منتظران و یاوران حضرت مهدی ( عج )

آزادی یکی از واژه‌هایی است که در عین ابهام و اجمال، بیشترین کاربرد را در محاورات و طرح نظرات دارد بهر حال رایج‌ترین معنای آزادی این است که «آزادی عبارت از حقی است که به موجب آن افراد می‌توانند استعدادها و توانایی‌های طبیعی و خدادادی خویش را به کار اندازند. مشروط بر آنکه آسیب یا زیانی به دیگران وارد نسازند.»⁽¹⁾ امّا این معنا از نظر ما مخدوش است. زیرا «آزادی از دیدگاه اسلام یعنی رها شدن از بردگی و اطاعت غیر خدا»⁽²⁾ لکن از آنجا که این تعاریف و غیر آن بیش از آنکه تعریف و تفسیر آزادی باشد، بیانگر برداشت‌ها و تلقی‌ها از آن است و نمی‌تواند بازگو کننده ابعاد و زوایای مختلف آزادی باشد، ما ناگزیریم زوایا و جوانب متعدد آن بپردازیم:
1. «از نظر فلسفی انسان موجودی است که فطرتاً آزاد خلق شده و آزادی جزء خصائل و غیر قابل انفکاک از طبیعت اوست.»⁽³⁾ همانطوریکه هستی انسان محدود است آزادی او نیز محدود خواهد بود، یعنی آزادی انسان که از اوصاف او به شمار می‌رود و در اصل تحقق، تابع هستی اوست، محدود می باشد. بنابراین حتماً آزادی انسان مطلق و نامتناهی نبوده بلکه مقید محدود و مشروط می‌باشد.»‌⁽⁴⁾
2. از یک نگاه دیگر می‌توان گفت دو نوع آزادی مطرح است. یکی آزادی اجتماعی که عبارتست از آزادی انسان از قید و اسارت دیگران و از نگاه دیگر آزادی معنوی است که عبارت است از آزادی انسان از قید اسارت خویش. از دیدگاه اسلام، انسان تا آزادی معنوی را بدست نیاورد به آزادی اجتماعی هم نمی‌رسد و به همین جهت آزادی به مفهوم اسلامی نخست از درون آغاز می‌شود. آنچه انسان را به زنجیر اسارت جبّاران می‌کشد همان بذرهای جهل، زبونی، طمع و پرستش هوا و هوس‌ها و تمایلات حیوانی است، لذا آزادی آن‌طور که بعضی تصور کرده‌اند به معنای رهایی از هر قید و بند اخلاقی، اجتماعی و بی‌مسئولیتی نیست.»⁽⁵⁾
3 . از نظر حقوقی «در این قسم از آزادی بحث از این است که هیأت حاکمه، قانون و مجریان آن قانون تا چه حدّ می‌توانند آزادی افراد را محدود کنند و آنان را به رعایت مقرراتی در روابط اجتماعی موظف نمایند و یا به انجام اوامر و خواست‌های دولت متعهد سازند.»⁽⁶⁾ چنانکه قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در مقام آزادی و حدود آن، هم نسبت به هیأت حاکمه و هم نسبت به ملّت حدودی را بیان می‌کند که اهم موارد آن را عبارت از محورهایی همچون مبانی و موازین دینی و شرعی، مسئولیت انسان در برابر خدا، قانون، وحدت ملّی، حفظ نظام جمهوری اسلامی، استقلال، نفی وابستگی، نفی استبداد، انحصار و استثمار است.
بنابراین از نظر قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران آزادی مطلق نبوده و نسبت به آن انسان مسئول است، از سوی دیگر از آنجا که هدف آفرینش کمال‌یابی همة انسان‌هاست، باید همگان حق استفاده از همة مواهب مادی و معنوی را داشته باشند امّا در مقام عمل تزاحم و کشمکشهایی پدید می‌آید که برای از بین بردن آن، تعیین حداقل‌ها و مرز افراد و گروه‌ها ضرورت می‌یابد.»⁽⁷⁾ به عبارت دیگر، آزادی نامحدود جامعه را به انحطاط می‌کشد و باعث خواهد شد که افراد قوی منافع افراد ضعیف را قربانی مطامع خود کنند. بنابراین، این آزادی تعدیل شده است که می‌تواند ضامن سعادت جامعه باشد در آزادی تعدیل‌‌شده هم از انحطاط جامعه جلوگیری می‌شود و هم این امکان وجود دارد که افراد مردم با ابراز اندیشه‌ها و اعمال آراء خود هیأت حاکمه را به نفع جامعه مهار کنند.⁽⁸⁾
در جوامع سرمایه‌داری و صنعتی که سخن از اصالت فرد است، محور و حدود آزادی نقطه تلاقی و اصطکاک آزادی‌هاست در آن جوامع آزادی عبارت است از قدرت بر انجام هرگونه عملی که به دیگری صدمه نزند. لذا محدودة اعمال حقوق طبیعی هر انسان فقط تا آنجاست که همین حقوق سایر اعضای جامعه را تضمین کند.⁽⁹⁾ چون در تمدن مغرب زمین مبنای توجّه بهره‌برداری هرچه بیشتر از مادیات است لذا افراد در اعمال آزادی از قیود اخلاقی و عقاید دینی و مفاهیم متعالی انسانی آزادند و هر کاری را که بشرط اینکه مخالفت با قوانین موضوعه نداشته باشد، می‌توانند انجام دهند و چون در قوانین موضوعه چندان توجّه و تقیّدی به اصول اخلاقی و عقاید دینی وجود ندارد، انسان در جنبه‌های مادی و شهوانی آزاد است و از تکاملی که ناموس آفرینش برای او برنامه‌ریزی کرده است، محروم است.»⁽¹⁰⁾
امّا در جوامع ارزشی و براساس دیدگاه الهی تنها عامل تحدیدکنندة آزادی انسان همان مبدأ تحدید اصل هستی اوست. یعنی آن مبدأ هستی‌بخش که وجود محدود به او عطا کرد، تنها مرجع تعیین حدود آزادی اوست. چون غیر از آن مبدأ هستی‌بخش هیچ کس از حیطة هستی او آگاه نیست. بنابراین تنها مرجع صالح برای تحدید آزادی بشر همانا خداوندی است که هستی محدود را به او عطا فرمود و برای هر چیز اندازة خاصی قرار داد زیرا از نگاه قرآن کریم آزادی مقدمه حیات انسان است. همة آزادی‌ها برای آن است که انسان حیات اصیل و ارجمند برای خود فراهم سازد برای این‌که انسان به حیات مادی و معنوی ارجمندی دست یابد باید آزاد باشد و برای رسیدن به این آزادی باید خود را از بند هوس برهاند.⁽¹¹⁾ به بیان دیگر اساس تعلیمات اسلام بر اعتقاد به توحید و در مراحل بعد بر اصول اخلاقی و ملکات فاضله‌ایست که از همان اعتقاد به توحید ناشی می گردد و در این مکتب، آزادی مفهوم بلند و متعالی دارد که با تفکّر غرب کاملاً متفاوت است و نخستین نوع آزادی لازم برای انسان را آزادی از قید بندگی غیر خدا دانسته است و این، مفهومی است که همة نوع از آزادی‌های که با طبیعت آدمی سازش دارد را فرا می‌گیرد. انسان تنها یک معبود می‌شناسد و آن خداست. رهایی از بسیاری از قید و بندها به همین یک نوع آزادی باز می گردد. چنانچه حضرت علی ـ علیه السّلام ـ می‌فرماید: لا تکن عبد غیرک و قد جعلک الله حراًَ.⁽¹²⁾ خلاصه این‌که «آزادی و حریت در اسلام معنایی بس عمیق و ژرف و ظریف دارد و با آنچه متفکرین غرب پنداشته‌اند،از زمین تا آسمان تفاوت دارد.»⁽¹³⁾
در نتیجه در جهان سرمایه‌داری حفظ ‌آزادی دیگران دیوارة آزادی‌ها را شکل می‌دهد. امّا در جوامع دینی علاوه بر حفظ و احترام به حقوق و آزادی‌های دیگران که لازمة زندگی اجتماعی است، آزادی از هوا و اطاعت غیر خدا و رهایی بردگی‌ ماسوی‌الله نیز لحاظ شده و حدود آزادی انسان به تبع وجود محدودش از سوی مبدأ عالی هستی‌بخش تعیین می‌شود.

                                                                           نرم افزار پاسخ

 

پاورقی:

1. هاشمی، سید محمد، حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، تهران، دادگستر، چاپ سوم، 1380، ج1، ص196.
2. جوادی آملی، عبدالله، فلسفه حقوق بشر، قم، نشر اسراء، 1377، ص 189.
3. هاشمی، همان، ص 196.
4. جوادی آملی، همان، ص 9.
5. صفار، محمد جواد، آشنایی با قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، تهران، مرکز آموزش مدیریت دولتی، 1377، ص 155.
6. دفتر همکاری حوزه و دانشگاه، درآمدی بر حقوق اسلامی، تهران، انتشارات سمت، 1368.
7. مصباح یزدی، محمدتقی، حقوق و سیاست در قرآن، قم، انتشارات مؤسسه امام خمینی (ره)، 1377، ص 46.
8. هاشمی، همان، ص 198.
9. اعلامیه حقوق بشر و شهروند فرانسه، 1789، مادة 4.
10. مدنی، همان، ص 55.
11. جوادی آملی، همان، ص 197ـ198.
12. مدنی، همان، ص 54ـ55.
13. صفار، همان، ص 156.

کلمه استعمار(colonialism) در لغت به معنای«آبادانی خواستن» و «آباد کردن» و معنای دیگر آن که امروزه به کار می‌‌رود به معنای تسلط سیاسی، و یا نظامی و یا اقتصادی و یا فرهنگی ملتی قدرتمند بر یک ملت دیگر است⁽¹⁾، به عبارتی در عمل به معنای تسلط جوامع و کشورهای قدرتمند (عمدتاً غربی) بر جوامع و سرزمین های دیگر به منظور استثمار و بهره کشی از آن کشور و گاه به جای کلمه استعمار از یک اصطلاح دیگر به نام امپریالیسم هم استفاده می‌‌شود⁽²⁾و مفهوم استعمار امروزه با مفهوم امپریالیسم پیوستگی کامل یافته و استعمار اساساً عمل قدرت امپریالیستی شناخته می‌‌شود. یعنی قدرتی که می‌‌خواهد از مرزهای ملی و قومی خود تجاوز کند و سرزمین ها، ملت ها و اقوام دیگر را زیر تسلط خود در آورد.⁽³⁾ از قرن شانزدهم میلادی به بعد استعمارگرانی چون دولت های بزرگ اروپایی برای دست یابی به سرزمین های دیگر به رقابت پرداختند، اروپائیان با لشکرکشیهای خود به این سرزمین ها، آن کشورها را یکی پس از دیگری از دست بومیان خارج و به امپراطوریهای خود ضمیمه کردند و تا پایان قرن نوزدهم میلادی تمامی بیش از صدو سی کشوری که امروزه در قاره های آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین به نام کشورهای جهان سوم موجودیت سیاسی مستقل دارند، به زیر سلطه کشورهای استعمارگر غربی درآمده بودند و برخی هم به صورت دیگری عرصه حضور و نفوذ استعمارگران غربی شدند و از تبعات آن فارغ نماندند.⁽⁴⁾
قابل ذکر است که به طور کلی استعمار را به سه نوع تقسیم کرده اند، استعمار مستقیم و استعمار غیر مستقیم و استعمار نو.

استعمار مستقیم:استعمار مستقیم آن است که کشور استعمار گر تحت عناوینی مانند کمک های نظامی، فنی و ... مستقیماً و آشکارا در نظام و اداره کشور مستعمره دخالت نماید و برای اداره آن جا افرادی از کشور استعمارگر بگمارد هم چون فرمانروایان سابق هند و یا برخی کشورهای آفریقایی که رسما ملیت دولت استعمارگر را داشته اند.

اسعمار غیر مستقیم:در استعمار غیر مستقیم دولت استعمارگر برای آن که افکار ملت استعمار زده را بیشتر تحدید کند اداره کشور آن ها را به افراد محلی و بومی همان منطقه می‌سپارد و با آن ها زدو بند می‌کرد. به هر حال چه با استعمار مستقیم و چه غیر مستقیم منافع ملت مستعمره به جیب استعمارگران خواهد رفت.⁽⁵⁾

استعمار نو:کشورهای صنعتی، از راه صدور سرمایه و مکانیسم جهانی قیمت ها و داد و ستد مواد خام با کالاهای ساخته شده و فشارهای سیاسی و اقتصادی از کشورهای کم رشد بهره کشی می‌‌کنند و این رابطه عنوان«استعمار نو» (نئوکولونیالیسم) به خود گرفته است و بسیاری از ملت های کوچک و تازه آزاد شده را علیه این نوع رابطه سیاسی و اقتصادی برانگیخته است.
روش نو استعماری سبب می‌‌شود که کشورهای ضعیف با وجود استقلال سیاسی، هم چنان در مراحل اولیه رشد اقتصادی بوده و در برابر آن، کشورهای پیشرفته از بهره برداری منابع آن ها سودهای کلان به دست می‌‌آورند.⁽⁶⁾
بدین خاطر یکی از مهم ترین راه هایی که استعمارگران برای وصول به اهداف سیاسی، اقتصادی خود به آن متوسل می‌‌شوند راه نفوذ در فرهنگ ملت ها و بعد تسلط تمام عیار آنان می‌‌باشد و از جمله میراث مهم استعمار در کشورهای جهان سوم، تغییراتی است که در فرهنگ کشورهای مزبور اتفاق افتاده و به جای مانده است. منظور این است که یک ملت تحت سلطه در اثر تداوم سلطه قدرت های بیگانه بر حیات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی آن کشور دچار خصایصی نظیر خود کم بینی فرهنگی و تلاش برای تقلید از بیگانگان، سلب مسئولیّت از خود و ... شده و اهمیت اینگونه تاثیرات فرهنگی و فکری استعمار بر کشورهای جهان سوم تا اندازه ای است که برخی صاحب نظران پدیده استعمار را از این نظر بررسی و ارزیابی کرده و از آن به سلب شخصیت یاد می‌‌کنند.⁽⁷⁾شهید مرتضی مطهری در این باره می‌‌نویسد: «مشرق زمین بطور کلی و مسلمانان به خصوص وقتی خود را در مقابل غربی ها دیدند، احساس کوچکی و حقارت کردند»⁽⁸⁾ و انقلاب اسلامی ما توانست یک موفقیت بسیار بزرگی که در این باره کسب کند همین از بین بردن خود باختگی ملت ما در برابر غرب بود. نهضت ما توانست به مردم بگوید که شما خود یک مکتب و یک فکر مستقل دارید. خود می‌‌توانید بر روی پای خود بایستید و تنها به خود اتکا داشته باشید.⁽⁹⁾
امام خمینی(ره) درباره اثرات این استعمار فکری فرمودند: «بالاتر فاجعه ای که برای این ملت اتفاق افتاده است در این ظرف های طولانی، این است که فکرشان عوض شده است ... فکر غربی شده، فکرشان، توجهشان همه به این است که ما خودمان چیزی نداریم از خارج باید بیاید»⁽¹⁰⁾ او هم چنین می‌‌فرمایند: «بزرگترین وابستگی ملت های مستضعف به ابرقدرت ها و مستکبرین وابستگی فکری و درونی است که سایر وابستگی ها از آن سرچشمه می‌‌گیرد و تا استقلال فکری برای ملتی حاصل نشود استقلال در ابعاد دیگر حاصل نخواهد شد.⁽¹¹⁾
اما متأسفانه امروزه در برخی محافل باالقائاتی چون توهم دانستن توطئه های استکبار جهانی و موهوم بودن استعمار، ایفای نقش در دهکده جهانی و جهانی شدن روحیه تسلیم را در اذهان جای می‌‌دهند، امام خمینی(ره) در این باره هم چنین هشدار می‌‌دهند که:«مبادا اساتید و معلمین که به وسیله معاشرت ها و مسافرت به جهان به اصطلاح متمدن جوانان ما را که تازه از اسارت و استعمار رهیده اند تحقیر و سرزنش نمایند و خدای ناکرده از پیشرفت و استعداد خارجی ها بت بتراشند و روحیه پیروی، تقلید و گدا صفتی را در ضمیر جوانان ترزیق نمایند و به جای این که گفته شود که دیگران کجا رفتند و ما کجا هستیم، به هویت انسانی خود توجه کنند و روح توانایی و راه و رسم استقلال را زنده نگهدارند.»⁽¹²⁾
امّا علی رغم این هشدار بیم آن می‌‌رود که برخی با فراموشی غرب، مسئله استعمار را نیز از بحث ها خارج نموده و استعمار فکری را به گونه های دیگر بر ملت عزیز ما تحمیل نمایند.

                                                                      نرم افزار پاسخ

 

پاورقی:

1. آشوری، داریوش، دانشنامه سیاسی، انتشارات مروارید، ص 26.
2. ساعی، احمد، مسائل سیاسی، اقتصادی جهان سوم، تهران، انتشارات سمت، 1377، ص 46.
3. دانشنامه سیاسی، همان، ص 27.
4. مسائل سیاسی، اقتصادی جهان سوم، همان، ص 45.
5. اصفهانی، رضا، بردگی فکری، چاپ و نشر دفتر فرهنگ اسلامی، ص 47 و 48.
6. دانشنامه سیاسی، همان، ص 30.
7. مسائل سیاسی، اقتصادی جهان سوم، همان، ص 76.
8. مطهری، مرتضی، پیرامون انقلاب اسلامی، انتشارات صدرا، ص 45 و 46.
9. همان.
10. موسوی خمینی، سید روح الله، صحیفه نور ج 9 ص 174.
11. همان، ص 185.
12. همان، ج 20، ص 242.

