخنف، و تعه الطف، جمع آوری یوسفی غروی، قم، مدرسین، چاپ سوم، 1417، ص259.
2. سماوی، ابصارالعین فی انصار الحسین (حماسه سازان کربلا) قم، نوید اسلام، چاپ اول، 69، ص210 الی 212.
3. ر.ک. مفید،همان، ج 2، ص 114 و ص126.
4. همان، ص 126.


 
راهکارهای اجتماعی شدن
ساعت ٤:٥٥ ‎ق.ظ روز یکشنبه ۱٠ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: راهکارهای اجتماعی شدن


پرسیدن و سوال از مجهولات و ندانسته ها یک اصل اساسی و عقلانی است که سخت مورد تاکید دین مقدس اسلام می باشد و جدای از روایات بسیاری که در این مورد است در قرآن مجید نیز تصریحاتی شده است. جنبة اجتماعی شخصیت آدمی از اهمیتی خاص برخوردار است چرا که انسان موجودی اجتماعی است و مایل است با دیگران در ارتباط باشد. اسلام نیز به عنوان دینی که تمام شئون حیات انسانی را در بر می گیرد و خود از فرهنگی غنی و پربار برخوردار است پیروان خود را به همزیستی و حسن ارتباط با دیگران تشویق می کند.(1)
حال اگر کسی فاقد مهارت های لازم برای برقراری این ارتباط باشد به انزوا وگوشه نشینی سوق داده خواهد شد. همچون پاره ای از مردم که دوست ندارند در اجتماعات ظاهر شوند و از روبرو شدن با افراد دچار ترس و آشفتگی هستند. ارتباط و معاشرت با مردم از نظر اسلام و اصول تربیتی دارای اصول و مهارت هایی است که بایست برای یک معاشرت و روابط اجتماعی موفق از آنها سود جست و ما در حد توان این نوشته بدان می پردازیم.

1. اعتماد به نفسبعضی از افراد به آسانی با دیگران دوست می شوند و این نتیجه اعتمادی است که به خود دارند اما در عوض بعضی دیگر از دوستی با دیگران وحشت دارند و در معاشرت با دیگران دچار ترس می شوند چرا که به خود اعتماد ندارند. پس اولین و اساسی ترین قدم این است که به خود اعتماد داشته باشید و به خود تلقین کنید که آدمی اجتماعی هستید و هر گاه این روش را ادامه دهید رابطه و ایجاد دوستی با دیگران برای شما ساده خواهد شد و خواهید دید که شما بی جهت از آن ترس داشتید پس به خویشتن اعتماد کنید و جرات داشته باشید که این تکنیک اصلی و اساسی دوست یابی است.(2)

2. آغاز گریدر ارتباط با دیگران حتی الامکان سعی کنید شما آغاز گر باشید بسیاری اشخاص به علت شرم و حیای ذاتی از آغاز کردن صحبت امتناع می ورزند و ترس این دارند که طرف مقابل بر حرف های آنان اعتنایی نکند. توجه داشته باشید که جرات و اعتماد به نفس شرط موفقیت است و بی اعتنایی افراد در مقابل حرف های ما مساله ای است که خواه ناخواه در زندگی پیش می آید پس بیش از حد حساس نباشید و با جرات محترمانه حرف خود را بیان کنید و ترسی به خود راه ندهید.(3)

3. رفتاردوستی با اشخاص تنها از راه «گفتگو» با آنها ایجاد نمی شود بلکه رفتار ما در این مورد نقش اساسی دارند، بررسی های علمی نشان داده است که هفتاد درصد رابطه ما با دیگران نتیجة رفتار با آنهاست. چرا که زبان رفتار در بسیاری موارد گویاتر و موثرتر از زبان گفتار است و این به خاطر این است که احساسات و عواطف ما را به خوبی منعکس می سازد و نشان می دهد که برای دوستی با دیگران تا چه حد آمادگی داریم.
رفتارهای زیر، ما را در ایجاد یک رابطه ساده و موفق یاری می دهد:
الف) تبسم: یک تبسم و لبخند خوشایند نشانة آمادگی برای ایجاد ارتباط و دوستی با دیگران تلقی می شود و با آن می توان به طرف مقابل فهماند که مایلید با او ارتباط برقرار کنید و این تبسم شما محیط مساعدی برای ایجاد رابطه ایجاد می کند و در اسلام نیز توصیه شده است حضرت رسول ـ صلی الله علیه و آله ـ فرموده اند: خوشرویی و تبسم کینه توزی را از بین می برد(4) و باز از حضرت نقل شده که ایشان وقتی می خواستند حرفی بزنند ابتدا تبسمی می کردند و بعد حرف می زدند.(5)
ب) برخورد خوش: در برخورد با دیگران گشاده رو باشید و با حرکات دست و چهرة خویش علاقه و تمایل خود را برای جلب دوستی آنان نشان دهید و مطمئن باشید که این رفتار شما بی پاسخ نخواهد ماند. برخورد رسمی با دیگران موجب می شود که آنها هرگز به خود این اجازه را ندهند که به شما نزدیک شوند در قرآن نیز بالاترین مدحی که از حضرت رسول ـ صلی الله علیه و آله ـ شده این است که ایشان بسیار خوش برخورد بوده و این خصیصه حضرت را بزرگترین عامل موفقیت حضرت می داند.
ج) برخورد نگاه: زبانِ نگاه، زبانی موثر است و شما با این کار به طرف دیگر می فهمانید که به ارتباط با او علاقه مند هستید و فراموش نکنید که نگاه شما اثری معجزه گر دارد(6) و در روایات نیز نگاه از روی محبت و علاقه، عبادت محسوب شده(7) است. البته نگاه کردن با خیره شدن فرق بسیار دارد و مورد نهی اسلام نیز است و در پاره ای موارد نیز ممکن است نتیجه عکس داده موجب بدگمانی و ناراحتی شود بنابراین وقت و ظرافت را در این مورد نباید از دست بدهید.
د) دست دادن: در بسیاری از فرهنگ ها اولین نشانة رابطه و دوستی دست دادن است و شما با فشردن دست کسی که با او برخورد می کنید عملاً به او نشان می دهید که مایلید با او ارتباط و دوستی داشته باشید و حضرت رسول ـ صلی الله علیه و آله ـ موقع دست دادن،‌ دست خود را نمی کشید تا آنکه طرف مقابل دست خود را می کشید.(8)
هـ) افشای سلام: سلام دادن نیز در ایجاد یک رابطه موثر است و شما می توانید با آن در ارتباط آغاز گر باشید و طرف مقابل نیز متوجه علاقة شما به ایجاد رابطه می گردد و در اسلام نیز توصیه فراوان بدان شده و از حضرت صادق ـ علیه السلام ـ روایت شده که فرموده اند: از نشانه های تواضع این است که هر کس را که دیدی سلام کنی.(9)
4. محبت: از دیگر اسرار موفقیت در ارتباط این است که در حقیقت آنها را دوست بداریم و از بزرگترین امتیازات شیعه این است که پایه و زیر بنای اصلی آن بر محبت استوار شده است و آنچنانکه از روایات بر می آید روح وجودی دین غیر از محبت نیست و نیروی محبت از نظر اجتماعی نیز نیرویی عظیم و موثر است(10) و امام باقر ـ علیه السلام ـ فرموده که: اگر فردی، دیگری را برای خدا دوست داشته باشد خداوند او را برای دوستی اش پاداش می دهد.(11)
5. گوش دادن: این کار شما را برای طرح مطالب و ابراز احساسات و نظریات آماده می کند و نشان می دهد که به شنیدن سخنان دیگران علاقه مند هستید و با این کار شما به طرف مقابل جرات می دهید که هر چه در سر دارد برای شما بیان کند و او را مشتاق به ادامة گفتگو می نمائید.
6. وجه اشتراک: دیل کارنگی در کتاب آئین دوست یابی خود گفته است که اگر ما مسالة مورد علاقة طرف مقابل را کشف کنیم دیگر دربارة شروع مکالمه با او مشکلی نخواهیم داشت.(12) برای کشف علاقه ابتدا بایست پرسش هایی بپرسید و به بررسی بپردازید که طرف مقابل به چه مسائلی علاقه مند است و شما می توانید به مبادله تجارب و دانسته های خودتان بپردازید.
7. نام اشخاص: از دیگر اسرار دوستی و موفقیت در ارتباط به خاطر داشتن نام اشخاص و صدا زدن آنها با نام خودشان است چرا که مردم عاشق نام خود هستند و از شنیدن آن از زبان دیگران خوشحال می شوند و شما با این کار به او می فهمانید که برای او احترام خاصی قائلید. از حضرت رسول ـ صلی الله علیه و آله ـ نقل شده که فرموده اند: وقتی با دیگران ملاقات می کنید از نام خودش و نام پدر و فامیلش بپرسید.(13)
8. هدیه دادن: هدیه دادن نیز از دیگر اسرار اصلی دوستی و پایداری آن می باشد و شما با هدیه دادن علاقه ومحبت خاص خود را می رسانید و این تاثیری بس شگرف در ادامه و ایجاد دوستی دارد و در اسلام نیز توصیة فراوان بدان شده و حضرت رسول ـ صلی الله علیه و آله ـ فرموده اند که هدیه دادن دوستی و مودت ایجاد می کند.(14)
نکته: هر کجای مطلب فوق را متوجه نشدید از بزرگتر یا معلم خود سوال کنید منتظر نامه های بعدی شما هستیم.

 


پاورقی:

1. تعلیم و تربیت اسلامی، ص 13 و 60.
2. روان شناسی دوستی، ص 24.
3. همان، ص 26 و 45.
4. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج 74، ص 172، ح 41.
5. همان، ج 16، ص 298.
6. روان شناسی دوستی، ص 37.
7. اتحاد و دوستی، ص 271.
8. اتحاد و دوستی، ص 278.
9. بحارالانوار، ج 76، ص 3. ح4.
10. جاذبه و دافعة علی ـ علیه السلام ـ ، ص 42 و 68، با تغییرات.
11. المحجة البیضاء، ج 2. ص 292.
12. روان شناسی دوستی، ص 85.
13. بحارالانوار، ج 84، ص 179، حدیث 23.
14. بحارالانوار، ج 77، ص 166.


 
چرا آزادی پسران از دختران بیشتر است؟
ساعت ٤:٥٥ ‎ق.ظ روز یکشنبه ۱٠ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: چرا آزادی پسران از دختران بیشتر است؟ ،آزادی چیست؟ ،اقسام آزادی ،ساوی یا تفاوت دختران و پسران در آزادی


پاسخ:

نگاه به طبیعت مادی، ما را به این حقیقت آشنا می کند که همه موجودات هستی در گونه ای از محدودیت به سر می برند و انسان نیز همچون دیگر موجودات با مجموعه ای از محدودیت ها مواجه است، برخی از این محدودیت ها گونه ای از مصونیت است مانند حجاب، تقوا، عفاف، دستور پزشک بر محدودیت غذایی، محدودیت در سرعت خودروها و... نخستین کسی که انسان را محدود می کند خود اوست، چرا که می خواهد با آرامش و سلامت زندگی کندلذا برای خود و خانواده اش محدودیت هایی قایل است تا دچار مشکلات فردی و اجتماعی نشود.(1)

آزادی چیست؟آزادی مفهومی انتزاعی است و تعریف روشنی از آن وجود ندارد و همین امر موجب اختلاف نظر، سوء تفاهم در حد و مرز و ارتباط آن با دین شده است.(2) در اندیشه دینی، آزادی موهبتی الهی و شرط تعالی، ترقی و تکامل مادی و معنوی انسان است. اما بهرحال از طریق توجه به مصادیق آزادی و اقسام آن می توان به مفهومی نسبتاً قابل قبول دست یافت.

اقسام آزادیبه طور اجمال آزادی به چند قسم تقسیم شده است. 1. آزادی تکوینی، در میان موجودات فقط به انسان این آزادی داده شده است که با وجود گرایش های گوناگون و مختلف و گاه متضاد، از قدرت گزینش و انتخاب برخوردار است. 2. آزادی اخلاقی، که مراد از آن، رهایی عقل از سیطره غرایز و شهوات است. 3. آزادی حقوقی، منظور این است که دست اندرکاران وضع و اجرای قانون تا چه حد می توانند آزادی افراد را محدود نمایند و آنان را به رعایت مقررات در روابط اجتماعی موظف کنند و به انجام تعهدات دولت متعهد سازند. از اقسام آزادی حقوقی، آزادی سیاسی، آزادی عقیده و فکر و آزادی بیان است.

تساوی یا تفاوت دختران و پسران در آزادیاصل این است که در هر یک از اقسام آزادی، دختران و پسران نقش مساوی داشته باشند. اما عواملی باعث می شود که این تعادل به درستی انجام نگیرد. آنچه از پرسش شما به نظر می رسد این است که منظور شما از آزادی این دو قسم از آزادی باشد، نخست آزادی اخلاقی و دوم آزادی بیان. با توجه به این دو قسم عوامل متعددی در جهت دهی به آزادی دخالت دارند که به برخی از عوامل اشاره می شود.

علل تفاوتتعریف آزادی برای شخص پسران و دختران متفاوت است، چون ویژگی های فردی شخصیتی و موقعیت های اجتماعی و محیطی هر یک متفاوت است، با نگاهی در دستورات دین می‌بینیم که آزادی در برخی از احکام شرعی برای پسران و دختران به طور جداگانه تعریف شده است مثلاً در نوع پوشش برای پسران پوشیدن روسری و حجاب آزاد گذاشته شده است و برای دختران آزادی در انجام بعضی از تکالیف مانند نماز در ایام خاصی آزاد گذاشته شده است. ولی آنچه در وهله نخست به ذهن هر کسی می رسد، وجود تفاوت در آزادی بین این دو قشر است. ما نیز براساس این ذهنیت در پاسخ به آن دلایلی را ذکر می کنیم.

الف) آسیب پذیرییکی از دلایل این که پسران در جامعه آزادترند این است که دختران آسیب پذیرترند، در جامعه دختران نسبت به پسران با مشکلات و گرفتاری های بیشتری مواجه هستند. همین امر نیز می‌طلبد که محدودیت‌های آنان نیز بیشتر باشد تا مصون بمانند. تشبیه دختران به گل نیز تشبیه درستیست زیرا، گلها با باد آرامی نیز دچار التهاب و پریشانی می شوند و نیاز بیشتری به مراقبت و پرستاری باغبان دارند.

ب) نوع نگرش به آزادیاین نگرش که قوانین حاکم بر جامعه برای دختران محدودکننده است یکی دیگر از دلایل آزادی پسران است. در حالی که همانطور که در ابتدا ذکر شد این محدودیت همان مصونیت است و مانند دستور پزشک است. برای این که سوء تفاهم و نگرش نادرستی اتفاق نیفتد باید به تفاوت های فردی، بین دختران و پسران توجه کرد و براساس تفاوت آنان حقوق و محدودة آزادی آن ها را تعریف کرد. زیرا همان طور که می‌دانید ویژگی‌های شخصیتی، روانشناختی و جنسیتی دختران و پسران متفاوت است و نمی‌توان برای آنان حقوق و آزادی‌های یکسانی را تعریف کرد، و اگر این کار صورت گیرد ظلمی در حق آنها شده است، همان طور که اگر معلم به تمامی دانش آموزان نمره یکسان بدهد در حق آنان ظلم کرده است.

ج) در کانون توجه بودندلیل دیگر بر آزادی بیشتر پسران این است که دختران بیشتر در کانون توجه والدین و جامعه هستند معمولاً خانواده ها برای دختران حساب بهتری باز می کنند از این رو هر اندازه مهربانی به آنها بیشتر می شود آزادی آنها نیز محدودتر می گردد و هرگونه رفتار ناهنجار آنان زیر کنترل است.

د) تفاوت در جاذبهآزادی در برخی از احکام شرعی برای پسران و دختران به طور جداگانه تعریف شده است مثلاً در نوع پوشش برای پسران پوشیدن روسری و حجاب آزاد گذاشته شده است و برای دختران آزادی در انجام بعضی از تکالیف مانند نماز در ایام خاصی آزاد گذاشته شده است. اگر این قیاس را بخواهیم در احکام دینی وارد کنیم دو کتاب متفاوت خواهیم نوشت که در یکی به بیشتر بودن آزادی دختران و در یکی به بیشتر بودن آزادی پسران باید بپردازیم.در حالی که جاذبه پسران با دختران متفاوت است. تنها اشتباه کوچکی صورت گرفته است که جاذبه را آزادی معنا کرده و خودمان را در حل مسأله گرفتار کرده‌ایم. آلفرد هیچکاک، هنرمند معروف می گوید: «زنان شرقی تا چند سال پیش به خاطر حجاب و نقاب و روبندی که به کار می بردند، خود به خود جذاب می نمودند و همین مسأله، جاذبه نیرومندی به آنان می داد. اما با تلاشی که زنان این کشورها برای برابری با زنان غربی از خود نشان می دهند حجاب و پوششی که دیروز بر زن شرقی کشیده بود از میان می رود و همراه آن از جاذبه او هم کاسته می شود.»(3)
و... حرف آخر
در اندیشه و بیان و آزادی تکوینی که خدا برای تصمیم گیری و انتخاب راه به هر انسانی داده است دختران و پسران مساوی هستند، از این رو می توانند انتخاب کنند، در وضع قوانین جامعه صاحب رأی و نظر باشند، مدارج بالای علمی را کسب کنند و.... چنان که تاکنون در بسیاری از موارد و مدارج،‌ دختران بهتر از پسران و آزادتر از پسران وارد صحنه شده و موفق بوده اند. البته گمان نداریم که آزادی اخلاقی به معنای سستی در برابر غرایز نفسانی و هوای نفس برای پسران آماده باشد. بلکه پسران نیز از قوانین حاکم در جامعه باید پیروی کنند. و حرف آخر این که وقتی که ما به متن اسلام مراجعه می کنیم می بینیم نتیجه آن چه که اسلام در مورد دختران می خواهد، شخصیت است و گران بها بودن. در پرتو همین شخصیت وگران بهایی، عفاف در جامعه مستقر می شود، روان ها سالم باقی می مانند، کانون های خانوادگی در جامعه سالم می مانند. گران بها بودن دختران به این است که بین آنان و پسران در حدودی که اسلام مشخص کرده، حریم باشد. در این تعریف آزادی دختران با آزادی پسران از جهت دین و احکام اسلام متفاوت است و این تفاوت باعث برتری قشری بر قشر دیگر نیست، بلکه بخاطر تفاوت‌هایی است که این دو جنس با هم دارند. و شاید این تشبیه درست باشد که مردان را از سیاره مریخ و زنان را از سیاره ونوس بدانیم.

                                                                           نرم افزار پاسخ

 


پاورقی:

1. اکبری، محمود، دختران. پندها و هشدارها، با تغییر و تلخیص، انتشارات گلستان ادب، چاپ اول، 1381، ص 100.
2. نوروزی، محمدجواد، نظام سیاسی اسلام، مرکز انتشارات مؤسسه امام خمینی، چاپ اول، 1379، ص 38.
3. مطهری، مرتضی، مسأله حجاب، ص 56، به نقل از بحران و ها و درمان ها دردوره بلوغ، ص 184.


 
اسلام که آخرین دین است به هیچ وجه پاسخگوی همة مسایل دنیوی و نیازهای مادی نیست؟
ساعت ٦:۳۳ ‎ب.ظ روز شنبه ٩ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: اسلام که آخرین دین است به هیچ وجه پاسخگوی همة ،آیا این دانش‌ها و معارف بشری ،آیا اسلام که آخرین دین است به ما تکنولوژی و صنعت ه ،آیا روش حل مسایل در متن دین اسلام موجود است؟

×××

اسلام که آخرین دین است به هیچ وجه پاسخگوی همة مسایل دنیوی و نیازهای مادی نیست؟ آیا علوم انسانی مانند اقتصاد، سیاست، جامعه شناسی، مدیریت و علوم تجربی مانند فیزیک، شیمی (و داروسازی) زیست شناسی، نجوم، طب و علوم عقلی مانند: ریاضیات،‌منطق و فلسفه از نیازهای اساسی مادی و دنیوی نیست؟ و آیا این دانش‌ها و معارف بشری ( که بدون آنها زندگی ممکن نیست؟) از متن تعالیم اسلام بر می‌آید؟ آیا اسلام که آخرین دین است به ما تکنولوژی و صنعت هم می‌دهد؟ آیا روش حل مسایل و مشکلات فرهنگی، اقتصادی نظامی و ... در متن دین اسلام موجود است؟

پاسخ:

برای پاسخ به این شبهه، که راجع به جامعیت اسلام است، ابتدا باید به این نکته توجّه نمود، که هدف اعلی و مأموریت اصلی ادیان الهی، به ویژه دین اسلام،‌هدایت انسان به سوی کمال مطلوب و سعادت ابدی او و یا به عبارتی « خلیفة الله کردن انسان » می‌باشد، کمالی که انسان را لایق سجدة ملائکه می‌نماید چه این که او با داشتن این کمال، اشرف مخلوقات الهی خواهد بود. و در راستای رسیدن به این هدف، هر آن چه مورد نیاز انسان است، مستقیماً در متن دین آمده است: چنان‌که مفسرین گفته‌اند مراد از این که قرآن کریم تبیاناً لکل شیءٍ(1) است، همین حقیقت می باشد.(2)
در مرحلة بعد باید به این نکته توجّه کرد که از نظر اسلام،‌ دنیا و آخرت از هم جدا نیستند، بلکه دنیا به مثابة مزرعه‌ای برای آخرت است که پاداش و کیفر اخروی، در واقع انعکاس اعمال و رفتار آدمی در همین دنیا است.
آیات و روایاتی هم که دنیا را مورد مذمت قرار می‌دهند، ناظر به هدف قرار دادن و دلبستگی و تعلق یافتن به دنیا هستند، و گرنه اصل زندگی در دنیا و بهره بردن از نعمت‌های آن در مسیر صحیح الهی و انسانی، نه تنها مذموم نیست،‌ بلکه ممدوح و شایسته است. چنان‌که امیرمؤمنان(ع) در پاسخ به شخصی که مرتب از دنیا بدگویی می کرد، فرمود: «ایها الذام للدنیا المغتر بغرورها ... أتغترّ بالدنیا ثم تذمها؟» «ای کسی که از دنیا بدگویی می‌کنی و خود فریب وعده‌های دروغین آن را خورده‌ای ... آیا فریب دنیا را می خوری و بعد،‌ از آن بدگویی می‌کنی؟» و در ادامه در بیان خوبیهای دنیا فرمود: « ان الدنیا دار صدق لمن صدقها، و دار عافیة لمن فهم عنها و دار غنی لمن تزوّد منها و دار موعظة لمن اتعظ بها مسجد احباء الله، و مصلّی ملائکة الله و مهبط وحی الله،‌ و متجر اولیاء الله اکتسبوا فیها الرحمة و ربحوا فیها الجنة...»(3) «براستی که دنیا برای کسی که با راستی با آن برخورد کند، سرای راستی است، و برای آن که درک درستی از دنیا داشته باشد،‌ خانه سلامتی است، و برای آن‌که توشه آماده نماید، خانه بی نیازی است. و برای آن‌که از آن پند گیرد،‌ خانة پند است. دنیا مسجد دوستان خداست، و محل نماز فرشتگان الهی و فرودگاه وحی پروردگار و محل تجارت اولیاء خداست که در آن رحمت خدا را به دست آوردند و بهشت را سود بردند...»
بنابراین زندگی دنیوی و تأمین نیازهای مادّی، هر چند هدف اصلی دین نیست، امّا دینی که دنیا را به منزلة پلی برای رسیدن به سعادت اخروی می‌داند، نمی‌تواند نسبت به این نیازها بی تفاوت باشد و از این جهت پرداختن به امور دنیوی، هدف ثانوی و تبعی دین محسوب می‌شود. یعنی از آن‌جا که رسیدن به هدف نهایی جز از طریق زندگی در دنیا و استفادة صحیح از نعمت‌های آن، ممکن نیست، دین به امور دنیوی آدمی نیز توجّه دارد و تحت قلمرو و حاکمیت خود به جهت دهی این امور می پردازد. داستان‌های قرآن کریم از زندگی پیامبران الهی و نحوة به کارگیری فنون و مهارت‌های علمی و هنری و صنعتی توسط ایشان بهترین شاهد بر مدعای ما است:(4) داستان حضرت سلیمان و استفادة او از چشمة مس گداخته در صنعت،‌ و ساختن بناهای بلند و قصر‌های منیع‌، تحت فرماندهی و نظارت آن حضرت،‌ و به کارگیری هنر و نقاشی برای تشویق به هنر و ارضای غریزة هنرجویی و آموزش شیوة بهره‌برداری درست از هنر و نیز صنعت فلز‌کاری و ساختن ظروف مورد نیاز فردی و جمعی(5)و بالاخره بنای قصر ظریف شیشه‌ای که وقتی ملکة سبا به آن وارد شد به پندار آن‌که وارد آب می‌شد پوشش پای خود را بالا زد،‌(6)شاهد بر پیشرفت صنعت معماری و هنری و صنعتی در عصر حضرت سلیمان(ع) است. همچنین داستان حضرت داود، پدر سلیمان ـ علیهماالسلام ـ و ارائة صنعت زره بافی توسط آن حضرت(7). و نیز داستان نوح(ع) و صنعت کشتی سازی(8) و داستان ذوالقرنین که هر چند قرآن از نبوت وی سخن نگفته ولی روش پسندیدة او را در برخورداری از همه وسایل مقدور آن عصر، تا حدودی گزارش می‌دهد که همان ساختن سد عظیم نفوذ ناپذیری است که بر اثر ارتفاع و صاف بودن،‌ قابل فتح نبود و بر اثر استواری و استحکام، قابل نقب زدن و سوراخ نمودن نبود، چرا که آن سد عظیم فلزی، از خاک و آجر و سنگ و سیمان و مانند آن ساخته نشده بود بلکه از پاره‌های آهن و مس گداخته بنا گردیده بود.(9) این داستان‌ها همگی بیان‌گر این واقعیتند که دین، به زندگی دنیوی توجّه دارد و آدمی را به بهره‌برداری صحیح از علوم و فنون روزگار خود تشویق می‌نماید.
لیکن ممکن است پرسیده شود که اگر دین نسبت به علوم بشری نظر دارد و امور بشری بدین لحاظ،‌ اموری دینی به شمار می‌روند،‌ پس چرا مستقیماً در قرآن به بیان اصول و قواعد این علوم پرداخته نشده است، تا بشر بدون زحمت، روش زندگی دنیوی خود را از کتاب خدا دریافت نموده به پیشرفت و تکامل دنیوی نایل آید؟!
پاسخ این است که: اولاً، این امور رابطة مستقیم با فلاح و رستگاری انسان ندارند، زیرا نقش تعیین کننده‌ای در تکامل حقیقی انسان و سرنوشت ابدی وی ندارند. چه بسا انسان‌‌هایی با ساده ترین روش زندگی کنند و به سعات ابدی نایل شوند و در مقابل عدّه‌ای با برخورداری از تمام علوم و فنون روز، زندگی مُرفّه داشته باشند، ولی سعادتمند نگردند.(10)
ثانیاً، علوم و دانش‌های بشری متغیر بوده و در هر عصر و زمانی با پیشرفت این علوم،‌ بهره‌مندی از پاره‌ای وسایل و ابزار زندگی امکان دارد و هرگز ممکن نیست که دین ثابت ، همة این علوم و فنون را بیان کند. و اصلاً پیدایش این مهارت‌ها، معلول علل خاص خود می باشد که باید بشر در طول زمان به آن‌ها دست یازد. و از این روی بیان آن‌ها برای انسان‌های عصر نزول قرآن که هنوز به بسیاری از دانش‌های امروز نرسیده‌اند، امکان نداشته است. و این در حالی است، که دین باید تعالیم خود را به گونه‌ای بیان کند، که برای همة انسان‌ها و در همة اعصار و زمان‌ها قابل فهم و در دسترس باشد. چرا که دین برای هدایت همة بشریت آمده و اختصاص به زمان خاصی ندارد.
ثالثا،ً دینی بودن یک امر به این معنا نیست که حتماً آن امر در متن دین آمده باشد و دین تمام زوایای آن را بیان کرده باشد، بلکه ممکن است دینی بودن از این باب باشد که دین، ‌عهده‌دار مدیریت و سامان دهی به آن امر باشد. و بدین لحاظ هیچ امری از امور بشری نیست، که از تحت اداره و حاکمیت دین خارج باشد، زیرا دین نسبت به هر فعلی از افعال اختیاری انسانی، حکمی از احکام پنجگانة وجوب، حرمت، استحباب، کراهت و اباحه را جاری می‌سازد و به این ترتیب به همة افعال بشری، جهت صحیح می‌بخشد. و هر یک از این علوم و امکانات بشری که بتواند در مسیر کمال انسانی قرار گیرد مورد تأیید و امضای شارع خواهد بود. در واقع اسلام با مقید نکردن مسلمانان به استفاده از علم و تکنولوژی خاص این اجازه را داده است تا انسانها از هر علم و ابزاری برای رسیدن به کمال استفاده کنند مگر آن که آن علم یا تکنولوژی اصولاً در مسیر کمال قرار نگیرد.

                                                        نرم افزار پاسخ

 


پاورقی:

1.  . نحل:89 .
2.  . طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج12، ص324ـ325.
3.  . نهج‌البلاغه، حکمت 131.
4.  . ر.ک: : جوادی آملی، عبدالله، ولایت فقیه، ولایت فقاهت و عدالت، قم، مرکز نشر اسراء، چاپ دوم، 1379، ص114ـ110.
5.  . سبأ:12 و 13 .
6.  . نمل:44 .
7.  . انبیاء:80 .
8.  . هود:37 .
9.  . کهف:96 .
10.  . ر.ک: مصباح یزدی، محمد تقی، آموزش عقاید، مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی، چاپ شانزدهم، 1376، ج1-2، ص229ـ 226.


 
آیا تفکیک قوا و مدیریت سه قوه از دیدگاه سنّت و سیره .....................؟
ساعت ٦:۳۳ ‎ب.ظ روز شنبه ٩ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: آیا تفکیک قوا و مدیریت سه قوه از دیدگاه سنّت و سیر

آیا تفکیک قوا و مدیریت سه قوه از دیدگاه سنّت و سیره ی چهارده معصوم -علیه السلام- و قرآن کریم و فقه سیاسی تشیّع مورد تأیید و سفارش است و یا این که با آن ها تفاوت دارد؟

پاسخ:

موضوع بحث تفکیک قوا یا تمرکز قوا یکی از مباحث حقوقی پرسابقه بوده و برای اولین بار نظریه ی تفکیک قوا توسط منتسکیو (1689 ـ 1755 م) مطرح شد(1). هدف از طرح این نظریه جلوگیری از تمرکز قدرت در دست یک نفر و در نتیجه مبارزه با فساد و استبداد از یک طرف و از طرف دیگر تنوع امور حکومتی و ضرورت استفاده از متخصصین مختلف بود. این نظریه برای نظام هایی که بر اساس دموکراسی غربی و یا غیر اسلامی اداره می شوند و چه بسا افراد ناصالحی به لحاظ اخلاقی و روحی صاحب پست و مقام می شوند، بسیار مناسب و ضروری است، زیرا از یک طرف تمام قدرت جامعه و دولت در اختیار یک شخص قرار نمی گیرد، و از طرف دیگر با توجه به استقلال قوا مخصوصاً قوه ی قضائیه، قاضی می تواند عالی ترین مقام اجرائی کشور را به دادگاه فرا خواند و در صورت احراز تخلّف از قانون او را محاکمه و مجازات کند. این امر موجب اجرا و تحکیم قانون در تمام سطوح جامعه و حفظ حقوق مردم خواهد شد. بنابراین، دلیل طرح این نظریه مبارزه با استبداد، فساد و ضعف مدیران از یک طرف و حفظ حقوق و آزادی های اساسی ملّت از طرف دیگر بود.
درصدر اسلام از آن جا که در رأس حکومت اشخاصی چون «پیامبر گرامی اسلام -صلی الله علیه وآله- و یا ائمه ی اطهار -علیه السلام- امام علی -علیه السلام- و امام حسن -علیه السلام-» قرار داشتند و این بزرگواران در کمال علم و عدالت و تقوا بودند بنابراین هیچ کدام از مفاسدی که بر حکومت مستبدین و فاسدین مترتب می شود، پیش نمی آمد. زیرا معصومین -علیه السلام- آگاه ترین و قوی ترین اشخاص به امور حکومتی و عادل ترین و با تقواترین انسان ها بودند که نه تنها عملا اشتباه یا معصیت نمی کردند بلکه در مقام اندیشه نیز فکر گناه و تجاوز به حقوق مردم را در سر راه نمی دادند.
بر این اساس در زمان معصومین -علیه السلام- و در فضای حکومت اسلامی احتیاجی به طرح و اجرای این نظریه نبود و در صدر اسلام شخص پیامبر -صلی الله علیه وآله- و امام علی -علیه السلام- هم عالی ترین مقام اجرائی کشور بودند و هم ریاست قوّه ی قضایی و جامعه را بر عهده داشتند(2).
نهایتاً در آن زمان با توجه به اموری که گذشت اصلا جای طرح این نظریه نبود و در متون اسلامی در عصر حضور این مباحث به چشم نمی خورد. امروز می توان با این مسأله در حکومت اسلامی به صورت یکی از موضوعات مستحدثه برخورد نمود و حکم آن را از کلیات قوانین اسلامی استنباط نمود.
در عصر غیبت، امامت امت بر عهده ی فقیه جامع الشرایط است که او در این مقام نیابت از امام معصوم -علیه السلام- را دارد و کانون قدرت و حاکمیت اسلامی است به همان ادله ای که تفکیک قوا در عصر حضور بی معنی بود در عصر غیبت نیز به همان ادله (البته در حدّ نازل تر) تفکیک قوا نداریم و تمام امور قضائی، اجرائی و تقنینی تحت نظر و اشراف ولی امر انجام می شود. بلی این قوا که به منزله ی بازوان رهبری عمل می کنند، از یکدیگر مستقل می باشند. یعنی قوّه ی قضاییّه تحت نظر رهبری حق دخالت در قوه ی مجریه تحت نظر رهبری را ندارد، و قوّه ی مقنّنه تحت نظر رهبری حق دخالت در امور قضائی را ندارد و اصولا استقلال قوا در نظام اسلامی بعد از مسأله ی رهبری مطرح می شود.
افزون بر این مطلب باید گفت که به لحاظ عملی امکان تفکیک کامل قوا در هیچ نظام سیاسی وجود ندارد. حتی در آمریکا که نظام آن ها ریاستی و ادعای تفکیک کامل قوا را دارند، مع الوصف این قوا واقعاً از یکدیگر مستقل نیستند و رئیس جمهور مطابق قانون اساسی، حق وتوی مصوّبات مجلس را دارا بوده و معاون رئیس جمهور باید رئیس مجلس سنا باشد و مجلس سنا در برخی از امور اجرائی ملاحظه می کند(3).
بنابراین, استقلال قوا یک تجربة عرفی و عقلائی بشر بوده و می توان از آن در نظام جمهوری اسلامی به جهت کارآمدتر کردن قوا بعد از مسأله ی رهبری استفاده کرد.

                                                                                نرم افزاری پاسخ

 


پاورقی:

1. منتسکیو، روح القوانین، کتاب یازدهم، فصل ششم
2. ر.ک. موسوی خمینی، سید روح الله، ولایت فقیه
3. قاضى، ابوالفضل، حقوق اسلامى و نهادهاى سیاسى، تهران، انتشارات دانشگاه، چاپ چهارم، ص 355.


 
اصول مدیریت اسلامی چیست؟ آیا مدیریت امری ذاتی است یا اکتسابی؟
ساعت ٦:۳۳ ‎ب.ظ روز شنبه ٩ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: اصول مدیریت اسلامی چیست؟ ،آیا مدیریت امری ذاتی است یا اکتسابی؟

پاسخ:

مهم ترین نقشی که اسلام در نظریه ها و همچنین در روشهای عملی مدیریت ایفا می کند از طریق تأثیر ارزشهای اسلامی بر مدیریت است، ما معتقدیم که اسلام دارای نظام ارزشی عمیق، گسترده و منسجمی است که مدیریت مدیران مسلمان را تحت تأثیر قرار می دهد، در روش های عملی آنها اثر می گذارد و به حرکت آنها جهت می دهد.(1) نظام ارزشی اسلام در تمامی ابعاد مدیریت اعم از ترسیم خط مشی، سازمان دهی، کمیت و کیفیت تولید و خدمات، ارتباط با کارمندان، همکارن و... تأثیرگذار است و به آنها جهت می بخشد.
در قرآن کریم شرایط و اصول مدیریت در دو اصل تبیین شده است. قال اجعلنی علی خزائن الارض انّی حفیظٌ علیمٌ.(2) (حضرت یوسف گفت مرا بر خزانه مملکت مسلط کن که من نگهبان (امین) و دانا هستم.) حفیظ بیانگر اصل تعهد و پایبندی به اصول و ارزش هاست و «علیم» بمعنای تخصص و مهارت لازم جهت انجام امور است.(3) این دو اصل بیانگر تفاوت مدیریت اسلامی و مدیریت غیر اسلامی است، زیرا در مدیریت اسلامی علاوه بر لزوم اطلاعات فنی و مهارتی در زمینه تخصصی مدیریت، رعایت و پایبندی به ارزشهای اسلامی نیز لازم است و این مرزی است که مدیریت اسلامی را از سایر مدیریت ها جدا می کند. به اعتقاد ما بهترین منبع برای شناخت اصول مدیریت اسلامی، بررسی نامه حضرت علی ـ علیه السّلام ـ به مالک اشتر است که در واقع معرف سیمای کارگزاران نظام اسلامی است و اصول مدیریت به نحو زیبایی در آن تبیین شده است. در اینجا به چند موردازآن به اختصار اشاره می کنیم:

1. هدف گیری و خط مشی و برنامه ریزی صحیح: «و لیکن احبّ الامور الیک اوسطها فی الحقّ و اعمّها فی العدل و اجمعها لرضی الرّعیةِ...».(4) (باید بهترین کارها در نزد تو میانه ترینش در حق و عمومی ترین آن در عدالت و جامع ترینش در رضایت مردم باشد. بنابراین هدف و خط مشی مدیریت اسلامی برپایی حق و احکام الهی و ایجاد عدالت اجتماعی و فراهم نمودن رضایت مردم است.)

2. سازماندهی و ایجاد انگیزه: «و الصق باهل الورع و الصدق... و لا یکوننّ المحسن و المسیء عندک بمنزلةٍ سواءٍ، فانّ فی ذلک تزهیداً لأهل الاحسان فی الاحسان و تدریباً لأهل الاساءةِ علی الاساءةِ و الزم کُلاًّ منهم ما الزم نفسه.»( بر پرهیزگاران و راستگویان بپیوند... و نباید نیکوکار و بدکار در نزد تو برابر باشند، زیرا این کار نیکوکار را به کار نیک بی رغبت و بدکار را به بدی ترغیب می کند، هر یک را نسبت به کاری که خود بدان ملزم ساخته پاداش ده.)

3. جذب و به کارگیری نیروهای صالح و شایسته: «و اکثر مدارسةَ العلماء و منافثةَ الحُکماء فی تثبیتِ ما صلحَ علیهِ امرُ بلادک»( در تثبیت آنچه امور دیار تو را اصلاح می کند با علما و حکما گفت و شنود کن.) «ثم الصق بذوی الاحساب و اهل البیوتات الصالحةِ و السوابق الحسنةِ ثمّ اهل النّجدةِ والشجاعةِ والسّخاء و السّماحة فانّهم جماعٌ من الکرم و شعب من العُرفِ». (آنگاه به مردم اصیل و خوشنام و خانواده های صالح که سابقه ای نیکو دارند بپیوند. سپس پیوند خود را با سلحشوران و دلیران و سخاوتمندان و جوانمردان استوارنمای زیرا اینان جماعت کرم و شاخه های احسان و خوبی اند.) بنابراین شایسته سالاری و بکار بستن افراد شایسته در کارها از اصول مدیریت اسلامی است.

4. توجه به عوامل و اسباب پیشرفت جامعه: «ثم استوصِ بالتُّجار و ذوی الصناعات و اوصِ بهم خیراً... فانّهم موادّ المنافع و اسباب المرافق»( سفارش مرا در حق بازرگانان و پیشه وران بپذیر و درباره نیکی کردن به آنها سفارش کن... زیرا آنها مایه های منافع و اسباب رفاه و آسایش جامعه هستند.)
اینها نمونه هایی بود از اصول مدیریت اسلامی که در نامه 53 حضرت به مالک اشتر آمده است، اما در پاسخ بخش دوم سؤال شما باید بگوییم که مدیریت امری است اکتسابی و نه ذاتی و وجود علمی به نام مدیریت و رشته های مختلف مدیریت گویای این امر است و اما ناگفته نماند که در مدیریت، خصوصیات و ویژگیهای شخصی و استعدادهای افراد نقش بسزایی دارد بگونه ای که کسی که دارای پیش زمینه ها و خصوصیات شخصی مدیریتی باشد با فراگیری علم مدیریت کارایی بیشتری خواهد داشت.

                                                                        نرم افزار پاسخ

 


پاورقی:

1. مصباح یزدی، محمد تقی، پیش نیازهای مدیریت اسلامی، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، 1376، ص 286.
2. یوسف:55.
3. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، دارالکتب الاسلامیه، 1374، ج 10، ص 10.
4. نهج البلاغه، نامه 53.


 
علت برکناری "دستجردی" فاش شد + تصویر نامه‌
ساعت ٩:۳٩ ‎ق.ظ روز جمعه ۸ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: تصویر نامه نگاری لاریجانی و دستجردی ،پاسخ دکتر دستجردی به لاریجانی ،علت برکناری "دستجردی" فاش شد + تصویر نا ،متن نامه منتشر نشده دکتر لاریجانی و پاسخ وزیر بهد


مجموعه: اخبار سیاسی و اجتماعی

تاریخ انتشار : پنج شنبه, 07 دی 1391 23:22

علت برکناری "دستجردی" فاش شد + تصویر نامه‌ /

پایگاه خبری تحلیلی انتخاب: خبرنگار «انتخاب» گزارش داد: نامه رد و بدل شده بین دستجردی و باقر لاریجانی ، اصلی ترین دلیل برکناری خانم وزیر عنوان شده است.