پایه گذار امپریالیسم چه کسی بود و اولین بار در کجا رواج داشت و امروزه در کجا رواج دارد و دارای چند شاخه است؟

پاسخ:

امپریالیسم بطور کلی، عنوانی است برای قدرتی (یا دولتی) که بیرون از حوزة ملی خود به تصرف سرزمین های دیگر بپردازد و مردم آن سرزمین ها را به زور وادار به فرمانبرداری از خود کند و از منابع اقتصادی و مالی و انسانی آنها به سود خود بهره برداری کند. البته در معنای وسیعتری هم به کار رفته است⁽¹⁾ که گفته اند امپریالیسم تسلط سیاسی و اقتصادی کشوری بر کشور و سرزمین های دیگر که گاه با تسخیر خاک آن کشور به وسیلة قدرت نظامی توأم بوده و گاه به صورت استقرار حکومت های دست نشانده برای تأمین منافع سیاسی و اقتصادی کشور مسلط نمایان می شود.⁽²⁾ اما آن چه باید گفت امپریالیسم به معنای تشکیل امپراتوری از آغاز تاریخ بشر شاید وجود داشته است لکن در معنای محدودتر واژه امپریالیسم (یعنی از کلمة قدیمیتر امپراتوری) در دهة 1890 در انگلستان رواج یافت. رواج دهندگان آن گروهی بودند به رهبری جوزف چیمبرلین، سیاستمدار استعمارخواه انگلیس که هوادار گسترش امپراطوری انگلستان بودند و همین طور مخالف با سیاست تکیه بر توسعة اقتصادی داخلی، امّا این کلمه بزودی در زبان های دیگر به کار گرفته شد، به آن اندازه که از آن برای بیان رقابت قدرت طلبی های کشورهای اروپایی برای به دست آوردن مستعمرات و حوزه نفوذ آنان در افریقا و دیگر قاره ها استفاده شد، تا اینکه دهة 1880 تا 1914 را بدین خاطر عصر امپریالیسم نامیدند.⁽³⁾ البته امپریالیست های اروپایی ادعا می کردند که هدفشان گسترش تمدن و رساندن دستاوردهای آنان به دیگران است امّا در بنیادشان ایمان به برتری نژادی مادی و فرهنگی وجود داشت.
اصطلاح امپریالیسم همراه با پسوندهایی چون امپریالیسم اقتصادی، امپریالیسم نو و همینطور امپریالیسم فرهنگی به کار رفته است که ما به طور اجمال و ضمنی به این موارد خواهیم پرداخت.
امپریالیسم اقتصادی: اقتصاددان انگلیسی به نام هابسن (1858-1940) در کتاب خویش به نام امپریالیسم، برای نخستین بار از این پدیده یک برداشت اقتصادی نموده و از آن به طور نظری انتقاد نمود. این نظریه را لنین ‌گرفت و در کتاب امپریالیسم عالیترین مرحله سرمایه داری بسط داد و این برداشت به نام نظریة اقتصادی درباره امپریالیسم نامدار شد که خلاصه آن بدین گونه است: «گرایش طبیعی سرمایه به انباشت خود سبب کاهش سود می شود و برای آن که نرخ سود بالا باشد، انحصارهای اقتصادی (کارتل ها و تراست ها) به وجود می آیند. سپس سرمایه داران برای کسب سود به سرمایه گذاری در خارج کشیده می شوند و با تسلطی که بر دولت دارند، دولت را به تشکیل امپراتوری وا می دارند تا بازارها، مواد خام و بالاتر از همه، فرصت هایی برای سرمایه گذاری سرمایه های اضافی به دست آورند.» بدین ترتیب برداشت اقتصادی امپریالیسم، چنانکه لنین آورده است، یکی از عناصر مهم نظریه مارکسیستی است.⁽⁴⁾

امپریالیسم به معنای تسلط سیاسی. در اصطلاح سیاستمداران آسیا و آفریقا امپریالیسم اغلب به معنای تسلط سیاسی است و مفهوم اقتصادی آن را در کلمة استعمار می جویند. به هرحال مفهوم امپریالیسم با مفهوم استعمار پیوندی نزدیک و جدا نشدنی دارد.⁽⁵⁾ مفهوم استعمار امروزه با مفهوم امپریالیسم پیوستگی کامل یافته و استعمار اساساً اعمال قدرت امپریالیستی شناخته می شود، یعنی همان طور که یادآور شدیم قدرتی که می خواهد از مرزهای ملی و قومی خود تجاوز کند. از این رو، دو اصطلاح استعمار سرخ و استعمار سیاه پدید آمده است که نخستین آن اشاره به سیاست توسعه طلبی اتحاد شوروی سابق و دومین آن اشاره به به توسعه طلبی های امپریالیستی غرب دارد به همین قیاس، پاکستانیها، در مورد کشمیر، از امپریالیسم قهوه ای یعنی امپریالیسم هندی نام برده اند،⁽⁶⁾ البته در اروپا ایدئولوژی امپریالیسم به فاشیسم و نازیسم انجامید و امروزه توسعه طلبی های امپریالیسمِ دنیای غرب را در تجاوزات آمریکا در عراق و کشورهای اسلامی دیگر به عینه مشاهده می کنیم که برای تسلط بر منابع انرژی و اثبات تک قطبی بودن جهان تحت عنوان ایجاد دموکراسی و بهانه های واهی چون مبارزه با تروریسم و... طبل جنگ های صلیبی را به صدا درآورده است. امام خمینی(ره) در این باره فرمودند: «آمریکا این تروریست بالذات دولتی است که سرتاسر جهان را به آتش کشیده و هم پیمان او صهیونیسم جهانی است که برای رسیدن به مطامع خود، جنایاتی مرتکب می شود که قلم ها از نوشتن و زبان ها از گفتن آن شرم دارند.»⁽⁷⁾
امپریالیسم نو: که از آن استعمار نو هم تعبیر شده است به معنای وضعیتی است که در آن کشوری، با داشتن استقلال سیاسی، از دست اندازی و دخالت کشور دیگری و یا عوامل آن آسیب ببیند و این رابطه ممکن است دنبالة رابطة استعماری گذشته میان دو کشور نباشد و قدرت نوخاسته ای آن را پدید آورد. در برخی از بخش های جهان (مثلاً، آمریکای لاتین) اغلب اصطلاحات هم ردیف مانند امپریالیسم اقتصادی (یا به اصطلاح دقیقتر، امپریالیسم دلار) را بیشتر به کار می برند.⁽⁸⁾
امپریالیسم فرهنگی: نفوذ فرهنگی کشورهای امپریالیست بر کشورهای دیگر را به عنوان امپریالیسم فرهنگی یاد می کنند.⁽⁹⁾ و یا به عبارتی می توان به این صورت تعریف کرد که. کاربردِ قدرت سیاسی و اقتصادی برای پراکندن ارزشها و عادت های فرهنگی متعلق به آن قدرت در میان مردمی دیگر و به زیان فرهنگ آن مردم را امپریالیسم فرهنگی می گویند. امپریالیسم فرهنگی می تواند یاری دهنده امپریالیسم سیاسی و اقتصادی باشد چنانکه مثلاً، فیلم های امریکایی برای فرآورده های آمریکایی تقاضا پدید می آورند⁽¹⁰⁾ که امام راحل(ره) درباره این طور وابستگی فرمودند: بزرگترین فاجعه برای ملت ما این وابستگی فکری است که گمان می کنند همه چیز از غرب است و ما در همة ابعاد فقیر هستیم.⁽¹¹⁾ و همین طور فرمودند: «تربیت غرب، انسان را از انسانیت خودش خلع کرده»⁽¹²⁾ و تا ما از آن غربزدگی در نیاییم و مغزمان را عوض نکنیم و خودمان را نشناسیم، نمی توانیم مستقل باشیم، نمی توانیم هیچ داشته باشیم.⁽¹³⁾ بنابراین ما در اینجا می توانیم نتیجه بگیریم که امپریالیسم فرهنگی اساس و بنیاد دیگر گونه های امپریالیسم بوده و نمی توان از آن با تسامح و به سادگی گذشت.

                                                                                 نرم افزار پاسخ

 

پاورقی:

1. دانشنامه سیاسی، داریوش آشوری، انتشارات مرواید، ص 36.
2. فرهنگ جامع سیاسی، محمود طلوعی، نشر علم، ص 182.
3. داریوش، آشوری. همان، ص 37.
4. همان.
5. داریوش آشوری، همان، ص 38.
6. داریوش آشوری، همان، ص 27. .
7. امام خمینی، کلمات قصار، مؤسسه نشر آثار امام خمینی، ص 154.
8. داریوش آشوری، همان، ص 38.
9. فرهنگ جامع سیاسی،همان، ص 182.
10. داریوش آشوری، همان، ص 38.
11. امام خمینی، همان، ص 113.
12. همان، ص 158.
13. همان.

کاپیتالیسم یا همان سرمایه داری، نظام اقتصادی است که با انقلاب صنعتی در اروپا و آمریکا پدید آمد و مراد از آن سیستمی است که در آن مالکیّت خصوصی سرمایه تعیین کننده چهره اقتصادی و سیاسی آن و هم چنین پدیدآورنده نوعی نظم اجتماعی خاص است که در آن طبقه حاکم، همان سرمایه دار یا بورژوا⁽¹⁾ می باشد و بیشترین سود را از نیروی تولیدی جامعه می برد در این نظام کاپیتالیستی یا سرمایه داری مالکانِ سرمایه های بزرگی وجود دارند که واحدهای بزرگ تولیدی و سرمایه ای (مانند بانک ها) به آنان تعلق دارد.
کاپیتالیسم یا سرمایه داری، به عنوان ایدئولوژی، پشتیبان نابرابری های درآمد و ثروت است و آن هوادار لیبرالیسم اقتصادی است و بازار آزاد اقتصادی را شرط لازم پیشرفت اقتصادی می داند دوره های آن با رشد سرمایه داری بازرگانی آغاز می شود و با انقلاب صنعتی مرحله ای از آن با سرمایه داری صنعتی دنبال می شود و در این دوره مالکان کارخانه های بزرگ و دیگر بنگاههای اقتصادی بر جریان تولید مسلطند و مرحله بعد با سرمایه داری مالی نظام کاپیتالیستی استمرار می یابد دراین دوره تسلط اقتصادی رفته ـ رفته به دست بانک داران و پول داران بزرگ می افتد و آنان با پول خود بر موسسه های صنعتی مسلط می شوند و در این دوره سرمایه گذاران با قدرت مالی خود از واحدهای صنعتی و تولیدی و از دیگر واحدهای اقتصادی، سود می برند⁽²⁾ در این دوره ها وجه دیگری که نظام کاپیتالیستی پیدا کرد وجه امپریالیستی است که با تسلط بر منابع اقتصادی و مالی دیگر کشورها انحصار اقتصادی را با بنگاههای اقتصادی چند ملیتی به وجود آوردند یعنی سرمایه داران برای کسب سود به سرمایه گذاری در خارج از کشور خود دست یازیدند و با این حرکت، بازارها و مواد خام و بالاتر از همه فرصت هایی برای سرمایه گذاری سرمایه های اضافی را به دست آوردند و این شرکت های چند ملیتی با تسلط بر منابع و بازار دیگر کشورها در واقع یک سلطه اقتصادی پیدا کردند که آن تسلط سیاسی را هم به دنبال داشت و این بود که نظام کاپیتالیستی یک امپریالیسم نو یا امپریالیسم اقتصادی را بر دنیا حاکم کرد و این به معنای وضعیتی است که کاپیتالیسم با گسترش قدرت مالی ـ سرمایه ای خود حیات سیاسی ـ اقتصادی دیگر کشورها را در سایه قدرت مالی و سرمایه ای خود قرار داده است.⁽³⁾ یعنی کاپیتالیسم و نظام سرمایه داری علاوه بر تسلطی که بر منابع و بازار دیگر کشورها داشت و سیطره جهانی را در این باره از آن خود کرده بود امروزه با تسلط بر بازار سرمایه و دستاوردهای دانش بشری هرمونی و غلبه خود را بر جهان بیش از پیش افزوده است و حتی این ذهنیت را ایجاد نموده است که کشورهای در حال توسعه هم ناگزیرند در این گردونه حرکت کنند با این وجود باید گفت نظام کاپیتالیستی آسیب پذیر است و برای خروج و استقلال از این ترتیبات نظام کاپیتالیستی رهبران انقلابی و آزادیخواهان جهان به خصوص مسلمانان باید هوشمندانه تمهیداتی بیاندیشند تا بتوانند با ارائه الگوهای توسعه همراه با خودباوری و خود اتکایی، خود را از این گردونه درهم تنیده خارج کنند درست است که نظام کاپیتالیستی و سرمایه داری امروزه هژمونی خود را با وابستگی دیگر کشورها آنقدر پیچیده و درهم تنیده کرده است که بعضی کشورها حیات خود را در این ترتیبات می بینند لکن این مرعوبیت از ناحیه اغراق هایی است که رسانه های وابسته به نظام کاپیتالیستی به مردم جهان القاء می کنند و مردم انقلابی و آزادیخواهان جهان باید این باور را داشته باشند که بدون نظام کاپیتالیستی، جهان برقرار است و به حیات خود ادامه می دهد لذا می توان از این گردونه و چنبره نظام کاپیتالیستی بیرون بود و به حیات خود ادامه داد و پیشرفت و توسعه را می توان بدون ترتیبات نظام کاپیتالیستی دنبال کرد مسلمانان آنقدر استعداد و توان دارند که با همگرایی می توانند رشد و توسعه را بدون این وضعیت حاکم تعریف کنند پیشرفت های علمی کشور و مقاومت در تحریم هایی که سرمداران نظام سرمایه داری بر کشور ما تحمیل کردند نشان می دهد که ما می توانیم چنین امکان هایی را محقق سازیم

                                                                                       نرم افزار پاسخ

 

پاورقی:

1. بورژوا همان طبقه سرمایه دار است.
2. ر.ک دانش سیاسی، داریوش آشوری، انتشارات مروارید، ص199.
3. ر.ک دانش سیاسی، همان، ص37.

آیا آزادی مطلق در مکاتب غربی مورد پذیرش است؟ چه قیدهایی برای آزادی انسان گفته اند؟

پاسخ:

با مراجعه به متون کلاسیک در فلسفة ‌سیاسی ملاحظه میشود که هیچ مکتب سیاسی آزادی را مطلق ندانسته است و این شاید به این جهت باشد که بطلان آزادی مطلق بدیهی و روشن میباشد زیرا اولین پیامد تجویز آزادی مطلق آن است که مایة ‌سلب آزادیهای دیگران میشود اگر انسان چنان آزاد باشد که بتواند هر کاری انجام دهد و حتی به حقوق دیگران تعدی کند چنین آزادی گستردهای موجب زیان به جامعه و سلب آزادیهای دیگران است. شهید مطهری در این زمینه می فرماید: «بدیهی است که آزادی مطلق امکان ندارد در جامعه باشد لازمة طبیعت جامعه این است که آزادیها محدود شود یعنی آزادی هر فرد به آزادی فرد دیگر محدود گردد. مواهب اجتماعی (باید) بهطور عادلانه در میان افراد تقسیم شود، نظامات اجتماعی، نظاماتی دست و پاگیر نباشد و افراد به حداکثر آنچه که در جامعه ممکن است، بتوانند به کمال خودشان برسند یعنی امکانات برای افراد بهطور مساوی و در حد کمال امکان، فراهم باشد»⁽¹⁾ بنابر این آزادی مطلق امکانپذیر نیست زیرا که انسان محدودیتهای فراوانی دارد و از اینرو آزادیاش آزادی نسبی است یعنی آزادی در یک دایره محدود است، انسان در دایرة محدودی که دارد، میتواند در تبدیل محیط طبیعی و محقق ساختن خواستههایش برای خود آیندهای سعادتبخش یا شقاوتآلود انتخاب کند.
محدودیتهای انسان از جهات متعددی است مانند:

1. وراثت انسان با طبیعت انسانی به دنیا میآید از آنجهت که پدر و مادرش انسان بودهاند، او هم قهراً و جبراً مانند یک فرد انسان به دنیا میآید. و از طرف دیگر، پدر و مادرش یک سلسله صفات موروثی خود را در فرزندشان به یادگار میگذارند که اینها نیز قهراً‌ و جبراً همراه این افراد هست مانند رنگ پوست، رنگ چشم، خصوصیتهای جسمی که احیاناً از چند پشت به ارث میرسد. انسان هیچ یک از اینها را برای خود انتخاب نکرده است بلکه جبراً وراثت اینها را به او داده است.

2. محیط طبیعی و جغرافیاییمحیط طبیعی و جغرافیایی انسان و منطقهای که در آن منطقه رشد میکند، خواه ناخواه یک سلسله آثار قهری بر روی اندام و روحیة‌انسان میگذارد. منطقههای سردسیر و منطقههای گرمسیر و منطقههای معتدل هرکدام نوعی روحیه و اخلاق را ایجاب میکند، همچنین منطقة کوهستانی یا منطقة صحرایی و غیره.

3. محیط اجتماعی محیط اجتماعی انسان عامل مهمی است در تکوین خصوصیات روحی و اخلاقی انسان، زبان انسان، آداب عرفی و اجتماعی، دین و مذهب، غالباً همان چیزی است که محیط اجتماعی بر انسان تحمیل میکند.

4. تاریخ و عوامل زمانیانسان از نظر محیط اجتماعی تحت تأثیر زمان حال نیست، زمان گذشتته و وقایع و حوادثی که در گذشته رخ داده است، نیز در ساختن او تأثیر بهسزائی دارد، بهطور کلی میان گذشته و آیندة هر موجودی، رابطة قطعی و مسلم برقرار است. گذشته و آینده مانند دو نقطة جدا از یکدیگر نیستند بلکه مانند دو قطعه از یک جریان مداوماند، گذشته نطفه و هسته آینده است البته همانطور که شهید مطهری فرمودهاند: انسان در عین اینکه نمیتواند رابطهاش را با وراثت، محیط طبیعی، محیط اجتماعی و تاریخ و زمان بهکلی قطع کند، میتواند تا حدود زیادی علیه این محدودیتها طغیان نموده و خود را از قید حکومت این عوامل آزاد سازد.⁽²⁾ منظور از ذکر این محدودیتها آن بود که روشن شود سخن از آزادی مطلق گفتن در باب انسان برخاسته از عدم تأمل در محدودیتهای آدمی است که شامل محدودیتهای ناشی از طبیعت و جز آن میشود، اینک جهت آنکه شاهدی بر ادعای نفی آزادی مطلق در کلمات غربیان و لیبرالها ذکر کرده باشیم، پارهای از دیدگاه های متفکران غربی را در باب قیود آزادی بیان میکنیم.

1. جان استوارت میل: به گفتة‌ میل «در رسالة آزادی تنها آزادی که شایستگی این نام را دارد این است که هرکس به شیوة خاص خویش مصلحت خویش را دنبال کند بهشرطی که به مصالح دیگران آسیب نرساند.»⁽³⁾

2. کانت: از نظر کانت، آزادی عبارت از استقلال از هرچیز سوای فقط قانون اخلاقی.⁽⁴⁾

3. آیزایا برلین: وی میگوید: «البته آزادی نامحدود سرمایهداران آزادی کارگران را از بین میبرد، آزادی نامحدود کارخانهداران یا پدران و مادران به استخدام کودکان در معادن زغال سنگ میانجامد. شکی نیست که باید ضعفا در برابر اقویا حمایت شوند و از آزادی اقویا تا این حد کاسته گردد »⁽⁵⁾

4. پوپر: کارل پوپر که یکی از متفکران لیبرال است با اشاره به دیدگاه جان استوارت میل (که نقل کردیم) می گوید: «من اصل حرف استوارت میل را بهصورت ذیل میپذیرم هرکس باید آزاد باشد، به شیوهای که خود میخواهد دل شاد یا نادل شاد باشد تا جایی که شخص ثالثی را به خطر نیاندازد»⁽⁶⁾
با توجه به آنچه از باب نمونه ذکر کردیم ملاحظه فرمودید که نه دفاع از آزادی مطلق معقول است و نه کسی گفته است و متفکران غربی و از جمله لیبرالها برای آزادی قیودی را ذکر کردهاند البته اسلام برای آزادی قلمرو ویژهای قائل است و آنرا به قیدی مانند رعایت مصالح عالیة‌ فرد نیز محدود میکند .از دیدگاه غرب تنها قید آزادی، رعایت آزادی دیگران است ولی از دیدگاه اسلام رعایت مصالح واقعی فرد قید دیگر آزادی است و این بدانجهت است که در غرب ریشه و منشاء آزادی را تمایل و خواهشهای انسان میدانند، از اینرو آزادی غربی در واقع نوعی حیوانیت رها شده است، در حالیکه از دیدگاه اسلام انسان در عین اینکه حیوان است انسان است، آدمی یک سلسله استعدادهای مترقی و عالی دارد که ملاک انسانیت او است، تفکر منطقی انسان و تمایلات عالی او مانند میل به حقیقتجویی و خیر اخلاقی و همین استعدادهای برتر منشاء آزادیهای متعالی او میشود.⁽⁷⁾

 

                                                                               نرم افزار پاسخ

پاورقی:

1. مطهری، مرتضی، فلسفة‌ تاریخ، انتشارات صدرا، 1369، ص 259 ـ 260.
2. مطهری، مرتضی، انسان در قرآن، انتشارات صدرا، 1369، ص 36 ـ 40.
3. جان استوارت میل، رساله دربارة‌ آزادی، ترجمة جواد شیخ الاسلامی، 1363، به نقل از قبسات، ش 5 و 6، ص 82.
4. موریس گرنستون، تحلیلی نوین از آزادی، ترجمة جلال الدین اعلم، انتشارات امیر کبیر، 1370، ص 13 ـ 50.
5. آیزایا برلین، در جستجوی آزادی، ترجمة ‌خجستهکیا، نشر گفتار، چاپ اول، 1371، ص 62.
6. درس این قرن، ص 13، به نقل از نشریة ‌قبسات، ش 5 و 6، ص 82.
7. مطهری، مرتضی، پیرامون انقلاب اسلامی، انتشارات صدرا، 1369، صص 7 و 100 ـ 104.