 پس از تشدید اختلافات بین برادران لاریجانی (رییس قوه قضاییه و رییس مجلس) با محمود احمدی نژاد ، ظاهراً رییس جمهور از هر فرصتی برای ضربه به لاریجانی ها استفاده می کند.

پیش از این منتشر شده بود که احمدی نژاد درصدد بوده «فوری» باقر لاریجانی از وزارت بهداشت اخراج شود.

بنابراین گزارش، دکتر باقر لاریجانی چند هفته قبل در خصوص نحوه ادامه کار در دانشگاه علوم پزشکی تهران و شورای سیاست گذاری وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی با وزیر بهداشت مکاتبه کرده بود. متعاقب مکاتبه دکتر لاریجانی در این مورد، دکتر دستجردی نیز ضمن مخالفت با تقاضای دکتر لاریجانی از وی خواسته بود تا انتهای دوران مسئولیت وی به کار خود ادامه دهد.

پس از اعلام رسمی خبر برکناری مرضیه وحید دستجردی از سوی دولت و همزمان اعلام خبر تغییر رئیس دانشگاه علوم پزشکی تهران که باقر لاریجانی ریاست آن را بر عهده داشت، سایت رسمی دانشگاه علوم پزشکی تهران استعفانامه باقر لاریجانی به وزیر بهداشت را که در تاریخ 21/09/91 نوشته شده بود به همراه دستور وزیر که در حاشیه این نامه به چشم می‌خورد منتشر کرد.

متن نامه منتشر نشده دکتر لاریجانی و  پاسخ وزیر بهداشت به شرح ذیل است:

بسم الله الرحمن الرحیم

حضور محترم سرکار خانم دکتر وحید دستجردیوزیر محترم بهداشت درمان و آموزش پزشکی

سلام علیکم

توفیق خدمت در عرصه مسئولیت اجرایی دانشگاه علوم پزشکی تهران طی سالیان متمادی گذشته از الطاف بزرگ الهی نسبت به اینجانب بود که زبان از عهده شکرگزاری آن قاصر است.

از آنجا که علی رغم تمامی تلاشی که جنابعالی برای ثبات مدیریتی این مجموعه به عمل آوردید، تدبیر دیگری برای اداره این نهاد علمی ارزشمند در نظر گرفته شده است، ضمن سپاس و عرض تسلیم در برابر تقدیرات الهی و با رخصت از سرکارعالی به عنوان وزیری پرتلاش، ارزشمند و خستگی ناپذیر که توانستید الگویی موفق از مدیریت کلان در عرصه سلامت را در کشور ارائه نمایید و با توجه به شرایط، مسئولیت اداره دانشگاه علوم پزشکی تهران و شورای سیاست گذاری وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی را به همکاران محترم دیگری که مجموعه را اداره خواهند کرد می‌سپارم.

طی سالیان همکاری در قالب مسئولیت دانشگاه علوم پزشکی تهران و شورای سیاست گذاری وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، تلاش های زیادی برای ارتقای آموزش و پژوهش و ارتقای خدمات سلامت توسط همکاران محترم دانشگاه علوم پزشکی تهران، ستاد وزارتی، دانشگاه های علوم پزشکی کشور و همکاران شورای سیاست گذاری به عمل آمد.

بدون تردید این تلاش ها بدون هدایت الهی و عنایات حضرت حجت(عج) و حمایت و هدایت حضرتعالی به بار نمی نشست. لذا ضمن تشکر از همه همکاران محترم به خاطر همراهی مسئولانه و مشارکت دلسوزانه در پیشبرد این خدمات از همراهی و هدایت سرکار عالی تشکر می کنم.

در خاتمه از اینکه در جریان امور اجرایی حسب شرایط کاری و لغزش های فردی ممکن است خاطر سرکار عالی و یا همکاران عزیز را مکدر کرده باشم عذر خواهی می کنم و از خداوند بزرگ برای شما و دیگر همکاران محترم توفیقات روز افزون و سلامت آرزومندم.

دکتر باقر لاریجانیرییس دانشگاه

پاسخ دکتر دستجردی به لاریجانی

بسمه تعالی

برادر گرانقدر جناب آقای دکتر لاریجانی

با سلام و احترام

دستاوردهای سالهای اخیر وزارت بهداشت در عرصه های مختلف محصول همدلی، هماهنگی و همکاری مدیران مجموعه بوده است. بنده اصرار دارم که این مجموعه مدیران بالاخص حضرتعالی تا پایان مسئولیت اینجانب با وزارت بهداشت همکاری نمایید.

اینجانب فشارهای وارده از جانب مدیریت اجرایی کشور برای تغییر ریاست دانشگاه علوم پزشکی تهران را که به تعبیر مقام معظم رهبری نماد آموزش عالی کشور است به مصلحت نظام سلامت نمی دانم و بر اساس شناخت بیش از سه دهه از جنابعالی اطمینان دارم که سکان کشتی علم و دانش بدست شخصیتی مدیر، دانشمند و امین سپرده شده است. بر این اساس از جنابعالی می خواهم به همکاری خود تا پایان دوران مسئولیت اینجانب ادامه داده و رسالت خطیر هدایت عرصه دانشگاه را همچنان تقبل فرمایید.

دکتر وحید دستجردی

 

 

 


 
چرا مسیحیان معتقد هستند که عیسی مسیح هنوز زنده است .............؟!
ساعت ٧:٤۳ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٦ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: چرا مسیحیان معتقد هستند که عیسی مسیح هنوز زنده است ،حضرت مسیح - صلیب ،ظهور چرا ؟ مگر به صلیب کشیده نشد ؟!

چرا مسیحیان معتقد هستند که عیسی مسیح هنوز زنده است و روزی ظهور خواهد کرد مگر ایشان را به صلیب نکشیدند؟

               *** میلاد حضرت مسیح ( ع ) بر تمامی مسلمانان مبارک ***

پاسخ:

آنچه از انجیل‌های امروزی جامعة مسیحیت استفاده می‌شود این است که حضرت عیسی را حاکم زمانش، بر اثر تحریک علمای یهود، دستگیر کرده و به صلیب کشیدند و حضرت مسیح در بالای صلیب جان داد. بعد از آن عده‌ای بدن عیسی مسیح را از صلیب پائین آورده و دفن کردند امّا بعد از سه روز متوجه شدند که سنگ روی قبر حرکت کرده و وقتی نگاه کردند مسیح را در قبر نیافتند و مردی یا دو مرد سفید‌پوش به آنها گفت: عیسی زنده شده است که ناگاه حضرت عیسی خود را به آنها رسانیده و دستوراتی داد و سپس به سوی آسمان رفته و بر سمت راست خدا نشست.(1)
اما چرا می‌گویند روزی ظهور خواهد کرد باید گفت که عقیده به ظهور یک نجات دهندة بزرگ آسمانی و امید به یک آیندة روشن که در آن نگرانی‌ها و هوسها از بین برود و به برکت ظهور یک شخصیت ممتاز الهی همة تاریکی‌ها برچیده شود و ریشة ظلم و تباهی از روی کرة زمین پراکنده شود، یک اعتقاد عمومی ثابت است که همواره در همه وقت، در همه جا و در همه زمان‌ها بین تمام ملّت‌ها شایع و رایج بوده است. این عقیده در طول دوران زندگی انسان‌ها پیوسته در میان همة ملّت‌ها و پیروان ادیان بزرگ موجود بوده که سرانجام باید پیشوایی در آخر الزّمان ظهور کرده، بی‌عدالتی‌ها را از بین برده و حکومت واحد جهانی تشکیل داده و در بین مردم بر اساس عدالت و انصاف داوری کند.
عقیده به ظهور یک نجات دهنده از نظر همة شاخه‌های مسیحیّت قطعی و مسلّم است برای همین می‌گویند: چون مسیح نتوانست این حکومت جهانی را تشکیل دهد به آسمان رفت و امروز جامعة مسیحیّت در انتظار بازگشت وی از آسمان در پایان جهان نشستند. طبق نوشته «مستر هاکس» در کتاب قاموس، کتاب مقدس کلمة «ابن»80 بار در انجیل و ملحقات آن آمده که فقط30 مورد آن با حضرت عیسی قابل تطبیق است و50 مورد دیگر از «مصلح» و نجات دهنده سخن می‌گوید که در آخر الزّمان ظهور خواهد کرد.(2)
بر اساس همین اعتقاد است که می‌بینیم در انجیل امروزی جامعة مسیحیّت آمده است: آن حضرت روزی ظهور خواهد کرده، البته هیچ کس از روز ظهور او خبر ندارد جز پدر یگانه، و آمدن حضرت عیسی به روی زمین مانند آمدن ابر در آسمان‌ خواهد شد که با سرعت و بدون علائم قبلی به آسمان رفت و روزی هم به زمین برگشته و دعوتش را آشکار می‌کند و زمین را پر از خیر و سلامتی می‌کند. و در روز قیامت هم حساب مردم با اوست.(3)
امّا وقتی به قرآن کریم و روایات نگاه می‌کنیم می‌بینیم این عقاید در اثر انحرافاتی است که در کتاب آسمانی جامعة مسیحیت پیدا شده است. یعنی اصل موعود و ظهور منجی که جامعه را پر از عدل و داد خواهد کرد و حکومت جهانی تشکیل می‌دهد، یک اعتقاد غیر قابل انکار است امّا عدّه‌ای حقایق را پنهان کرده‌اند و برای اینکه با مکتب اسلام مبارزه کنند، آمدند عقایدی را که همه را به پذیرفتن اسلام ترغیب می‌کرد منحرف ساختند چنانچه قرآن کریم اشاره دارد:
و گفتار یهودیان که گفتند: ما مسیح عیسی بن مریم پیامبر خدا را کشتیم، در حالی که نه او را کشتند و نه به دار آویختند، لکن امر به آنها مشتبه شد و کسانی که در مورد او اختلاف کردند، از آن در شک هستند و علم به آن ندارندو تنها از گمان پیروی می‌کنند قطعاً او را نکشتند.(4)
در تفسیر این آیه آمده است:
آنها شخصی را که شباهت زیادی به حضرت عیسی ـ علیه السّلام ـ داشت، گرفته و به صلیب کشاندند و خداوند حضرت عیسی ـ علیه السّلام ـ را قبل از آنکه دست نظامیان روم به او برسد به آسمان عروج داد. و چون نظامیان آن حضرت را دقیقا نمی‌شناختند، فکر کردند او مسیح است و از سوی دیگر چون حوّاریون از دیدگاه مسیحیان در آن لحظه فرار کرده و مخفی شده بودند و جریان به صلیب کشیده شدن مسیح را با چشم خود ندیده‌اند بلکه از مردم شنیده‌اند، مردمی که هیچ حمایتی از آن حضرت نکردند بلکه در اثر تحریک علمای یهود، کینه به دل داشتند و احتمال دارد برای پایان دادن به دعوت الهی، بگویند ما او را کشتیم و بعد دفن کنندگان آن حضرت زیاد معلوم نیست و امروز بر اثر تحریف‌های تاریخی موضوع را از مسیر اصلی خود به انحراف کشیده است و مسیحیان معتقد به صلیب کشیده شدن و زنده شدن دوباره حضرت عیسی شده‌اند.(5)
بنابراین از دیدگاه اسلام حضرت عیسی ـ علیه السّلام ـ زنده است، ولی نه این‌که اول به صلیب کشیده شده و بعد زنده گشته است بلکه از اول، خداوند او را بدون اینکه بمیرد به آسمان برد. و حضرت عیسی ـ علیه السّلام ـ روزی به زمین برمی‌گردد، ولی نه به عنوان مصلح و منجی بشریّت از ظلم و ... بلکه برای حمایت از حضرت مهدی ـ عج الله تعالی و فرجه الشریف ـ و مردم جامعة مسیحیت را به پیروی کردن از حضرت بقیة الله الاعظم ـ عج الله تعالی و فرجه الشریف ـ دعوت خواهد کرد و به امام زمان ـ علیه السّلام ـ اقتدا می‌کند، چنانچه در روایاتی به این مطلب تصریح شده است:
امام باقر ـ علیه السّلام ـ فرمود: زمانی بر مردم خواهد آمد که خداوند و توحید را آن‌چنان که شایسته است نخواهند شناخت، در این زمان حضرت عیسی بن مریم ـ علیه السّلام ـ از آسمان بر زمین آمده و به کمک امام زمان ـ عج الله تعالی و فرجه الشریف ـ خواهد شتافت و پشت سر امام مهدی ـ عج الله تعالی و فرجه الشریف ـ نماز می‌خواند، در حالی که او پیامبر است و این به خاطر این است که ما اهل بیت ـ علیهم السّلام ـ از او افضل هستیم.(6) رسول گرامی اسلام ـ صلی الله علیه و آله ـ نیز وقتی جانشینان خود را معرفی می‌نمایند بعد از معرفی امام یازدهم حسن عسکری ـ علیه السّلام ـ می‌فرماید: و بعد از آن حضرت، فرزندش همان که عیسی بن مریم ـ علیه السّلام ـ پشت سر او نماز خواهد خواند، به امامت می‌رسد.(7)
در جای دیگر از رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ نقل شده است: که جبرئیل فرمود: خداوند متعال می‌فرماید: ای پیامبر! خداوند حضرت قائم را از شما آفرید و روزی خداوند حضرت عیسی ـ علیه السّلام ـ را به زمین می‌آورد و به حضرت مهدی ـ عجل الله تعالی و فرجه الشریف ـ اقتدا می‌کند.(8) این مطلب را اهل تسنّن نیز قبول دارند چنانچه ابن ماجه می‌نویسد:
حضرت مهدی ـ عجل الله تعالی و فرجه الشریف ـ در بین رکن و مقام در کعبه از مردم بیعت خواهد گرفت، و دجّال فتنه‌گری می‌کنند که حضرت عیسی ـ علیه السّلام ـ برای قتل دجّال به زمین می‌آید و به امام زمان ـ عجل الله تعالی و فرجه الشریف ـ کمک خواهد کرد.(9) با توجه به این مطالب باید گفت که اعتقاد مسیحیان بر ظهور حضرت عیسی با روایات اسلامی مطابقت دارد و تنها فرقش این است که آنها بر اثر تحریف و دست یازی دیگران، منابع تاریخی‌شان این ظهور را یک امری مستقل می‌دانند، در حالی که ظهور حضرت عیسی ـ علیه السّلام ـ برای یاری امام زمان ـ عجل الله تعالی و فرجه الشریف ـ می‌باشد و حضرت عیسی ـ علیه السّلام ـ هیچ ادّعای جداگانه‌ای نخواهد کرد. بلکه پیروی از حجة بن الحسن العسکری را برای همه به خصوص جامعة مسیحیت اعلام خواهد کرد.

             *** میلاد حضرت مسیح ( ع ) بر تمامی مسلمانان مبارک ***

                                                                نرم افزار پاسخ

 


پاورقی:

1. کتاب مقدس، عهد جدید، انجیل متی، باب 27 و 28، انجیل مرقس، باب 15 و 16، انجیل لوقا، باب 23 و 24، انجیل یوحنا، باب 16 و 21، ترجمة: هنری موتس، تهران، اساطیر، اول، 1380 هـ . ش.
2. سایت اینترنتی تبیان، ظهور حضرت مهدی ـ علیه السّلام ـ از دیدگاه اسلام و مذاهب ملل جهان، نوشته هاشمی شهیدی، سید اسد الله.
3. کتاب مقدس، ج2، انجیل متی، باب 24 و 25، آیة 13 و انجیل لوقا، باب 17 و 21، آیة 34 و شلبی، احمد. مقارنة الدیان ]المسیحیه[ ، ص 158، بی‌جا، مکتبة النهضة المصریه، چهارم، 1973 م.
4. نساء ، 157.
5. مکارم شیرازی، ناصر. نمونه، ج4، ص 198، تهران، دارالکتب الاسلامیه، بی‌تا و جرجانی، حسین. تفسیر گازر، ج2، ص 304، تهران، چاپخانه دانشگاه تهران، اول، 1377 هـ . ش و کاشانی، فتح الله. منهج الصادقین، ج3، ص؟، تهران، کتابفروش اسلامیه، دوم، 1344 هـ . ش.
6. مجلسی، محمد باقر، منهج الصادقین، ج24، ص 328، باب 67، حدیث 46، بیروت، مؤسسة الوفاء.
7. محمد باقر مجلسی، بحارالانوار، ج43، ص 250، باب 11، حدیث 24، بیروت ، مؤسسة الوفاء.
8. کلینی، محمد، کافی، ج8، ص 42، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1365 ش.
9. ابن ماجه، السنن ابن ماجه، ج2، ص 366، کتاب الفتن، باب خروج المهدی، بیروت، دارالجیل، ر.ک: علی محمد فتح الدین حنفی، فلک النجاة، ص 211، تحقیق ملا اصغر علی محمد جعفر، بی‌جا، دارالسلام، دوم ، 1418 ق.


 
حضرت عیسی مسیح ـ علیه السّلام ـ قبل از رسالت چه دینی داشت؟
ساعت ٧:٤۳ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٦ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی:


                     *** میلاد حضرت مسیح ( ع ) بر تمامی مسلمانان مبارک ***

پاسخ:

از قرآن کریم استفاده می‌شود که جریان نبوت، جریان واحدی است. هم از این جهت که همة انبیاء ـ علیهم السّلام ـ از طرف خدای واحد مبعوث شده‌اند و هم از این نظر که اساس دعوت همة انبیاء اساس واحدی است.
محتوای نبوت که به نام «دین» نامیده می‌شود، مبتنی بر این اصل است که باید خدای یگانه را پرستید و از او اطاعت کرد و یا به عبارت دیگر، در پیشگاه خدای یگانه تسلیم مطلق و بی قید و شرط بود.(1)
قرآن کریم هرگز کلمة دین را به صورت جمع (ادیان) نیاورده است. دین در قرآن همواره مفرد است. زیرا آن چیزی که وجود داشته و دارد دین است نه دینها.(2)
با توجه به مطالب فوق، می‌توانیم بگوئیم که اساس دعوت همة انبیاء الهی یک چیز بیشتر نیست و آن تسلیم بودن در برابر خداست و به دیگر سخن، می‌توان گفت که همة‌ ادیان آسمانی یک دین هستند و آن اسلام است. انّ الدین عندالله الاسلام (3).... هر آینه دین در نزد خدا اسلام است.
البته، این مطلب به این معنی نیست که در محتوای وحی نسبت به همة انبیاء در جمیع زمانها و مکانها هیچ گونه اختلافی وجود ندارد. ممکن است پاره‌ای از احکام در زمانها و مکانها و برای اقوام مختلف تفاوت داشته باشد، ولی اساس همة آنها یک چیز است و آن پرستش خدای یگانه و اطاعت از دستورات اوست.
از این روی تمامی پیامبران الهی برای دین اسلام برگزیده شده‌اند.(4) منتهی با این تفاوت که اسلام در هر زمان، با شیوه‌ای خاص آن زمان و مکان، توسط پیامبران الهی تبلیغ می‌شد، که این شیوه شریعت نام دارد. در زمان حضرت موسی، شریعت موسوی بود که یهودیت نامیده شد و در زمان حضرت عیسی مسیح ـ علیه السّلام ـ شریعت آن حضرت مسیحیت نامیده شده است و در زمان پیامبر اسلام حضرت محمد ـ صلّی الله علیه و آله ـ که کاملترین این شرایع بوده است «اسلام» نامیده شد.
بنابراین حضرت عیسی مسیح ـ علیه السّلام ـ طبق توضیحات بالا قبل از رسالت، بر دین اسلام بوده است. که همة انبیاء الهی مأمور به تبلیغ آن دین بودند. و بر شریعت حضرت موسی عمل می‌کرد. به همین خاطر انجیل موجود احکام شریعت را به تورات حواله داده و کمتر از شریعت سخن گفته است. حضرت عیسی مسیح ـ علیه السّلام ـ در موعظه بر روی کوه می‌فرماید:
گمان مبرید که آمده‌ام تا تورات یا صحف انبیاء را باطل سازم. نیامده‌ام تا باطل بنمایم، بلکه تا تمام کنم. زیرا هر آینه به شما می‌گویم تا آسمان و زمین زایل نشود، همزه‌ای یا نقطه‌ای از تورات هرگز زایل نخواهد شد، تا همه واقع شود. پس هر که یکی از این احکام کوچک‌ترین (یعنی جزئی‌ترین حکم تورات) را بشکند و به مردم چنین تعلیم دهد، در ملکوت آسمان کم‌ترین شمرده خواهد شد. اما هر که به عمل آورد و تعلیم نماید او در ملکوت آسمان بزرگ خوانده خواهد شد(5)... .
آنچه حاصل شد این است که حضرت مسیح مانند پیامبران پیشین برای تبلیغ دین اسلام بر انگیخته شده بود و دارای همان دینی بود که پیامبران پیش از او داشتند و به شریعت حضرت موسی عمل می‌کردند.

                   *** میلاد حضرت مسیح ( ع ) بر تمامی مسلمانان مبارک ***

                                                                              نرم افزار پاسخ

 


پاورقی:

1. مصباح یزدی، محمد تقی، راه و راهنما شناسی، ص 293.
2. مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج 3، ص 159، انتشارات صدرا.
3. آل عمران، 19.
4. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج 2، ص 655، انتشارات درا الکتب السلامیه، چ چهل و یکم، 1384.
5. انجیل متی، 5: 17 ـ 48.