آزادی تعریف های متعدد و فراوانی دارد که پرداختن به آن تعاریف نیاز به مباحث مبسوطی است که از حوصله ا ین نوشتار خارج است با این حال بد نیست که به عنوان حسن مطلع نگاهی کوتاه به این واژة داشته باشیم، به رغم اینکه برای حصول تفاهم در بحث‌های مربوط به آزادی باید به تعریفی مشترک رسید و بعد از توافق بر سر معنایی خاصّ به گفتگو نشست امّا این امر هیچگاه تحقق نیافته است، بعنوان نمونه برخی نویسندگان غربی برای آزادی حدود بیست تعریف ذکر کرده‌اند که بسیاری نزدیک به هم و بعضی هم با هم متناقض هستند.⁽¹⁾ با این توضیح باید گفت که تبیین و تعریف این واژه در دیدگاه اسلام غرب دارای تفاوت آشکار و روشن است. آزادی در نگاه برخی اندیشمندان ممتاز و سرشناس اسلامی با آن تعریفی که از دیدگاه اندیشمندان نامدار غربی بیان می‌شود، تباین جدّی و مشخصی دارد. بعنوان نمونه علامه محمد باقر صدر آزادی را به امکان توانایی بکارگیری و تعبیر عینی و عملی اراده برای تحقق اهداف متعالی خود تعبیر می‌نماید⁽²⁾و شهید مرتضی مطهری نیز آزادی را در کنار واژة اختیار قرار داده از منظر کلام مفهوم آن را توضیح می‌دهد: (اختیار و آزادی مورد اعتقاد شیعه به این معنی است که بندگان مختار و آزاد آفریده شده‌اند، اما بندگان مانند هر مخلوق دیگر به تمام هستی و به تمام شئون هستی و از آن جملة شأن فعالیت، قائم بر ذات و ... از مشیت و عنایت او هستند.)⁽³⁾ علامه محمد تقی جعفری نیز آزادی را عبارت از برداشتن قید یا زنجیر یا هر عاملی که موجب بسته شدن مسیر جریان اراده در یک یا چند موضوع، می‌داند.⁽⁴⁾
در هر حال باید گفت مبانی آزادی در اسلام بر دو اصل استوار است:
الف) معرفت شناختی: که دو استوانة قوی شاکلة آن را حفظ می‌کند: 1. ربوبیت الهی 2. وحی الهی.
ب) انسان شناختی: که همان مقام خلیفة الهی است که اسلام انسان را به این مقام معرفی می‌نماید.
با این تعاریف مختصر با نگاهی به تعاریف و مبانی آزادی در دیدگاه غرب تفاوت این دو منظر مشخص می‌گردد. توماس هابز آزادی را به معنای فقدان مخالف تعریف می‌نماید.⁽⁵⁾ آیز یا برلین هم معنای اصلی آزادی را عبارت از آزادی از بند و زندان، آزادی از بردگی غیر دانسته و در جایی دیگر آن را عبارت از فقدان موانع در راه تحقق آرزوهای انسان تلقی می‌نماید.⁽⁶⁾ جان لاک نیز آزادی را رها بودن از محدودیت و خشونت دیگران دانسته است.⁽⁷⁾
با توجه به تعاریف متعددی که از آزادی در غرب صورت گرفته، بطور کلی مبانی آزادی در غرب بر دو اصل که هر یک از این اصول، دارای پایه‌ها و زیرمجموعه‌های بنیادین می‌باشد، شکل پذیرفته است.
الف)معرفت شناختی: 1. بی‌دینی و آزادی و الحادی: در مکتب غربی لیبرالیسم، آزادی منهای خدا و دین است. 2. حواس مادی: در اندیشة لیبرال ابزار شناخت یا حسی است یا عقل و مراد از عقل، همان عقل حسابگر (راسیونالیستی) می‌باشد.
ب) انسان شناختی: 1. فردگرایی (اومانیسم): که در این اصل انسان و خواسته‌های او دارای اصالت می‌باشند. 2. حاکمیت امیال به عنوان منشاء پویایی فعالیت انسان.
بطور کلی باید گفت، با توجه به توضیحات مختصری که داده شد مشخص می‌شود که مبانی آزادی در اندیشة غربی و اسلامی دارای اختلاف و تباین جدی هستند. از نظر اسلام آزادی منشاء خدایی دارد در حالیکه در نگاه غرب آزادی منهای خدا و دین است. ابزار شناخت در تفکر غرب حواس مادی است در حالی که در اسلام وحی الهی می‌باشد. دیگر آنکه غرب انسان محور است و اصالت را به انسان می دهد ولی در اسلام مبنای آزادی جهان‌بینی توحیدی است. در غرب حدّ آزادی منافع مادی است در حالیکه در اسلام ارزش‌های معنوی مدّنظر می‌باشد. محدودة آزادی در غرب بر اساس قوانین بشری است ولی در اسلام براساس قوانین الهی است. غیر از این در مکتب لیبرالیسم، آزادی به صورت مطلق تلقی شده ولی اسلام آزادی مطلق را مساوی هرج و مرج می‌داند. بدین ترتیب ملاحظه می‌شودکه مبانی اسلام با مبانی لیبرالیستی در باب آزادی مخالفت جدی دارد و به هیچ وجه قابل جمع نیست. به دیگر سخن باید گفت. آزادی اصولاً در جوامع مختلف بر حسب مؤلفه‌ها و مفاهیم و ارزشهای حاکم در آن جامعه تعریف می‌شود و دیدگاه اسلام با غرب در باب آزادی با هم مخالف است.
امروزه نیز در دنیای بظاهر متمدن غرب و در رأس آن آمریکا، ژست آزادیخواهی به وفور دیده می‌شود ولی پشت پرده، حمایت از مستبدان روزگار صورت می‌پذیرد.
از جفای روزگار چه می‌شود، وقتی که دیده می‌شود تروریست‌ترین کشور دنیا بعنوان مهد آزادی معرفی‌ می‌گردد ولی کشورهایی که اسارت و بندگی معبود دروغین دنیا را نمی‌پذیرند. تروریست و ضدّ آزادی و دموکراسی معرفی می‌گردند آنهایی که جمهوری اسلامی را متهم به اذیت و آزار و ترور اقلیتهای دینی می کنند و مدعی می شوند که برخلاف آمریکا، در ایران این اقلیت‌ها از آزادی مذهبی برخوردار نمی‌باشند. بر اساس کدام ادعّا و دلیل، آمریکا را مأوا و محل آزادی عقاید و مذاهب می‌دانند، در آمریکایی که بزرگترین مدّعی رعایت حقوق بشر است، پیروان یک فرقة مذهبی به نام(داودیّه) در حالیکه زنان و بچه‌های بسیاری نیز در میان آنها بودند در معبد خصوصی خود زنده به آتش کشیده می‌شوند چرا که غیر رسمی هستند یا احیاناً ممکن است به امنیت ملی و مصالح کلی جامعه ضربه بزنند. آیا این تعریف آزادی مذهب و عقیده است. البته قابل تذکر است که آزادی بر اساس ارزش‌های پذیرفته شده در جامعه است. در ایران اسلامی نیز آزادی بر اساس احکام اسلامی است که به عنوان ارزش‌های جامعه محسوب می‌شود و این ارزشها نقش بنیادین در جامعة‌ ما دارند و روشن است که احکام اسلامی یک سری محدودیتهایی برای مراسم و رسوم ادیان دیگر دارد که این امر، مانع آزادی مذهب و دین آن‌ها نیست. ولی در مورد سایر ادیان تا آنجایی که اطلاع داریم اقلیتهای دینی در نظام اسلامی اکثر مناسک مذهبی و حتی عزاداری در معابد و کلیسا‌ها و مراکز مخصوص مذهبی خودشان صورت می‌پذیرد.
اقلیتهای دینی نه تنها هیچ محدودیتی در اجرای فعالیتهای مذهبی ندارند بلکه آزادانه به زندگی خود مشغولند مگر آنکه قصد اخلال یا خرابکاری داشته باشند که در این صورت دیگر فرقی بین مسیحی و مسلمان نیست.

                                                                             نرم افزار پاسخ

 

پاورقی:

1. مصباح یزدی، محمد تقی، پرسشها و پاسخها ج 4، صص 11-10
2. صدر، سید محمد باقر، آزادی در قرآن، ترجمه هادی انصاری، تهران، انتشارات روزبه، ص 21-22.
3. مطهری، مرتضی، مجموعه آثار کلام، قم، انتشارات صدرا، چاپ چهارم، 1374، ج2، ص99.
4. جعفری، محمد تقی، حکمت سیاسی اسلام، تهران، بنیاد نهج البلاغه، چاپ دوم، 1373، صص 365ـ366.
5. آنتونی آربلاستر، ظهور و سقوط لیبرالیسم غرب، ترجمه عباس فجر، تهران، انتشارات مرکز، 1376، ص 84.
6. آیز یا برلین، چهار مقاله دربارة آزادی، ترجمه علی محمد موحد، تهران، انتشارات خوارزمی، 1368، ص46 و 336.
7. هایز و لاک، نظریة آزادی در فلسفه سیاسی، ترجمه سید علی محمودی، تهران، انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی، 1377، ص 87.

اصلاحات و اصلاح‌طلبان:این لفظ که معادل کلمة رفورمیسم (Reformism) است، از جهت اصطلاحی عبارت از «مجموعة روشها و تدبیرهایی است که حکومت‌ها یا ایدئولوگ‌ها در پیش می‌گیرند تا ضمن حفظ ساختار یک حکومت، وجوه بیمار و ناسالم آن را دگرگون نمایند. یا به عبارتی جامعه‌ای که هنوز از رژیم حاکم به طور کامل سلب امید نکرده، امیدوار است با اصلاحاتی شرایط حاکم بر جامعه را به نحوی تغییر دهد که با کمترین خسارت، خواسته‌های خود را از طریق معمول در نظام تأمین کند. این حرکت با تحوّل در درون نظام حاکم، در عین حفظ آن تحقّق می‌یابد. مثلاً نهضت مشروطیت اگرچه انقلاب نامیده شده، در واقع نهضتی رفورمیستی بود که با حفظ سلطنت قاجار و با جلب رضایت مظفر‌الدین شاه، نظام استبدادی را به نظام مشروطة سلطنتی تبدیل کرد».⁽¹⁾
در فرهنگ‌های سیاسی این واژه «بیشتر برای بیان گرایشهای موجود در جنبش سوسیالیسم بکار می‌رود. که اندیشة قهر و خشونت انقلابی را کنار نهاده و خواستار دگرگونی مسالمت‌آمیزنهادهای اجتماعی از راههای دموکراتیک شده است».⁽²⁾
با این توضیحات، حال باید به این نکته اشاره شود که اصولاً منظور از اصلاحات و اصلاح‌طلبان در جامعة کنونی ما چه کسانی هستند و آیا نظر و حرکت آنها در چارچوب معنای اصطلاحی اصلاحات قرار می‌گیرد؟
هر ساختار حکومتی و سیستم سیاسی پس از گذشت دورانی از حیات خود ممکن است که نیاز به برخی اصلاحات در برخی وجوه خود داشته باشد که در عین حفظ کلیّت و تمامیّت آن ساختار یا سیستم، برخی معایب و ناکارآمدیهای آن را برطرف نماید. مطمئناً نظام جمهوری اسلامی ایران نیز مستثنی از این قاعده نیست.
اصلاح‌طلبان حال حاضر در ایران را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد: 1. اصلاح‌طلبان انقلابی. 2. اصلاح‌طلبان آمریکایی.
اصلاح‌طلبان انقلابی عده‌ای هستند که از اول انقلاب هم حضور داشته و دارند و می‌توان گفت همان دلسوزان نظام و انقلاب بشمار می‌آیند. اینان که رهبر انقلاب پرچمدار آنان بوده و هستند دارای چند ویژگی بارز و برجسته‌اند:
الف) این اصلاح‌طلبان دین‌مدار هستند و اصلاحات آنها بر پایه اعتقاد به اصل ولایت فقیه و در چارچوب آن صورت می‌گیرد.
ب) اصلاحات آنها دارای هویّت و ویژگی عدالت‌طلبانه است و هدف اصلی آن از بین بردن فقر و فساد تبعیض موجود در شرایط کنونی جامعه و نظام است.
ج) این اصلاحات رویکردی ضدّ امپریالیستی و ضدّ سلطه‌گرایی دارد.
در واقع اصلاحات انقلابی عبارت است از انجام فعالیّتها و حرکتهایی جهت تعمیق روح دینی و جوهر ولایی انقلاب و تداوم حیات و بلکه تعمیق آرمانهای مبنایی آن. در مقابل «اصلاحات انقلابی»، «اصلاحات آمریکایی یا اصلاحات لیبرالی» وجود دارد.
اصلاحات آمریکایی رویکردی است که در چند سالة اخیر با بهره‌گیری از حضور برخی لایه‌های نفوذی در مدیران کشور و بر پایة اعتقاد به لیبرال دموکراسی تحت لوای اصلاحات، خواهان استحالة نظام اسلامی ایران به یک حکومت سکولار با رعایت برخی ظواهر دینی است.
جریان اصلاحات آمریکایی، در واقع خواهان تغییر ماهیت دینی و روح انقلابی نظام جمهوری اسلامی به یک نظام باطناً سکولار، با حفظ ظواهر دینی و مدافع نظام سرمایه‌سالاری و هضم شده در نظام جهانی سلطه است. این جریان به اصطلاح اصلاح‌طلبی، در واقع در صدد استحالة نظام اسلامی و حذف صبغة روح دینی و ولایی آن است و علی‌رغم ظاهر اصلاح‌طلبانه، در واقع یک حرکت براندازانه است که اساس کارکرد آن براندازی خاموش و کودتای خزندة فرهنگی ـ سیاسی است».⁽³⁾

اصول‌گرایی:در فرهنگهای سیاسی اثری از واژة «اصولگرایی» در آنها نمی‌یابیم. در عوض به کلمة بنیادگرایی برمی‌خوریم که تعبیر مثبت آن، به معنای اصولگرایی که امروزه در عرف سیاسی ما بکار می‌رود نزدیکتر است.
فرهنگهای سیاسی «بنیادگرایی» را این گونه تعریف می‌کنند: «اصطلاحی است که برای توصیف زیاده‌روی و افراط سیاسی جنبش‌هایی که در ارتباط تنگاتنگ با اعتقادات مذهبی هستند بکار می‌رود. بنیادگرایی دارای دو معنای متفاوت می‌باشد که در نقطة مقابل هم قرار دارند. در معنای نخست که بیشتر با عنوان فارسی «اصولگرایی» از آن یاد می‌شود عبارت است از: اصولی بودن اعتقادات و باورها و تمسّک‌ به آنها. در معنای دیگر که بیشتر بار ارزشی منفی دارد بنیادگرایی مساوی با نهاد قشری‌گری و تمسّک به ظواهر می‌باشد».⁽⁴⁾
اصولگرایی که در عرف سیاسی کشور ما متداول شده است اصطلاح جدیدی است که قبلاً به این شکل سابقة کاربرد نداشته است. طبق این تعبیر اصولگرایان افرادی هستند که معتقد به آرمانها و عقاید مقدسی می باشند. که این عقاید ریشه در مذهب و دین آنها دارد و آنها حاضر نیستند بر سر این اصول معامله کنند یا از آنها عدول کنند. برای مثال مسئلة دفاع از حقوق فلسطینیان و به رسمیت نشناختن اسرائیل در نظام جمهوری اسلامی ایران یک مسألة اصولی نظام به شمار می‌آید که مسئولان حاضر نیستند بر سر این مسأله با کسی معامله کنند. در واقع اصولگرایان افرادی هستند که حاضرند بر سر اعتقادات و اصول صحیح خود فداکاری بکنند.
ارائه طرح اصولگرایی از جانب مقام معظم رهبری در شرایطی صورت گرفت که بعضی از مسئولان که دارای سابقة خوش انقلابی بودند حاضر شدند برای خوشایند غربیها از مواضع انقلابی و بعضی اعتقادات سابق خود دست بردارند. لذا طرح این مسأله از جانب رهبری عملاً باعث شد خط و خطوط این عدّه از بقیّه جدا شود و یاران واقعی نظام که حاضر به فداکاری برای اصول و مواضع انقلابی خود هستند در یک جبهة واحد به نام جبهة «اصولگرایان» متشکّل شوند.
اصولگرایی یعنی ایستادگی روی عقاید و آرمانهایی که ریشه در دین و مذهب دارد و عدم عدول از این اصول. بنابراین هر کس که دارای چنین روحیه و اعتقادی هست بدون شک جزو اصول‌گرایان خواهد بود. به تعبیر رهبری. اصول گرایی یعنی اصول مستدل منطقی را قبول داشتن و به آنها پایبند ماندن و رفتارهای خود را با آن اصول تطبیق کردن⁽⁵⁾... اصول گرایی اسلامی متکی به منطق و عقل و استدلال و تجربه و شوق آزادی خواهی و استقلال خواهی یک ملت می شود.⁽⁶⁾

افراطیون:«افراط گرایی یا همان رادیکالیسم از واژة لاتینی «Radix» به معنای «ریشه» مشتق شده و به مفهوم طرفداری از وقوع تغییرات بنیادی می‌باشد. صفت رادیکال به هر گونه نظری که خواهان دگرگونی بنیادی و فوری در نهادهای موجود شود، اطلاق می‌گردد. از نظر تاریخی، رادیکالیسم همواره با نارضایتی از وضع موجود و تمایل به وقوع دگرگونی‌های اساسی، سیاسی و اجتماعی همراه بوده است و رادیکالیست‌ها در هر عصری در پی از میان برداشتن ساختارهای اجتماعی و سیاسی موجود و ایجاد ساختارهای جدید بوده‌اند».⁽⁷⁾
البته به نظر می‌رسد افراط‌گرایی که در جامعه ما عرف شده با معنای اصطلاحی آن متفاوت باشد. افراطیون کسانی هستند که در نظر جناح‌های سیاسی تاب تحمّل رقیب مقابل را ندارند و با توسل به هر شیوه‌ای هر چند که غیرقانونی باشد در صدد حذف طرف مقابل هستند. لذا افراطی‌گری در عرف سیاسی کشور ما امری بسیار زشت می‌باشد.