 
پیش شرط های ایجاد یک نهضت نرم افزاری (تولید علم و فرهنگ سازی )
ساعت ٩:۱٧ ‎ب.ظ روز شنبه ٢ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: پیش شرط های ایجاد یک نهضت نرم افزاری ،تولید علم و فرهنگ سازی ) ،(مدرک گرایی آری یا نه ؟) ،مدیریت صحیح:

همان طور که رهبر معظم انقلاب فرموده اند: «خط کلی نظام اسلامی رسیدن به تمدن اسلامی است برای ایجاد یک تمدن اسلامی، مانند هر تمدن دیگر دو عنصر اساسی لازم است یکی تولید فکر و یکی پرورش انسان.»(1) در واقع اسلام برخلاف دنیای غرب ،کسب علم و پیشرفت در میدان های علمی را ملازم با کسب فضیلت و ارتقای معرفت دینی می داند، لذا تولید علم و فرهنگ سازی و در نهایت رسیدن به تمدن اسلامی منوط به پیش شرط هائی می باشد که در صورت وجود آن پیش شرط ها زمینه برای ایجاد یک نهضت نرم افزاری فراهم می شود که از جمله می توان موارد زیر را برشمرد:

1. ایمان باوری و خدا محوری: روشن است که ایمان به خدا خاستگاه شکل گیری دیگر عناصر فرهنگی همچون امانت داری، وفاداری، قانون گرائی، راستی و درستکاری، خیراندیشی و امید به آینده به حساب می آید که وجه تمایز فرهنگ اسلامی از دیگر فرهنگ ها می باشد. در پرتو ایمان، رفتارها معنای درست می یابد و نشاط انگیز و تعالی بخش می گردد و از آن جا که جاودانگی انسان را نوید می دهد، در وجود آدمی روح حیات و پویائی می دمد و کمیت و کیفیت عملکردها را در او دو چندان می کند.

2. ایجاد روحیه علم جوئی و تحقیق: ما دارای میراث فکری، فرهنگی و اجتماعی اسلاف گذشته هستیم، اما وظیفه ما فقط دریافت کردن و شاگردی کردن نیست باید با ایجاد روحیه جستجوگری و نقد و پرسشگری در کلاس های درسی مدارس و دانشگاه ها و ایجاد روحیه علم گرائی به جای مدرک گرائی بستر مناسب فرهنگی و آموزشی را برای تولید علم فراهم آورد. چنان که رهبر معظم انقلاب با تأکید بر این نکته فرمودند: «ما نمی توانیم در شهید مطهری متوقف شویم».

3. تلاش و پشتکار: تولید علم و فرهنگ سازی در جهان امروز فقط در سایه تلاش و پشتکار سخت حاصل می شود. کار و تلاش سازنده خواست خدا و سیره انبیاء و بزرگان دین است، هر اندازه ملّتی در این وادی کوشاتر باشد به کمال های مطلوب بیشتری دست می یابد.

4. انجام تحقیقات و پژوهش ها به صورت گروهی: درست است که در تاریخ گذشته ما افرادی همچون ملاصدرا و ابن سینا و ... با تلاش های فردی خود خدمات شایانی به علم و گسترش آن نمودند، ولی در جهان امروز با توجه به عقب نگهداشتن کشور ما از کاروان علم توسط ایادی استکبار و رشد سریع علم و تولید فکر و همچنین انجام تحقیقات بین رشته ای، ایجاد روحیه همکاری و تشریک مساعی بین اندیشمندان و تشکیل انجمن های علمی مفید و کارآمد و به دور از تشریفات بی جا و نمایش با حضور دانش آموختگان مربوطه ضروری می باشد.

5. اعتماد به نفس: باید حس خود کم بینی را که طی 200 سال گذشته به ملت ما تلقین و تحمیل شده است را کنار بزنیم و بدانیم که هوش و استعداد درخشان ایرانی ریشه در تاریخ این کشور دارد که نمونه عینی و امروزی آن موفقیت های علمی جوانان این کشور در المپیادهای جهانی است و به قول رهبر معظم انقلاب: «این مهر نمی توانیم و نمی توانید را که یکی از بخش های عمده سیاست فرهنگی دشمنان بود، بایستی از ذهن خود پاک کنیم».
6. تکریم و احترام دانشمندان و اندیشمندان: اگر به راستی خواهان پیشرفت علم و دانش هستیم باید فرهنگ احترام به دانشمندان و مبتکران را در جامعه گسترش دهیم، مع الأسف در جامعه ما آنچه مایه ارزش و افتخار افراد است، لااقل در نظر مردم ظاهر بین برخورداری از ثروت یا پست های مهم و حساس می باشد با چنین فرهنگی کمتر انگیزه ای برای انسان ها پدید می آید که در صدد تولید علم و نظریه پردازی باشند. باید با تکریم واقعی اندیشمندان بستر فرهنگی و اجتماعی مناسب را برای رشد علم و فناوری بوجود آورد.

7. مدیریت صحیح: یک مدیریت ممتاز با برنامه ریزی صحیح و با درک خواسته ها و نگرانی های اندیشمندان و مبتکران و حمایت معنوی و مادی مناسب از آنان ،باعث تولید علم و رشد اندیشه و حفظ نیروهای کارآمد می شود. همچنین با تعیین اولویت های پژوهشی کشور و هدایت تفکرات و اندیشه ها، اندیشمندان را از رفتن به سوی تحقیقات غیر لازم و پژوهش های موازی باز می دارد و با فراهم نمودن زمینه مناسب جهت کاربردی شدن پژوهش ها و به بار نشستن آنها متناسب با نوع پژوهش باعث توسعه و پیشرفت کشور می شود.

8. پرهیز از تعصب و جمودگرایی: رهبر معظم انقلاب در مورد زمینه ها و بسترهای آسیب پذیری نهضت نرم افزاری و تولید علم می فرمایند: «یکی از زمینه ها، تحجر است. نگاه نو به مسائل نکردن، گذران تاریخ و تحول فکر انسان ها را ندیده گرفتن، تعالی و ترقی فکر و اندیشه و راه های زندگی را انکار کردن، این تحجر است. در کنار تحجر، ولنگاری فکری و عملی، ولنگاری و بی بند و باری چه در فکر، یعنی این که انسان هر آنچه را که در بازار فکر اندیشه مطرح می شود، بدون ارزیابی، بدون نقّادی، بدون فهم درست با آن مواجه بشود و با زرق و برق، این متاع بسیار حساس را برای خود تهیه کند و چه در عمل، یعنی نقطه مقابل تقوا، از جمله آفت ها طعمه جوئی است. این آفت بزرگی است. مسند را، مسئولیت را، مقام اجتماعی را، حتی علم را به عنوان طعمه برای این که بتواند به نان و نوائی برسد، این آفت است.»(2)

9. پرهیز از کمیت گرایی به جای کیفیت گرایی (مدرک گرایی): یکی از مهم ترین آفت های آموزشی ما در دانشگاه ها از بین رفتن تشنگی علم و کیفیت گرایی و در عوض جایگزین شدن مطلوب انگاری و کمیت گرایی می باشد. دلیل این امر این است که عده کثیری از اساتید می باشند که روند تحصیلات خود را طبق سلسله مراتب آموزشی و هنجارهای علمی خاص، یعنی تئوری های مسائل، فرایندها و روش های تجویز شده و منع شده، می گذرانند و پس از آن با ارائه مقاله ای که اغلب غیر بدیع می باشد به مقام دکتری و استادی نائل می آیند. این محصوریت در دگمه های علمی، موجب ایستائی علم و همچنین تقدیس و تمدیح سنت های علمی می شود. در این راستا فضائی برای نقد و انتقاد علمی که موجب رشد و پویش علم است، همچنین ظهور اندیشه های نو و بدیع و پژوهش و نوآوری باقی نمی ماند، بنابراین کار استاد پس دادن دروس خوانده شده خود، به دانشجو می باشد و دانشجو نیز در مقابل با الگوگیری از متدلوژی استاد بر حفظ سنت ها تأکید می ورزد و این گونه است که جامعه علمی به سمت مدرک گرایی و نمره متمایل می شود و در عوض از تمایل به پژوهش کاسته می شود.درحالیکه هدف نهائی استاد بایدایجاد خلاقیت باشد تا موجب تولید علم بشود.

10. تأمین ابزارهای لازم در امر پژوهش: مراکز آموزش عالی و مراکز تحقیقاتی که نهادهای اصلی رشد علوم هستند، از جمله ساختارهای علمی می باشند که در یک جامعه به مثابه پیکرهای جانداری هستند که رشد آنها منجر به رشد جامعه می شود و به بیان دیگر هر حرکت اجتماعی از طریق این ساختارها اعمال می شود، لذا مراکز آموزشی از ابزارهای مهم توسعه علمی می باشند که دولت باید از طریق تخصیص بودجه لازم از آنها حمایت نماید و با تأمین مالی و رفاهی پژوهشگران باعث شود که پژوهشگران تمام دغدغه و توانشان متمرکز بر کار پژوهش باشد. یکی دیگر از وظائف لازم الاجراء سازمان های علمی، فراهم نمودن تمام امکانات و ابزارهای پژوهشی برای متخصصین و محققین می باشد، از جمله این ابزارها و عوامل که نقش زیر بنائی در توسعه علمی دارد، تحقق سخت افزار آموزشی، یعنی ایجاد فن آوری آموزشی در جامعه علمی می باشد، مانند تجهیزات کامپیوتری و ...

11. فراموش نکردن نخبگان: یکی دیگر از وظایف ساختارهای آموزشی، بیرون آوردن نخبگان علمی از انزوا و ایجاد شرایطی برای تعامل و تبادل اطلاعات بین آنها می باشد. البته در شرایطی نتیجه پژوهش های آنها به ثمر می نشیند و موجب توسعه می شود که سازمان ها، نظرات و پژوهش های آنها را کاربردی کنند و یا حداقل اعتنای کافی به پژوهش ها و تحقیقات آنها بنمایند. بنابراین دانشگاه برای این که نقش موثری را در فرهنگ سازی و تولید علم ایفا نماید، باید با توجه به پیش شرط های مطرح شده و سرلوحه قرار دادن روحیه تحقیق و تولید علم و توجه به کیفیت و تلاش و پیشتکار و تکیه بر فرهنگ پر بار دینی، روحیه خود باختگی و مرعوب شدن در برابر فرهنگ استعماری غرب را کنار زده و پلی به سوی پیشرفت و توسعه علمی کشور ایجاد نماید. بدیهی است تا زمانی که دانشگاه مروج افکار مادی و فرهنگ بیگانه باشد و پیشرفت غرب را از زاویه فرهنگ آن بنگرد قادر نخواهد بود سهم بسزایی در فرهنگ سازی و تولید علم داشته باشد و تنها نقش یک مصرف کننده و ترجمه کننده فرهنگ بیگانه را ایفا خواهد نمود. دانشگاهی می تواند فرهنگ ساز باشد که فرهنگ اسلامی را سر لوحه فعالیت های خویش قرار داده و با تکیه بر قدرت و استعداد جوانان خلاق و متعهد خود راه های ترقی و توسعه علمی را بپیماید.

                                                                                  نرم افزار پاسخ

 


پاورقی:

1. سخنرانی مقام معظم رهبری، در شهر مقدس قم، 1379.
2. مجله پگاه حوزه، سخنرانی مقام معظم رهبری، 1379.


 
چرا باید نماز را به عربی بخوانیم ؟
ساعت ٩:٢۸ ‎ب.ظ روز جمعه ۱ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: چرا باید نماز را به عربی بخوانیم ،چرا به زبان فارسی نباید نماز بخوانیم

چرا باید نماز را به عربی بخوانیم وقتی که من نمی دانم معنی «پاک و منزه است» یعنی چه چرا به زبان فارسی نباید با خدای خود حرف بزنیم؟

پاسخ:

اولاً زبان عربی به شهادت آنها که اهل مطالعه در زبان های مختلف جهانند چنان زبان وسیعی است که می تواند ترجمان لسان وحی باشد و مفاهیم و ریزه کاری های سخنان خدا را بازگو کند، علاوه بر این، مسلم است که اسلام از جزیرة عربستان از یک کانون تاریکی و ظلمت و توحش و بربریت طلوع کرد. و در درجه اول می بایست مردم آن سامان را گرد خود جمع کند، پس باید آنچنان گویا و روشن باشد که آن افراد بی سواد و دور از علم و دانش را تعلیم دهد و در پرتو تعلیمش دگرگون سازد. البته قرآن با این زبان برای همة مردم جهان قابل فهم نیست (و اگر به هر زبان دیگری بود نیز همین گونه بود) زیرا ما یک زبان جهانی که همه مردم دنیا آنرا بفهمند نداریم ولی این مانع از آن نخواهد شد که سایر مردم جهان از ترجمه های آن بهره گیرند و یا از آن بالاتر، با آشنائی تدریجی به این زبان، خود آیات را لمس کنند و مفاهیم وحی را از درون همین الفاظ درک نمایند.(1)
ثانیاً: تعلیم زبان عربی و آشنائی با آن باید افتخاری برای ما مسلمانان قلمداد گردد وقتی که پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله ـ می فرمایند: أحبّ العرب لثلاث: لِاَبی عربی، و القرآن عربی و کلام أهل الجنة عربی.
یعنی «عرب را به خاطر سه چیز دوست دارم: پدرم که عرب بوده و قرآن که به زبان عربی است و اینکه اهل بهشت به زبان عربی صحبت می کنند.»(2) وقتی پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله ـ قرآن که زبان آن عربی است دوست دارند در واقع خود این زبان را نیز دوست می دارند. پس برای ما مسلمانان جای بسی افتخار است که با زبانی نماز می خوانیم که محبوب پیامبر است. از طرفی زبان عربی، زبان اهل بهشت دانسته شده که از این جهت نیز ما باید خشنود باشیم که در نماز مکلّف هستیم به زبان اهل بهشت با خدا راز و نیاز کنیم.
ثالثاً: در بعضی روایات آمده که به چه دلیل مردم باید در نماز قرائت حمد و سوره داشته باشند. (مسلم است که قرائت در روایات، خواندن حمد و سوره به عربی است نه ترجمه آنها) از امام رضا ـ علیه السلام ـ نقل شده که حضرت فرمودند: (مردم امر به خواندن قرآن در نماز شده اند بخاطر اینکه قرآن مهجور باقی نماند و ضایع نگردد بلکه محفوظ بوده پس مضمحل نگردیده و مورد جهل واقع نمی شود...)(3)
و این سخن امام توجیه بسیار خوب و پسندیده ای است که اگر خواندن قرآن را به عربی در نماز واجب نمی شد در اثر عدم توجه و غفلتی که سریع وجود ما انسانها را فرا می گیرد در طول زمان کم کم اُنس با قرآن کم شده و قرآن غریب و مهجور واقع می شد. ولی در اثر تکرار روزانه قرآن در نماز پنج نوبت این غفلت از ما انسانها زدوده شده و خود به خود از طریق نماز به یاد تلاوت قرآن نیز می افتیم.
رابعاً: وقتی همه مسلمانان موظف به عربی خواندن نماز می باشند زبان مشترک اسلامی تحقق می پذیرد و این از عوامل وحدت بین مسلمین است که همه در یک هنگام و بسوی یک قبله و با زبان مشترک نماز می گذارند.
خامساً: اگر بدانیم که آیات شریفه و ظرائف محتوایی آن قابل ترجمه به زبان های دیگر نیست، چنین سؤالی را مطرح نمی نمائیم. آیا می دانید که قرآن شناسان هنوز بر ترجمه بسم الله الرحمن الرحیم به توافق نرسیده اند و لذا به «خداوند بخشنده و مهربان» بسنده کرده اند؟ چگونه مفاهیم بلند سوره حمد و توحید را می خواهید در قالب الفاظ فارسی و ترکی و انگلیسی درآورید؟
سادساً: سخن گفتن با خداوند و ارتباط برقرار کردن با حقیقت عالم منحصر به نماز نیست، بلکه در هر حالی که دوست داشته باشی با او ارتباط پیدا کنی، می توانی، با زبان خودت سخن بگویی لکن چون نماز و عبادات، آداب خاصی دارد که اگر آنها رعایت نشود، آن عمل مورد قبول واقع نمی شود. لذا انسان باید همین طور که دستور داده شده نماز را به عربی بخواند. و آن چه ذکر شد حکمت خواندن نماز به عربی است و علت اصلی آن ممکن است چیز دیگری باشد که باید از امام معصوم ـ علیه السلام ـ سؤال نمود.

                                                                                 نرم افزار پاسخ

 


پاورقی:

1. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، دارالکتب الاسلامیه، ج 9، ص 299.
2. فضل بن حسن الطبرسی، مجمع البیان، العلوم القرآن، رابطه الثقافة و الطلاقات الاسلامیه، ج 5، ص 396.
3. حر عاملی، وسائل الشیعه، قم، مؤسسه ال البیت الِاِحیاء التراث، ج 6، ص 38، ح7282.


 
روشهای تقویت حافظه در اسلام
ساعت ۱۱:٤٩ ‎ق.ظ روز جمعه ۱ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: روشهای تقویت حافظه در اسلام

اسلام اساساً دین هدایت و نجات بشر است:
اسلام دین هدایت بندگان به سوی سعادت و رستگاری است و هدف ارایه راهی است که تقرب و در جوار رحمت حق قرار گرفتن را به ارمغان می آورد. نجات بندگان از گم گشتگی ها بر روی زمین بزرگترین هدیه خداوند به بشر است. همچنین هدف از ارسال پیامبران هم در این راستا بیان می گردد. از اینرو آنها در کامل ترین ادیان آسمانی «اسلام عزیز»، مسایل و احکامی برای زندگانی سالم بنحو کلی بیان شده است. خصوصیت این مسایل حفظ کردن «جنبة انسانیت» افراد است، که عقل بشر به مصالح واقعی بسیاری از آنها نمی تواند پی برد. وقتی از دو بُعدی بودن موجودی بنام انسان صحبت می شود «جنبة انسانیت» در رابطه با روح معنا می یابد که پاک نگاه داشتن آن وظیفة هر فردی می باشد. بنابراین که حتی احکام مرتبط با خوردن و آشامیدن و پوشیدنیها در این راستا مطرح گشته اند.
اما اسلام با آنکه صرفاً به سعادت بشری نظر داشته در عین حال به مناسبتهای مختلف از مسایل مربوط به زندگی عمومی سخن گفته است. البته این بدین معنی نیست که خود با هدف کشف و تبیین قوانین علمی به بیان آنها مبادرت ورزیده باشد. همانگونه که مستحضرید در قرآن آیات گوناگونی دربارة نظم و واقعیات جهان هستی مطالبی را بیان کرده است و همواره انسان را به جستجو و کاوش دربارة طبیعت فراخوانده است. به عبارت دیگر در متن دین دعوت به تفکر و کاوش های تجربی و آزمایش و سیر در طبیعت وجود دارد.(1) آیاتی نظیر. «بگو بنگرید که چه چیزهایی در آسمان ها و زمین است.»(2) پس خود اسلام ما را به علم تشویق می کنند و مسایلی را که می توان با بررسی علمی بدست آورد را به خودمان واگذارده است و ما تا آن اندازه بایست در صدد فراگیری آن باشیم که دستورهای دینی فراگیری آن را از هر منبعی که واجد آن باشد بر ما لازم دانسته اند در روایت زیر اشاره به این معنا دارند: علم را بجویی حتی اگر در چین باشد. (3)
امام علی ـ علیه السلام ـ فرمودند: عمل گمشدة مؤمن است پس آنرا جذب کنید (فرا گیرید)، حتی اگر از دست مشرکان باشد.(4)

بهره گیری از کشفیات علمی لازم استحال در خصوص سؤال مذکور یعنی تقویت حافظه و احیاناً خلاقیت و پرورش تفکر چنانچه علوم تجربی به نتایجی دست یافته اند براساس تعالیم دینی بایستی آنها را فرا گرفت و از آنها سود جست و نباید انتظار داشت که دین با رسالت تا این حدّ مهم به مسایل بی شماری که در زندگی هست بپردازد. هر چند گهگاه در متون دینی اسلام اعم از قرآن و احادیث ائمه معصومین ـ علیه السلام ـ به توصیه هایی در رابطه با خواص مواد غذایی و نقش آنها در سلامتی مزاج و یا بر هم زدن آن بر می خوریم. البته برخی از این توصیه ها ناظر به «جهت علمی» مسأله است. چنانکه توصیه به خوردن «مَویز» که نوعی کشمش دارای قند است، فرایند سوخت و ساز (متابولیسم) را در مغز تأمین می نماید. «عسل» نیز با دارا بودن «قند عالی» در توصیه های اسلام برای تقویت حافظه مورد اشاره قرار گرفته است. در مواردی هم در زمان امام باقر و امام صادق ـ علیهما السلام ـ زمینه هایی فراهم شد و به شاگردان خود مسایلی را در زمینه علوم تجربی آموختند و بدین وسیله به آنها آموختند که، بدنبال پیشرفت علمی و سامان دادن اوضاع زندگی خود باشند.