                                                                         نرم افزار پاسخ

 

پاورقی:

1. محمّدی، منوچهر، انقلاب اسلامی، زمینه‌ها و پیامد‌ها،قم : نشر معارف , 1380 ص24.
2. علیزاده، حسن، فرهنگ خاص علوم سیاسی، ص252.
3. برگرفته از: زرشناس، شهریار، واژه‌نامة فرهنگی، سیاسی، ص 22 و 23.
4. علیزاده، حسن، فرهنگ خاص علوم سیاسی، ص128.
5. بیانات رهبری، 7:11:1381.
6. همان، 15:5:1382.
7. علیزاده، حسن، فرهنگ خاص علوم سیاسی، ص248.

پروژه اصلاحات در شوروی سابق از سال 1985 م توسط گورباچف آغاز گردید، تاکنون مراحل متعددی را طی نموده است، در یک مقطع زمانی خاص «یلتسین» (1991 ـ 1993 م) به عنوان زمامدار اصلاحات ایفای نقش نمود. آنچه از گفته‌های اصلاح طلبان شوروی استفاده می‌شود، این است که آنان به منظور تکمیل و ترمیم سوسیالیسم سوار قطار اصلاحات شدند، چانچه «الکساندر نیکو لایوچ یاکولوف» می‌گوید: «ما در سال 1985 قصد ایجاد یک جامعه مدنی داشتیم، شعار اول این بود که سوسیالیسم را تکمیل و ترمیم کنیم، تغییر ساختار اجتماعی در برنامه ما نبود، تمام اینها بعداً به وجود آمد.»⁽¹⁾
اما این تنها ظاهر قضیه بود، غربی‌ها بویژه آمریکا، با یک برنامه حساب شده و از پیش تدارک دیده توسط «جان اف‌ کندی» «در سال 1960» در لفافه اصلاحات، اهداف خود را دنبال می‌کردند، چنانچه «یاکولف» در اعترافاتش دارد: «من فکر می‌کنم درتمام این سالها آمریکا مشغول کارهای خود بود. و همدردی با اصلاح طلبان تنها ظاهر قضیه بوده است، وعده‌های آنها فقط با هدف تشویق اصلاح طلبان برای حذف رقیبان داخلی داده می‌شد، اما ما در آن زمان کاملاً به آمریکا خوشبین بودیم... و آنها به وعد‌ه‌های خود عمل نکردند»⁽²⁾
مهم‌ترین بخش راهبردی آمریکا در این راستا، استفاده از تمام امکانات، ابزارها و عوامل اجرایی درونی و بیرونی و عناصر نفوذی برای هدایت افکار عمومی و نزاعهای درون غربی به سمت گزینش فرد یا افرادی در مقام‌های عالی از جمله صدر‌هیأت رئیسه یا رئیس مملکت بود. وظیفه این افراد طوری طراحی شده بود که فقط شعار بدهند، در عین دارا بودن بالاترین مقام اجرائی، همواره به مطرح کردن مشکلات کشور و بزرگ جلوه دادن آنها در افکار عمومی بپردازند، از اصلاحات بگویند، مطالبات نوین مطرح کنند، بدون آنکه برنامه و طرح اجرایی مشخصی را برای حل نارسایی‌ها به مرحله اجرا در آورند، و آنان موظف بودند پیوسته مشکلات را به عهده دیگران بیندازند و به افکار عمومی القاء کنند که موانعی سر راه آنها ایجاد می‌کنند و... «گورباچف» و یلتسین مهره‌هایی بودند که این نقش را به نحو دلخواه غربی‌ها و آمریکا بخوبی ایفا کردند. «گورباچف» (1985 تا 1991 م) در مقام شعار دادن توانست تب اصلاحات را طبق میل گردانندگان اصلی بالا ببرد. در این مرحله طی یک روند خزنده تمام دستاوردهای مثبت گذشته و فرهنگ‌ ملی به فراموشی سپرده شد، چهره بسیار بدی از گذشته برای نسل جوان ترسیم گردید، و گرایش به دموکراسی آمریکایی افزایش یافت. گورباچف در برابر این خوش خدمتی‌ها از سوی غربی‌ها به عنوان مرد سال معرفی گردید.⁽³⁾
اما روند اصلاحات که از راه دور هدایت می‌شد، به اینجا متوقف نمی‌شد، ارباب اصلاحات، با پیش‌بینی پایان یافتن تاریخ مصرف گورباچوف، در صدد برآمدند، با کودتای ژوئن 1991م (24:3:1370 هـ.ش) و تبلیغات پیرامون آن و با کمک ایادی داخلی آمریکا، در رسانه‌های ارتباط جمعی و مطبوعات توانستند، یلتسین را در افکار عمومی اعم از داخلی و بین‌المللی به عنوان چهره شاخص اصلاح طلب مطرح و موقعیت او را در شوروی تحکیم بخشند.
در این مرحله با تقسیم‌بندی اصلاح طلبان به دو جناح تندرو و کندرو، از یلتسین و طرفدارانش به عنوان تندروها حمایت کردند. که منجر به سقوط حزب کمونیست گشت و گورباچف نیز از صحنه کنار رفت هر چند یلتسین همانند گورباچف در ظاهر به قصد تکمیل و ترمیم سوسیالیسم وارد بازی شد، اما مهم‌ترین آثار و پیامد‌های اصلاحات یلتسین که تجلی اغراض او و طرفداران اصلاحات است، عبارتند از،
1. فروپاشی کامل شوروی و تجزیه آن به کشورهای مستقل.2. نابودی پیمان ورشو. 3. دگرگونی کامل قانون اساسی کشور، 4. تثبیت و تحکیم سلطه‌ آمریکا بر جمهوری های تازه استقلال یافته.5. استحاله فرهنگی شوروی. 6. به تاراج رفتن ثروت شوروی و شیوع فقر عمومی.
در یک جمله در این مقطع (1991 ـ1993 م) تسلط آمریکا بر اصلاح طلبان چنان سیطره پیدا کرد که خواسته‌های خود رابه طور آشکار به صورت دستور به مسؤلان شوروی و از جمله شخص «یلتسین» دیکته می‌کرد. به عنوان نمونه، سه روز پس از ریاست یلتسین، جرج بوش رئیس جمهور وقت آمریکا اعلام کرد که سه جمهوری حوزه بالتیک (لتونی، استونی، و لیتوانی) متعلق به شوروی نیست و باید مستقل شوند و اگر نظام حاکم بر شوروی این جمهوری ها را به رسمیت نشناسد، وعده‌های آمریکا به شوروی تحقق نخواهد یافت.⁽⁴⁾
الکساندر پروخانوف،⁽⁵⁾ اصلاحات گورباچف و یلتسین را چنین توصیف می‌کند. ...هدف اصلی این بود که با ثروتی که شوروی داشت به یک سطح جدیدی از تمدن و پیشرفت برسد... اما متأسفانه این اصلاحات را به جای اینکه دوستان مردم شوروی آغاز کنند، دشمنان آنها آغاز کردند و با سوء استفاده از توقعات مردم، این اصلاحات را به ضد اصلاحات جنایتکارانه تبدیل کردند، نتیجه این رفرم که توسط گورباچف شروع و توسط یلتسین ادامه پیدا کرد این شد که همه ساله روسیه حدود یک میلیون نفر مرگ و میر داشته باشد که البته همه اینها نتیجه ناموفق است... ارزش پول ملی چند هزار برابر کاهش یافته و بدهی‌های خارجی کشور به 160 میلیارد دلار رسیده، ارتش روسیه ضعیف شده، و ما از نظر مایحتاج زندگی آنچنان وابسته به غرب شده‌ایم که بدون مواد خوراکی و کالاهای غربی زندگی برای ما دشوار می‌نماید و... و اینها تماماً دستاوردهای اصلاحات آمریکایی است.»⁽⁶⁾ نامبرده تأکید می‌کند که «ما باید از آنچه تا بحال بر ما گذشته است درس عبرتی بگیریم تا دیگر چنین چیزهایی بر‌ایمان تکرار نشود»⁽⁷⁾
زیرا «بر طبق برنامه‌ریزی غرب نابود کننده اصلی شوروی «گورباچف» بود. پس از او غرب «یلتسین» را بر گورباچف ترجیح داد تا ادامه دهنده و پیاده کننده سیاست‌های غرب در روسیه باشد»⁽⁸⁾
به نظر می‌رسد، امام راحل (ره) درنامه‌اش به گورباچف، گرفتاری اصلی شوروی و نیز راه‌حل و بیرون رفتن از بن‌بست موجود را بخوبی ارائه داد: «جناب آقای گورباچف... شما اگر بخواهید در این مقطع تنها گره‌های کور اقتصادی سوسیالیسم و کمونیسم را با پناه بردن به کانون سرمایه‌داری غرب حل کنید نه تنها دردی از جامعه خویش را حل نکرده‌اید که دیگران باید بیایند و اشتباهات شما را جبران کنند. چرا که امروز اگر مارکسیسم در روش‌های اقتصادی به بن‌بست رسیده است، دنیای غرب هم در همین مسایل البته به شکل دیگر و نیز در مسایل دیگر گرفتار حادثه است.»⁽⁹⁾
جناب آقای گورباچف! باید به حقیقت رو آورد، مشکل اصلی کشور شما مسأله مالکیت و اقتصادی و آزادی نیست، مشکل شما عدم اعتماد واقعی به خدا است همان مشکلی که غرب را هم به ابتذال و بن‌بست کشیده و یا خواهد کشید، مشکل اصلی شما مبارزه طولانی و بیهوده با خدا و مبدء هستی و آفرینش است»⁽¹⁰⁾ پس از تذکرات لازم، راه بیرون رفتن از بن‌بست موجود را چنین ارائه می‌دهد. «اکنون بعد از ذکر این مسایل و مقدمات از شما می‌خواهیم درباره اسلام به صورت جدی تحقیق و تفحص کنید و این نه بخاطر نیاز اسلام و مسلمانان به شما که به جهت ارزشهای والا و جهان شمول اسلام است که می‌تواند وسیله راحتی و نجات همه ملت‌ها باشد و گره مشکلات اساسی بشریت را بازنماید»⁽¹¹⁾
در یک جمع‌بندی و تبیین دور نمایی از اصلاحات (یلتسین ـ گورباچف) می‌توان گفت: اصلاحات مزبور به دلیل متکی بودن به غرب نه تنها سودی برای مردم شوروی نداشت بلکه به ضد اصلاحات تبدیل شده وسرانجام به فروپاشی انجامید. (فاعتبروا یا اولی الابصار): حشر (59)، 2.

                                                            نرم افزار پاسخ

 

پاورقی:

1. واعظی، حسن، اصلاحات و فروپاشی، تهران، انتشارات سروش، 1379، ص112.
2. همان، ص111.
3. همان، ص37.
4. همان، ص176.
5. نویسنده و سردبیر هفته‌نامه زافترا افراوا.
6. همان، ص 166.
7. همان، ص 177.
8. همان، ص 163.
9. موسوی خمینی، سیدروح الله، آوای توحید، پیام امام خمینی به گورباچف، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ پنچم، 1373، ص9.
10. همان، ص 10 و 13.
11. همان.

تماس با ما

حدود و مرز آزادی تا کجاست؟ استعمار فکری به چه معناست؟ پایه گذار امپریالیسم چه کسی بود........در کجا ....و امروزه در کجا .... منظور از کاپیتالیسم چیست؟ آیا آزادی مطلق در مکاتب غربی مورد پذیرش است؟ ........ تفاوت آزادی‌های موجود در غرب و آزادی‌های موجود در جمهوری اسلامی در چیست؟ اصلاح طلبان ، اصول گرایان و افراطیون منظور از اصلاحات یلتسین چیست؟ اصول گرایی یعنی چه؟ اصول گرایی یعنی چه؟