توصیه هایی برای بهبودی نیروی روانی و ذهنیدر دستة دیگری از روایات. متعادل سازی و منسجم کردن قوای انسان توصیه شده است.
حضرت علی ـ علیه السلام ـ می‌فرماید: با نپرداختن به امور بی اهمیت و بی ارزش، عقل و خرد تو کمال و فزونی خواهد یافت.(5) این روایت سعی در دور نگه داشتن ذهن افراد از آشفتگی های درونی و بیرونی دارند، که به لحاظ روانشناختی می توان آنها را نیز مورد مطالعه و بررسی قرار داد، همچنانکه روانشناسی علمی مستقلاً به مطالعه آنها پرداخته است و به همان نتایج بصورت علمی دست یافته است.
بنابراین هدف حفظ آرامش روانی بعنوان زمینه ای برای سالم ماندن قوای فکری است. در این صورت فرد می تواند به حافظه ای بهتر دست یابد. برای نمونه می توان به استعمال بوی خوش و دوری از بوهای بد و نوشتن مطالب که اشاره به تقویت حافظة دیداری دارد که با درگیر کردن ذهن مطالب به طور شگفت انگیزی در ذهن جای می گیرد و این مسأله مورد تأیید علم نیز به اثبات رسیده است. امام صادق ـ علیه السلام ـ : بنویسید زیرا نمی توان آموخته ها را حفظ کرد جز بوسیلة نوشتن.(6)

توصیه هایی با آثار معنوی خارج از فهم بشریدر این بین به دسته ای از توصیه ها بر می خوریم که از دایرة قوانین علمی خارج بوده و علم نمی تواند آنها را تبیین کند، هر چند گاه به برخی جنبه ها اشاره می گردد که می تواند تا اندازه ای نیز درست باشد. به عنوان نمونه:(7)
خواندن قرآن و مداومت در خواندن آیت الکرسی. فرستادن صلوات بر پیامبر ـ صلی الله علیه و آله ـ و اهل بیت ـ علیهم السلام ـ ، ترک گناه، ترک خندة زیاد و بلند و ترک بی احترامی به استاد هم در جلوگیری از کم حافظگی مورد اشاره قرار گرفته است. همچنین مسواک زدن از عوامل مؤثر برشمرده شده است و با عقل نمی توان پی برد آیا با انجام ندادن برخی کارها برکت از فرد سلب می شود یا خیر. گرچه می توان به دلایلی نیز دست یافت. بعنوان مثال: ممکن است انجام گناهان بوسیله دور کردن انسان از معنویات موجب کاهش حافظه گردد. اگر چه به وضوح، انجام گناهان عامل آشفتگی قوای روانی نیز می باشد. اما همواره اینگونه نیست و دست یک قاعدة غیرعادی نیز در کار است.
خوردن پنیر زیاد که باعث کاهش قوای حافظه می گردد همچنین خوردن ترشی و غذای داغ و اثر آن ها در کاهش حافظه تا اندازه ای قابل مطالعه توسط علم است. «زیاده روی در مباشرت جنسی» منجر به تحلیل قوای بدنی و تغییر مسیر یافتن مواد سوختی بدن از مغز می گردد و از اینرو در روایات از آن پرهیز داده شده اند. که برخلاف دستة قبل، قابل بررسی و پیگیری علمی است.

عوامل تقویت حافظه در اسلام (جمع‌بندی مطالب)در یک جمع بندی کلی می‌توان برای تقویت حافظه توصیه‌های زیر را از منابع اسلامی به دست آورد:
تغذیه
امروزه نقش تغذیه در کارکرد مؤثر ذهن و حافظه مشخص شده است. در منابع دینی سفارش شده که برخی چیزها را برای تقویت حافظه مورد استفاده قرار دهیم مانند کشمش و عسل یا از خوردن برخی چیزها مانند پنیر، ترشی، و غذای داغ منع شده است. پس تغذیه می‌تواند نقش مؤثری در تقویت حافظه داشته باشد.
بهداشت
آلودگی و عدم رعایت بهداشت از کارکرد مؤثر ذهن می‌کاهد، در منابع اسلامی رعایت نظافت و توجه به بهداشت مورد تأکید قرار گرفته است و در مواردی مانند مسواک زدن ارتباط آن با حافظه تصریح شده است. پس رعایت بهداشت می‌تواند در تقویت حافظه مؤثر باشد.
عمق پردازش
یکی از مسائل که سبب ماندگاری مطالب در ذهن می‌شود پردازش عمیق مطالب در ذهن است. تفکر در باره مطالب سبب عمیق شدن پردازش می‌شود. در اسلام به مسأله تفکر زیاد اهمیت داده شده است.
توجه و دقت
دقت و توجه سبب می‌شود که مطالب بیشتر در ذهن بماند. در منابع اسلامی به کارگیری حواس و استفاده از گوش و چشم مورد تأکید قرار گرفته است. کسانی که از حواس خود به خوبی بهره نمی‌گیرند، کر و لال و گنگ معرفی شده است.
بیان مطالب
بیان مطالب سبب می‌شود که انسان آنها را به زودی فراموش نکند. در منابع اسلامی نشر علم، روایت علم، رساندن و بیان آن برای مورد توجه قرار گرفته است. و زکات علم نشر آن معرفی شده است.
یادداشت
یکی از عواملی که از فراموشی جلوگیری می‌کند و سبب ماندگاری بیشتر مطالب در ذهن می‌شود نوشتن مطالب است. در اسلام نیز نوشتن و یادداشت سفارش شده است. و توصیه شده است که علم را با نوشتن در بند اندازید.
آرامش درون
ذهن آشفته سبب می‌شود که مطالب در آن باقی نماند. در اسلام سفارش شده است که انسان ذهن خود را به هر چیزی درگیر نکند و امور بی اهمیت را رها کند.
معنویت و ترک گناه
مسائل معنوی سبب انسجام ذهن و آرامش روان می‌شود. این امر نقش زیادی در یادگیری مؤثر مطالب دارد. در منابع اسلامی توصیه‌های زیادی به مسائل معنوی و نقش آنها در تقویت حافظه شده است.

                                                               نرم افزار پاسخ

 


پاورقی:

  1. گلشنی، مهدی. از علم سکولار تا علم دینی، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 1377، ص 56.
    2. قل انظروا ماذا فی السموات و الارض و... . یونس: 1.
    3. مجلسی، محمدباقر. بحارالانوار، چاپ بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1403 هـ ق، جلد 1، ص 180. (اطلبوا العلم و لو بالصین)
    4. العلم ضالة المؤمن فخذوه و لو من ایدی المشرکین: القرطبی، ابی عمر یوسف بن عبدالبر. کتاب جامع بیان العلم و فضله، ابی عمر یوسف بن عبدالبر القرطبی، البیروت، مؤسسه الکتب الثقافیة، 1415 هـ ق، ص 122.
    5. بترک ما لا یعنیک یتمّ لک العقل. غررالحکم، ص 302، حدیث 113.
    6. العاملی الشامی، زین الدین بن علی. منیة المرید، احمد الحسینی، ناشر: مجمع الذخایر الاسلامیه.
    7. البصری، صفاء الدین. راهنمای حفظ قرآن، ترجمه: محمد مهدی رضایی، دفتر نشر الهادی.

 

 


 
روش‌های مقابله با اضطراب امتحان
ساعت ۱۱:٤٩ ‎ق.ظ روز جمعه ۱ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: روش‌های مقابله با اضطراب امتحان

همه ما در موقعیت‌هایی از زندگی خود احساس اضطراب می‌کنیم. اضطراب بخش جدایی‌ناپذیر از زندگی ما است و تا حدودی می‌تواند مفید هم باشد. زیرا انسان را به تلاش و کوشش وا می‌دارد. به تعبیر یکی از روان‌شناسان اگر اضطراب نبود همة ما پُشت میزهایمان به خواب می‌رفتیم،(1) اضطراب زمانی بیماری محسوب می‌شود که دلشوره و دلواپسی ناشی از آن هیچگونه دلیل منطقی نداشته و حاصلی جز رنج و افسردگی بر آن مترتب نباشد.
با توجه به تعریف اضطراب می‌توان این حالت را مستقیماً در ارتباط با آینده و فاقد یک عامل عینی و مشخص دانست.
مولف کتاب «روان‌شناسی شخصیت» نحوة تأثیر اضطراب بر عملکرد فرد را مورد بررسی قرار داده و می‌نویسد: تأثیر اضطراب بستگی به شدّت اضطرابی دارد که فرد تجربه می‌کند. اضطراب خفیف برای یک دانش‌آموز چه بسا موجب آمادگی او برای امتحان شود. با وجود این، در شکل‌های شدید ممکن است ناتوان‌کننده باشد. اضطراب شدید ممکن است سبب شود که همان دانش‌آموز، تمرکز حواس، حافظه و همه توانایی‌های شناختی خود را از دست دهد و نتواند نمرة مطلوب را در امتحان بدست آورد.
برای پیشگیری و درمان اضطراب امتحان لازم است، علّت پیدایش آن را بشناسیم. بدون شناخت علّت اضطراب امتحان، نمی‌توان در مورد پیشگیری و کنترل آن صحبت نمود. در زمینة خاستگاه اضطراب امتحان دیدگاههای متعددی وجود دارد. یکی از دیدگاه‌ها این است که اضطراب نتیجة شناخت‌های نادرست فرد در مورد خود و موضوع مورد نظر است.(2) به طور کلی چند باور نادرست ممکن است باعث اضطراب امتحان گردد.

عوامل اضطراب امتحان و روش‌های مقابله با آنعوامل متعددی سبب اضطراب امتحان می‌شوند. به تعدادی از این عوامل و شیوه‌های مقابله با آنها اشاره می گردد:
1. بیش از حدّ مهم جلوه دادن امتحان.
برخی افراد امتحان و قبولی در کنکور دانشگاه را بیش از حدّ مهم جلوه می‌دهند. فکر می‌کنند که یگانه راه موفقیت در زندگی و دستیابی به سعادت و خوش‌بختی همین امتحان و پذیرفته شدن در دانشگاه است. البته در برخی موارد والدین و اطرافیان باعث ایجاد اضطراب در افراد می‌گردند. چنین وانمود می‌کنند که اگر در امتحان با نمرة بالا پذیرفته نشوی از یکسری امتیازات محروم خواهی شد. این‌گونه برخوردها و تلقی که افراد از امتحان دارند، بسیار نامطلوب، است. درست است که امتحان مهم و ارزشمند است، اما نه در حدّی که سعادت و خوش‌بختی انسان منوط به آن باشد و این قدر مهم جلوه داده شود.
اگر پرسشگر فکر می‌کند که اضطراب او از این نوع است، یعنی امتحان را بیش از اندازه مهم تلقی می‌کند یا والدین با مهم جلوه دادن امتحان، باعث اضطراب در او می‌شوند، راه پیشگیری و کنترل آن این است که این طرز تفکر را در خود اصلاح نماید.
رسیدن به سعادت و خوش‌بختی و موفقیت در کارها، راه‌های متعددی دارد که یکی از آن‌ها تحصیل و قبولی در امتحان است. قبولی در امتحان تمام آروزهای انسان نیست بلکه یکی از آن‌ها است.(3) روان‌شناسان معتقدند که: هر چیز را به اندازة قوارة خودش باید دید. اگر بزرگتر یا کوچکتر از حدّ واقعی آن ببینیم، دچار مشکل خواهیم شد.
2. اعتماد به نفس خود را تقویت کنید
دومین عاملی که باعث اضطراب امتحان می‌شود این است که فرد خود را در مقایسه با دیگران ناتوان و ناکارآمد ارزیابی کند. ویژگی شخصیتی برخی افراد این است که خود را پایین‌تر از آن چه هستند می‌دانند. وقتی با این گونه افراد صحبت می‌شود می‌گویند: «من همیشه شکست می‌خورم»، «من آدم ضعیفی هستم، حافظه‌ام خوب نیست»، «امید چندانی به موفقیت ندارم» و... این‌گونه تفکرات باعث می‌شود که واقعاً انسان شکست بخورد. اگر شما هم چنین احساسی دارید و بیشتر روی جنبه‌های منفی خویش تأکید می‌کنید، باور داشته باشید که عامل اصلی اضطراب امتحان همین است و هر طوری شده باید آن را اصلاح نمایید.
یگانه راه حلّی که در این زمینه وجود دارد این است که اعتماد به نفس رادر وجود خویش تقویت کنید. افرادی که از اعتماد به نفس بالا و قوی برخوردار هستند، به هیچ وجه دچار اضطراب امتحان نمی‌شوند. اعتماد به نفس امر ذاتی و فطری نیست. بلکه با سعی و تلاش و تمرین خود افراد بدست می‌آید.
3ـ به جنبه‌‌های مثبت خود بیشتر توجه کنید
برای تقویت اعتماد به نفس و پیشگیری از اضطراب امتحان باید نقاط مثبت و منفی خود را با هم در نظر گرفت. اگر نقاط ضعفی وجود دارد که تاکنون بیشتر روی آن تمرکز نشده است، مطمئناً در قبال آن نقاط مثبت و توانایی‌های خوبی هم هست که در دیگران نیست. بنابر این از این پس باید جنبه‌های مثبت را در خویش تقویت نموده و این توانایی‌ها را در خود شکوفا نمود.(4)
4ـ به صحبت‌های منفی دیگران هرگز گوش ندهید
نکتة دیگری که بسیار مهم است و می‌تواند از اضطراب امتحان پیشگیری کند این است که نباید به صحبت‌های منفی دیگران هرگز گوش داد. اگر اطرافیان می‌گویند: تو باید در این امتحان نمرة خوب بیاوری و از این طریق حساسیت و اضطراب را ایجاد می‌کنند، از آن‌ها باید اجتناب نمود و به آن ها گوش نداد.
5. آمادگی برای امتحان را به ایام امتحانات موکول نکنید
یکی از عوامل ایجاد اضطراب امتحان نداشتن آمادگی لازم برای امتحان است. هر امتحانی نیاز به مطالعه و آمادگی دارد. برخی افراد در طول ترم خوب درس نمی‌خوانند و مطالب و موضوعات درسی را به صورت اصولی و روشمند یاد نمی‌گیرند، لذا چند روز مانده به امتحان به خصوص شب امتحان اضطراب شدیدی را در خود احساس می‌کنند. این اضطراب، اضطراب مرضی نیست. زیرا عامل اضطراب مشخص است و باید هم این فرد اضطراب داشته باشد. بیشتر افرادی که از اضطراب امتحان رنج می‌برند و شکایت دارند، از این قبیل‌اند. برای پیشگیری از این نوع اضطراب هیچ راهی وجود ندارد جز این‌که انسان از ابتدای سال و در طول دوره، خوب درس بخواند و خود را برای امتحان آماده کند.(5) بنابراین، برنامه‌ریزی تحصیلی بسیار مهم است. هر کسی که می‌خواهد در امتحان شرکت کند، باید از قبل امتحان آمادگی داشته باشد، شب امتحان به هیچ وجه زمان مناسب برای یادگیری نیست، فقط باید مطالب قبلاً آموخته شده را شب امتحان مرور کرد و عناوین اصلی و عمدة آن را به خاطر آورد.(6)
6. تحت تأثیر اضطرا دیگران قرار نگیرید
گاهی اضطراب امتحان جنبه یادگیری دارد به عنوان مثال، ممکن است برادر بزرگ او یا دوستان وی، نسبت به امتحان واکنش های رفتاری و روانی منفی نشان دهند.(7)
7. به خاطر عدم قبولی از دیگران نترسید
برخی از والدین نسبت به نمرات بسیار حساس اند و نیز او را با دیگران مقایسه می کنند و توانایی های آنان رابه رخ او می کشند و ... . ترس از تنبیه شدن یا عدم مقبولیت و مواردی این گونه می تواند، فرد را دچار تشویش نماید و اضطراب امتحان بوجود آورد. گاهی ترس از معلم باعث اضطراب می‌شود که این ترس در بسیاری از موارد بی جهت و نتیجه یافته های ذهنی است و یا به دلیل ضعف درسی دانش آموز می باشد.
8. با شیوه‌های صحیح مطالعه آشنا شوید
عدم توجه به راه های صحیح مطالعه می تواند باعث تداخل مطالب و فراموشی و در نتیجه اضطراب فرد شود. زیرا فرد زمان زیادی برای مطالعه صرف می کند ولی چیزی یاد نمی گیرد.
تذکر: چهار علت اخیر، را باید به خوبی شناسایی و ریشه کن نمود تا اضطراب امتحان کاهش یابد. گذشته از تمام علت های مذکور، مهمترین مسئله ای که اساس همه موفقیت هاست را نباید فراموش نمود که توکل بر خداوند و ذکر و یاد او، است که می تواند موجب کاهش تشویش ها و اضطراب ها و ایجاد موفقیت در تمام امور و تحصیل گردد.

 


پاورقی:

1. دادستان، پریرخ. روان‌شناسی، تهران، سمت، 1378، ج 1، بحث اضطراب.
2. ن.ک: موسل، آلبرت. ترجمه: هوشیار، چگونه اضطراب را در خود ریشه کن کنیم؟ نشر بسیج، 1374، ص 107ـ150.
3. بوزان، تولی، ترجمه: قراچه‌داغی، راه نبوغ، نشر پیکان، 1380، ص 198ـ203.
4. پاورز، ملوین. ترجمه: حسین نیّر، راهنمای تمرکز بهتر، آستان قدس رضوی، 1381، فصل پنجم.
5. ملیر، رجنیا. ترجمه: فاضلی، معجزة تقویت مهارت‌های یادگیری، نشر بصیر، 1378، فصل 6 و 7.
6. معجزة تقویت مهارت‌های یادگیری، فصل دوم، سوم و هفتم.
7. دهنوی، حسین. نسیم مهر، نشر خادم الرضا ـ علیه السلام ـ، چ 6، 1383، ص 29.


 
راههای موفقیت در امتحانات
ساعت ۱۱:٤٩ ‎ق.ظ روز جمعه ۱ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: راههای موفقیت در امتحانات

از آنجا که در این سئوال از مطالعه برای امتحان پرسیده شده است، نخست چند نکته را در خصوص مطالعه برای امتحان مطرح نموده و سپس به مطالبی در مورد مطالعه به طور کلی می‌پردازیم:
1ـ مطالعه مفید نیاز به آرامش دارد. لذا کسی که برای امتحان آمادگی می‌گیرد، اگر مطالعه را زودتر شروع نکند، دچار فشار روانی می‌شود. زیرا باید مطالب زیاد را در وقت کم فرا گیرد. این امر آرامش روانی لازم برای مطالعه را از او سلب می‌کند.
2ـ پرداختن به مطالعه فقط در روزهای امتحان علاوه بر اینکه خسته کننده است و موجب فشار روانی می‌شود، سبب می‌شود که مطالب به خوبی درک نشود. زیرا خواندن زیاد در وقت کم به انباشتگی معلومات منجر می‌شود، نه فهم و درک آنها.
3ـ بهتر است فرد از زمانی که برای امتحان شروع به مطالعه می‌کند، تمام صفحات کتاب را بشمارد و تعداد ساعات (روزهای) باقی مانده تا امتحان را نیز بشمارد. سپس صفحات کتاب را تقسیم بر ساعات (روزهای) باقی مانده نماید و در هر ساعت (روز) به هر نحو ممکن همان صفحات را به پایان برساند و بیشتر یا کمتر از آن مطالعه نکند. این امر ضمن اینکه یک برنامه ریزی دقیق برای خواندن تمام مطالب است. آرامش روانی لازم برای مطالعه را ایجاد می‌کند.
توجه به دو نکته در این نوع برنامه‌ریزی ضروری است. نخست اینکه سعی کند که حتما مطالب اختصاص یافته به یک ساعت (روز) را حتما در همان ساعت (روز) تمام کند. اگر در آن ساعت (روز) مشکلی برایش پیش آمد، یک ساعت (روز) جایگزین برای آن در نظر بگیرد. دوم اینکه چند ساعتی (روز) پیش از امتحان را برای مرور در نظر بگیرد.
4ـ مطالعه زمانی لذت‌بخش، جذاب و مفید است که حس کنجکاوی انسان را ارضاء کند. لذا اگر کسی حتی برای امتحان مطالعه می‌کند، نخست در خود کنجکاوی ایجاد کند. به طور فعال با مطالب کتاب بر خورد کند. یعنی در باره صحت مطالب، دلایل و شواهد آنها، انسجام و سازماندهی مطالب و کاربرد آنها در زندگی خود بپرسد. آنگاه به صورت اکتشافی و کنجکاوانه به مطالعه بپردازد و در صدد پاسخ به سؤالات خود باشد.
این نکاتی بود در مورد مطالعه برای امتحان اما مطالعه به طور کلی دارای معنا و اهداف و شرایطی است که در زیر مطرح می‌شوند:
معنای مطالعه: مطالعه در لغت به معنی:(1) تأمل، تفکر،‌اندیشه، نگریستن برای وقوف یافتن بر آن و در اصطلاح مطالعه، نگریستن و دقت نظر در چیزی برای فهمیدن و آگاهی یافتن از آن است. از این رو همواره، مطالعه با نگرش و دقت و با فهم و آگاهی همراه خواهد بود. و بالاخره، مطالعه راهیابی به باغستانِ «معلومات» برای دستیابی به مجهولات است.(2)

اهداف مطالعه:(3)مطالعه باید فعالیتی هدفدار و کوششی جهت دار باشد. خواندن مبدأ می خواهد و مقصد. بنابراین هدف از مطالعه باید «کمال پویی» و مقصد آن باید «تعالی خواهی» باشد. زیرا انسان به هیچ بهانه ای، حق ندارد عمر و وقت خویش را تلف کند، بلکه باید در آنچه که می خواند، فایده و هدفی را دنبال کند. پس اهداف کلی مطالعه عبارتند از:
1. آموختن و افزودن دانستنیها و دستیابی به حقایق و معارف.
2. نقد اندیشه ها و تفکرات دیگران.
3. تقویت افکار و تجدید نظر تعالی بخش در اندیشه های خود.
4. عمل به یافته ها و معلومات سودمند و رشدآور.
5. انتقال حقایق و معارف به حقیقت گرایان و معرفت جویان.
6. خرسندی خدا و خدمت به خلق خدا.
7. رشد بهداشت روح و روان و جسم.