« فراموش» و «به یاد آوری» حقی(۱) «افسانه شب»(۱) «بهشت زیر پاى مادران است»(۱) «حائض» مى‌گویند(۱) «حاجب»(۱) «حورالعین»(۱) «خَشیتُ انْ اکونَ اثِماً»(۱) «خَلَقَ الْإِنْسانَ عَلَّمَهُ الْبَیانَ»(۱) «زَوَّجْتُ» و «قَبِلْتُ»(۱) «صَفوان بن یحیى»(۱) «عظمة الرسول»(۱) «لیس منّا من لم یحاسب نفسه فی کلّ یوم(۱) «معجزه»(۱) «معنى عشق و عاشقى از مولوى معنوى»(۱) «مَنْ رَأى‏ سُلْطاناً جائِراً(۱) «مهر السّنة»(۱) «نکوهش بى‏جا»(۱) «وَ أَنْکِحُوا الْأَیامى»(۱) «ولایت فقیه‏(۱) «کراوس»(۱) «یَدْخُلُونَ فِی دینِ اللَّهِ أفْواجاً»(۱) «لینگا» (آلت مردانه)(۱) " فتنه" به معنی (۱) ((ابودرداء)) گفت :(۱) ( هشدار به تمام قاتلین و حتی ذرَیه آنها )(۱) (بدانیم ، هر کسى پنهان است به زیر زبان خود )(۱) (در روز قیامت از محمد (ص)(۱) (فرزندان امیر المؤمنین (ع):(۱) (نام تو را ببرم)(۱) (وِنْدیداد) یعنی قانون(۱) (وِیسْپردْ)(۱) *** منصب قضا متعلق به کیست‏(۱) * لطیفة جالب :(۱) [چرا نوزاد هنگام تولد فاقد عقل ؟(۱) [چگونه مادر براى فرزند دعا کند](۱) [روئیدن مو در صورت مردان چرا ؟(۱) [روئیدن مو و حکمت آن‏](۱) [فایده سرازیر شدن آب دهان اطفال‏](۱) «فَإِنَّهُمْ غَیْرُ مَلُومینَ(۱) او را در آغوش و میان دو چشمش را بوسید(۱) - ا ر ب ع ى ن ث م ا ن ى ه(۱) انواع عشق(۱) براى هر چیزى راهى است و راه (۱) بهره مردم در زمان غیبت‏(۱) - عصبیّت، یعنى:(۱) علت غیبت امام (علیه السَّلام)(۱) مارقان(۱) محرفان(۱) مستجاب(۱) منکرات خانوادگى‏(۱) - هر کس دوست دارد که (۱) وجه تسمیه‌شان چیست؟(۱) 10 چیز(۱) 10 خرافه ی معروف دنیا(۱) 12 توصیه(۱) 15 درس(۱) 18000 شعار دهنده(۱) 26 نفر از پیامبران هستند اسمشان در قرآن آمده(۱) 30 مساله مهم(۱) 70 مرتبه در یکمجلس(۱) 9- مؤمنان برادر یکدیگرند(۱) ancestor- worship(۱) magic(۱) أَ فَحُکْمَ الْجاهِلِیَّةِ(۱) أئمّه علیهم السلام از جفر استکشاف مغیبات(۱) آب در کوزه و ما(۱) آب را گل آلود(۱) آب زیر پوستش افتاده !(۱) آب مقدس(۱) آبرو(٢) آبرو زیزی(۱) آبرو و عرض(۱) آبروى شوهر در غیاب وى(۱) آبى که به قصد قربت، (۱) آپاندیس(۱) أتَاهُمْ عِلْمُهُمْ فِىِ جِلْدِ جَفْرِ(۱) آتش بجانم افکند شوق لقاى دلدار(۱) آتش پر از روحانیات(۱) آتش شهوت(۱) آتش یا گلستان(۱) آثار ابن سینا(۱) آثار بی توجهی و سستی به نماز چیست؟(۱) آثار چشم چرانی(۱) آثار حفظ حریم در روابط زن و مرد(۱) آثار خودشناسی(۱) آثار شرک‏(۱) آثار صلة الرحم(۱) آثار صلوات(۱) آثار گناه و معصیت:(۱) آثار لقمه حلال و حرام در ایمان و نفاق چیست؟(۱) آثار و برکات امر به معروف و نهى از منکر(۱) آثار و برکات و فواید بى‏شمار نماز(۱) آثار و فوائد حجاب(۱) أثر الاعتقاد بالبَداء(۱) آخر ما نزل من القرآن‏(۱) آخرازمان چه می کنند !!!!!!!!!!!(۱) آخرت(٢) آخرین اعزام‏(۱) آخرین حجت معصوم الهى(۱) آخرین دین و آخرین پیامبر(۱) آخرین روز زندگیش (۱) آخرین نزول جبرئیل(۱) آخرین نماز جماعت‏(۱) آخرین همراه‏(۱) آخرین کد آهنگهای پیشواز همراه اول(۱) آخوند خراسانى تشنه درس استادش(۱) آدابِ آب نوشیدن‌(۱) آداب تشهد در نماز(۱) آداب جمعه ده چیز است:(۱) آداب چهله نشینی:(۱) آداب خروج از منزل‏(۱) آداب خواب‏(۱) آداب دخول به مسجد(۱) آداب دعا(۱) آداب روز جمعه مطابق معمول‏(۱) آداب رکوع‏ در نماز(۱) آداب زکاة(۱) آداب سخن گفتن‏(۱) آداب سفر حج(۱) آداب سلام کردن‌(۱) آداب شروع به نماز(۱) آداب عرفانی سجود در نماز(۱) آداب قرائت قرآن(۱) آداب مسواک کردن‏(۱) آداب معاشرت(۱) آداب و رسوم غلط(۱) آدم چوبین(۱) آدم دست پاچه،(۱) آدم عقیم و نازاست(۱) آدمى را راه علم(۱) آذوقه ی خانواده(۱) إذٰا تَمَّ الْعَقْلُ نَقَصَ الْکَلامُ(۱) آراستگی(۱) آراسته شدن به صفات پسندیده‏(۱) آرام بخش دلها و راه‏گشاى انسانها(۱) آرامش مرد و زن کی و کجا ؟ !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!(۱) آرامش و دلگرمی(۱) آرد خودمونو بیختیم،(۱) آرزو بر جوانان(۱) آرزو که چی ؟ !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!(۱) آریشگر(۱) آزادى زنا(۱) آزادی پدیده ای (۱) آزمایش بزرگ اهل ایمان‏(٢) آسایش بخیل‏(۱) آسایش و آرامش زن و شوهر کی ؟(۱) آسمان بر دیده‏ها(۱) آسیه همسر فرعون(۱) آغاز وجوب نماز جمعه‏(۱) آفات ازدواج(۱) آفت زیبایى،(۱) آفت سخن،(۱) آفت علم(۱) آفت علم،(۱) آفتاب(۱) آفتها(۱) آفرین بر تو(۱) أفضل الأیمان(۱) أفضل الاعمال(۱) أفضل الجهاد(۱) أفضل الصّدقة(٢) آقا داماد(۱) آگاهانه(۱) آلات قمار(۱) آلت جنسی(۱) آلت طهارت و پاکیزگى(۱) آلت مرد همیشه (۱) إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبى‏(۱) آمریکا(۱) آموختن دانش(۱) آموختن دین(۱) آموزش از طریق فیلم ویدیویى(۱) آموزش رشتۀ زنان و زایمان‌(۱) آمیزش(۱) آمیزش اسلامی و صحیح با همسر مشروع(۱) آمیزش جنسى مقدمه‏اى براى(۱) آمیزش حرام‌ زن و شوهر(۱) آمیزش زن و مرد تنها کامیابى و لذت جنسى(۱) آمیزش مباح‌ زن و شوهر(۱) آمیزش مستحب‌ زن و شوهر(۱) آمیزش واجب‌ زن و شوهر(۱) إِنْ أَحْسَنْتُمْ أَحْسَنْتُمْ لِأَنْفُسِکُمْ وَ إ(۱) آن سه چیز کدام است؟(۱) إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنینَ(۱) أن قریشاً لا تتحمل أکثر من ذلک (۱) آن که عمل مى‏کند به دانستنیهاى خود(۱) آنانکه شمع آرزو در بزم عشق افروختند(۱) آنچنان کار کن، که گویى(۱) آنچه از حکماء پیشین در باره زنان روایت شده‏(۱) آنچه را که بدو گوشش شنیده(۱) آنچه را که به دو چشمش دیده (۱) آنچه علمش را(۱) آنچه مسلّم است(۱) أنس و الفت(۱) إنَّ أصْحَابَ الْحُسَیْنِ لَمْ یَنْقُصُوا رَجُلًا(۱) إنَّ أَفْضَلَ ما تَوَسَّلَ بِهِ الْمُتَوسِّلُونَ إ(۱) إنَّ الإسلامَ بَدَءَ غَریباً وَ سَیَعُوُد کَما(۱) أنّ الإنسان مجبور على (۱) إِنَّ اللَّهَ اشْتَرى مِنَ الْمُؤْمِنینَ(۱) إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَهٌ فَأَصْلِحُوا بَیْ(۱) آنهایى که مى‏گویند ما ولاى علىّ داریم،(۱) آنوقت که جیک جیک(۱) آنکه دینش را براى دنیاى دیگرى بفروشد!(۱) آنیمیسم چه نوع آئینی است ؟(۱) آه و افسوس که این دژخیمان(۱) آهى که خرمن هستى ظالمى را خاکستر کرد(۱) آواز(۱) آواز خوانی لهو و لعب(۱) آواز خوش(٢) آوج(۱) آورده‏اند که ترکى از محله‏ى شهرى میگذشت،(۱) إکرام حاجیان‏(۱) آیا درخت حاجت می‌دهد؟(۱) آیا آزادی مختص انسان (۱) آیا آزادی مطلق در مکاتب غربی مورد پذیرش است؟(۱) آیا آمرزش خواهى هست؟(۱) آیا اسلام اجازه می دهد که ولی فقیه ناظر باشد (۱) آیا اعتقاد به عصمت ائمه ـ علیهم السلام ـ از صدر اس(۱) آیا امروز هم مثل سال 1358 ملّت ایران به قانون اساس(۱) آیا انسان در همۀ مواقع باید سکوت کند(۱) آیا اینها حجّت نیست ؟(۱) آیا با انجام گناه این حرمت آتش جهنم بر انسان (۱) آیا بعد از قیام امام زمان (عج) کسی جانشین ایشان (۱) آیا بهشت تنها براى مردان است(۱) آیا تحصیل علوم غیر از اسلامی‌ با آدم شدن منافات (۱) آیا تعدّد احزاب در نظام اسلامی موجب تقویت انتخابات(۱) آیا تمام مادران وارد بهشت خواهند شد ؟(۱) آیا جامعه و کشور اسلامى نباید حفظ شود؟(۱) آیا جایی قید شده که پیامبر(۱) آیا جمهوریت نوعی پیروی از غرب نیست؟(۱) آیا حدیث (حب الوطن من الایمان) درست است(۱) آیا حضرت قائم دین جدید مى‏آورد؟(۱) آیا در بهشت مردها و زن‏ها با هم هستند(۱) آیا در کشور ما همانند انگلستان، «ولی فقیه
(۱) آیا دعای دعا نویس ها درست است؟(۱) آیا دلیل عقلی بر عصمت انبیاء وجود دارد؟(۱) آیا دیدن عکسهای ناجور در اینترنت اشکال دارد؟(۱) آیا زنان دنیا در بهشت برترى بر حوریان بهشتى دارند(۱) آیا سحر و جادو و بستن بخت دختران و بستن راه کار(٢) آیا شما را از بدترین مردم خبر ندهم؟(۱) آیا صداى اسلام نباید به همه دنیا برسد؟(۱) آیا عشق مجازی گناه بوده و عذاب دارد؟(۱) آیا فرزندى دیگر نیز دارى؟(۱) آیا فرشتگان هم نماز مى‏خوانند؟(۱) آیا قرآن کافى نیست؟(۱) آیا لعن و دعای بد کردن در حق انسانی دیگر(۱) آیا ما برادران تو نیستیم !؟(۱) آیا مسلمانان نیاز به حکومت و نظام ندارند؟(۱) آیا مصافحه در تسلیت و تعزیت(۱) آیا مهدى از نسل امام حسن مجتبى(۱) آیا مى ‏شود جن‏ ها را در اختیار خود گرفت تا از ما(۱) آیا مى‏دانید که پروردگارتان چه گفته است؟(۱) آیا نماز رایج میان مسلمانان تنها راه تشکر از خداست(۱) آیا نماز و دعا هم حرف هستند؟(۱) آیا نمازى که ما مى‏خوانیم همان نماز پیامبر (ص)(۱) آیا هست مادرى که پسرى به دنیا بیاورد(۱) آیا هم جنس گرایى در مورد زنان نیز صادق است؟(۱) آیا ولی فقیه مکلف نیست که شخصاً عهده دار وظایف (۱) آیا ولی فقیه میتواند رئیس جمهور را عزل کند و چگونه(۱) آیا کسى که نماز نخواند مسلمان است؟(۱) آیا یک گناه، سرنوشت کسى را دگرگون مى‏کند؟(۱) آیة إکمال الدین‏(۱) آیة اللّه سید محسن امین جبل عاملى در دمشق(۱) آیت الله جوادی آملی(۱) آیت الله مرعشی نجفی(۱) آیة الله مظفری قزوینی(۱) آیت الله مکاره شیرازی ، ایت الله سبحانی ، آیت الله(۱) آیة الکرسی(۱) آیت مکارم شیزازی و مهری سنگین (۱) آیندة جوانان از نظر گرایش‌های دینی(۱) آیه الکرسی(۱) آیه مودّت‏(۱) أیّما رجل وامرأة توافقا فعشرة(۱) آیین اسلام، آیین دائم و جاودان(۱) ائمه مصومین ( ع )(۱) اامتحان(۱) ابتدائی ترین حقوق(۱) ابر(۱) ابراهیم خلیل(۱) ابزار و وسیله آرامش(۱) ابلیس فرشته بوده یا پرى؟(۱) ابن ابی یعفور(۱) ابن زیاد(۱) ابن سکیت(۱) ابن طلحه شافعى(۱) ابن ماجه صاحب کتاب سنن نیز مى گوید:(۱) ابن کواء(۱) ابهت و شخصیت امام سجّاد (ع)(۱) ابو علی بن مسکویه(۱) ابوالفضل العباس(ع) شیعه‏ام کرد(۱) ابوعلی بن سینا(۱) ابى داود سجستانى(۱) ابى یحیى بن زکریا بن ساوجى(۱) ابی بن کعب(۱) ابی حمزه ی بطائنی(۱) اتاق(۱) اتفاق عموم مسلمین بر(۱) اثر اسم بهر اندازه‏(۱) اثرات مثبت رسانه‌ها(۱) اثرهایى ترک نماز(۱) اجتناب از حرام‏ها(۱) اجتناب از گناهان صغیره‏(۱) اجتهاد در فقه‏(۱) اجعل الدّنیا کلمتین(۱) احتمال دلال المکارى و الملاح(۱) احتیاج پدر و مادر(۱) احداث و زیباسازی مساجد و نمازخانه‌ها(۱) احرام(۱) احزاب، جریان‌ها و تشکل‌های سیاسی در حکومت اسلامی(۱) احساس نیاز(۱) احسان به پدر و مادر(۱) احسان به والدین(۱) احصاء یعنى چه؟(۱) احمد رضایی با چاقو خودکشی(۱) احمد رضایی فرزند دبیر مجمع(۱) احمدی نژاد(۱) احمق ترین مردم(۱) احمق علم مساحت(۱) احوال قیامت(۱) احوالپرسى مرسوم(۱) احکام احقاق حقوق و احکام جزایى‏(۱) احکام بوسیدن دست دیگران(۱) احکام تلقیح مصنوعى‌(۱) احکام جلوگیرى از باردارى‌(۱) احکام خون‌(۱) احکام دفاع ملى‏(۱) احکام زن حائض‌(۱) احکام سلام کردن‌(۱) احکام شرعى دو گونه‏ اند:(۱) احکام قرآن‌(۱) احکام مالى‏(۱) احکام متفاوت عقد دائم و موقت:(۱) احکام مشترک عقد دائم و موقت:(۱) احکام نجاسات‌(۱) احکام نگاه کردن(۱) احکام و شرایط سر بریدن حیوان‌(۱) احیاى مراکز دینى و مساجد:(۱) اخبار و جزئیات حادثه انفجار ملارد کرج(۱) اختلاف و تفرقه در جامعه‏(۱) اختلافات اسلام و مسیحیت و یهودیت(۱) اخلاص در عمل(۱) اِخوانى لِمِثْلِ هَذا فَاَعِدُّوا(۱) اخی و وصیَی(۱) اداره مملکت(۱) ادب(۱) ادب در گفتار(۱) ادراره زن(۱) ادعونی استجب لکم(۱) ادیان عبارتند از: 1ـ زرتشتیان، 2ـ کلیمیان، 3ـ مسیح(۱) اذا آثر شهوته علی طاعتی ان احرمه لذیذ مناجاتی(۱) اذان(٢) اربعین در کربلا چه گذشت؟(۱) ارتباط اجتماعی با مردم(۱) ارتباط با ارحام(۱) ارتباط با خدا(۱) ارتباط با دانشمندان(۱) ارتباط زن و مرد(۱) ارتباط سیاسی با ولایت(۱) ارتباط عاطفی با والدین(۱) ارتباط علم الهى با تقوا و پرهیزکارى(۱) ارتش توحیدی(۱) ارتعاش این زن (۱) ارتکاب قتل(۱) ارجمندترین مردم(۱) اردوی جهادی(۱) ارزش بوی خوش(۱) ارزش خوش اخلاقی(۱) ارزش علم(۱) ارزش علم و عالم(۱) ارزش علم و وظیفه دانشمندان(۱) ارزش فرو خوردن خشم‏ و غضب(۱) ارسال سلام(۱) ارشاد و احتجاج امام حسین علیه السّلام‏(۱) اروپا(۱) ارکان معامله خلایق با خالق :(۱) از ((اسکندر سؤ ال کردند:(۱) از آیین اسلام (۱) از آیین‏هاى دینى و مراسم مذهبى(۱) از ائمه اطهار(۱) از ابى شوذب که (۱) از اسب افتاده ایم،(۱) از امت من نه چیز برداشته شده است:(۱) از امّ عطیّه(۱) از اهل عبادت و بندگى باشید(۱) از اون نترس که های(۱) از این دو خوشحالترم(۱) از باب تبرّک و تیمّن(۱) از جمال نارنینان دور به(۱) از جمله سفارشات اسلام این است:(۱) از چه زمانی مسلمین به شیعه و سنی تقسیم شدند(۱) از حضرت عیسى( ع) پرسیدند که: چگونه صبح (٢) از خودت گذشته، خدا(۱) از درد لا علاجی به(۱) از ذمّ کسى هم دلگیر مشو، چرا؟(۱) از روز حساب‏ چه می دانید ؟ !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!(۱) از زمان مطالعه برای کنکور تا جلسه کنکور، نکاتی (۱) از زنان بهشتى سخنى به میان نیامده است، علت چیست؟(۱) از سخنان امیر مؤمنان علیه السّلام در باره زنان‏(۱) از سه چیز باید حذر کرد،(۱) از عالم وحى و دیانت(۱) از عجایب روز گار(۱) از فقر نترسید(۱) از قاسم تا حبیب بن مظاهر(۱) از قوانین غربى و یا قوانین وضعى هر کشورى(۱) از گرما و سرما تو را(۱) از لباسهاى بهشتى (۱) از مکافات عمل غافل مشو(۱) از ناحیه دوستان نادان بود(۱) از ناحیه شام آمده‏ام،(۱) از نشانه‏هاى‏ آخر الزمان و اشراط الساعة(۱) از نفیرم مرد و زن نالیده‏اند(۱) از همه کم خرج‏تر(۱) از ولایت و حکومت خدا خارج شو(۱) ازدواج(۱) ازدواج (۱) ازدواج با استخاره(۱) ازدواج با زینب دختر جحش(۱) ازدواج با هم کفو(۱) ازدواج باچشم و گوش(۱) ازدواج باطل(۱) ازدواج پیرمرد با دختر جوان(۱) ازدواج پیغمبر (ص) با جویریه،(۱) ازدواج پیغمبر (ص) با عایشه(۱) ازدواج حرام(۱) ازدواج دائم(۱) ازدواج عجیب ملاصالح مازندرانی(۱) ازدواج موقت(۱) ازدواج موقَت(۱) ازدواج و انتخاب همسر(۱) ازدواج کردن نیمی از ایمان است (۱) ازدواج یکى از اسباب فقرزدایى(۱) ازدوج موقت دختران و پسران دانشجو بله یا خیر ؟(۱) ازواج در عدَه(۱) ازواج مولا علی و زهرای اطهر(۱) ازکشفیات دانشمندان(۱) اسامة بن زید که در زمان رحلت رسول خدا (ص)(۱) اسامه(۱) اسامی 124 هزار پیامبر(۱) اسب چوبین(۱) اسب سواری(۱) اسب لاغر میان به کار آید(۱) اسب و خر را که یکجا(۱) اسباب و اثاث خانه(۱) استاد دانشگاه قاهره(۱) استاد شهریار(۱) استاد علامه طباطبائى(۱) استاد محمد عطیه ابرشى(۱) استاد کورانی(۱) استادى که شاگرد شد(۱) استبرا(۱) استبرای زن(۱) استبرای زنان(۱) استبرای مردان(۱) استخری که آب نداره،(۱) استخوان دو طرف سرش(۱) استخوان کاسه سر(۱) استعانت از نماز(۱) استعمار فکری به چه معناست؟(۱) استفاده‌هاى غیر صحیح از زبان‌(۱) استقلال و دورى از خودباختگى:(۱) استمداد از خداوند(۱) استمرار انقلاب‏(۱) اسرار اربعین(۱) اسرار عدد چهل(۱) اسقف نجران(۱) اسلام به زور شمشیر گسترش یافته است؟(۱) اسلام دین شمشیر است و به زور شمشیر گسترش یافته است(۱) اسلام راستین(۱) اسلام هم به بدن(۱) اسلام و جهاد(۱) اسلام و صلح(۱) اسلام و قارههای آفریقا، اروپا، آمریکا و اقیانوسیه(۱) اسماء بنت عمیس(۱) اسماء مى گوید:(۱) اسیران خاندان حسین (ع) را(۱) اسیران در شام‏(۱) اسیری زن(۱) اشاره اجمالیة به علم عقود أنامل‏(۱) اشتباه(۱) اشتراکات اسلام، مسیحیت و یهودیت را بنویسد؟(۱) اشتکت امرأة عن زوجها إلى القاضى(۱) اشرفى شصت سال نمازشبش(۱) اشعار چاوش‏خوانى(۱) اشعار عوام‏پسندى(۱) اشعار یزید(۱) اشعه معنوى وجود امام (علیه السَّلام)(۱) اشک عرفات(۱) اشکال مختلف جان پرستی:(۱) اشیاء پیدا شده یا گم شده‌(۱) اشیاء متضادّه(۱) اصحاب الرس(۱) اصحاب و یاران(۱) اصحاب کهف زنده که(۱) اصرار بر گناه، مبادرت به توبه و استغفار(۱) اصطلاح رئیس جمهور (۱) اصل تأثیر(۱) اصل جحیم" به معنی (۱) اصل و اساس «هدایت» و «ضلالت»،(۱) اصل کار برو روست،(۱) اصلاح زمین(۱) اصلاح نفس به وقت انحراف‏(۱) اصلی‌ترین عامل در ایجاد تفرقه بین مسلمین(۱) اصناف حیوانات و نباتات(۱) اصول ادیان آسمانی:(۱) اصول اساسی تقویت انگیزه تحصیلی(۱) اصول دین(۱) اصول زیربنایی شناخت:(۱) اصول شناختن پیغمبران علیهم السّلام‏(۱) اصول فرعی شناخت:(۱) اصول گرایی یعنی چه؟(۱) اصول مدیریت اسلامی(۱) اصول مشترک در زبان‌ها(۱) اصول معامله آدمى با نفس خود :(۱) اصول معامله خلایق با یک دیگر :(۱) اصول و پایه‌هاى اعتقادى یک فرد(۱) اصول و ریشه‏ هاى کفر(۱) اصول و قواعد جفر(۱) اصول کلّ معاملات دنیا(۱) اطاعت از رسول خدا و اولى الامر،(۱) اطاعت از زن(۱) اطاعت بى‏چون و چرا از(۱) اطاعت پروردگار(۱) اطّلاعیه اى بر غیبت کبرى(۱) اطیعوا اللّه و اطیعوا الرسول و اولى الامر منکم(۱) اعتبار دعای ندبه(۱) اعتصام به پروردگار(۱) اعتقاد به ضرورت تشکیل حکومت جزء ولایت است‏(۱) اعتقاد به مانا:(۱) اعتقاد به ولایت اهل‏بیت(۱) اعداد فرد را چون به نظم طبیعى جمع کنند(۱) اعراب القلوب أربعة انواع، رفع و فتح و خفض و وقف(۱) اعراف و اعرافیان(٢) اعلام جنگ با خداست‏(۱) اعلام قیام‏ توابین(۱) اعلامیه جهانی حقوق بشر(۱) اعمال حاجیان(۱) اعمال روز عرفه(۱) اعمال شب عید غدیر(۱) اعمال عید قربان(۱) اعمال ولایت شرعی(۱) افاده و فلفل(۱) افراد بى‌همسر(۱) افرادى با رأى اکثریّت انتخاب(۱) افزایش حافظه(۱) افسرده(۱) افضل الاعمال(۱) افضل الاعمال ثلاثة:(۱) افضل الایمان(۱) افضل الدّنانیر(۱) افضل الصّدقة(۱) افضل العمل(۱) افطاری دادن(۱) افکار جنسی را(۱) اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما(۱) اقتصاد توحیدى(۱) اقدامات تضعیف کننده انگیزه(۱) اقساط برای تمکین زن (۱) اقسام پاداش و کیفر : ببین خودت چی می گیری (۱) اقسام پنجگانه حیا(۱) اقسام توسل‏(۱) اقسام ربا(۱) اقسام ربا و خطرات آنها(۱) اقسام عشق:(۱) اقسام و احکام غسل‌(۱) اقصاى مرتبه جهل،(۱) اگر اسلام کاملترین دین است(٢) اگر امکان داشت داخل نشو(۱) اگر انبیاء معصوم نباشند، چه مشکلی پیش می‌آید؟(۱) اگر با اشاره اثر دارد، اشاره (۱) اگر تمام مردم دوستدار على - علیه السلام – بودند(۱) اگر تناسلى نبود، تمایل جنسى(۱) اگر تهدید اثر دارد، تهدید(۱) اگر تو مرا نمى شناسى من تو را مى شناسم(۱) اگر دانی که نان دادن(۱) اگر دختر یا پسر بود(۱) اگر در بهشت مردها و زن‏ها با هم هستند وپس محرم و(۱) اگر در کف مى‏روئید(۱) اگر دماغ و مغزى(۱) اگر زن باشد رویش را(۱) اگر سعادت بیشترى را مى‏ طلبى(۱) اگر فریاد اثر دارد، فریاد(۱) اگر گوشت نیست آبگوشت هست(۱) اگر می خواهید مدیر موفق باشید (۱) اگر نوشتن نبود (۱) اگر کسى از او،(۱) اگر کسى با زنى(۱) اگر کودکی(۱) اگه تیپ بزنیم بریم !!!(۱) اگه خاله ام ریش(۱) اگه خدا بخواهد،(۱) الإقرار للَّه بالعبودیة خلع الأنداد(۱) الا بذکر الله(٢) الا من أتی الله بقلب سلیم(۱) الائمّة بعدى اثنى‏ عشر کلّهم من قریش(۱) الاعمال بالنّیّات، و لکلّ امرئ ما نوى(۱) البَداء فی اللغة و الاصطلاح‏(۱) البَداء فی روایات أئمة(۱) البداء فی مصطلح علماء العقائد الإسلامیة(۱) التّفکّر الاّ من خصّه الله بنور المعرفة و التّوحید(۱) الْحَقُ مَعَ عُثْمانٍ وَشِیعَتِهِ(۱) الْحَقُّ مَعَ عَلِیٍ وَشِیعَتِه(۱) اَلْخَیرُ بِتُوفیقِ اللّه والشّرُ بِخِذْلانِ اللّه(۱) الدّنیا مزرعة الآخرة(۱) الذین یومنون بالغیب اولئک اخوانى(۱) الرجل ینکح المرأة بشرطٍ إلى أجلٍ مسمّى(۱) الرحمن(٢) السعى کل یوم فى تحصیل منزل جدید(۱) العاقل یطلب الکمال و الجاهل یطلبالمال(۱) العطیّة بغیر المنّة(۱) العفو عند القدرة(۱) العلم سبعة و عشرون حرفاً(۱) الفقهاء امناء الرسل‏(۱) القاب امام هادی علیه السّلام‏(۱) القاعده(۱) الگو بودن امام‏(۱) اَللّهُمْ ارْزُقْنى تُوفیقَ الطّاعَة وَ بُعْدَ اَل(۱) المحبّ فی الله محبّ الله،(۱) المصادر السنیة ندم الخلیفة القرشی أبی بکر(۱) الملائکةُ و الروحُ(۱) المنطق النبوی حقق أهدافه و فضح قریشاً(۱) النظافه من الایمان(۱) الوحی یوقف القافلة النبویة(۱) الکسب من الحلال‏(۱) الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ (۱) امار شهدا ومجروحان حادثه(۱) امام تنها راهنما نیست،(۱) امام حسین (ع)مظلومانه(۱) امام خمینى در خدمت امام زمان علیه السلام(۱) امام را از دستیابى به آب جلوگیرى مى‏کنند(۱) امام رضا ( ع )(۱) امام زاده حسین(۱) امام زمان(۱) امام زمان (علیه السَّلام) و تولد او(۱) امام زمان از نسل کیست؟(۱) امام صادق ( ع )(۳) امام عادل(۱) امام و راهنما(۱) امام کاظم ( ع )(۱) امامت و اهل بیت‏(۱) امان از دست خانم ها(۱) امتحان هوش(۱) امتیاز بسیجیان‏(۱) امتیازات قبیله‏اى(۱) امروز شخص دیگرى (۱) امّ جمیل همسر ابولهب(۱) امّا حقّ شریک،(۱) امّا خدای مسیحی:(۱) اموال باطل(۱) امور خیر(۱) امور شرعى و عبادى(۱) امید نداشتن به غیر خدا(۱) امیر خوبیها(۱) امیرعباس و شیرزاد(۱) امیری فر(۱) امین به تو خیانت نکرده (۱) ان الحکم الا لله(۱) انا استغفرک و أسألک التّوبة(۱) انبیا و علماء و شهدا(۱) انتحار (خودکشى) نبوده و زن جوان کشته(۱) انتخاب شده‏ها بیمه و مصونیّتى(۱) انتخاب همسر(٢) انتصاب الهى، راه حق‏(۱) انتظا حکومت عدل جهانی(۱) انتظار(۱) انتظار از دین(۱) انتظار پیروان مکتب (۱) انتظار در قرآن و روایات‏(۱) انتظار فرج(٢) انتقام از دشمن‏(۱) انتقام از ستمگران(۱) انجام فرائض(۱) انجیل اشاره ای به دین اسلام و حضرت محمد(۱) انحراف اخلاقی در بین بعضی جوانان(۱) انحراف جنسى و همجنس‌گرایى(۱) انحراف جنسی(۱) اندامهای جنسی دختر و پسر(۱) اندرز ابو ذر، توشه راه‏(۱) اندرز لقمان به فرزندش‏(۱) اندوه و غم(۱) اندیشه در خلقت آب(۱) اندیشه براى عبرت و عمل‏(۱) اندیشه در اهمیت و آثار نماز؛(۱) انزواطلبی(۱) انس بن مالک(۱) انسان چگونه می تواند خود را بشناسد ؟(۱) انسان دارای دو ساحت و دو بُعد(۱) انسان موجودى اجتماعى(۱) انسان‏ها در هر مذهب و کیشى که هستند (۱) انصاف(۱) انطاکیه(۱) انفجار کینه‏هاى دو طایفه متخاصم(۱) انقلاب اسلامی و وظایف جوانان(۱) انقلاب در دو کشور کوبا و ویتنام چه تفاوتی با (۱) انقلاب مشروطیت(۱) انگلیسی(۱) انگیزه‌های مادی درس خواندن(۱) انگیزه‌های معنوی درس خواندن(۱) انما هو نور یقع فى قلب من یرید الله ان یهدیه ))(۱) انّ علینا لَلهُدى(۱) انّما یُرید اللّه لِیُذهب عنکم الرّجس(۱) انّى جاعلک للناس اماماً(۱) انواع تحریف:(۱) انواع تکلیف(۱) انواع حاجیان‏(۱) انواع حلال و راههاى درآمد آن‏(۱) انواع خودشناسی:(۱) انواع روح انسان(۱) انواع گناهان کبیره‏(۱) انوشیروان(۱) اهداف و آثار ازدواج:(۱) اهل اعراف (۱) اهل بهشت(۱) اهل جهنم(۱) اهل دوزخ(٢) اهل علم(۱) اهمّیت انتخابات در کلام امام‏(۱) اهمّیّت تاریخ زندگى(۱) اهمیت ازدواج(۱) اهمیت مجلس و اختیار نمایندگان‏(۱) اهمیت نماز جمعه(۱) اهمیت نماز در قرآن کریم(۱) اهمیت نماز در کلام و افعال معصومین (ع)(۱) اهمیت نماز، در خود نماز(۱) اهمیت نمازدرآیات وروایات‏(۱) اهمیت نهضت امام حسین (علیه السَّلام)(۱) اهمیت و ضرورت درس خواندن(۱) اهمیت و فایده نماز چیست؟(۱) اهمیّت ازدواج(۱) او تو را در شکم (۱) او نیز از ما نیست‏ (۱) او هنوز مظلوم است(۱) اواخر عمر پیامبر و مأمورتش(۱) اوباما(۱) اوج شهوت جنسی هستم(۱) اوزیریس، ایزیس و هوروس(۱) اوصاف زنان شایسته(۱) اوصاف مردان شایسته(۱) اوقات و زمان ها(۱) اول ما یسأل العبد(۱) اول مظلوم تاریخ(۱) اول وقت به سر کار(۱) اولئک یلعنهم الله و یلعنهم اللاعنون(۱) اولو العزم»(۱) اولوالالباب(۱) اولى الامر دوازده نفرند(۱) اولین بند را بخوانید(۱) اولین دسته که مورد حساب و مؤ اخذه واقع مى گردند(۱) اولین روز از آخرت(۱) اولین سؤال(۱) اولین سفیر(۱) اولین نماز آیات(۱) اولین نماز جمعه و توسط چه کسی ؟(۱) اولین کسانى که مذاهب دینیّه را(۱) اولین کسى که وارد بهشت(۱) اولین کلمه (۱) اوّل توحید، دوّم نبوت، سوّم معاد(۱) اوّل ما یحاسب به العبد(۱) اوّلین برنامه عملى پس از ظهور و قیام(۱) اوّلین بیعت کننده با حضرت مهدی ( عج ) در کعبه الهى(۱) اى آدم!!!!!!!!(۱) اى بریر، زیاد سخن گفتى(۱) اى جلوه جلال و جمال(۱) اى دو عالم بیک امر از تو تمام‏(۱) اى ساربان خدا را پیوسته متصل ساز(۱) اى محب على و آل(۱) اى مردم ! خدا ترس باشید!(۱) اى موش! گویا تو نیز بنماز میروى(۱) اى موش؟ نمیدانم در این مدت که(۱) اى کسانیکه ادّعاى شیعه گرى (۱) اکثر قریب به اتفاق مفاسد(۱) اکرم الضیف و لو کان کافرا(۱) اکنون دیگر به نماز باران نیاز نداریم،(۱) اکنون نوبت امتحانت فرا رسیده (۱) ایاک نعبد و ایاک نستعین((۱) ایت الله بهجت(۱) ایثار(۱) ایجاد آرامش براى مرد و زن:(۱) ایجاد مذهب اهل سنت بعد از پیامبر ( ص )(۱) ایراد گرفتن به قانون خدا و ولىّ او(۱) ایرانیان شهر انبار(۱) این افراد بر پسران و دختران محرمند(۱) این افراد بر پسرها و مردان محرمند:(۱) این افراد بر دخترها و زنان محرمند:(۱) این چه دهکده‏اى است؟(۱) این چه فرض است؟(۱) این حادثه معلول انفجار کینه هاى(۱) این حرفها برای فاطی(۱) این زن از شوهر خود،(۱) این عمامه را که بر سرم بسته ام(۱) این گونه باشید که چی ؟(۱) این هفت صنار غیر از(۱) این کشته‏ى فتاده به هامون،(۱) این یهودى را با من واگذار(۱) اینجا کاشون نیست که(۱) اینگونه نباشیم که چی ؟ پس بخوان :(۱) اینهمه پیامبر و ادیان گوناگون چرا ؟(۱) اینکه قانون شرع حسابى دارد،(۱) با اهل خیر (۱) با تقواترین مردم(۱) با توجه به اینکه 33سال از پیروزی انقلاب اسلامی (۱) با توجه به عدم نیاز خدا به عبادت ما حقیقت و(۱) با حجاب شدم ، تا ستاره آسمان‏ها شوم(۱) با حجاب شدم ، چون حجاب زیباست(۱) با دخول احتیاج به عدّه(۱) با دشمن او همنشینى(۱) با راستگویان باشید(۱) با رطوبتى که بر دست مانده،(۱) با شمشیر(۱) با عطرهاى مینوئى و بوهاى خوش(۱) با گذشت بیش از هفت روز از این حادثه،(۱) با نفرین استاد مبتلا به فراموشى شد(۱) با هر زبان و رفتارى ممکن است،(۱) با همسران و کنیزان (۱) با وجود اینکه انتخابات وظیفه ولی بعضی افر(۱) بَابٌ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّهِ(۱) بابا بَدِه بابا بَدِه(۱) بابا براى من بیسکویت مى‏خرى؟(۱) بار الها! آیا تو از (۱) باز این چه شورش است که(۱) باز تأمّل کن(۱) باز در خاطره‏ها، یاد تو(۱) باز شدن همه‏ى درهاى بهشت با شش خصلت(۱) باز مى‏گوید: اى عالم به خفیّات(۱) بازدارندگى‏ نماز(۱) بازدارندگی از گناهان(۱) بازگشت از مکه(۱) باستان شناس کنار رودنیل(۱) باغ انس(۱) باغ خوش بویی از دعا(۱) باغچه عفاف(۱) باغیان (۱) باقر العلوم(۱) باقیات صالحات(٢) بالاترین ها(۱) بالاترین و بهترین ها(۱) باید تمام قوانین حاکم بر انسان(۱) باید خواب تو مانند(۱) ببوسم گنبد زرد (۱) بت پرست و جاهل(۱) بت پرستان(۱) بت پرستان و خورشید و ماه پرستان(۱) بت شکن(۱) بچه دو قلو(۱) بچه نابالغ(۱) بحث از علل احکام(۱) بحران روابط یهود و مسلمانان(۱) بخَ بخَ لک(۱) بخشش امام حسین علیه السلام(۱) بخشى از ظلم در جوامع بشرى معلول (۱) بد حجابی یا بی حجابی(۱) بد زبانى، بى‏ توجهى در گفتار(۱) بد زبانى، بى‏توجهى در گفتار(۱) بد عاقبت شد چرا ؟(۱) بدا للَّه فی أمرٍ بَداءً(۱) بداخلاقى با همسر(۱) بدان که أعداد زوج بر سه قسم است(۱) بدان که مهلکه‏ها،(۱) بدبین(۱) بدترین خصلتهاى مرد، بهترین خصلتهاى زنان(۱) بدترین فقر(۱) بدترین مردم(٢) بدترین و شرورترین افراد(۱) بدعت(٢) بدعت در دین(۱) بدعتگذاران (اصحاب البدع)(۱) بدون اجازه همسرش(۱) بدون اجازه و سرزده به خانه (۱) بدون داشتن رهبر حق(۱) بدی(۱) بذر شهوت(۱) بذل مال و جان در راه (۱) بر مشامم مى‏رسد(۱) براءبن عازب(۱) برائت از مشرکین؛(۱) برابر است با روزه عمر دنیا(۱) برادر از برادر و پسر از پدر و مادر،فرار مى کند(۱) برادران پیامبر (ص)(۱) براى آگاهى از ماهیت حکومتى(۱) براى انجام حج خانه خدا (۱) براى این فرزندم گریستم (۱) براى بردن سود بیشتر(۱) براى تجارت به اینجا آمده اى ؟(۱) براى جلوگیرى از کشته شدن(۱) براى جهاد در راه (۱) براى زیارت قبر حسین (ع)(۱) براى سفر روز قیامت(۱) براى سگشان وصیت مى کنند چرا ؟(۱) براى عیادت بیمار(۱) براى لذت بردن از غذا، (۱) برای اینکه به مسیحیان و یهودیان ثابت کند(۱) برای اینکه جوانان را از کشش به ماهواره مانع شد(۱) برای رسیدن به آرزوها چه اقداماتی باید انجام داد؟(۱) برای علاقمند شدن به مطالعه و خواندن قرآن، چه (۱) برای گرفتن فدک نزد ابوبکر رفته بود؟(۱) برپادارنده دستورات خدا(۱) برتر بودن خواب ظالم از بیداریش(۱) برتر بودن مرگ ظالم بر زندگى او(۱) برترى دادن غیر خدا(۱) برترى زور علم بر زور تن(۱) برترین امت(۱) برترین مردم(۱) برترین منطق(۱) برترین ها(۱) برترین کار(۱) برچسب بى‏دینى به افراد نزنیم!