شرایط مطالعه:الف. شرایط مطالعه کننده:(4)
1. هدف:
نخستین مسئله ای که در هنگام برنامه ریزی در هر زمینه ای، به ذهن خطور می کند، هدف است. در مطالعه نیز طرح مسئله، بدین گونه است که به چه منظور و برای نیل به کدامین هدف اقدام به مطالعه می کنیم؟
2. تصویر ذهنی مثبت:
از ویژگی های عمده ای که یک مطالعه کننده باید در خود متبلور سازد، تصویر ذهنی مثبت است. بدین صورت که، «باور داشته باشد» که می تواند به راحتی از عهده کتاب در دستِ مطالعه خویش، برآید و تمامی آن مطالب را درک کند و به خاطر بسپارد و در مواقع لزوم به بازیابی آن مطلب بپردازد.
3. بهداشت تن و روان: والاترین هدفی که فرد می بایست در تمامی شئون زندگی، در صدد تحقق آن برآید، کسب آرامش است. چون بدون آرامش، نیل به هر هدفی، دشوار و گاه ناممکن می نماید. فرد دارای آرامش، امکان بهره برداری بهینه از شرایط و موقعیتها، را به جهت توانایی کنترل خود دارد. در کنار کسب آرامش، مقابله با آشفتگیهای روحی بازدارنده، همچون افسردگی که بروز اختلال در یادگیری را موجب می شود، ضروری است. از دیگر مواردی که به کاهش بازدهی در مطالعه می انجامد، خستگی و خواب ناکافی و نامناسب است. انجام 6 تا 8 ساعت خواب شبانه، برای سلامتی و کارکرد درست دستگاههای بدن و تحت کنترل داشتن آن، برای اجرای برنامه مطالعه ضروری است. بهداشت تن و روان، مسئله سلامتی، تغذیه و ورزش را نیز تحت پوشش خود دارد.
4. علاقه:
علاقه در هنگام مطالعه موجب بذل توجه و دقت به متن مورد مطالعه و افزایش تمرکز حواس می گردد، و درک و یادگیری افزایش می یابد. و حجم مطالعه نیز افزون می گردد، که به معنای افزایش حجم اطلاعات و دانش است.

ب. شرایط مطالعه:1. زمان مطالعه:(5)
از مسایل مهم در زمینه مطالعه، این است که، باید تشخیص داد، از اوقات مختلف شبانه روز برای چه نوع مطالعاتی باید استفاده کرد. در این جا نمی توان از قانون کلی سخن گفت، چون زمان مناسب برای مطالعه در خصوص افراد مختلف با ویژگیهای متفاوت، امری متغیر است. آنهایی که اهل مطالعه جدی هستند، از هر زمانی در شب و روز می توانند، بهترین استفاده را ببرند. اما برخی افراد شب تا دیر وقت به مطالعه می پردازند و برخی عکس این حالت را دارند. به طور کلی، «بهترین زمان برای مطالعه، زمانی است که به انجام مطالعه در آن زمان تمایل داریم».
2. مکان مطالعه:(6)
بهترین مکان مطالعه، خانه است، در صورتی که عوامل مختل کننده مطالعه در آن وجود نداشته باشد. پس از خانه، مکان مناسب برای مطالعه، کتابخانه می باشد. در مجموع یک مکان ایده آل برای مطالعه باید واجد ویژگی های ذیل باشد.
الف. مکان مطالعه باید آرام و بی سر و صدا باشد.
ب. ساده و بی پیرایه تر باشد. چون مکان های مزین و پررنگ، باعث عدم تمرکز حواس است.
ج. صندلی و محل نشستن، نرم و راحت باشد.
د. دمای محل مطالعه، مناسب باشد. مغز بیشتر افراد در 18 درجه سانتیگراد حرارت، بهترین عملکرد را از خود نشان می دهد.
3. شرایط روحی:(7)
هنگامی که انسان احساس دلتنگی و کسلی می کند و روح او تحمل هیچ گونه مطالعه را ندارد، قطعاً مطالعه نیز از کیفیت بالایی برخوردار نخواهد بود. و برعکس، در موقعی که انسان در شرایط روحی مناسبی به سر می برد، منحنی مطالعات وی نیز سیر صعودی خواهد داشت. البته، گاهی مطالعه، برای فرد، نشاط روحی می بخشد.

موانع مطالعه:(8)یکی از عوامل رشد و پیشرفت در مطالعه، شناخت موانع و آفات مطالعه و تلاش در جهت برطرف نمودن آنهاست.
1. بی علاقگی و ناآشنایی نسبت به موضوع.
2. عدم تمرکز حواس.
3. رعایت نکردن شرایط مطالعه.
4. بی نظمی در مطالعه.
5. یکنواختی موضوع و مدت مطالعه:
برخی روانشناسان بر این عقیده اند، که بهره وری کیفی و کامل از یک موضوع، با مطالعه ای در حدود «سی دقیقه» در اطراف آن انجام می پذیرد. و پس از آن، کیفیت و بهره دهی مطالعه، به تدریج، سیر نزولی خواهد داشت.
نتیجه آنکه: برای موفقیت در تحصیل و مطالعه، باید فنون و شرایط مطالعه را آموخت و در مطالعه آنها را بکار برد و عواملی که مانع مطالعه هستند از بین برد.

امتحان و نکات مربوط به آن:(9)1. بدون دلهره و نگرانی، نزدیک به امتحانات به فهرست کتب درسی خود نگاه کنید و از خود بپرسید که همه مطالبِ کتاب را می دانید یا نه؟
2. به سؤالات ترمهای گذشته مراجعه کنید و سؤالات مشابه را پاسخ بدهید.
3. شب قبل از امتحان به اندازه نیاز بخوابید. صبح نرمش کنید و عضلات خود را به فعالیت وادارید. غذای سبک و مقوی بخورید.
4. از فشارها و استرس های گوناگون دوری کنید تا گرفتار سردرد نشوید.
5. در جلسه امتحان سعی کنید، با وضوء باشید و با امیدواری و با نام خدا کار را شروع کنید.
6. وقتی ورقه امتحانی را گرفتید به خود اعتماد داشته باشید و به خودتان تلقین کنید که «من می توانم» «من می دانم»، من بلدم». به معنی و مفهوم سؤال توجه کنید تا مطمئن شوید که سؤال از شما چه چیزی را خواسته است.
7. اول به سؤالاتی که یقیناً جواب آنها را می دانید، پاسخ بگوئید. سپس سراغ سؤالاتی بروید که ظن به جواب آنها دارید. درجواب دادن به سؤالات و دادن ورقه شتاب و عجله نکنید.
8. هیچگاه سؤالی را بدون جواب نگذارید. هرچه یادتان آمد، بنویسید.

 


پاورقی:

1. موگهی، عبدالرحیم. روش مطالعه و تلخیص، انتشارات نمایشگاه و نشر کتاب، چاپ اول، 1369، ص 23.
2. همان، ص 31.
3. دهخدا، علی اکبر. جلد 45، ص 916.
4. شجری، ف. یادگیری خلاق، ناشر انجمن قلم ایران، چاپ اول، ص 112.
5. خادمی، عین الله. مطالعه روشمند، انتشارات پارسایان، چاپ اول، 1379، ص 76.
6. همان، ص 82.
7. روش مطالعه و تلخیص، ص 39.
8. همان، ص 58.
9. محمدی، اسرار موفقیت در درس و امتحانات و زندگی، انتشارات رشد، چاپ اول، ص 118.


 
شیوه مطالعه برای کنکور و برنامه ریزی آن
ساعت ۱۱:٤٩ ‎ق.ظ روز جمعه ۱ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: شیوه مطالعه برای کنکور و برنامه ریزی آن

از ویژگی‌های اصلی برای نیْل به هر هدفی، برنامه‌ریزی است، و این برنامه‌ریزی‌ها گاه بلندمدّت و گاه کوتاه‌مدّت است. برای مطالعة کنکور به هر دو برنامه نیاز داریم. برنامه‌ریزی‌های کوتاه‌مدّت به طور مستمر صورت می‌گیرد و به صورت روزانه یا هفتگی جلوه می‌کنند. این برنامه‌ریزی جایگاه شایسته‌ای در تحقق برنامه‌ریزی بلندمدّت و نیل به هدف دارد.
اهمیّت برنامه‌ریزی روزانه در این است که متناسب با شرائط و امکانات ـ با رعایت اصل بهره‌گیری از تمامی اوقات و امکانات و جلوگیری از هرز رفتن منابع و زمان ـ طراحی می‌گردد. می‌توان در قالب برنامه‌ای هفتگی به برنامه‌ریزی برای هر روز پرداخت و در پایان هر روز آن را بررسی کرد و در صورت عدم اجرای بخشی از برنامه روزانه، با بررسی دلیل آن، اجرای آن را به زمان‌های دیگر موکول کرد. چنان‌چه برنامه‌ریزی به طور صحیح صورت گرفته باشد، در پایان هر روز شاهد اجرای برنامة تعیین شده و تقویت روحیة خویش خواهیم بود که این به اعتماد به نفس و آرامش ما دامن می‌زند. بنابراین برنامه‌ریزی روزانه امکان تشویق و تجدید روحیه و اعتماد به نفس را در هر روز فراهم می‌سازد که در غیر این صورت می‌بایست مدّت زمانی طولانی برای ایجاد چنین امکانی تأمل کرد تا یک بار چنین شرایط تجدید قوایی فراهم آید. با برنامه‌ریزی روزانه، خود را مقیّد و متعهّد به اجرای دقیق برنامه می‌کنیم که در غیر این‌صورت، امکان موکول کردن برنامه به روز و روزهای دیگر وجود خواهد داشت که موجب عدم تحقق برنامه‌ریزی صورت گرفته و عقب افتادن از برنامه می‌گردد.
از دیگر ویژگی‌های برنامه‌ریزی مطلوب، آن است که برنامه‌ریزی توسط خود صورت گیرد، چه هر فرد با شناخت دقیق به امکانات و موقعیت خویش و اطلاع از نقاط ضعف خود در دروس و متون مختلف، بهترین شرائط را برای برنامه‌ریزی دارا می‌باشد و با توجه به این خصوصیات به برنامه‌ریزی برای خود می‌پردازد. ارائه برنامه‌ای کلی برای خواندن دروس نمی‌تواند حامل نتایجی سودمند در مقایسه با نتایج حاصله از برنامه‌ریزی توسط خود باشد.
از دیگر ویژگی‌هایی که همراه با برنامه‌ریزی به ذهن متبادر می گردد، «نظم در اجرای برنامه‌هاست.» نظم، ضامن اجرای دقیق برنامه است، همان‌گونه که بی‌نظمی دقیق‌ترین برنامه‌ریزی‌ها را مواجه با شکست می‌سازد. به یاد داشته باشید که یکی از رموز موفقیت انسان‌های پیروز، نظم بایسته و شایسته‌ای است که در تمامی مراحل زندگی، کار و تحصیل آنان حضور دارد.(1)
از مهمترین مواردی که تحت عنوان شرائط مطالعه و برنامه‌ریزی برای مطالعه مورد بررسی قرار می‌گیرد «زمانبندی مطالعه» است. اهمیّت زمانبندی مطالعه به جهت تأثیر شگرفی است که در مقابله با آفات مطالعه، در میزان بازدهی بر جای می‌گذارد. بدین منظور در زمانبندی مطالعه چند مسئله مورد توجه قرار می‌گیرد:
تنوع در متون مورد مطالعه روزانه: زمان بندی مطالعه بر این مسأله تأکید دارد که در هر روز مطالعه، می بایست چند نوع متن مختلف مورد مطالعه قرا گیرد تا بر میزان بازدهی افزوده شود. اختصاص یک یا چند روز پیاپی به مطالعه و مرور یک کتاب، نمی‌تواند بازدهی حاصل از مطالعه چند نوع کتاب را در هر روز داشته باشد.
تناوب در متون تحلیلی و حفظی: متون و کتابهای مختلفی که بر اساس اصل زمانبندی در هر روز مطالعه می‌گردد، می‌بایست به گونه‌ای ردیف شود که پس از مطالعه یک کتاب حفظی (مثل تاریخ)، یک کتاب تحلیلی (مثل ریاضیّات) مطالعه گردد و به همین ترتیب پس از هر کتاب تحلیلی، یک کتاب حفظی مطالعه شود.
دامنة یادگیری: نقطة اوج شرائط مطالعه در اصل دامنه یادگیری نهفته است. دامنه یادگیری عبارتست از: حد فاصل زمانی مجاز، برای مطالعة مداوم که امکان کسب بازدهی مطلوب را فراهم می‌آورد.
این حد فاصل زمانی، 45-10 دقیقه است که مؤید این مطلب است که هرگز مجاز به مطالعه هیچگونه متنی در بیش از 45 دقیقه نمی‌باشیم، این میزان، اختصاص به مطالعه متون حفظی دارد. زمان مطالعه مداوم متون تحلیلی همچون شیمی، ریاضی، فیزیک و ...، حدود 10 دقیقه است که تعیین میزان آن به دانش و تبحّر، ارتباط دارد که به هر حال می‌بایست بیش از حد متوسط فاصلة بین 45ـ10 دقیقه یعنی 30 دقیقه گردد. پس از انجام این میزان مطالعه، می‌بایست حدود 10ـ5 دقیقه از مطالعه دست کشید و به استراحت پرداخت. به طور خلاصه می‌توان گفت به ازای هر نیم ساعت مطالعه، می‌بایست حدود 5 تا 10 دقیقه استراحت نمود.(2)
«برجسته سازی» نیز از عوامل مؤثر در یادآوری و از شرائط مطالعه مفید است چنانچه در هنگام مطالعه، مبادرت به مشخص کردن و نمایاندن بخشی از متون مورد مطالعه به یکی از روش‌های برجسته‌سازی، نماییم، موجب به خاطر سپاری مطالب و بازیابی آن بر اساس یادآوری نکات برجسته، می‌گردد. شیوه‌های متعددی برای برجسته‌سازی و متمایز کردن برخی نکات از سایر مطالب وجود دارد که عمده‌ترین آن‌ها طرح شبکه‌ای است که طی آن امکان اجرای سایر شیوه‌های برجسته‌سازی نیز فراهم است. استفاده از رنگ‌های متنوع، خطوط مختلف، تغییر در اندازه‌ و شکل خطوط، بهره جستن از اشکال هندسی، کشیدن خط زیر برخی نکات، استفاده از تصاویر و علایم و اشکال قراردادی، استفاده از ماژیک‌های فسفری، و بهره‌گیری از سایر شیوه‌های ابتکاری، می‌توان به برجسته‌سازی و نمایانی برخی نکات و متمایز کردن از سایر مطالب پرداخت.
یکی از مسائلی که موجب تأثیرگذاری برجسته‌سازی و نمایانی بر میزان بازدهی و بازیابی مطالب می‌شود، توجه و دقّتی است که به نکات برجسته مبذول می‌گردد و از آنجا که دقّت به معنای پی بردن به جزئیات و شناختن رنگ ـ که از ویژگی‌های نیم‌کره راست محسوب می‌گردد ـ می‌باشد، به فعال شدن نیم‌کره راست مغز و در نتیجه افزایش چشم‌گیر میزان یادگیری می‌انجامد.(3)
دقت و تمرکز حواس، مکان مطالعه، زمان مطالعه، بهداشت تن و روان، تصویر ذهنی مثبت از خود، نور کافی، ایجاد حالت روحی و آمادگی معنوی، کیفیت نشستن، دعای مطالعه و ... از دیگر عواملی است که بستری مناسب برای مطالعه‌ای سودمند فراهم می‌کند.

برنامه‌ریزی برای کنکور از تابستان سال قبل تا زمان کنکوربرنامه‌ریزی برای کنکور را باید از تابستان سال قبل شروع کرد این برنامه‌ را تا زمان کنکور می‌توان به سه مرحله کلی تقسیم کرد.
مرحله اول: تابستان سال قبل
هدف کلی در این مرحله تقویت درس‌هایی است که شما در آن ضعف داشته‌اید. توصیه برای جبران این ضعف‌ها در کلاس شرکت کنید و در پایان تابستان امتحان دهید و سعی کنید نمره خوبی به دست آورید تا ضعف شما در آن درس‌ها جبران شود.
مرحله دوم: از مهرماه تا دو ماه پیش از امتحان
اهداف این مرحله
گذراندن درس‌های پیش‌دانشگاهی
خواندن یک دور کامل از درس‌های سال‌های قبل
هدف این دوره فهم و درک درس‌ها باشد نه مرور و تست زدن.
هنگام مطالعه از خلاصه نویسی، یادداشت برداری، برجسته سازی استفاده شود.
برنامه ریزی برای این دوره
تمامی کتاب‌هایی را که لازم است بخوانید جمع آوری کنید.
تعداد صفحات آنها را بشمارید
تمامی روزهای باقی مانده تا دو ماه قبل از کنکور را بشمارید.
برای هر ماه چهار روز تعطیل، کارهای پیش‌بینی نشده در نظر بگیرید
باقی روزها را جمع کنید و تعداد کل صفحات را بر روزها تقسیم کنید ببینید برای هر روز چند صفحه می‌رسد.
سعی کنید به هر نحو ممکن سهمیه درس هر روز را در همان روز به پایان برسانید.
اگر برخی روزها آن مقدار به پایان نرسید، می‌توانید یک روز را که در هفته خالی گذاشته‌اید عقب مانده‌ها را جبران کنید.
برای هر روز از درس‌های مختلف برنامه بگذارید. هر چه میزان شباهت درس‌های که پشت سرهم مطالعه می‌شوند کمتر باشند، ذهن در حفظ آنها کمتر اشتباه می‌کند و میزان خستگی نیز کمتر می‌شود.
امتیاز این نوع برنامه ریزی
- با این نحو برنامه‌ریزی شما آرامش خاطر بیشتری خواهید داشت و امید وار خواهید بود که تا دو مانده به کنکور یک دوره تمامی درس‌ها را خوب خوانده و فهمیده‌اید.
- علاوه بر این اگر در هر روز میزان مطالعات همان روز را زود‌تر تمام کردید می‌توانید باقی ساعات روز را استراحت کنید. و آرامش خاطر داشته باشید.
- باید توجه داشته باشید که سهمیه هر روز را خوب بخوانید و به منظور سریع تمام کردن سهمیه هر روز آن را سرسری و عجله‌ای نخوانید.
نحوه مطالعه در هر روز
در هر روز سعی کنید علاوه بر برنامه پیش‌دانشگاهی باقی ساعات را به خوبی مطالعه کنید.
پس از هر 50 دقیقه یا یک ساعت مطالعه ده دقیقه استراحت داشته باشید.
برنامه غذا و خواب را منظم انجام دهید. توصیه می‌شود از 10 شب تا 6 صبح بخوابید. نه کمتر و نه بیشتر.
اگر برخی از روزها احساس کردید که تمام ساعات را مطالعه کرده‌اید و بازهم مقدار تعیین شده به پایان نمی‌رسد، نگران نباشید، یکی از دو کار را انجام دهید یا آن مقدار را برای روزهای خالی بگذارید یا سرعت خود را بیشتر و عمق مطالعه خود را کمتر کنید.
مرحله سوم: دوماه مانده به کنکور
در این مرحله بیشتر سعی شود که به مرور، تکرار، تست زدن پرداخته شود.
اگر تمامی آنچه را شما در طول سال خوانده‌اید نتوانید در این دو ماه خوب مرور کنید احتمال کمتر وجود دارد که آن را در امتحان به یاد بیاورید.
سعی کنید بیشتر مطالبی را که خوانده اید مرور کنید. برای مرور سراغ کتاب یا جزوه جدید نروید.
خلاصه نویسی‌ها، برجسته‌سازی‌ها و جزوات قبلی را مرور کنید.
به سراغ یادگیری مطالب تازه نروید.
ساعات مطالعه خود را افزایش ندهید
نظم در ساعات خواب و تغذیه و کیفیت تغذیه را حفظ کنید.
آرامش خود را حفظ و انگیزه خود را قوی‌نگه دارید.
انگیزه در این دوره تابع احتمال موفقیت است. لذا شما برای اینکه انگیزه تان قوی‌بماند احتمال موفقیت را بالا بدانید.
هفته آخر
مطالب مهم را یافته و تکرار کنید.
مهارت سرعت خود را امتحان کنید
مواردی را که ضعف داشته یا غلط تست زده‌اید تکرار و اصلاح کنید.
 برنامه‌ریزی روز و شب آخر
- یک روز آخر را فقط استراحت و تفریح
- مواظب خوراک و حوادث باشد حجم غذا کم و مقوی
- سعی کنید با افرادی که کنکور ندارند و با افراد خانواد باشید تا اظطراب آنها به شما منتقل نشود
- حوزه امتحانی خود را شناسایی کنید
- صبح با صدای زنگ بیدار نشوید به افراد خانواده بسپارید که شما را بیدار کنند مطمئن باشید آنها به موقع شما را بیدار می‌کنند با آرامش و بدن نگرانی از بیدار شدن بخوابید.
- صبحانه حتماً مقداری مواد قندی مثل مربا، کره، عسل بخورید
- اگر شیر سیستم گوارش شما را بر هم می‌زند نخورید
- زمان حرکت را طوری تنظیم کنید که ترافیک و تصادف احتمالی باعث تأخیر نشود
- پیداه روی سریع قبل از آزمون (نه به اندازه‌ای که خسته شوید) باعث می‌شود جریان خود در بدن شما سریع‌تر جریان پیدا کند و هم با نشاط شوید و خون بیشتری به مغز شما برسد
- اگر ساعت خوردن شما با آزمون فاصله کمتر از یک ساعت باشد خون بدن شما بجای اینکه متوجه مغز شود در معده صرف حضم غذا می‌شود
- مداد و مداد پاک کن و مداد تراش خوب و تمیز و مناسب تهیه کنید
- ساعت مچی دقیق و مناسب برای جلسه امتحان تهیه کنید
- چند عدد شکلات برای ترسیم قند خون در جلسه امتحان همراه داشته باشید و استفاده کنید(4)

 


پاورقی:

1. شجری، ف. یادگیری خلاق، تهران، انجمن قلم ایران، چاپ اول،1371.
2. همان، ص134.
3. شجری، ف، یادگیری خلاق. ص138.
4. - http:::mehdiiranian.blogfa.com:post-17.aspx.