(۱) برخاستن از سفره(۱) برخورد با چشم چرانی فضل بن العباس(۱) برخورد مناسب با کودک در انجام تکالیف درسی(۱) برخى از پزشکان (۱) برخی از انسان ها هستند که خدا را(۱) برخی از مستشرقین می‌گویند اسلام دین شمشیر(۱) بردبار(۱) بررسى نمونه‏هایى از احکام اسلامى‏(۱) برنامه‌ریزی برای کنکور از تابستان سال قبل تا زمان(۱) برنامه‌ریزی روز و شب آخر(۱) برنامه ریزی مناسب برای مطالعه( کنکور )(۱) برنامه زندگی خوب(۱) بروج دوازده‏گانه(۱) برکات اقتصادى امر به معروف و نهى از منکر(۱) برکات ذکر صلوات(۱) برکات معروف ها(۱) برکات معنوى‏ امر به معروف و نهى از منکر(۱) برکات یاد خدا(۱) برکت در سحر خیزى است‏(۱) بزرگ مردی که در مکتب شهادت پرورش یافت(۱) بزرگترین جهاد(۱) بزرگترین عید(۱) بزرگترین منکرات(۱) بسیار آبرو را (۱) بسیار پر خنده(۱) بسیج از همه جا و از هر نژاد و ملیّت،(۱) بسیج براى طرد شیطان(۱) بسیج‏ توحیدى‏(۱) بسیج علیه کفر و شرک،(۱) بسیج‏ همگانى در برابر متجاوز(۱) بسیجیان مواظب حدود خدا باشند(۱) بشارت و امید(۱) بشناس اى مفضّل (۱) بشنو از نى چون حکایت مى‏کند(۱) بطلمیوس نام آن را «مَکْرُبا»(۱) بعثت پیامبران(۱) بعد از بیرون آمدن منی(۱) بعد از چهل روز اخلاص، چشمة حکمت (۱) بعذ از غذا(۱) بعضى فقط حقّ را طالبند(۱) بعضى‏ها توى دنیا گمنام هستند(۱) بعضی از کسانی که در تاریخ عمر طولانی داشتند :(۱) بعمامته المسماة بالسحاب(۱) بقا خانم(۱) بقر یه معنی گاو(۱) بگو: بال شکسته‏اش را (۱) بگو الحمدللّه(۱) بلاط(۱) بلال(۱) بلعم باعورا مستجاب الدعوه(۱) بلغم را از(۱) بلقیس(۱) بلند کردن خنصر و بنصر(۱) بلوغ(۱) بلوغ و نشانه‌هاى آن‌(۱) بلکه تو خائن را امین (۱) بمب هیدروژنی(۱) بمن زن بدهید(۱) بن لادن(۱) بند کفش(۱) بنده خوب خدا(۱) به اسم اویس:(۱) به اسم دلاور:(۱) به اسم مسیح:(۱) به این مگن زن خوب برای شوهرش(۱) به بچه ها (۱) به پا داشتن نماز(۱) به جاى سه سیر گوشت تا مدتى دو سیر(۱) به دلیل رفاقت و آشنایى(۱) به دو زبان فارسى و ترکى (۱) به سبب این بدعت بد(۱) به سبب شدت حرارت(۱) به سوى مدینه‏(۱) به سوى مسجد الحرام(۱) به سوی بیت المقدس(۱) به فلج و لغوه(۱) به مأموریت خود عمل کنید(۱) به مالک اشتر مى‏نویسد،(۱) به مخلوق خدا مقام خدایى(۱) به مدت 5 ثانیه بازدم کنید(۱) به مشهد مى‏روى(۱) به کارگزاران خود بگویید که موقع نوشتن نوک قلم خود(۱) به کارگیری نیروی عقل و وحی(۱) به کجا مى‏روى؟(۱) بهترین اعمال(۱) بهترین تفریح برای جوانان، نوجوانان و بزرگسالان(۱) بهترین توصیه برای ترک معصیت و حضور قلب در نماز (۱) بهترین جهادها، جهاد کسى است که(۱) بهترین چیزى که اهل(۱) بهترین خلق و خوى (۱) بهترین راه برای باز شدن بخت(٢) بهترین راه غلبه بر شیطان(۱) بهترین روش برای درک زبان و ادبیات عرب چیست؟(۱) بهترین زنان از نظر قرآن چه ویژگى هایى دارند؟(۱) بهترین زنان زنى(۱) بهترین زنان شما زنى است که (۱) بهترین سنّ ازدواج طبق تحقیقات برای دختر و پسر(۱) بهترین شیوه راهنمایی دختران جهت رعایت حجاب(۱) بهترین عبادت(٢) بهترین عمل(٢) بهترین قاضی(۱) بهترین لباس(۱) بهترین ها(٢) بهترین ها و بدترین ها(۱) بهترین کارها(۱) بهره‌مندى از لذتهاى جنسى:(۱) بهره از الطاف خدا(۱) بهشت(۳) بهشت فردوس را (۱) بهشت و جهنم در سایر ادیان(۱) بهشت و جهنم فقط در دین اسلام(۱) بودن من مردى که آیات نازله إلهیّه(۱) بول(۱) بول و غائط خود را (۱) بول کند حالا کی ؟(۱) بوی خوش(۱) بوی دهان(۱) بى وفا نگار من میکند بکار من‏(۱) بى‏احترامى به مقدسات،(۱) بی حجاب(۱) بی خردتری مردمان(۱) بی نیاز(۱) بی همسران(۱) بیان درجات حلال و حرام‏(۱) بیان رعایت‏ ( محافظت نفس از صفات مهلکه و آفات (۱) بیان مبرز (۱) بیان مکافات عمل، وسیله‏اى براى نهى از منکر(۱) بیت‏المال در دست افراد غیرامین،(۱) بیدا(۱) بیرون آمدن منى(۱) بیست و چهار صفت ناخوش(۱) بیست و دو امر سنّت‌(۱) بیش از 50 حیوان چه می گوید ؟(۱) بیشتر بشناسیم(۱) بیشتر مسلمین از شیعه و اهل سنت(۱) بیم و ترس(۱) بیمار جسم و روح(۱) بیمارى قولنج گریبان شیخ را گرفت(۱) بین دو زن(۱) پاداش خواندن سوره جنّ‏(۱) پادشاه مدائن(۱) پادشاهى در عربستان سعودى موروثى است(۱) پارچه زنان(۱) پارلمان (parliament)(۱) پاره تن(۱) پاره کردن گریبان(۱) پاسخ به یک سئوال‏ بسیار مهم(۱) پاسخ عبرت انگیز انوشیروان(۱) پاسخ نامه چیست؟(۱) پاک داشتن فرج(۱) پاک ساختن کارنامه اعمال(۱) پاکدامنى‏(۱) پاکدامنى از شهوت حرام(۱) پاکى نطفه(۱) پاکى نطفه در حقیقت باید از دو راه باشد:(۱) پاکی دل(۱) پایان زندگى بو على 428 ه- 1036 م‏(۱) پایه‌هاى مذهبى و ستونهاى دینى(۱) پایه اسلام(۱) پایه اسلام،(۱) پایه گذار امپریالیسم چه کسی بود(۱) پایه گذار اولین مذهب(۱) پخش شایعات‏(۱) پدر و پسرى،(۱) پدر و فرزند(۱) پدر و مادر(۳) پدر و مادر و فامیلم همه نصرانى هستند(۱) پذیرفتن طاغوتها و رهبرى نااهلان‏(۱) پرچمهای سیاه و پلید، و نورانى‏ (۱) پرداخت خمس(۱) پرداختن زکات(۱) پرده دار عالم(۱) پرسش و پاسخ از احکام ازدواج :(۱) پرسیدند که: چه چیز است آن؟ فرمود:(۱) پرهیز از لغزشها و گناهان‏(۱) پروردگارا! بر ما خرده مگیر بر آنچه(۱) پریشان شدن آدمکشان جنایتکار(۱) پزشک(۱) پس(۱) پس پس پس پس (۱) پس از غسل(۱) پس این جوان چه کند ؟(۱) پس تو کیستى ؟(۱) پس چرا ؟(۱) پس عدل و امامت چه شد؟!(۱) پستان(۱) پست‏ترین صفت جهل،(۱) پسر(۱) پسر و دختر با هم(۱) پسرش فوت شد و در مرگ او(۱) پشتکار(۱) پشیمان نشدن‏(۱) پنج اسم رسول خدا ( ص )(۱) پنج چیز، به گونه‏اى است(۱) پنج درس ارزشمند و آموزنده ( حتما )(۱) پنج هزار بچه حرام زاده در لندن (۱) پنج کار بر جُنُب(۱) پنج کار را انجام بده و بعد هر(۱) پندار واهى‏(۱) پندهاى امام زین العابدین علیه السلام در روزهاى(۱) پنیر(۱) پهلو به پهلو(۱) پهلوان(۱) پوشش زن(۱) پول اضافه بدون انجام کار(۱) پول چای(۱) پول و دیه قتل آن مرد (۱) پی شکم(۱) پیام(۱) پیام امام درباره نهضت سواد آموزى(۱) پیام غدیر(۱) پیامبر( ص ) و زهرا ( س )(۱) پیامبر ( ص ) پیش از بعثت بر چه آئینی بودند؟(۱) پیامبر از طرف خداست(۱) پیامبر بیمار شد(۱) پیامبر خدا ( ص ) و مذهب اهل سنت(۱) پیامبر داماد قبایل(۱) پیامبر رحمت(۱) پیدا کردن نعل اسب:(۱) پیدایش انیمیسم:(۱) پیدایش فرقة نصیریه و بزرگان آنها(۱) پیدایش فرقه اسماعیلیه(۱) پیر زن(٢) پیر مرد(۱) پیرامون ـ 9 ـ‌ دین زنده دنیا،(۱) پیروان پیامبران ادیان سابق(۱) پیروان هوى و هوس به دو دسته تقسیم(۱) پیروزی حضرت مهدی(۱) پیروى از خرد و سرپیچى از جهل‏(۱) پیسی(۱) پیسی و لک(۱) پیش چشم خود مجسم نکنیم(۱) پیش گویی های ادیان(۱) پیشانى و هر دو جبین را(۱) پیشرفت(۱) پیشرفت برق آساى علوم(۱) پیشرفت و عزت شما(۱) پیشه‏ورى از راه حلال(۱) پیغمبر گریه نمود(۱) پیوسته فرشتگان لعنتش(۱) پیوند زناشویی(۱) تأثیر دعا در زندگی انسان چیست؟(۱) تأثیر روابط نامشروع جنسی در روح و روان و اعتقادات(۱) تأثیر علم(۱) تأثیر منفی مال حرام بر فرزندان(۱) تأخیر قیام به مدت چهار سال،(۱) تئلد فرزند(۱) تأمل کن اى (۱) تا به یکى بگى(۱) تا توانى مى‌گریز از یار بد(۱) تا چه تعبیر خواب ابن سیرین واقعیت دارد یا خیر؟(۱) تا چهل سالگی(۱) تا مرد سخن نگفته باشد(۱) تا کى بتمناى وصال تو بگانه‏(۱) تابلو(۱) تابو:(۱) تابوت جالب و نیک(۱) تاریخ پیدایش بودئیسم(۱) تاریخ مکّه:(۱) تاریخ ولادت و مدت زندگى حضرت سجاد علیه السّلام(۱) تاریخچة پیدایش قوم یهود(۱) تاریخچه پیدایش آئین زرتشت(۱) تاریخچه پیدایش بهائیت(۱) تاریخچه پیدایش صوفیه و فلسفه پیدایش آنها چیست؟(۱) تاریخچه پیدایش نماز(۱) تاریخچه پیدایش هندوئیسم(۱) تاریخچه تفکر و عقاید وهابیت:(۱) تاریخچه ساخت مسجد مقدس جمکران(۱) تاریخچه عمامه و عمامه گذارى(۱) تاقچه بالاى ترازو(۱) تاکنون پلیس امارات متحده عربی،(۱) تبدیل تاریخ ها(۱) تبدیل سیئات به حسنات(۱) تبریک(۱) تبعیت بی‌دلیل از علمای خود:(۱) تبعید(۱) تبعید گناهکار از شهر(۱) تبعیض بین فرزندان‏(۱) تبلیغ(۱) تجربه‏هاى تلخ‏(۱) تجسس(۱) تجسم اعمال و نمایش عین آنها در آخرت(۱) تجلیه چسیت(۱) تحرّک عواطف قلبى که(۱) تحریفهاى عاشورا(۱) تحریک شهوت(۱) تحصیب(۱) تحصیل روزی(۱) تحصیل علم(۱) تحصیل علم:(۱) تحصیل علم طب در آمریکا(۱) تحصیل و تدریس در رشتۀ مامایى(۱) تحقیر دیگران(۱) تحلیه چیست(۱) تحمل زحمات(۱) تحکیم(۱) تخت بلقیس(۱) تخلف صحابه(۱) تخلیه چیست(۱) تخم جاروب(۱) تخمدان زن اجنبى (۱) تخمک زن سالم (۱) تذکرات برای :(۱) تذکرات بعد از مصرف غذا(۱) ترانه‏ها و اشعار محلى‏(۱) تربت امام حسین ( ع )(۱) تربت کربلا(۱) تربیت معلّمان و مربیّان شایسته(۱) تربیت و راهنمایی اطفال(۱) ترس از خدا(۱) ترس از خداوند،(۱) ترس پیامبر از چه بود؟(۱) ترس و پروا داشتن در سالهاى آخر عمر(۱) ترساندن مجسمه(۱) ترسو(۱) ترسوها چرا(۱) ترشحات زنانه(۱) ترک زنا(۱) ترک نماز و حج و خمس(۱) ترک نماز و مسلمانى‏(۱) ترک نمازوعواقب‏ اخروى‏(۱) ترک کند، از ما نیست(۱) ترکیب‏بند محتشم‏(۱) تزلزل در شخصیّت‏(۱) تزوّج مولّدة من مولّدات المدینة بشهادة امرأتین(۱) تشبیه زن به مرد مرد به زن(۱) تشریع زکات و خمس و انفال براى رفع نیازمندیهاى (۱) تشیع جنازه(۱) تشییع جنازه(٢) تشییع جنازه،(۱) تصویب قانون برای عدم ثبت مهریه های سنگین(۱) تعبیر خواب عبارتست از:(۱) تعجب عزرائیل(۱) تعداد ادیان مختلف در ایران(۱) تعداد نُقباى بنى‏اسرائیل(۱) تعدد زوجات(۱) تعدَد زوجات(۱) تعدَد زوجات پیامبر(۱) تعدد زوجات‏ در اسلام و دیگر امتها(۱) تعریف بیان‏(۱) تعریف حجاب و جایگاه آن را در ادیان مختلف(۱) تعطیلات(۱) تعلیم علوم‏(۱) تعیین امام تنها از طرف خداست‏(۱) تغییر جنسیّت از منظر شرع‌(۱) تغییر قبله(۱) تفأل به کلّیات شیخ سعدی(۱) تفاوت آزادی‌های موجود در غرب و آزادی‌های موجود(۱) تفاوت بین ادیان الهی(۱) تفاوت حکیم و شاعر(۱) تفاوت نمازخوان با تارک نماز(۱) تفاوت وضوى شیعه و اهل سنت‏(۱) تفاوتهاى شرایط زمان امام حسن و شرایط زمان امام حس(۱) تفاوتى اساسى بین اصول دین و فروع دین(۱) تفرج بر سر قبر(۱) تفریحات در اسلام(۱) تفسیر «قربى‏» از منظر شیعه‏(۱) تفسیر مودّت در سخن امام صادق علیه السلام‏(۱) تفقَه در دین(۱) تفکر(۱) تفکر در افرینش(۱) تفکّر نما در(۱) تفکّر نما در بلند(۱) تقاضای سکس(۱) تقدس آب و خاک در زندگی مؤمن چه جایگاهی دارد؟(۱) تقلب در امتحان(۱) تقوا(۱) تقوای الهی(۱) تقویت بُعد شناختی(اقناع فکری):(۱) تقویت بعد عاطفی(اقناع روحی(۱) تقویت حافظه:(۱) تلاش، براى دنیا و آخرت‏(۱) تلاوت قرآن(۱) تلقیح غیر مجاز‌(۱) تلقیح نطفۀ متوفّى به زوجه‌اش‌(۱) تلقیح و بارورى مصنوعى‌(۱) تمام بدن را یک‌دفعه(۱) تمام خیرها و خوبیها در شمشیر(۱) تمامى علماى شیعه اتفاق(۱) تمثیل و مثل‏(۱) تمرینات غیر درسی برای افزایش تمرکز(۱) تنگه‏هاى سختى در پیش (۱) تنها امامیّه(۱) تنها خوابیدن مرد(۱) تنها راه رسیدن به سعادت و خوشبختی(۱) تنها روحانى شیعه(۱) تنها سرپرست نیست، بلکه (۱) تنهایى، دهشتناکتر(۱) تنویر افکار دانشجویان:(۱) تهاجم فرهنگى(۱) تهاجم فرهنگی که از طریق(۱) تهمت، افتراء(۱) تهنیت و سرود غدیر(۱) تهیّه آذوقه لشکر امام زمان (عجّ)(۱) تو اول بگو با چه کس زیستى(۱) تو ولى ما نمى‏شوى مگر(۱) تو کى هستى ، که از همه ما بهتر و خوشروتر ی ؟(۱) تو کى هستى ؟(۱) تواضع دانشمندان(۱) توانا(۱) توانگر(۱) توبه(۳) توبه از گناهان کبیره‏(۱) توبه بشر حافى(۱) توبه تارک الصلاة ( کسی که نماز نمی خواند )(۱) توبه در قرآن(۱) توبه شعوانه(۱) توبه نصوح(۱) توپ(۱) توتم:(۱) توجه به حالات افراد اهل مطالعه:(۱) توجه به ضررهای ندانستن(۱) توجه به فوائد دانستن(۱) توجه به مکافات عمل، اهرم خوبى(۱) توجه به نعمت ها(۱) توجه به یک نکته مهم‏(۱) توسعة سیاسی یعنی چه؟(۱) توسل به اسما و صفات خدا(۱) توسل به دعاى پیامبر در زمان حیات‏(۱) توسل به دعاى پیامبر پس از رحلت‏(۱) توسل به دعای مومن(۱) توسل به قرآن کریم‏(۱) توسل به منزلت انسان هاى پاک و والا(۱) توسل فطرس به امام حسین (ع)(۱) توشه آخرت(۱) توصیه شده که ساعات خود را چهار قسمت کنیم:(۱) توصیه های اسلام برای تقویت حافظه(۱) توصیه هایی با آثار معنوی خارج از فهم بشری(۱) توصیه هایی برای بهبودی نیروی روانی و ذهنی(۱) توقف طاس حمام در هوا(۱) توقّف کردن در مساجد(۱) تولد او مانند تولد موسى اعجاز آمیز(۱) تولد حضرت ابراهیم و عیسی ( ع )(۱) توماس کارلایل،(۱) توهم باطل و غلط(۱) توهین(۱) توّابین در عین الورده‏(۱) توّابین در کربلا(۱) توکل بر خدا و واگذارى امور به او(۱) توکل بر خداوند(۱) تکلیف از لحاظ دینی چند قسم است؟(۱) تکلیف دانشجو در قبال تهاجم فرهنگی(۱) تکیه نکردن به ابر قدرت ها؛(۱) تیب زدن(۱) تیتر اصلی(۱) تیتر فرعی(۱) تیر اندازی(۱) تیغ(۱) ثروت و زیبایی(۱) ثمره قلب خود، (۱) ثواب تسلیت و تعزیت گفتن‏(۱) ثواب و پاداش آیة الکرسی(۱) جابر بن حیّان(۱) جابر بن عبد اللّه انصارى با جماعتى از بنى هاشم(۱) جادو در قرآن کریم، روایات و احکام اسلامی:(۱) جاذبه ، هاضمه، دافعه وماسکه(۱) جارودیه: اَبْرَقیّه(۱) جاسوس دل و شاطر عقل(۱) جامعه(۱) جامعه اسلامى از شش(۱) جامعه توحیدى(۱) جامعه ی مدنی یعنی چه؟(۱) جامه زیر امام را (۱) جانشینان رسول اکرم (ص) فقهاى عادلند(۱) جانشینی پیامبر(٢) جاهلیت و فخر فروشى(۱) جاى نیزه‏ها و شمشیرها(۱) جایگاه انتخابات و مقبولیت مردمی(۱) جایگاه تارک الصلاة در قیامت‏(۱) جایگاه منافقین(۱) جایگاه و اهمیتی نماز در دین اسلام دارد؟(۱) جایگاه والدین(۱) جایى که غیر از من و تو کسى نباشد(۱) جبرئیل علیه السلام فی حجة الوداع(۱) جراحات بر روح و جان انسان(۱) جرم(۱) جریان زن و ترس از خدا (۱) جریان مذهب گرایی در اسلام چگونه بوده است؟(۱) جعفر بن ابى طالب(۱) جفر و جامعه(۱) جگر براى جدا کردن (۱) جلوگیرى از انعقاد نطفه‌(۱) جلوگیرى از بچّه‌دار شدن،(۱) جلوه قرآن در روز قیامت(۱) جماع(۱) جماع او جایز(۱) جمع زن و مرد(۱) جمعه(٢) جمعى بتو مشغول و تو غایب ز میانه‏(۱) جن(۱) جن بمعنى پوشیده(۱) جنابت(۱) جنابت* میّت*مسّ میّت*(۱) جنگ صفین(۱) جنگ ناکثین و قاسطین و مارقین(۱) جنگ‏افروزان داخلى(۱) جنّه(۱) جنون(۱) جهاد(۳) جهاد اقتصادی(۱) جهاد با نفس(٢) جهاد برترین(۱) جهاد در راه خدا(۱) جهاد زن(٢) جهاد زندگی(۱) جهان خانم(۱) جهان در انتظار یک رهبر بزرگ جهانی(۱) جهان هستی(۱) جهانگردى در سفر نامه اش نوشته است :(۱) جهانی شدن یعنی چه؟(۱) جهنم(۳) جهیزیه(۱) جواب چهل مسئله مشکل از کودکى خردسال(۱) جوابش را بگوى(۱) جوان و کنترل نگاه(۱) جوانان(۱) جوانان باز هم با شور و شوق به صحنه(۱) جوانان فرهنگ خودی (۱) جوانان و زن بیوه(۱) جوانمردی(۱) جوانى خوش سیما(۱) جوانی(٢) جوک شهرها(۱) چادر(۱) چادر حجاب برتر(۱) چادر شب را پس بدهند (۱) چار فصل(۱) چاه ذرع(۱) چاه ذروان(۱) چاهى که در (۱) چاهى که در بیابان(۱) چاوش خوانی(٢) چاوش خوانی برای زائر کربلای(۱) چاوش و چاوش‏خوانى‏(۱) چرا بعضی از مواقع درس را یاد نمی‌گیرند ؟(۱) چرا ذو القرنین ؟(٢) چرا آدم وقتى پیر مى شود براى جمع مال حریصتر گردد؟(۱) چرا ابن سیرین بوى خوش مى داد؟(۱) چرا ارثِ زن، نصف مرد است؟(۱) چرا از میان پیامبران بزرگ الهی به پیامبر اعظم حضرت(۱) چرا امروز از «حزب اموى»(۱) چرا این قدر به این حادثه تاریخى اهمیت داده مى شود؟(۱) چرا با حجاب شدم؟(۱) چرا باید ما خودمان را بشناسیم؟(۱) چرا باید من درس بخوانم؟(۱) چرا برخی جوانان نصایح پدر و مادر را (۱) چرا بعد از پیروزی انقلاب اسلامی به مخالفت با انقلا(۱) چرا بعضی از دانش آموزان از امتحان می‌ترسند ؟(۱) چرا به یاد حادثه کربلا این همه (۱) چرا بی غیرتی در میان برخی مردان جوانان شایع شده اس(۱) چرا بیشتر ادیان مرکزیتشان در خاورمیانه است؟(۱) چرا پیامبر زیاد زن گرفت(۱) چرا پیروان ادیان دیگر به دین اسلام ایمان نمی‌آورند(۱) چرا تعداد سنی ها از شیعیان بیشتر است؟(۱) چرا جهنّم آفریده شد ؟(۱) چرا حسین علیه السلام فراموش نمى‏شود؟(۱) چرا حضرت محمد ـ صلی الله علیه و آله ـ در حال نماز(۱) چرا خدا جن‏ها را آفرید تا مردم را اذیّت کنند؟(۱) چرا خداوند این همه درباره پدر و مادر سفارش فرموده(۱) چرا در انتخابات ایران این همه خرج از بیت المال می(۱) چرا در جامعه اسلامی خواستگاری از طرف خانواده زنان(۱) چرا در قانون انتخابات و اداری کشور شرط سن از شانزد(۱) چرا دینهای متفاوت(۱) چرا دیه زن نصف مرد است؟(۱) چرا زن نمى‏تواند قاضى شود؟(۱) چرا سرزنش مى‏کنند؟(۱) چرا شیعه شدم؟(۱) چرا فاصله طبقاتی در جامعه اسلامی(۱) چرا فرهنگ غربی و فرهنگ خودی نه(۱) چرا قرآن در میان جوانان فقط برای تزئین(۱) چرا مانند دیگر ائمه در میان مردم حضور ندارد؟(۱) چرا مردم دستوراتشان انبیا را پس از قرن‏ها عاشقانه(۱) چرا مسلمانان از دین واحد تبعیّت نمی‌کنند؟(۱) چرا مسلمانان با هم اختلاف دارند؟(۱) چرا مغز نازک را (۱) چرا مقام معلم از مقام پدر گرامى تر است ؟(۱) چرا منلاب اسلامی مخالفند ؟افقین با انق(۱) چرا مى‏گویند که شیطان خناس است؟(۱) چرا ناخنها را (۱) چرا نه ساله ها رای نمی دهند ؟(۱) چرا همه ما توفیق خوب بودن پیدا نمیکنیم؟(۱) چرا ولیعهدى پدر را نپذیرفت ؟(۱) چرا یک ذره غبار(۱) چراسوگوارى مى‏کنیم؟!(۱) چشم !!!!!!!!!!!!!!!!!!دعای زن مرد را چه کرد !(۱) چشم پوشاندن و نگاه نکردن به نا محرم(۱) چشم چرانی(۱) چشم چرانی ممنوع(۱) چشم ها در قیامت(۱) چگونگی تحقّق رؤیا:(۱) چگونگی تحقّق رؤیا ( خواب دیدن ) :(۱) چگونگی حاصل شدن عشق به خدا ، پیغمبر و امام(۱) چگونه از نماز لذت ببریم؟(۱) چگونه با انجام بعضی عبادات آتش جهنم بر انسان حرام(۱) چگونه جواب بدهم ؟(۱) چگونه سطح کیفی «امور فرهنگی بسیج دانشجوئی
(۱) چگونه غذا و آب بخورم(۱) چگونه مسایل جنسی جوانان راراهنمایی کنیم(۱) چگونه می‌توان از راه دین و عبادت در زندگی موفق شد؟(۱) چگونه می‌توان از عشق یک‌طرفه نجات پیدا کرد؟(۱) چگونه می‌توان با امام زمان (عج) در خواب ملاقات نمو(۱) چگونه می‌توان یک انتخابات سالم برگزار کرد؟(۱) چگونه می توان از خود شناسی به خدا شناسی رسید؟(۱) چگونه نماز انسان را از گناه باز می دارد؟(۱) چگونه وضو بگیریم؟(۱) چنان براى زندگى دنیا(۱) چند توصیه برای کار و تحصیل موفق‌(۱) چند توصیۀ بهداشتى به زن و شوهرها :(۱) چند درس از نهى از منکر امام حسین (ع)(۱) چند دستور و تذکر بهداشتى(۱) چند دستور و تذکر بهداشتى( 2 )(۱) چند دستور و تذکر بهداشتى ( 1 )(۱) چند زن(۱) چند شوهر(۱) چند ضرب‏المثل‏ راجع به زیارت(۱) چند طایفه در آتش(۱) چند مسأله بسیار مهم :(۱) چند مسأله بسیار ضروری :(۱) چند مسأله دربارۀ ازدواج‌(۱) چند همسری(۱) چه شد عاش الدَین شد ؟(۱) چه باکم از موج بحر آن را که باشد نوح کشتیبان(۱) چه بسیار دیده‏اى که (۱) چه بودى اگر هر زمان(۱) چه جهشى از این بالاتر و سریعتر!(۱) چه غم دیوار امت را که دارد چون تو پشتیبان(۱) چه قوانینی در رابطه با انجام یک انتخابات درست داری(۱) چه میخواهى؟ و از چه شکایت داراى؟(۱) چه نیازى به امام است؟(۱) چه کاری انجام دهیم تا لذت مناجات را بچشیم ؟(۱) چه کرد بیانات روشنگرانه رهبر معظم انقلاب در روز 15(۱) چه کسانی برای اولین بار اسلام را رواج دادند؟(۱) چه کنیم تا فرزند 7 ساله را به درس و مشق علاقمند کن(۱) چهار خصیصه را براى حکومت حضرت مهدى(۱) چهار زن بهشتى و چهار مرد جهنمى(۱) چهار شنبه سوری(۱) چهل حدیث منتخب ( مهدویت )(۱) چهل روز ایمان خود را (۱) چهل سال(۱) چون اراده جماع ( نزدیکی )کرد(۱) چون عند المطالبه (۱) چکش مخم(۱) چیزهاى نجس عبارت است از:(۱) چیزی که نجیل به آن بشارت داده است(۱) حاتم منا: اى حسن الخلق و الخلق الحسن الطف(۱) حاج آقا مصطفى خمینى زندگى بسیار (۱) حاج محمد رشاد عجینه(۱) حاجت خود را جز به سه نفر مگو؛(۱) حاسبوا انفسکم(۱) حاسبوا انفسکم قبل ان تحاسبوا(۱) حالت ندامت و پشیمانى از معصیت(۱) حاملگی(۱) حامی رهبر معصوم(۱) حاکم اسلامی(۱) حب ( دوستی ) دنیا(۱) حب الوطن من الایمان(۱) حبابه والبیه(۱) حبّ اهل بیت(۱) حُبِّ آلِ مُحَمَّدٍ(۱) حبط عمل ‏و اضطراب و نگرانى‏(۱) حتى در لحظه آخر عمر(۱) حتى نسبت به وحشى ترین افراد(۱) حج النبی صلى الله علیه و آله بالمسلمین،(۱) حج و حرمین شریفین(۱) حج و عمره(۱) حجاب در آیین مسیحیّت(۱) حجاب در آیین یهود(۱) حجاب در دین و آیین زرتشت(۱) حجاب زن آلمانى(۱) حجاب زنان(۱) حجاب که چی ؟ !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!(۱) حجاج(۱) حجامت(۱) حجة الوداع‏(۱) حجة الوداع،(۱) حد نصاب هر یک و مقدار زکات آنها(۱) حد و مرز شوخی(۱) حدیث کساء(٢) حرام علیه الرزق غیر محلل‏(۱) حرز امام هادى‏ علیه السلام(۱) حرص(۱) حرص ، حسد و بخل(۱) حرمت اسلام،(۱) حریص(۱) حریم احترام به استاد در کلاس درس تا چه اندازه لازم(۱) حزن حضرت زهرا علیها السّلام به هنگام تولّد فرزندش(۱) حساب زندگی(۱) حساب و طبقات اهل حساب‏(۱) حساب یعنى چه؟(۱) حسابرسى نفس‏(۱) حسابرسى و محاکمه افراد به قدرى سهل و آسان (۱) حسابرسی(۱) حسابگران طبیعت‏(۱) حسَان(۱) حسب و نسب(۱) حسب و نسب سلمان فارسی(۱) حسد(۱) حسرت دائمی کی ؟!!!!(۱) حسرت روزى که(۱) حسن رمضانخانی ، شیر محمد خوشنامی(۱) حسن و زیبائى در دنیا ؟!!!!!!!!!(۱) حسنین و زینبین(۱) حسین اللهی‌ها چه کسانی هستند(۱) حسین جان(۱) حسینیه ها و تالارها(۱) حسیکه(۱) حشفه را سه دفعه(۱) حصیر(۱) حضرت ابراهیم(۱) حضرت على علیه السلام و ابن ملجم یکسان(۱) حضرت قائم مردم را (۱) حضرت مریم، آسیه، خدیجه(۱) حضرت مهدی ( عج)(۱) حضرت موسى گفت خدایا(۱) حضرت یعقوب در فراق فرزندش‏(۱) حضور قلب(۱) حضور قلب در نماز(۱) حق با کیست؟(۱) حق به حقدار مى‏رسد(۱) حق پدر بر فرزندش،(۱) حق خیرخواه تو،(۱) حق زن بر مرد(۱) حق زوج بر زوجه وبالعکس،(۱) حق گویی و حق پذیری(۱) حق مادرت، این است که:(۱) حقَ مظلوم(۱) حق والدین بر فرزند وبالعکس(۱) حقّ برادرت،(۱) حقّ بزرگسال،(۱) حقّ پدرت،(۱) حقّ رفیق،(۱) حقّ فرزند بر پدرش،(۱) حقّ فرزندت(۱) حقّ مرد برزن‏(۱) حقّ همسایه‏ات،(۱) حقّ کسى که تو را در راه خدا خشنود(۱) حقّ‏طلبان سه گروهند(۱) حقوق شوهر بر زن و بیان کافى راجع به آن‏(۱) حقوق فرزندان(۱) حقوق معلم و شاگرد(۱) حقوق والدین(۱) حقیقت آجال و عمرها چیست؟(۱) حقیقت آزادی(۱) حقیقت توکّل‏(۱) حقیقت حیاء(۱) حقیقت سحر چیست(۱) حقیقت شوق ‏لقای الهی(۱) حقیقت‏ شکر(۱) حقیقت صدق ( راستی ) و آثار آن در زندگی(۱) حقیقت عبودیت(۱) حقیقت نماز چیست(۱) حقیقت و ابعاد توحید(۱) حقیّت مذهب ما و بطلان مذهب شما(۱) حلیم و بردبار(۱) حمام(٢) حمایت از ناموس از بزرگترین واجبات است(۱) حنظله غسیل الملائکه(۱) حنّان بن سدیر(۱) حورالعین و زنان بهشتى(۱) حوریان بهشتى بری مردان پس برای زنان چی ؟(۱) حوّا (مادر ما انسانها)(۱) حکایة المراة التى یبول زوجها(۱) حکایت بسیار آموزنده :(۱) حکم انکار خمس(۱) حکم تراشیدن(۱) حکم وجوب نماز در چه زمانی نازل شد؟(۱) حکماء گفته‏اند که علامت حسن خلق ده چیز است:(۱) حکمت آب دهان بچه ها(۱) حکمت تخصیص روئیدن مو به برخى اعضا(۱) حکمت تعدد ازدواج(۱) حکمت خلق کوهها(۱) حکمت در خلقت هر یک از اعضاى بدن و فواید آنها(۱) حکمت در دوام جریان آب دهان‏(۱) حکمت فصول چهارگانه سال‏(۱) حکمت مخفى بودن زمان عمر(۱) حکومت(۱) حکومت وسیله‏اى است براى تحقق بخشیدن به هدفهاى عالى(۱) حکیم(۱) حیا(۱) حیا به پنج نوع منقسم مى‏شود:(۱) حیا و صحت(۱) حیات خانم(۱) حیض(۱) حیض* استحاضه* نفاس*(۱) حیض یا عادت ماهانه‌(۱) حیوانات‏ با صدای مخصوص خود چه می گویند ؟(۱) حیوانات چرا صدا می زنند ؟(۱) خاتمیت پیامبر(۱) خارش کف دست:(۱) خاشعانه(۱) خاصیت نمک(۱) خاطره‏اى از شهید مطهرى براى شهادت‏(۱) خاطره‏اى از علامه امینى درباره توسل‏(۱) خالد بن الولید الى أهل الردة(۱) خالصانه(۱) خانه ارقم بن ارقم(۱) خانه اى که سگ در آن باشد(۱) خانه کتاب(۱) خانه کعبه(۱) خانه ی وسیع(۱) خانواده موفق(۱) خاک و سنگ(۱) خاک کربلا على ساکنها التّحیّة و الثّناء(۱) خبث و حدث(۱) خبیث ترین در آمد(۱) ختنه(٢) ختنه کردن طفل(۱) ختنه، تراشیدن زیر شکم(۱) خد مت رسانی(۱) خدا از آفرینش آدم پشیمان است(۱) خدا را ! خدا را !(۱) خدا سوار بر ملائکه(۱) خداوند(٢) خداوند به خاطر نیکوکارى پدر،(۱) خداوند به علم بدون عمل جزا نمى دهد(۱) خداوند متعال مو را(۱) خداوند کدوم یک از انسانها دوست دارد؟(۱) خداى قصاب(۱) خداى من امر کرده است مرا به چند خصلت:(۱) خدایا توفیق به او بده که تا در راه تو شهید شود(۱) خدمت به مردم(۱) خرافات(۱) خروج دابه الارض(۱) خروج دجِال(۱) خروج قائم ( عج )(۱) خروس مى‏گوید:(۱) خریدخانه(۱) خزانه داران بهشت(۱) خسیس(۱) خصال لازم براى تحقق این هدفهای عالی حکومت(۱) خصلت های زنا(۱) خصلت‏هاى حرام و مکروه‏(۱) خصلتهاى مؤمن‏(۱) خصلتهایى که باعث سعادت در زندگى است‏(۱) خصم(۱) خصوصیات علم‏ جفر(۱) خصوصیات فرد شکیبا:(۱) خصوصیّات کتاب جفر(۱) خط مقدم جبهه(۱) خطبه امام سجاد علیه السلام کنار دروازه مدینه‏(۱) خطبه زینب (ع) در شام‏(۱) خطبه زینب (ع) در کوفه‏(۱) خطبه عقد(۱) خطبه على بن الحسین (ع) در کوفه‏(۱) خطبه غدیر(۱) خلأ های اقتصادی(۱) خلاصه ای از زندگی پربار آیت الله سید محمد قاضی طبا(۱) خلفای اموی(۱) خلوت مرد و زن نا محرم(۱) خمر(۱) خُمس‌ و احکام آن(۱) خنده با گریه(۱) خنده ملائکه(۱) خواب رفتن، و جماع کردن(۱) خواب مؤمن(۱) خوابانیدن خنصر و بنصر با هم بجهت دو(۱) خواجه عبد الغنى(۱) خواجه نصیرالدین دانشمند بزرگ(۱) خواستگار به میزان کافی(۱) خواستگاری(۱) خواستگاری از طرف خانواده زنان و دختران(۱) خواستگاری دختران از پسران(۱) خواستهاى نارواى دل،(۱) خواص سوره ی یس(۱) خواندن عقد توسط خود زن و مرد(۱) خواهر و مادر و دختر(۱) خواهش دارم شما این دعاى مرا آمین بگوئید(۱) خواهش دعا(۱) خوبی ها(۱) خود را براى شوهرش خوشبو (۱) خود را زن مى‌داند، (۱) خود را معطَر (۱) خود کشی از دیدگاه ادیان و مذاهب(۱) خود کشی واجب(۱) خودبینى و خودستایى(۱) خودشناسی دارای دو بُعد است:(۱) خودشناسی روان شناختی:(۱) خودکار(۱) خوردن و آشامیدن‌(۱) خوردن کوه(۱) خوش اخلاقی(۱) خوش خو(۱) خوش رفتاری(۱) خوشرفتارى با شوهر(۱) خوشمزگى و شوخى و خنده‏(۱) خوشنامیها(۱) خوشنودى او باعث گناهى(۱) خوشنودى مادر(۱) خون خواهی حضرت مهدی ( عج ) به هنگام رجعت(۱) خیانت ناموس(۱) خیر در چیست؟(۱) خیرخواهى نسبت به(۱) دادگاه خانواده(۱) داره، سقفها، خشبته، ساج چه معنى دارد؟(۱) داریوش رحیمی و علی جهان آرا(۱) داستان‏ بسیار زیبا و آموزنده(۱) داستان‏ راجع به تهاجم فرهنگى(۱) داستان زلیخا در قرآن مجید با عصر اینترنت و ماهواره(۱) داستان زن فداکار(۱) داستان و راستان(۱) داشتن حالات خوش با خداوند(۱) داغ دیده(۱) دام شیطان(۱) داماد فوق لیسانس(۱) دامن عقل و ادب(۱) دانا(٢) دانا و عاقل متولد ؟(۱) دانش(۱) دانش آموز(۱) دانشجو(۱) دانشجوها بخوانند لذت ببرند(۱) دانشجوى دختر(۱) دانشمندان وارثان پیامبران هستند(۱) دانشمندى که از علمش(۱) داوران از دو فامیل(۱) داوری حضرت داود ( ع )(۱) دایره امر به معروف و نهى از منکر(۱) دجال(۱) دجَال و دخان(۱) دچار چشم زخم جنّ(۱) دحو الارض(۱) دختر پیش از تمام شدن نه سال(۱) دختر یک عدد(۱) دختران جوان(۱) در آخر الزمان دین دارى(۱) در آخر الزمان دین دارى و حفظ حریم(۱) در آخر شب مراقب اعمال خود باشد(۱) در آداب عبادت‏(۱) در آسیاب بخوابید(۱) در آفرینش جن‏ از آتش‏(۱) در ازدواج دائم و موقت(۱) در اعراض از ازدواج‏(۱) در امر غیبت‏ امام‏ عصر (ع)(۱) در انتخاب همسر اصل، تفکر و ایمان(۱) در برابر زن گوید(۱) در بزرگداشت برادران مؤمن‏(٢) در بهشت، طاعات، عبادات(۱) در بیان آنچه در باره برادران سروده شده‏(۱) در بیان احکام‏ (اعراب دلها چهار نوع است، رفع و فتح(۱) در بیان برخى معجزه‏ هاى رسول خدا و آیات خیره‏ کنند(۱) در بیان حرمت مسلمانان‏(۱) در بیان خوف و خشیت از خدا(۱) در بینش امام علی ـ علیه‌السّلام ـ چه عواملی سبب (۱) در پایان بد بمیرد!(۱) در تاجش دو شاخ(۱) در تعدد زنها اسرافى (۱) در تقسیم اعداد(۱) در تقوى و پرهیزکارى‏(۱) در تو جمالى(۱) در حال احتضار هم شعر مى خواند!(۱) در حال حیض یا نفاس نزدیکی(۱) در حرمت غیبت(۱) در حقیقت ابلیس‏(۱) در حقیقت یار یکدل کیمیاست(۱) در حوادث و مشکلات گوش به فرمان(۱) در داروخانه(۱) در دماغ اطفال رطوبتى(۱) در راه خدا (۱) در رموز اسم اعظم‏(۱) در رویدادهاى اجتماعى به که رجوع کنیم‏(۱) در زمان قدیم(۱) در سراسر جهان چه ادیان و مذاهبی وجود دارد؟(۱) در سیرت پادشاهان(۱) در شهر وین چند سال پیش زن جوانى(۱) در شهرهاى مکه و مدینه کسى (۱) در شیشه ای(۱) در صفحه تاریخ جهان(۱) در طوس عجب دارالشفایى (۱) در عبرت‏ چه خبره ؟ !!!!!!!!!!!!(۱)