 
چگونه می توان عادت «بلند خوانی در مطالعه» را بر طرف نمود؟
ساعت ۱۱:٤٩ ‎ق.ظ روز جمعه ۱ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: چگونه می توان عادت «بلند خوانی در مطالعه ،چگونه مطالعه کارآمدی داشته باشم؟ پاسخ:

چگونه می توان عادت «بلند خوانی در مطالعه» را بر طرف نمود؟ و چگونه مطالعه کارآمدی داشته باشم؟

پاسخ:

قبل از هر چیز باید بدانیم که ما انسان ها در رفتار خود بعضی عادت ها را به همراه داریم که برخی از این عادت ها پسندیده اند که باید آن ها را حفظ و تقویت نمود و در مقابل، بعضی عادت ها پسندیده نیستند که باید آن ها را با روش صحیح از خود دور نمائیم.

علت مشکل:اما در مورد مسئله خواندن نوشته با صدای بلند، برخی افراد عادت دارند که با صدای بلند مطالعه کنند. ریشه این عادت به دوران کودکی بر می گردد. کودکان برای یادگیری معمولاً کلمات را با صدای بلند تکرار می کنند. برخی افراد در دوران بزرگ سالی نیز این عادت را حفظ می کنند.(1)

زیان های بلند خوانی در مطالعه: 1.کُند خوانی: تند خواندن متن ها، یک عادت پسندیده و ثمربخش در یادگیری می باشد امّا خواندن نوشته با صدای بلند سرعت خواندن را کم می کند. چون فرد مجبور است سرعت بالای چشم در خواندن نوشته، را با سرعت کند لب ها تطبیق دهد.
2. محدود کردن زمان و مکان مطالعه: این عادت باعث می شود که فرد در هر مکانی نتواند مطالعه نماید مانند خوابگاه و کتابخانه که باعث مزاحمت برای دیگران می شود. لذا از نظر مکانی محدود می شود و خیلی از فرصت ها از وی گرفته می شود. از نظر زمانی هم محدود می شود مثلاً شما در شب هنگام می خواهید با چراغ مطالعه در خوابگاه مطالعه کنید، اما صدای شما مزاحم خواب هم اتاقی ها می شود.
3. حواسپرتی: انسان هایی که کند مطالعه می کنند درصد حواسپرتی آن ها بیشتر می باشد. چرا که ذهن بیشتر فرصت پیدا می کند و به موضوعات دیگری فکر می کند و خیال پردازی می کند اما در حالت تندخوانی به ذهن چنین فرصتی داده نمی شود و قبلاً هم گفتیم که بلند خواندن نوشته از سرعت می کاهد و در نتیجه امکان حواسپرتی بیشتر می شود.(2)

روش های برخورد و حل مشکلنخست باید به این نکته توجه داشته که انسان مجبور است برای از بین بردن هر عادت بد، ابتدا باید تمرین کند. لذا شما نیز باید مطالعه بدون تلفظ را تمرین کنید تا به یک روش مطالعه آرام دست یابید. براین تمرین لازم است نکات زیر را مد نظر داشته باشید:
1ـ در چند روز اول سعی کنید چند بار در روز به تمرین بپردازید. هر بار تمرین نباید بیش از چند دقیقه به طول انجامد. در غیر این صورت خسته شده و آن را رها می‌کنید.
2ـ هنگام تمرینات ابتدا زبان خود را به پشت دندان‌ها بچسبانید(3) و فقط به متن نگاه کنید. یعنی با چشم خود فقط خط کتاب را از ابتدا تا انتها دنبال کنید. در این تمرینات شما به دنبال درک مطلب و مطالعه نباشید، بلکه فقط مرور چشم بر روی خط کتاب را تمرین کنید.
3ـ شما می‌توانید برای تقویت تمرینات قبلی یک صفحه روزنامه یا کتابی که آن را نیاز ندارید دور هر جمله یک خط بکشید به صورتی که هر جمله در درون یک خط بسته قرار گیرد. سپس از اول صفحه تا آخر چشم‌های خود را صورت پرشی روی هرکدام از جملات متمرکز سازید. مثلا تمام جمله اول را یک دفعه نگاه کنید یک مکث روی آن جمله بنمایید. سپس چشم خود را از تمام آن جمله برداشته و به صورت پرش آرام روی جمله دوم متمرکز نمایید و پس از مکث کوتاه سراغ جمله سوم بروید. و مطالعه سایر جملات را به همین روش ادامه دهید. این کار باعث می‌شود که شما مطالعه با چشم را یاد بگیرید و مطالعه با زبان را ترک کنید. س
4ـ برای اینکه چشم شما در این نوع مطالعه مهارت پیدا کند، لازم است تمریناتی در جهت تقویت ماهیچه چشم انجام دهید. مثلا هنگامی که صورت شما رو به جلو است، با چشمان خود به سمت راست و چپ نگاه کنید سعی کنید مساحت بیشتری را در این حالت ببینید. یا کره چشم خود را با سرعت به طرف راست و چپ بگردانید تا چشم شما به گردش سریع روی جملات کتاب عادت کند. در غیر این صورت پس از چند دقیقه چشم شما به کندی حرکت می‌کند و نمی‌تواند به سرعت از یک جمله دل بکند و سراغ جمله بعدی برود.
5ـ پس از آنکه چند روز این تمرینات را انجام دادید بعد شروع کنید به مطالعه کتاب و ابتدا مطالب کتاب را به منظور فهم آن به این صورت مطالعه کنید یعنی هم چشم خود را به صورت آرام و دقیق روی متن عبور دهید و هم سعی کنید مطالب کتاب را بفهمید. این تمرین را در روزهای اول چند بار در روز انجام دهید. مواظب باشید در هر بار تمرین 10 تا 15 دقیقه به این روش مطالعه کنید. بعد از چند روز تمرین می‌توانید زمان آن را افزایش دهید.
6. در ابتدا از فرد انتظار نداریم که به یک باره این عادت خود را رها نمائید. چه بسا کنار گذاشتن دفعی آن خود، سبب بروز بعضی مشکلات روحی از جمله اضطراب گردد. بنابراین این کار را باید تدریجاً و بطور زمان بندی انجام داد مثلاً در هفته اول فقط 2 الی 3 ساعت را بدون تلفظ کردن مطالعه کند و در هفته های بعد مقدار زمان آن را بیشتر نماید.
7. برای اینکه ترک این عادت باعث استرس و نگرانی نشود. لازم است این فرد ابتدا مطلب درسی خود را در محیطی بدور از مزاحمت برای دیگران بلند بخواند و چند ساعت بعد همان مطلب را سعی نمایند بدون تلفظ مطالعه کند. البته مرحله دوم را در محیطی مانند کتابخانه یا خوابگاه انجام گردد. وی خواهد دید که قادر است این عادت خود را براحتی ترک نمائید.
8. متخصصان امر معتقد اند در تغییر رفتارهای انسان از جمله رفتارهای مطالعاتی افراد، پاداش های به جا و به موقع، بسیار مؤثرتر از تنبیه یا نصیحت آنان است. کارشناسان معتقدند که فعالیت هایی نظیر مطالعه و مرتب کردن اتاق را که رغبت خاصی به آن ها وجود ندارد، می توان از طریق دادن پاداش های مطلوب نظیر تماشا کردن تلویزیون و برنامه مورد علاقه خود تقویت و تشویق کرد.(4)
لذا برای اجرای این روش باید دستیابی به چیزهای مطلوب را به میزان معیّنی از مطالعه با عدم تلفظ مشروط ساخت. به این ترتیب می توان پس از مدتی مطالعه با روش صحیح، برای خود پاداشی در نظر گرفت مثلاً با خود قرار گذاشت که اگر امشب این فصل را بدون بلند خوانی، تمام کنم، به دوستم تلفن خواهم زد، یا فلان سریال مورد علاقه ام را تماشا خواهم کرد.(5)
تذکر: یکی از شیوه های مبارزه با این عادت این است که باید در هنگام تندخوانی نوک زبان را بین دندان ها قرار دهند تا مانع تلفظ کلمات شود.

روش مطالعه موفق:(6)در پایان یکی از روش های صحیح مطالعه را در ذیل به شما توصیه می نمائیم به عنوان حسن ختام که دارای 6 مرحله است:
1. خواندن اجمالی (پیش خوانی): مطالبی که در این مرحله باید خوانده شوند عبارتند از: مقدمه، اهداف تحقیق، تیترهای اصلی و فرعی، خلاصة مباحث، مجلات مقدماتی پاراگراف ها.
2. سؤال کردن: از راه های انجام این کار آن است که خواننده عناوین را به پرسش تبدیل کند.
3. خواندن: خواندن و سعی بر جواب دادن به پرسش های مرحله دوم.
4. تفکر: باید درباره مطالبی که می خوانید، خوب تفکر کنید تا دقیقاً پیام نویسنده را درک کنید.
5. از حفظ گفتن: بیان مطالب از حفظ به خواننده کمک می کند تا متوجه شود چه قسمت هایی از کتاب را خوب درک نکرده است و نیاز به خواندن مجدّد دارد.
6. مرور کردن: بهترین شکل مرور آن است که خواننده بدون مراجعه به متن، پرسش های اساسی مطرح شده در کتاب را پاسخ دهد. اگر قدرت پاسخگویی به پرسش های مهم را نداشت، باید آن بخش ها را مرور کند.

 


پاورقی:

1. خادمی، عین الله. مطالعه روشمند، انتشارات پارسیان، قم، 1379، چاپ اول، ص 123.
2. پس یکی از عوامل کاهش سرعت مطالعه خواندن نوشته با صدای بلند است. ر.ک: مطالعه روشمند.
3. مطالعه روشمند، ص 134.
4. فریل انیس، لیندا. ترجمة علی صلحجور، فن مطالعه تهران، مرکز نشر دانشگاهی، 1378، چاپ دوم، ص 8.
5. همان، ص 9.
6. خادمی، عین الله. مطالعه روشمند، ص 50.

 


 
راه‌های تمرکز حواس خصوصاً در درس خواندن
ساعت ۱۱:٤٩ ‎ق.ظ روز جمعه ۱ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: راه‌های تمرکز حواس خصوصاً در درس خواندن

مقدمه:
نور و گرمای خورشید در حالت عادی آن‌قدر گرم و سوزاننده نیست که اشیاء و افراد را بسوزاند و آتش بزند و لی اگر همین نور را در مقابل صفحه‌ای به نام ذره‌بین (عدسی) قرار دهیم، اشعة پراکنده را بر یک نقطه جمع می‌کند و همین جمع شدن باعث سوزاندن می‌شود.
حواس ما هم در حالت پراکندگی و آشفتگی کارآیی چندان ندارد امّا با متمرکز کردن آن‌ها می‌توانیم اعجاب انگیز‌ترین کارها را انجام دهیم. تمرکز یکی از زیباترین ابزارهای کامیابی و موفقیت است که خالق مهربان به انسان عنایت فرموده. با تمرکز می‌توان عالی‌ترین کمالات معنوی را کسب نمود و بالاخره تمرکز توانایی شگفت‌انگیزی به انسان می‌دهد که در تصور او نمی‌گنجد.(1)
تعریف: تمرکز حواس، حالتی ذهنی و روانی است که در آن، تمام قوای حسی، روانی و فکری انسان روی موضوعی خاص متمرکز می‌شود و تضمین کنندة امر یادگیری است.(2) به دیگران بیان. تمرکز یعنی عوامل حواس پرتی را به حداقل رساندن.(3) به عبارت دیگر تجمع و تراکم انرژی فقط در یک نقطة معیّن.(4)
موانع: قبل از بیان راهکارهایی برای تمرکز بیشتر، بهتر است موانع تمرکز حواس، بیان گردد چرا که اگر بدانیم این موانع کدامند با حذف آن‌ها از زندگی خود به تمرکز حواس دست می‌یابیم.
1ـ اجبار و عدم تمایل درونی: در انجام کارها ـ و مخصوصاً مطالعه ـ اگر زور و اجبار در کار باشد و ما انگیزه و تمایل درونی به انجام آن نداشته باشیم نه تنها برای به ثمر رساندن آن تلاش و کوششی نمی‌کنیم، بلکه زیاد حواسمان را هم جمع نمی‌کنیم تا کار با دقت و کیفیت عالی صورت بگیرد.
2ـ فشارهای روانی: اگر برای انجام کار فرصت زیاد نداشته باشیم (مثلاً بخواهیم یک کتاب را در شب امتحان بخوانیم و بفهمیم) یا توانایی زیاد برای حل مسأله در ما نباشد این عوامل و عوامل دیگری دست به دست هم می‌دهند و موجب نگرانی و اضطراب و به وجود آمدن افکار مختلفِ منفی می‌گردند که خود این‌ها تمرکز را از انسان سلب می‌کنند.
3ـ پراکندگی حواس در اثر حوادث و اتفاقات: همچنین اگر در اثر حوادث و اتفاقاتی توانایی مقابله و برخورد با آن‌ها را نداشته باشیم همان‌ها هم ضد تمرکز می‌باشند.
4ـ عدم به کارگیری صحیح اصول مطالعه و یادگیری: اگر در مطالعه به اصول و قوانین مطالعه و یادگیری آشنا نباشیم همین دلیلِ پراکندگی حواس می‌شود.
5ـ تکثّر و تعدّد فعالیت‌های فرد(5): افرادی که در ذهن پروژه‌های مختلف دارند یا در خارج کارهای متعدّد برای خود پیش‌بینی کرده‌اند آن‌ها را به سوی پراکندگی سوق می‌دهد. و خود می‌دانید با نداشتن تمرکز سرمایة عمر و فرصت‌های ما به هدر می‌رود.(6)

راه‌کارهای عملی افزایش تمرکز1ـ برنامه‌ریزی و اولویّت‌بندی اهداف و برنامه‌ها: یکی از اقدامات عملی برای مقدمات تمرکز اولویّت بندی اهداف و برنامه‌ها می‌باشد. این‌که قلم و کاغذی برداریم و اهداف خود را به صورت اهّم و مهم بنویسیم و برای هر کدام زمان خاص قرار دهیم تا در زمان مخصوص انجام دهیم. اوقات شبانه روز را در یک جدول، زمانبندی کنیم و برای هر زمانی، کاری خاص تنظیم نماییم، کلاس، مطالعه، استراحت، عبادت، ورزش و ... . حتی برای اندیشیدن درباره تخیلات و افکار مزاحم وقتی اختصاص دهیم تا در زمان مطالعه، به سراغمان نیایند. پس از آن‌که هدف خود را از تحصیل یا مطالعة کتاب مورد نظر روشن ساختیم به سراغ عوامل بعدی می‌رویم.
2ـ افزایش انگیزه و علاقه در کارها(7): زیاد کردن تمایل و انگیزه نقش بعدی را در تمرکز دارد. اگر ما به موضوعی علاقه داشته باشیم و انگیزة انجام آن را داشته باشیم اوّلاً ارادة خود را قوی می‌کنیم که آن کار را انجام دهیم و ثانیاً همة حواس خود را معطوف آن می‌کنیم. زیاد این اتفاق افتاده است که ما فیلم مورد علاقةمان را که از تلویزیون پخش می‌شود از قبل برای ساعت نمایش آن برنامه‌ریزی می‌کنیم و چنان با علاقه به دیدن آن پای تلویزیون می‌نشینیم که اصلاً از حوادث اطرافمان خبردار نمی‌شویم. یا موقعی که استادِ دلخواهمان به کلاس می‌آید چنان مجذوب سخنان وی می‌شویم که اصلاً متوجه نمی‌شویم که فرصت و وقت گذشت و تمام شد. و بسیار اتفاق افتاده است که ما کتاب رمانی را به دست گرفته‌ایم و تا آن را به پایان نرسانده‌ایم بر زمین نگذاشته‌ایم. علّت این کارها را در یک کلمه خلاصه می‌کنیم «علاقه».
3ـ اختصاص زمان مناسب برای انجام هر کار: پس از تعیین هدف و افزایش علاقه ـ که آن ‌هم با زیاد شدن علم و شناختمان نسبت به موضوع افزایش می‌یابد ـ باید برای انجام کار، مطالعة کتاب یا هر عملی دیگر فرصت به اندازة کافی داشته باشیم تا همان‌طور که قبلاً ذکر شد موجب نگرانی و فشار روانی و ... نشود.
4ـ آشنایی با اصول و روش‌های مطالعه و یادگیری: باید با مطالعة کتب، مشاوره با اساتید و نیز مصاحبه با دوستان موفق خود به اصول یادگیری آشنایی بیشتر پیدا کنیم تا از کارمان استفادة بیشتر بکنیم. در زیر به تعدادی از روش‌های مناسب برای مطالعه یادگیری اشاره می‌شود:
ـ همزمان با برداشتن کتاب یک نگاه کلّی به کتاب و مطالب آن و فهرست آن بکنیم.
ـ پس از مطالعة اجمالی کتاب، سؤال طرح نماییم و در زمان مطالعه به دنبال جواب سؤال‌های خود باشیم.(8)
ـ برای افزایش تمرکز سرعت خواندن خود را با سرعت فکر کردن هماهنگ نماییم(9) به تدریج به تندخوانی و سریع فهمیدن عادت نماییم.
ـ با سؤال کردن، استنباط کردن و مطالب را به زبان خود در آوردن و تجسم کردن(10) دقت خود را افزایش دهیم.
ـ هنگام مطالعه و کلاس از یادداشت برداری استفاده کنیم.
ـ با استفاده از پیش‌مطالعه، مباحثه و انتخاب زمان و مکان مناسب برای مطالعه، تمرکز خود را افزایش دهیم(11).
5ـ به حداقل رساندن فعالیّت‌های اضافی: هر فردی در زندگی خود با فعالیت‌های مختلف روبرو می‌شود. لذا فرد باید فعالیت‌های غیرضروری را کنار گذاشته و تمام حواس خود را متمرکز فعالیت‌های لازم و ضروری بنماید. امیرالمؤمنین (ع) می‌فرماید: « من اشتغل بغیر المهم ضیع الأهم»(12) یعنی هرکس به کارهای مهم بپردازد کارهای مهم‌تر را از دست خواهد داد. نکته قابل توجه در این روایت آن است که امام بین مهم و اهم مقایسه می‌کند. پس کارهای غیر مهم و غیر ضروری از دایره مقایسه بیرون است و اصلا نباید به آنها پرداخت.
6ـ یادداشت کردن افکار مزاحم هنگام مطالعه: قبل از مطالعه کاغذی برداریم و آن‌چه مورد حواس پرتی ما می‌شود را بنویسیم، هم‌چنین برای این‌که ذهن ما مشغول نباشد زمانی برای انجام آن طرح‌ها در نظر بگیریم.(13)
7. برداشتن اشیای مزاحم: در جایی که درس می‌خوانید اعم از مطالعه، مباحثه و نوشتن سعی کنید عواملی را که حواس شما را به خود مشغول می‌کنند، از آنجا دور کنید. یا در محیط ساکت و آرام درس بخوانید.
8ـ آرامش بخشیدن به ذهن: پی از مطالعه و مباحثه زمانی که احساس خستگی می‌کنید، در یک محیط آرام و ساکت بنشنید چشمان خود را ببندید و چند تا نفس عمیق بکشید و بخشی از عضلات بدن خود را منقبض کنید و سپس تا می‌توانید آن شل نمایید. در تمام این مدت آرامش و راحتی را در وجود خود احساس کنید و سپس بخش دیگر از بدن خود را منقبض و سپس منبسط نمایید. این عمل را به مدت 10 تا 15 دقیقه نسبت به تمام اعضای بدن خود انجام دهید. این عمل به ذهن شما آرامش بخشیده و قدرت تمرکز شما را افزایش می‌دهد.
9ـ ورزش: برای کسانی که مشغول تحصیل هستند ورزش یک امر اساسی است. زیرا بخش عظیمی از فعالیت‌های یک محصل در حال عدم تحرک انجام می‌شوند. اعم از کلاس، مطالعه، مباحثه، نوشتن و امتحان همگی در حال عدم تحرک انجام می‌شوند. پس داشتن تحرک و ورزش هم برای افزایش تمرکز و هم برای سلامتی و رفع خستگی یک امر لازم و ضروری است.
10ـ خواب کافی: گاهی مشغولیت‌های درسی سبب خستگی می‌شود که آن خود تمرکز فرد را کاهش می‌دهد. لذا توصیه می‌شود افراد جوان حد اقل هشت ساعت را در شبانه روز بخوابند. در غیر این صورت تمرکز آنان ریشه در بی‌خوابی و خستگی خواهد داشت.

 


پاورقی:

1. محمّدی، حیدر. تکنولوژی موفّقیت، تهران: هستی نما، اوّل، 1382، ص44 تا 46.
2. گروه مؤلّفان، پرسش‌ها و پاسخ‌ها (دفتر7)، قم: پارسایان، اوّل، 1382، صص6 ـ173.
3. حورایی، سیّد مجتبی. مطالعة موفّق با تمرکز، تهران، دکلمه گران، نهم، 1381، ص19.
4. تکنولوژی موفّقیت، همان.
5. پرسش‌ها و پاسخ‌ها، همان.
6. تکنولوژی موفّقیت، همان.
7. سیف، علی اکبر. روش‌های یاد‌گیری و مطالعه، تهران: دوران، دوّم، 1379، ص115.
8. روش‌های یادگیری و مطالعه، همان، ص119 و مطالعة موفق، همان، ص64ـ59.
9. روش‌های یادگیری و مطالعه، همان، ص195.
10. روش‌های یادگیری و مطالعه، همان، ص195.
11. همان.
12. - تصنیف غررالحکم، ص477، ح 10944.
13. مطالعة موفق با تمرکز، همان، ص73.


 
چند توصیه برای موفقیت در کار و تحصیل
ساعت ۱۱:٤٩ ‎ق.ظ روز جمعه ۱ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: چند توصیه برای موفقیت در کار و تحصیل

برای موفقیت چند اصل وجود دارد که رعایت آنها نقش زیادی در موفقیت انسان هم در تحصیل و هم در کار خواهد داشت:

1ـ انگیزهموفقیت در هر کاری نیازمند تلاش و کوشش مداوم است. اما تلاش و کوشش مداوم اگر برخاسته از انگیزه نباشد، خسته کننده است. لذا داشتن انگیزه قوی شرط اول موفقیت در هر کاری است. انگیزه از عوامل مختلفی ناشی می‌شود. اما مهمترین عواملی که در افزایش انگیزه نقش مؤثر دارد سه چیز است:
♣ نیاز: هر کاری که یکی از نیازهای انسان را ارضاء کند، انسان انگیزه زیادی در انجام آن خواهد داشت. مثلا داشتن پول زیاد بسیاری از نیازهای انسان مانند راحتی، آسایش، احترام و شهرت را تأمین می‌کند. لذا هر فردی انگیزه قوی برای پولدار شدن دارد. بنابراین اگر شما می‌خواهید در کاری انگیزه داشته باشید، ارتباط آن را با نیازهای اساسی زندگی خود به خوبی درک کنید. مثلا دریابید که درس خواندن چه نیازهایی از زندگی شما را برطرف می‌کند. یا کار چه میزان از نیازهای شما را برآورده می‌سازد. هر چه میزان ارتباط کار یا تحصیل را با نیازهای زندگی خود بیشتر بدانید، انگیزه شما در انجام آن قوی‌تر خواهد شد.
♣ ارزش هدف: بر اساس یکی از معروف ترین نظریه انگیزه، یعنی نظریه انتظار – ارزش، ارزشمند دانستن هدف شرط اساسی در افزایش انگیزه است. خیلی افراد هدف دارند اما ارزش زیادی برای هدف خود قائل نیستند. هدف زمانی از دیدگاه فرد ارزشمند به حساب می‌آید که کارآیی‌ها و فوائد آن هدف در زندگی برای انسان روشن گردد. بنابراین هر چه شما بیشتر به آثار مثبت هدف خود یعنی تحصیل یا کار بیاندیشید، انگیزه شما در انجام آن افزایش می‌یابد. توجه به جوانب مثبت و در نظر گرفتن آثار و فوائد کار و تحصیل ارزشمندی آن را در نظر شما افزایش داده و انگیزه شمار در انجام آن تقویت می‌گردد.
♣ احتمال رسیدن به هدف: طبق همان نظریه انتظار - ارزش مهم‌تر از داشتن هدف، احتمال رسیدن به آن است. شما هر چه هدف بزرگ داشته باشید، اما اگر احتمال بدهید که توانایی رسیدن به آن را ندارید، به سوی آن حرکت نخواهید کرد. بنابراین شما برای افزایش انگیزه خود باید بدانید که می‌توانید به هدف مورد نظر خود دست یابید، درک کنید و باور کنید که رسیدن به هدف کار دست یافتنی و عملی است. در این صورت است که شما دست به عمل خواهید زد و هر روز که قدمی در راه رسیدن به هدف بردارید، احساس پیشرفت می‌کنید این امر انگیزه شما را بیشتر می‌کند. چون احتمال رسیدن به هدف بیش از پیش تقویت می‌شود.

2ـ استمداد از خداوند خداوند مدیر و مدبّر عالم است. امکان ندارد هیچ کاری بدون اراده و مشیت او انجام گیرد. لذا یکی از ارکان موفقیت انسان کمک اوست. اگر ما از افراد موفق سؤال کنیم، آنها کمک خداوند را در موفقیت بسیار جدی و اساسی می‌داند. انسان با استمداد از خداوند نیرو می‌گیرد، انرژی می‌گیرد و می‌تواند با تکیه به نیروی او به پیشرفت خود ادامه دهد. لذا هموار از او استمداد کنید که شما را در زندگی کمک کند.

3ـ برنامه ریزی در جهان بینی توحیدی ما، انسان، هدفمند معرفی شده است او امروزش با دیروزش یکی نیست هر روز گامی به هدف نزدیکتر می شود. همیشه خداوند را ناظر اعمال خود می بیند و برای این که سیر صعودی داشته باشد باید در چارچوب برنامه و تقسیم ساعات شبانه روزی حرکت کند و بر سیر و رشد خود نظارت داشته باشد تا به ضعف های خود آگاهی پیدا کند. به همین خاطر در احادیثی نیز به ما توصیه شده که اوقات شبانه روزی را به 4 بخش تقسیم کنیم : 1ـ عبادت و مناجات با خدا 2ـ کار 3ـ معاشرت با برادران دینی و اقوام 4ـ تفریخ و استراحت (برای نشاط). تقسیم اوقات و نظم دادن به زندگی جهت جلوگیری از هدر رفتن فرصت ها و اوقات یک دستور دینی است هرگز برای مؤمن، اوقات فراغت به معنی بیکار بودن وجود ندارد و بیکاری و فراغت برای کسی است که نظم ندارد. استراحت، فراغت نیست. استراحت در حد نیاز خود یک کار برنامه ریزی شده و هدفمند، برای کسب انرژی بیشتر و شروعی فعال تر است.(1)

4ـ عدم مقایسه هر فردی در نظام دینی، مسؤول و مکلف به اموری است و نسبت به آگاهی، اختیار و توانایی ها و وظایفش حساب‌رسی دارد. اگر ما به این امر معتقد باشیم و بدانیم که ما باید طبق وظیفه عمل کنیم دیگر اضطراب نخواهیم داشت چون خیالمان راحت است که به وظیفة خود عمل کرده ایم و سرمان نزد خدا بلند است مسلماً کسی که چنین عمل کند چون احساس ارزشمندی می کند توانایی هایش بیشتر می شود. و دغدغه ارزیابی و قضاوت دیگران برایش اهمیت زیادی نخواهد داشت. بسیاری از اضطراب های ما به خاطر این است که آن قدر که دربارة نگرش و گفته های مردم ناراحت هستیم در برابر خداوند وظیفه ای احساس نمی کنیم. گاهی انسان می خواهد مثل دیگران باشد در حالی که اگر به وظیفه خود عمل کند حتماً در همان امر موفق تر و با نشاط تر خواهد بود.

5 ـ اعتدالخداوند در قرآن به ما توصیه نموده که اهل کار و تلاش باشیم و از سویی نیز تأکید نموده که بیش از توانایی خودمان از خود توقع نداشته باشیم پس معلوم است که اگر فرد به اندازه استعدادش تلاش کرد دیگر نگران نخواهد بود چون پیش وجدان خودش احساس رضایت می کند که برای موفقیت خودش کم نگذاشته و این خود مانع اضطراب و استرس است.

6ـ نیت خداییگفتیم که ما موظف هستیم اوقات خود را برنامه ریزی کنیم از سویی نیز باید در همة امور خود نیت و انگیزة الهی داشته باشیم این کار باعث می شود که فرد همیشه خود را تحت حمایت و توجه خداوند ببیند و برای هر تلاش خود ارزش و قیمتی بالا در نظر بگیرد این امر سبب می شود که بر تلاش افزوده شود و توانمندی ها به کار گرفته شود و احساس اضطراب کم گردد. این فرد پیوسته برای اموری که همه دغدغه آن را دارند (خوراک، پوشاک، منزل، علم ...) از خداوند قادر و مهربان کمک می خواهد و همه فیوضات را از او می داند و می داند که اوست که می تواند به انسان عزت و برتری دهد.
تذکر: این نیت باید پیوسته با ذکر و دوستی با افراد معنوی، مطالعه کتب اخلاقی و دیدار علماء ربانی تجدید و تمدید گردد.

                                                                               نرم افزار پاسخ

 


پاورقی:

1. رحیمی، عباس. جوان موفق، نشر جمال، 1384، ص 85 ـ 86.


 
مطالعه صحیح از نظر وضعیت روش ، روحی و روانی
ساعت ۱۱:٤٩ ‎ق.ظ روز جمعه ۱ دی ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: مطالعه صحیح ،صحیح بودن مطالعه از نظر روش ،صحیح بودن مطالعه از نظر وضعیت روحی و روانی

صحیح بودن مطالعه می‌تواند جنبه‌های مختلف داشته باشد. به عنوان مثال وضعیت روحی و روانی مطالعه کننده، محیط و شرایط مطالعه، نحوۀ خواندن مطالب. در مورد هر کدام نکاتی مطرح می‌گردد:

صحیح بودن مطالعه از نظر روش در مورد روش مطالعه باید نکاتی در نظر داشت:
1ـ هنگام مطالعه معمولی نباید روی تک تک کلمات متمرکز شد یا جملات را به صورت بریده مطالعه کرد. به عبارت دیگر نحوه ورود مطالب به ذهن به صورت‌های واحدهای بزرگتر باشد. به عنوان مثال یک پاراگراف، چند جمله یا دست‌کم یک جمله به عنوان یک واحد اطلاعات وارد ذهن شود. اما اگر یک جمله به صورت کلمات مجزا وارد ذهن شود، ذهن یک جمله را در قالب چندین واحد اطلاعات دریافت می‌کند. این مسأله سبب می‌شود که ذهن پردازش‌های بیش از حد انجام دهد و خسته شود. به عبارت دیگر وقتی اطلاعات به صورت پاراگراف یا جمله‌ وارد ذهن می‌شود مثل بارهای بسته بندی شده است که انبار ذهن را با مشکل مواجه نمی‌سازد به همین دلیل فهم مطالب با سهولت بیشتر انجام می‌پذیرد. برای این امر لازم است که فرد از تلفظ کلمات در حین مطالعه اجتناب کند. در طول مطالعه سعی کند که کلمات را تلفظ نکند. دوم اینکه چشم خود را از روی متن کتاب به سرعت مرور دهد و چشمش در یکجا و یک نقطه خیره نشود یا سرعت حرکت چشمش کم نشود. اما اگر متونی مثل آیه یا حدیث که فرد می‌خواهد روی تک تک کلمات توجه کند، در این موارد دو باره بر گردد و مطالعه دقیق روی کلمات داشته باشد.
2ـ ایجاد سؤال پیش از مطالعه یک امر اساسی است. این امر باعث می‌شود که ذهن کنجکاو شود و خودش مشتاقانه به دنبال کسب مطالب باشد. سؤال ذهن را تشنه می‌کند و فرد تشنه خودش دنبال آب است و زمانی که آب به او برسد بیشتر لذت می‌برد. لذا به محض باز کردن کتاب شروع به خواندن متن نکنید بلکه ابتدا عنوان مطالب را نگاه کنید بعد در باره آن مطلب از خود سؤالاتی بپرسید و سعی کنید هنگام خواندن متن به سؤالات خود پاسخ دهید.
3ـ یا دداشت برداری به صورت خلاصه مثلا خلاصه کردن هر پاراگراف در یک تا سه جمله بسیار در مفید بودن مطالعه مؤثر است. یادداشت برداری هنگام مطالعه چند فایده دارد. نخست اینکه از خستگی جلوگیری می‌کند. زیرا زمانی که فرد یک بند را می‌خواند بعد یادداشت می‌کند. این تغییر وضعیت فرد را از حالت یک نواختی خارج نموده و از خستگی جلوگیری می‌کند. دوم اینکه یادداشت به فهم بیشتر مطلب کمک می‌کند. زیرا فرد گذرا از روی مطلب رد نمی‌شود بلکه باید مطلب را ابتدا فهمیده باشد تا بتواند آن را در یک یا چند جمله به زبان خود خلاصه کند. سوم اینکه در مراحل بعدی مطالعه دیگر لازم نیست که فرد تمام متن کتاب را بخواند بلکه می‌تواند به خواندن خلاصه‌های خود اکتفا کند.
4ـ تفکر پس از مطالعه در باره مطالب مطالعه شده ذهن انسان را پرورش داده و مطالب مدت بیشتری را در ذهن می‌ماند. دلیل این امر عمق پردازش است. عمق پردازش به درگیر شدن بیشتر ذهن به مطلب اشاره دارد. هر چه ذهن انسان بیشتر با مطلب درگیر شود. آن مطلب بیشتر در ذهن پردازش شده و مدت بیشتری به یاد خواهد ماند.
5ـ گفتن مطالب آموخته شده سبب می‌شود که مطالب بیشتر درونی شود. زیرا در صورت گفتن و توضیح دادن فرد از الفاظ خود استفاده می‌کند. این امر مطلب را چند رسانه‌ای می‌کند. هر چه مطلب از طریق چند رسانه یعنی شنیدن، نوشتن، گفتن و دیدن وارد ذهن شود بهتر یاد گرفته شده و بیشتر در حافظه باقی می‌ماند.
لیندا فریل انیس در مورد روش مطالعه صحیح و ثمربخش به نکات زیر اشاره نموده است:
1. میزان یادگیری با مدتی که صرف آن می‌شود رابطه نزدیک دارد، بنابراین توصیه می‌شود که برای مطالعه وقت کافی در نظر بگیرید.
2. بهتر است همیشه اول مطالعه کنید و بعد بخوانید نه برعکس.
3. مطلبی را که می‌بایست یاد بگیرید، لازم است مورد توجه قرار دهید، آن را به زبانی و کیفیتی در آورید که برایتان معنی مشخصی داشته باشد (مثلاً مطلب را به زبان خودتان برگردانید یا تصویر ذهنی از آن برای خورد بسازید.) و سرانجام بین هر دو مطلب تازه و مطالبی که قبلاً یاد گرفته‌اید رابطه برقرار کنید.
مطالعه مؤثر از نظر ایشان مستلزم اجرای برنامه‌ سه مرحله‌ای است:
الف: ابتدا کل مطلب را ارزیابی کنید تا بتوانید تصمیم بگیرید که کدام قسمت آن مهمتر است و باید به آن توجه شود. ب: سپس مطلب اصلی خویش را پیدا کنید و آنگاه سؤالاتی درباره محتوای آن از خود بکنید و به زبان خود به آنها پاسخ دهید. ج: سرانجام مطلب جدید را به آنچه قبلاً یاد گرفته‌اید ربط دهید.
از دیگر نکاتی که انیس اشاره نموده است عبارتند از:
از برخواندن مطلبی که قبلاً یاد گرفته‌اید برای شخص دیگری که بتواند اشتباهات شما را اصلاح کند، توانایی شما را در مطالعه جدید و به یادآوری آن‌ها در آینده بسیار افزایش خواهد داد.
ایشان معتقد است: هرگاه در خواندن کتاب درسی از روش بند به بند استفاده کنید (سپس از خواندن هر بند توقف کنید و مطالب آن را در کلماتی هرچه کمتر به زبان خودتان بنویسید) فهم و یادسپاری مطلب مورد نظر برای شما بسیار آسانتر خواهد شد.(1)
اس کیو 4 آر از حروف اول شش مرحله آن تشکیل‌ یافته است. این شش مرحله عبارتند از:
1. خواندن اجمالی یا پیش‌مطالعه. 2. سؤال کردن. 3. خواندن. 4. تفکر. 5. از حفظ گفتن. 6. مرور کردن مطالب.(2)
مطالعه با صدا: مطالعه بدون صدا بهتر است چون تمرکز و دقّت بیشتر خواهید داشت، افرادی که عادت دارند با صدای بلند مطالعه کنند، ریشة این عادت به دوران کودکی آنها برمی‌گردد،(3) کودکان برای یادگیری معمولاً کلمات را با صدای بلند تکرار می‌کنند ـ برخی افراد در دوران بزرگسالی نیز این عادت را حفظ می‌کنند امّا روان‌شناسان توصیه می‌کنند که برای مبارزه با این عادت باید در هنگام مطالعه نوک زبانشان را بین دندان‌های راست و چپ قرار دهند تا مانع تلفظ کلمات شوند،(4)

صحیح بودن مطالعه از نظر وضعیت روحی و روانی فردی که مطالعه می‌کند از نظر شرایط روحی و روانی می‌تواند در وضعیت‌های متفاوت قرار داشته باشد. در برخی از این حالات مطالعه مفیدو مؤثر و در برخی حالات غیر مؤثر و غیر مفید است.
1ـ انگیزش: هر گاه فرد برای یادگرفتن مطالبی که مطالعه می‌کند، مشتاق و متمایل باشد، مطالعه او اثر و فایده بیشتری دارد. اما اگر فرد با اکراه و اجبار خود را به مطالعه وادار کند، پس از مدت زمان اندک دچار خستگی، دلزدگی و خواب آلودگی خواهد شد. لذا باید اول مشتاق و کنجکاو شد، بعد مطالعه کرد.
2ـ آرامش: زمانی که فرد ذهنش درگیر مسائل دیگر است یا از چیزی ناراحت و آشفته است، بهتر است مطالعه نکند. ابتدا ذهن خود را آرام کند بعد مطالعه کند. برای حل مسائل و مشکلات خود از روش حل مسأله استفاده کند (البته برخی برای رسیدن به آرامش مطالعه می‌کند در این صورت توصیه می‌شود مطالب غیر درسی را مطالعه کند). تا زمانی که ذهن درگیر مسائل دیگر است بعد از اینکه فرد چند دقیقه مطالعه کرد، ذهنش ناخواسته درگیر کارهایی می‌شود که در باره آنها دغدغه ذهنی دارد. یا زمانی که آرامش ندارد زود خسته و کسل می‌شود.
3ـ استراحت: زمانی که فرد بی‌وقفه کار می‌کند، درس می‌خواند یا مطالعه می‌کند، کارآیی ذهنی‌اش کم می‌شود. لذا توصیه می‌شود بر اساس برنامه‌ریزی مطالعه شود. زمانی که فرد به مطالعه می‌پردازد نیاز او به خواب بر طرف شده باشد، زیاد خسته نباشد. برنامه استراحت در وسط مطالعه داشته باشد.
4ـ تغذیه و ورزش: مطالعه زیاد نیاز به انرژی دارد. لذا باید فرد از نظر غذایی مشکل نداشته باشد. برای اینکه بدن او کارآیی مؤثر خود را داشته باشد، باید برنامه ورزشی سالم و مداوم هم داشته باشد.

صحیح بودن مطالعه از نظر زمان و مکانزمان ومکان مطالعه خیلی در صحیح بودن یا مؤثر بودن آن تأثیر دارد.
1ـ دما: مکان مطالعه نباید زیاد سرد و نباید زیاد گرم باشد، هوای معتدل داشته باشد.
2ـ سکوت: تا جایی که امکان دارد در جای خلوت و ساکت مطالعه گردد. عوامل حواس پرتی در آن کم باشد.
3ـ نور: مکان مطالعه باید روشن باشد.
4ـ زمان: زمان مطالعه اول باید هر روز زمان مشخص داشته باشد. این امر باعث می‌شود که مغز و بدن انطباق لازم را پیدا کند. زمانی که فرد به مطالعه می‌پردازد، سرحال و پر انرژی باشد.

                                                               نرم افزار پاسخ

 

 


پاورقی:

1. فریل انیس، لیندا. فن مطالعه، ترجمه علی صلحجو، تهران، مرکز نشر دانشگاهی، چاپ اول، ص 156.
2. ر.ک: هلیگارد و همکاران، زمینة روان‌شناسی، ترجمه تقی براهنی، انتشارات رشد، ‌1380، جلد اول، فصل 8.
3. ر.ک: خادمی،‌ معین‌الله، مطالعه روشمند، انتشارات پارسایان، 1379، ص 129 به بعد.
4. همان، ص 134.